Ustawa z dnia 25 lipca 2001 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich oraz obrocie tymi wyrobami
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje zasady produkcji i rozlewu wyrobów winiarskich oraz obrotu tymi wyrobami, a także zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu i rozlewu wyrobów winiarskich.
Przepisów ustawy nie stosuje się do:
1) wyrobów winiarskich wytworzonych domowym sposobem na własny użytek i nieprzeznaczonych do obrotu,
2) soku winogronowego oraz moszczu gronowego i zagęszczonego moszczu gronowego przeznaczonych do produkcji soku winogronowego.
Ustawa nie narusza przepisów o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia.
Zasady informowania o wyrobach winiarskich i ich oznakowania określają odrębne przepisy.
Art. 2.
Użyte w niniejszej ustawie wyrażenia oznaczają:
1) aromatyzacja - używanie przy wytwarzaniu wyrobów winiarskich jednego lub więcej, dozwolonych na podstawie odrębnych przepisów, ziół aromatycznych, przypraw korzennych lub naturalnych i identycznych z naturalnymi substancji aromatycznych,
2) barwienie - używanie przy wytwarzaniu wyrobów winiarskich jednego lub więcej, dozwolonych na podstawie odrębnych przepisów, barwników, karmelu lub cukru palonego,
3) cukier palony - produkt uzyskany wyłącznie w wyniku kontrolowanego ogrzewania sacharozy bez zasad, kwasów mineralnych lub innych dodatków chemicznych,
4) nastaw - mieszaninę sporządzoną z owoców, moszczu, soku, koncentratu owocowego lub miodu pszczelego oraz wody i dozwolonych na podstawie odrębnych przepisów substancji słodzących, z ewentualnym dodatkiem pożywek, drożdży i kwasów spożywczych, poddawaną fermentacji alkoholowej,
5) osad winiarski - pozostałości osadzające się w naczyniach z wyrobami winiarskimi po zakończeniu fermentacji alkoholowej, podczas składowania, po zakończeniu procesu technologicznego, po filtracji lub odwirowaniu, jak również pozostałości osadzające się w naczyniach z moszczami podczas składowania, po zakończeniu procesu technologicznego, po filtracji lub odwirowaniu tych produktów,
6) świeże winogrona - owoce winorośli używane do produkcji wina gronowego, dojrzałe lub częściowo podsuszone, które mogą być rozgniecione lub wytłoczone oraz mogą spontanicznie wywoływać fermentację alkoholową,
7) wytłoki winogronowe - pozostałości powstałe w wyniku tłoczenia świeżych winogron, sfermentowane lub niesfermentowane,
8) cuvée - baza do wtórnej fermentacji - moszcz gronowy, wino gronowe, mieszanka moszczy gronowych lub win gronowych o różnych cechach charakterystycznych przeznaczona do przygotowania win gronowych musujących,
9) tirage liqueur - syrop do wtórnej fermentacji - substancję dodawaną podczas produkcji wina gronowego musującego do cuvée w celu rozpoczęcia wtórnej fermentacji alkoholowej, która jest sporządzona z moszczu gronowego, moszczu gronowego w trakcie fermentacji, zagęszczonego moszczu gronowego, rektyfikowanego moszczu gronowego lub sacharozy i wina gronowego,
10) expedition liqueur - likier aromatyczno-smakowy - substancję dodawaną podczas produkcji do win gronowych musujących w celu nadania im specyficznych właściwości i smaku, która składa się z sacharozy, moszczu gronowego, moszczu gronowego w trakcie fermentacji, rektyfikowanego zagęszczonego moszczu gronowego lub zagęszczonego moszczu gronowego, z ewentualnym dodatkiem destylatu winnego gronowego,
11) rzeczywiste stężenie alkoholu w % objętościowych - liczbę jednostek objętości czystego alkoholu zawartą, w temperaturze 20°C, w 100 jednostkach objętości produktu w tej samej temperaturze,
12) potencjalne stężenie alkoholu w % objętościowych - liczbę jednostek objętości czystego alkoholu w temperaturze 20°C, którą można wyprodukować na drodze całkowitej fermentacji alkoholowej cukrów zawartych w 100 jednostkach objętości produktu w tej samej temperaturze,
13) całkowite stężenie alkoholu w % objętościowych - sumę rzeczywistego i potencjalnego stężenia alkoholu w % objętościowych,
14) naturalne stężenie alkoholu w % objętościowych - całkowite stężenie alkoholu w produkcie mierzone przed wzmocnieniem,
15) zakwaszanie i odkwaszanie - czynności technologiczne stosowane w celu zmiany kwasowości wyrobów winiarskich,
16) woda technologicznie niezbędna:
wodę niezbędną do korekty składu fermentowanych i aromatyzowanych napojów winiarskich lub
wodę niezbędną do przygotowania dozwolonych na podstawie odrębnych przepisów substancji dodatkowych,
17) alkohol etylowy pochodzenia rolniczego - alkohol etylowy uzyskany z destylatu rolniczego wytworzonego w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej produktów pochodzenia rolniczego i po oczyszczeniu w procesie rektyfikacji,
18) destylat owocowy - produkt wytworzony w wyniku destylacji przefermentowanego moszczu owocowego,
19) destylat winny - produkt wytworzony w wyniku destylacji przefermentowanego moszczu gronowego,
20) destylat z suszonych winogron - produkt otrzymany w wyniku destylacji przefermentowanego ekstraktu z suszonych winogron.
