Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 września 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków technicznych i organizacyjnych dla firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, i banków powierniczych oraz warunków szacowania przez dom maklerski kapitału wewnętrznego
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczegółowe warunki techniczne i organizacyjne wymagane do prowadzenia działalności przez firmę inwestycyjną, bank, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, oraz do prowadzenia rachunków papierów wartościowych i rachunków zbiorczych przez bank powierniczy;
2) szczegółowe warunki zarządzania ryzykiem i funkcjonowania systemu kontroli wewnętrznej w domu maklerskim oraz
3) szczegółowe warunki szacowania przez dom maklerski kapitału wewnętrznego i dokonywania przeglądów procesu szacowania i utrzymywania tego kapitału.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
2) biurze maklerskim - rozumie się przez to oddział lub inną jednostkę banku prowadzącego działalność maklerską działającą na zasadach oddziału, wyodrębnioną organizacyjnie, w ramach której bank prowadzi tę działalność;
3) wyodrębnionej jednostce banku - rozumie się przez to niebędącą biurem maklerskim wydzieloną organizacyjnie jednostkę banku prowadzącego działalność maklerską;
4) punktach przyjmowania zleceń - rozumie się przez to punkty banku prowadzącego działalność maklerską, w których są wykonywane czynności przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych w ramach działalności, o której mowa w art. 69 ust. 2 pkt 1 ustawy;
5) punkcie obsługi klientów - rozumie się przez to inną niż punkt przyjmowania zleceń jednostkę organizacyjną firmy inwestycyjnej, w której jest dokonywana bieżąca obsługa klientów tej firmy inwestycyjnej, obejmująca także przyjmowanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych;
6) systemach informatycznych firmy inwestycyjnej - rozumie się przez to również wykorzystywane przez firmę inwestycyjną w prowadzonej działalności maklerskiej podsystemy informatyczne;
7) konflikcie interesów - rozumie się przez to konflikt interesów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy;
8) rekomendacji - rozumie się przez to rekomendację, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy;
9) usługach wykonywania zleceń - rozumie się przez to usługi świadczone na podstawie umowy o wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych, o której mowa w art. 73 ust. 1 ustawy;
10) podmiotach powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie - rozumie się przez to co najmniej dwa podmioty, z których przynajmniej jeden bezpośrednio lub pośrednio wywiera znaczący wpływ na pozostałe lub które stanowią dla domu maklerskiego jedno ryzyko gospodarcze ze względu na to, że kondycja finansowa jednego z nich może mieć wpływ na spłatę zobowiązań przez pozostałe;
11) znaczącym wpływie - rozumie się przez to zdolność do udziału w podejmowaniu decyzji w zakresie wyznaczania kierunków polityki finansowej i operacyjnej, w tym również dotyczącej podziału zysku lub pokrycia straty bilansowej innego podmiotu;
12) Komisji - rozumie się przez to Komisję Nadzoru Finansowego, o której mowa w ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym ;
13) kliencie - rozumie się przez to:
osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która zawarła z firmą inwestycyjną lub z bankiem, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy, umowę o świadczenie usług maklerskich lub z bankiem powierniczym umowę o prowadzenie rachunku papierów wartościowych,
podmiot, o którym mowa w art. 8a ust. 2 ustawy, który zawarł z firmą inwestycyjną albo z bankiem powierniczym umowę o prowadzenie rachunku zbiorczego - w zakresie praw i obowiązków wynikających z umowy o prowadzenie tego rachunku.
Rozdział 2. Warunki techniczne i organizacyjne
§ 3.
Firma inwestycyjna opracowuje i wdraża regulamin zarządzania konfliktami interesów określający sposób postępowania firmy inwestycyjnej w celu przeciwdziałania powstawaniu konfliktów interesów dostosowany do rozmiaru i rodzaju działalności prowadzonej przez tę firmę inwestycyjną, jak również do jej wewnętrznej struktury organizacyjnej. W przypadku firmy inwestycyjnej, która wchodzi w skład grupy kapitałowej, regulamin zarządzania konfliktami interesów powinien uwzględniać także wszystkie czynniki mogące powodować powstanie konfliktu interesów, o których firma inwestycyjna wie lub powinna wiedzieć, a które wynikają ze struktury organizacyjnej oraz rodzaju działalności innych członków tej grupy kapitałowej.
