Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady funkcjonowania górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015, w tym:
1) zasady restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw górniczych;
2) zasady likwidacji kopalń;
3) zasady wypłacania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, zwanego dalej „ekwiwalentem pieniężnym”, rent wyrównawczych, wydawania bezpłatnego węgla w naturze, a także wypłaty zaległych wynagrodzeń;
4) warunki uzyskania dofinansowania na inwestycje początkowe;
5) zasady sprawowania nadzoru właścicielskiego;
6) szczególne uprawnienia gmin górniczych;
7) działania wspierające czyste technologie węglowe oraz monitoring funkcjonowania górnictwa;
8) źródła finansowania zadań określonych w ustawie.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) przedsiębiorstwo górnicze:
spółkę węglową - jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, która prowadzi wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji lub która prowadzi likwidację zakładu górniczego oraz działania polikwidacyjne na terenach górniczych,
spółkę, w której Skarb Państwa lub spółki węglowe, posiadają akcje albo udziały, prowadzącą wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji albo która prowadzi likwidację zakładu górniczego, działania polikwidacyjne na terenach górniczych albo zabezpiecza kopalnie przed zagrożeniami wodnymi, gazowymi oraz pożarowymi po zakończeniu likwidacji kopalni,
spółkę zależną lub współzależną w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości od spółki w której Skarb Państwa posiada akcje lub udziały, prowadzącą wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji;
2) kopalnia - wyodrębnioną jednostkę organizacyjną przedsiębiorstwa górniczego prowadzącą zakład górniczy;
3) zakład górniczy - służący wydobywaniu węgla kamiennego zakład górniczy w rozumieniu art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze ;
4) gmina górnicza - gminę, na której terenie jest:
wykonywana albo była wykonywana po dniu 14 stycznia 1999 r. działalność gospodarcza objęta koncesją na wydobywanie węgla kamiennego i na rzecz której przedsiębiorstwo górnicze jest obowiązane lub było obowiązane po tym dniu uiszczać opłatę eksploatacyjną, o której mowa w art. 84 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze,
zlokalizowany albo był zlokalizowany po dniu 14 stycznia 1999 r. zakład górniczy albo część tego zakładu;
5) oznaczona część zakładu górniczego - wydzielony z całości element składowy lub zespół elementów zakładu górniczego, określony przez przedsiębiorcę w związku z planowaną ich likwidacją.
Art. 3.
Minister właściwy do spraw gospodarki ogłosi, w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wykaz gmin górniczych.
Rozdział 2. Restrukturyzacja finansowa przedsiębiorstw górniczych
Art. 4.
Zobowiązania pieniężne przedsiębiorstw górniczych powstałe do dnia 30 września 2003 r. wraz z odsetkami z tytułu składek:
1) emerytalnych,
2) na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonego,
3) na ubezpieczenie zdrowotne
- pozostałe do spłaty według stanu na dzień wejścia w życie ustawy, podlegają restrukturyzacji, na zasadach określonych w ust. 2.
Przedsiębiorstwo górnicze dokonuje spłaty zobowiązań, o których mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 2015 r. w równych ratach miesięcznych. W przypadku niedokonania płatności dwóch kolejnych rat miesięcznych, zobowiązania te stają się natychmiast wymagalne.
Art. 5.
W okresie spłaty zobowiązań, o których mowa w art. 4 ust. 1, nie nalicza się odsetek oraz nie stosuje się przepisów art. 57 § 1-4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa .
Rozdział 3. Likwidacja kopalń
Art. 6.
Likwidacja kopalni polega na zaprzestaniu wydobycia węgla kamiennego i likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części.
Właściwy organ przedsiębiorstwa górniczego podejmuje decyzję o likwidacji kopalni, określając:
1) zakres likwidacji kopalni;
2) termin rozpoczęcia likwidacji kopalni;
3) termin zakończenia wydobycia węgla kamiennego;
4) termin zakończenia likwidacji kopalni;
5) osobę likwidatora.
Do likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części oraz zadań wykonywanych po zakończeniu jego likwidacji stosuje się przepisy prawa geologicznego i górniczego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Zakres likwidacji kopalni określa przedsiębiorstwo górnicze w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego.
Art. 7.
W przypadku podjęcia decyzji o likwidacji kopalni, likwidator, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 5, opracowuje program przemieszczeń pracowników likwidowanej kopalni, zwany dalej „programem przemieszczeń”, nie później niż na 60 dni przed dniem zakończenia wydobycia węgla kamiennego w tej kopalni.
Program przemieszczeń, po zaopiniowaniu przez zakładowe organizacje związkowe działające u pracodawcy oraz przez wójta gminy (burmistrza, prezydenta miasta), na terenie której jest zlokalizowana kopalnia, zatwierdza właściwy organ przedsiębiorstwa górniczego. Opinie te należy przekazać w terminie 30 dni od dnia otrzymania programu przemieszczeń.