Art. 3.
Wyrobami winiarskimi w rozumieniu ustawy są:
1) fermentowane napoje winiarskie, w tym:
wina owocowe będące napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 9% do 18% objętościowych, otrzymanymi w wyniku fermentacji alkoholowej owoców ziarnkowych, pestkowych i jagodowych innych niż winogrona lub ich soków, również zagęszczonych, z dodatkiem do nastawu wody i substancji słodzących, o których mowa w art. 7 ust. 1, oraz z ewentualnym dodatkiem alkoholu,
wina owocowe aromatyzowane będące napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 9% do 18% objętościowych, otrzymanymi z co najmniej 75% wina owocowego, poddanymi aromatyzacji naturalnymi lub identycznymi z naturalnymi substancjami aromatycznymi,
„Wino Polskie” będące napojem o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 9% do 18% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej moszczu gronowego, zagęszczonego moszczu gronowego, soku winogronowego lub koncentratu soku winogronowego, z dodatkiem do nastawu wody i substancji słodzących, o których mowa w art. 7 ust. 1, oraz z ewentualnym dodatkiem alkoholu,
„Wino Polskie aromatyzowane” będące napojem o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 9% do 18% objętościowych, otrzymanym z co najmniej 75% „Wina Polskiego”, poddanym aromatyzacji naturalnymi lub identycznymi z naturalnymi substancjami aromatycznymi,
napoje winopochodne będące napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 4,5% do 15% objętościowych, otrzymanymi z co najmniej 50% win owocowych (napoje winopochodne owocowe) lub co najmniej 50% miodu pitnego (napoje winopochodne miodowe), ewentualnie poddanymi aromatyzacji (napoje winopochodne aromatyzowane),
napoje winopodobne będące napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 9% do 15% objętościowych, różniącymi się od win owocowych i miodów pitnych mniejszym udziałem soków, otrzymanymi w wyniku fermentacji alkoholowej nastawów sporządzonych ze świeżych lub zagęszczonych soków owocowych lub miodu pszczelego, z dodatkiem wody i substancji słodzących, o których mowa w art. 7 ust. 1, oraz ewentualnie poddanymi aromatyzacji (napoje winopodobne aromatyzowane),
miody pitne będące napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 9% do 18% objętościowych, otrzymanymi w wyniku fermentacji alkoholowej wodnego roztworu miodu pszczelego (brzeczki miodowej), z ewentualnym dodatkiem ziół aromatycznych lub przypraw korzennych,
napoje niskoalkoholowe będące napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 0,5% do 8,5% objętościowych, otrzymanymi metodą całkowitej lub częściowej fermentacji alkoholowej nastawów owocowych lub gronowych albo otrzymanymi z win gronowych lub win owocowych w wyniku częściowego usunięcia alkoholu wyłącznie metodami fizycznymi,
2) aromatyzowane napoje winiarskie, w tym:
aromatyzowane wina gronowe będące napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 14,5% do 22% objętościowych i całkowitym stężeniu alkoholu co najmniej 17,5% objętościowych, otrzymanymi z co najmniej 75% win gronowych, poddanymi aromatyzacji,
aromatyzowane napoje winopochodne gronowe będące napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 7% do 14,5% objętościowych, otrzymanymi z co najmniej 50% win gronowych, poddanymi aromatyzacji oraz do których mogą być dodane smakowe substancje spożywcze,
aromatyzowane koktajle winopodobne gronowe będące napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu 7% objętościowych, otrzymanymi z wina gronowego, moszczu gronowego lub obu tych substancji, bez dodatku alkoholu, poddanymi aromatyzacji oraz do których mogą być dodane smakowe substancje spożywcze,
3) wyroby winiarskie gronowe, w tym:
sok winogronowy będący niesfermentowanym, lecz mogącym podlegać fermentacji, ciekłym produktem o rzeczywistym stężeniu alkoholu nie wyższym niż 1% objętościowy, nadającym się do bezpośredniego spożycia, otrzymanym w wyniku obróbki świeżych winogron lub moszczu gronowego albo na drodze odtworzenia z zagęszczonego moszczu gronowego lub zagęszczonego soku winogronowego,
zagęszczony sok winogronowy będący nieskarmelizowanym sokiem winogronowym o rzeczywistym stężeniu alkoholu nie wyższym niż 1% objętościowy, otrzymanym przez częściowe usunięcie wody z soku winogronowego, dokonane metodami innymi niż bezpośrednie nagrzewanie, w taki sposób, aby wskazania refraktometru przy temperaturze 20°C nie były niższe niż 50,9% wagowo,
moszcze gronowe będące produktami w stanie ciekłym, o rzeczywistym stężeniu alkoholu nie wyższym niż 1% objętościowy, otrzymanymi ze świeżych winogron należących do gatunku winorośli właściwej (Vitis vinifera L.) lub krzyżówek winorośli właściwej z innymi gatunkami, należącymi do rodzaju - winorośl (Vitis L.), w sposób naturalny lub przy pomocy procesów fizycznych - rozgniatania lub wytłaczania,
octy winne będące produktami o kwasowości ogólnej wyrażonej jako kwas octowy nie niższej od 60 gramów na litr, otrzymanymi wyłącznie w wyniku fermentacji octowej wina gronowego,
wina gronowe w trakcie fermentacji będące winami gronowymi, w których fermentacja alkoholowa nie zakończyła się i z których nie odseparowano osadu,
wina gronowe o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 8,5% do 18% objętościowych, otrzymane w wyniku całkowitej lub częściowej fermentacji alkoholowej świeżych winogron należących do gatunku winorośli właściwej (Vitis vinifera L.) lub krzyżówek winorośli właściwej z innymi gatunkami, należącymi do rodzaju - winorośl (Vitis L.), rozgniecionych lub nierozgniecionych albo z moszczu gronowego,
wina gronowe likierowe o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 15% do 22% objętościowych i całkowitym stężeniu alkoholu nie niższym niż 17,5% objętościowych, otrzymane z moszczu gronowego w trakcie fermentacji, wina gronowego lub mieszanki tych surowców,
wina gronowe musujące o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 8,5% do 18% objętościowych, otrzymane w wyniku pierwszej albo wtórnej fermentacji alkoholowej świeżych winogron należących do gatunku winorośli właściwej (Vitis vinifera L.) lub krzyżówek winorośli właściwej (Vitis vinifera L.) z innymi gatunkami należącymi do rodzaju - winorośl (Vitis L.), moszczu gronowego lub wina gronowego, zawierające naturalny dwutlenek węgla pochodzący z procesu fermentacji o ciśnieniu wynoszącym nie mniej niż 3 bary w temperaturze 20°C, który po otwarciu butelki uchodzi, powodując perlenie się napoju,
wina gronowe musujące gazowane o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 8,5% do 18% objętościowych, otrzymane z win gronowych, zawierające całkowicie lub częściowo dodany dwutlenek węgla o ciśnieniu wynoszącym nie mniej niż 3 bary w temperaturze 20°C, który po otwarciu butelki uchodzi, powodując perlenie się napoju,
wina gronowe półmusujące o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 7% do 18% objętościowych, otrzymane w wyniku pierwszej albo wtórnej fermentacji alkoholowej świeżych winogron należących do gatunku winorośli właściwej (Vitis vinifera L.) lub krzyżówek winorośli właściwej (Vitis vinifera L.) z innymi gatunkami należącymi do rodzaju - winorośl (Vitis L.), moszczu gronowego lub wina gronowego, pod warunkiem że surowce te mają całkowite stężenie alkoholu nie niższe niż 9% objętościowych, zawierające naturalny dwutlenek węgla pochodzący z procesu fermentacji o ciśnieniu wynoszącym od 1,0 do 2,5 bara w temperaturze 20°C, który po otwarciu butelki uchodzi, powodując perlenie się napoju,
wino gronowe półmusujące gazowane o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 7% do 18% objętościowych, otrzymane z win gronowych, zawierające całkowicie lub częściowo dodany dwutlenek węgla o ciśnieniu wynoszącym od 1,0 do 2,5 bara w temperaturze 20°C, który po otwarciu butelki uchodzi, powodując perlenie się napoju.