W przypadku nieprzekazania opinii, o których mowa w ust. 2, program przemieszczeń obowiązuje po upływie 15 dni od dnia, w którym upłynął termin ich przekazania.
Art. 8.
Przedsiębiorstwo górnicze, którego podstawowym przedmiotem działalności jest prowadzenie likwidacji kopalni, zabezpieczenie kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, zagospodarowywanie majątku likwidowanej kopalni, zbędnego majątku przedsiębiorstwa górniczego, tworzenie nowych miejsc pracy, w szczególności dla pracowników likwidowanej kopalni, wykonuje te czynności z dotacji oraz innych źródeł finansowania, jeżeli likwidację tej kopalni rozpoczęto przed dniem 1 stycznia 2007 r.
Zadania związane z naprawianiem szkód wywołanych ruchem zlikwidowanego zakładu górniczego, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów, są finansowane z dotacji budżetowej.
W przypadku gdy likwidację kopalni rozpoczęto po dniu 31 grudnia 2006 r., przedsiębiorstwo górnicze finansuje likwidację kopalni z funduszu likwidacji zakładu górniczego w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze.
Środki funduszu, o którym mowa w ust. 3, mogą być gromadzone również w postaci bonów skarbowych i obligacji emitowanych lub gwarantowanych przez Skarb Państwa.
Minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wykorzystania dotacji budżetowej przeznaczonej na finansowanie likwidacji kopalń, naprawiania szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów i działań wykonywanych po zakończeniu likwidacji kopalń,
2) tryb rozliczania przyznanej dotacji budżetowej,
3) szczegółowe warunki powodujące cofnięcie lub czasowe wstrzymanie wypłaty przyznanej dotacji budżetowej
- biorąc pod uwagę zadania wykonywane w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni.
Art. 9.
Zadania związane z zabezpieczeniem kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, wykonywane przez spółkę wydzieloną z przedsiębiorstwa górniczego realizującego te zadania w dniu wejścia w życie ustawy, są finansowane z dotacji budżetowej.
Minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wykorzystania dotacji budżetowej przeznaczonej na finansowanie zabezpieczenia kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni,
2) tryb rozliczania przyznanej dotacji budżetowej,
3) szczegółowe warunki powodujące cofnięcie lub czasowe wstrzymanie wypłaty przyznanej dotacji budżetowej
- biorąc pod uwagę zapewnienie bezpieczeństwa kopalni oraz upraszczanie systemu odwadniania.
Art. 10.
Przedsiębiorstwo górnicze, które nabyło likwidowaną kopalnię przed dniem 1 stycznia 2007 r. oraz spółkę, o której mowa w art. 9 ust. 1, zwalnia się z obowiązku zapłaty bieżących wpłat wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, opłat i kar wobec Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w części dotyczącej tych funduszy, z wyjątkiem opłat i kar stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 11.
Jeżeli plan ruchu zakładu górniczego przewiduje likwidację jego obiektów, urządzeń bądź wyrobisk górniczych, związane z tym koszty mogą być pokrywane z funduszu likwidacji zakładu górniczego. Podstawą wypłaty środków na pokrycie kosztów, o których mowa w zdaniu poprzednim, jest decyzja o zatwierdzeniu planu ruchu.
Rozdział 4. Zasady wypłacania ekwiwalentu pieniężnego, rent wyrównawczych, wydawania bezpłatnego węgla w naturze, a także wypłaty zaległych wynagrodzeń
Art. 12.
Byłemu pracownikowi kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., uprawnionemu do bezpłatnego węgla, który uzyskał emeryturę lub rentę przed tym dniem, jest wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej „ZUS”, oprócz emerytury lub renty, ekwiwalent pieniężny, z zastrzeżeniem ust. 2.
Pracownikowi kopalni likwidowanej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa górniczego, o którym mowa w art. 8 ust. 1, albo pracownikowi kopalni likwidowanej, której składniki majątkowe zostały wniesione do spółki, o której mowa w art. 9 ust. 1, który uzyska emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 2016 r., jest wypłacany przez ZUS, oprócz emerytury lub renty, ekwiwalent pieniężny.
Warunkiem otrzymania ekwiwalentu pieniężnego przez osobę, o której mowa w ust. 1 i 2, jest przedłożenie pracodawcy pisemnego oświadczenia o rezygnacji z uprawnienia do pobierania bezpłatnego węgla w naturze.
Ekwiwalent pieniężny może otrzymać także osoba, która przed dniem wejścia w życie ustawy, oprócz renty przyznanej na czas określony, pobierała ekwiwalent pieniężny wypłacany przez ZUS, której po upływie okresu, na jaki rentę przyznano, przywrócono prawo do pobierania renty.
Byłemu pracownikowi kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., uprawnionemu do bezpłatnego węgla, który uzyskał rentę przed dniem wejścia w życie ustawy i który po dniu 31 grudnia 2006 r. uzyska emeryturę, jest wypłacany przez ZUS, oprócz emerytury, ekwiwalent pieniężny.