Art. 4.
Minister właściwy do spraw rynków rolnych określi w drodze rozporządzenia:
1) szczególne rodzaje fermentowanych napojów winiarskich oraz szczegółowe wymagania organoleptyczne, fizyczne i chemiczne dla tych napojów,
2) rodzaje moszczy gronowych i szczegółowe wymagania dla tych moszczy
- z uwzględnieniem w szczególności przepisów Unii Europejskiej w tym zakresie.
Rozdział 2. Wytwarzanie i rozlewanie wyrobów winiarskich oraz obrót tymi wyrobami
Art. 5.
Do produkcji wyrobów winiarskich, z zastrzeżeniem ust. 2, jest dozwolone dodanie następujących alkoholi:
1) alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego,
2) destylatu owocowego, destylatu winnego lub destylatu z suszonych winogron.
Przepis ust. 1 nie dotyczy miodów pitnych, aromatyzowanych koktajli winopodobnych gronowych oraz wyrobów winiarskich gronowych innych niż wina gronowe likierowe.
Art. 6.
Alkohole, o których mowa w art. 5 ust. 1, muszą spełniać następujące wymagania:
1) brak posmaków i zapachów innych niż pochodzące z użytego surowca,
2) minimalna zawartość alkoholu etylowego wynosi 96,0% objętościowych,
3) maksymalny poziom:
kwasowości - 1,5 grama kwasu octowego na hektolitr 100% objętościowych alkoholu,
estrów - 1,3 grama, wyrażony jako octan etylowy na hektolitr 100% objętościowych alkoholu,
aldehydów - 0,5 grama, wyrażony jako aldehyd octowy na hektolitr 100% objętościowych alkoholu,
alkoholi wyższych - 0,5 grama, wyrażony jako dwumetylopropanol na hektolitr 100% objętościowych alkoholu,
metanolu - 50 gramów na hektolitr 100% objętościowych alkoholu,
suchej pozostałości po odparowaniu - 1,5 grama na hektolitr 100% objętościowych alkoholu,
lotnych zasad azotowych - 0,1 grama azotu na hektolitr 100% objętościowych alkoholu,
4) brak furfuralu (aldehydu furfurylowego).
Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się podczas dodawania alkoholu do win gronowych likierowych, o których mowa w art. 18 ust. 2.
Art. 7.
Przy produkcji wyrobów winiarskich mogą być stosowane wyłącznie następujące substancje słodzące:
1) sacharoza w postaci cukru półbiałego, cukru białego, rafinowanego cukru białego,
2) dekstroza,
3) fruktoza,
4) syrop glukozowy,
5) cukier płynny,
6) inwertowany cukier płynny,
7) inwertowany syrop cukrowy,
8) rektyfikowany zagęszczony moszcz gronowy,
9) zagęszczony moszcz gronowy,
10) świeży moszcz gronowy,
11) cukier palony,
12) miód pszczeli,
13) syrop „carob”,
14) inne naturalne substancje węglowodanowe, dozwolone na podstawie odrębnych przepisów, dające efekt podobny do substancji, o których mowa w pkt 1-13
- z zastrzeżeniem ust. 3 i art. 24.
Słodzenie fermentowanych napojów winiarskich i aromatyzowanych napojów winiarskich może być wykonywane również innymi substancjami słodzącymi dozwolonymi na podstawie odrębnych przepisów.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.