W przypadku gdy uprawnienie do bezpłatnego węgla wynika z górniczej renty rodzinnej - wszystkim osobom do niej uprawnionym przysługuje łącznie jeden ekwiwalent pieniężny. W razie podziału renty rodzinnej ekwiwalent pieniężny ulega podziałowi w częściach równych, odpowiednio do liczby uprawnionych.
Ekwiwalent pieniężny przysługuje również osobie, która po dniu wejścia w życie ustawy uzyska prawo do renty rodzinnej po emerycie lub renciście, który pobierał ekwiwalent pieniężny wypłacany przez ZUS.
Wysokość ekwiwalentu pieniężnego stanowi iloczyn ilości węgla objętego uprawnieniem, która nie może być wyższa niż 3 Mg węgla kamiennego rocznie i przeciętnej średniorocznej ceny zbytu węgla, o której mowa w ust. 9.
Minister właściwy do spraw gospodarki, w terminie do dnia 20 stycznia każdego roku, ustala i ogłasza w formie obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, cenę zbytu 1 Mg węgla kamiennego w sortymencie Orzech II, ustalonego według ceny średniej z IV kwartału roku poprzedzającego rok, w którym ekwiwalent pieniężny ma być wypłacany, skorygowaną o przewidywany wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych na rok planowany.
Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany przez ZUS z dotacji budżetowej.
Art. 13.
Przedsiębiorstwo górnicze wydaje bezpłatny węgiel w naturze, który jest finansowany z dotacji budżetowej, uprawnionemu do jego otrzymania:
1) byłemu pracownikowi kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r.;
2) pracownikowi kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r. wchodzącej w skład przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 1, który uzyska emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 2016 r.;
3) pracownikowi kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., której składniki majątkowe zostały wniesione do spółki, o której mowa w art. 9 ust. 1, który uzyska emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 2016 r.
Ilość pobieranego bezpłatnego węgla w naturze nie może być wyższa niż 3 Mg węgla kamiennego rocznie.
Art. 14.
Pracownikom lub byłym pracownikom, o których mowa w art. 13 ust. 1, jest wypłacana przez likwidatora, syndyka masy upadłości albo przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 16, z dotacji budżetowej renta wyrównawcza przyznana na podstawie prawomocnego wyroku sądu lub ugody zawartej przed sądem albo ugody zawartej między kopalnią a pracownikiem lub byłym pracownikiem.
Art. 15.
Minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wykorzystania dotacji budżetowej przeznaczonej na finansowanie ekwiwalentu pieniężnego, bezpłatnego węgla w naturze oraz rent wyrównawczych,
2) tryb rozliczania dotacji budżetowej,
3) szczegółowe warunki powodujące cofnięcie lub czasowe wstrzymanie wypłaty przyznanej dotacji budżetowej
- biorąc pod uwagę rodzaje uprawnień, na finansowanie których będzie przyznana dotacja.
Art. 16.
W przypadku ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa górniczego albo podjęcia decyzji o jego likwidacji, obowiązek wypłaty rent wyrównawczych oraz wydawania bezpłatnego węgla w naturze przejmuje przedsiębiorstwo górnicze wskazane przez ministra właściwego do spraw gospodarki.
Minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, przedsiębiorstwo, o którym mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę możliwość sprawnej realizacji obowiązku nałożonego na to przedsiębiorstwo.
Art. 17.
Byłym pracownikom przedsiębiorstw górniczych postawionych w stan likwidacji albo upadłości, którzy przed dniem wejścia w życie ustawy przebywali na świadczeniu aktywizującym, będą wypłacane do dnia 31 grudnia 2008 r., z dotacji budżetowej, zaległe wynagrodzenia z tytułu nagrody jubileuszowej, nagrody z okazji „Dnia Górnika”, odprawy wynikającej z ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz dodatkowej nagrody rocznej wynikającej z przepisów określających szczególne przywileje dla pracowników górnictwa - Karta górnika, w wysokości określonej w prawomocnych wyrokach sądu.
Zaległe wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1, będą wypłacane przez przedsiębiorstwo górnicze wskazane przez ministra właściwego do spraw gospodarki.
Minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, przedsiębiorstwo górnicze, o którym mowa w ust. 2, biorąc pod uwagę możliwość sprawnej realizacji obowiązku nałożonego na to przedsiębiorstwo.
Rozdział 5. Warunki uzyskania dofinansowania na inwestycje początkowe
Art. 18.
Przedsiębiorstwo górnicze może otrzymać z dotacji budżetowej dofinansowanie do inwestycji początkowej, na zasadach określonych w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1407/2002 z dnia 23 lipca 2002 r. w sprawie pomocy państwa dla przemysłu węglowego .
Wysokość dofinansowania, o którym mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 30% ogółu kosztów projektu inwestycyjnego.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.