Regulamin zarządzania konfliktami interesów powinien określać co najmniej:
1) okoliczności, które w odniesieniu do poszczególnych czynności z zakresu działalności maklerskiej powodują lub mogą powodować powstanie konfliktu interesów związanego z istotnym ryzykiem naruszenia interesów klienta, oraz
2) środki i procedury zarządzania konfliktami interesów.
W zależności od rozmiaru i rodzaju działalności prowadzonej przez firmę inwestycyjną środki i procedury zarządzania konfliktami interesów, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinny określać wszystkie lub wybrane z wymienionych poniżej metod:
1) zapewniania nadzoru nad osobami powiązanymi wykonującymi w ramach swoich podstawowych zadań czynności na rzecz i w imieniu klientów, w ramach działalności prowadzonej przez firmę inwestycyjną, które to czynności powodują lub mogą powodować wystąpienie sprzeczności interesów pomiędzy klientami lub interesem klienta i firmy inwestycyjnej;
2) zapobiegania istnieniu bezpośrednich zależności pomiędzy wysokością wynagrodzenia osób powiązanych wykonujących określone czynności, w ramach działalności prowadzonej przez firmę inwestycyjną, od wynagrodzenia lub zysków osiąganych przez osoby wykonujące czynności innego rodzaju, które powodują lub mogłyby spowodować powstanie konfliktu interesów;
3) zapobiegania możliwości wywierania niekorzystnego wpływu osób trzecich na sposób wykonywania przez osoby powiązane czynności związanych z prowadzeniem przez firmę inwestycyjną działalności maklerskiej;
4) zapobiegania przypadkom jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie wykonywania przez tę samą osobę powiązaną czynności związanych z różnymi usługami świadczonymi przez daną firmę inwestycyjną, jeżeli mogłoby to wywrzeć niekorzystny wpływ na prawidłowe zarządzanie konfliktami interesów, lub zapewniać nadzór nad takim sposobem wykonywania czynności, jeżeli jest on konieczny.
Środki i procedury zarządzania konfliktami interesów powinny zapewnić osobom powiązanym zaangażowanym w wykonywanie przez firmę inwestycyjną czynności stanowiących działalność maklerską niezależność wykonywania tych czynności, przy uwzględnieniu zakresu i rodzaju działalności prowadzonej przez firmę inwestycyjną, podmioty z grupy kapitałowej, do której należy firma inwestycyjna, oraz możliwego stopnia naruszenia interesów klientów.
Firma inwestycyjna prowadzi rejestr rodzajów działalności maklerskiej, w tym wykonywanej przez firmę inwestycyjną we własnym imieniu i na swoją rzecz oraz wykonywanej przez inny podmiot na jej rzecz, w związku z którymi powstał lub może powstać konflikt interesów związany z istotnym ryzykiem naruszenia interesów klienta.
Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do zagranicznej firmy inwestycyjnej.
§ 4.
Firma inwestycyjna opracowuje i wdraża regulamin inwestowania przez osoby powiązane z firmą inwestycyjną lub na ich rachunek w instrumenty finansowe określający zasady oraz sposoby zapobiegania wykorzystywaniu lub ujawnianiu posiadanych informacji przez osoby powiązane uczestniczące w świadczeniu usług przez firmę inwestycyjną lub mające dostęp do informacji poufnych lub stanowiących tajemnicę zawodową, przez:
1) zawieranie transakcji własnych, które:
stanowią manipulację lub związane są z wykorzystaniem informacji poufnej lub
są związane z ujawnieniem lub wykorzystaniem informacji stanowiącej tajemnicę zawodową, lub
stanowią naruszenie przepisów regulujących prowadzenie działalności maklerskiej;
2) doradzanie lub nakłanianie innej osoby do zawarcia transakcji spełniającej warunki określone w pkt 1, w § 6 ust. 1 pkt 1 lub 2 lub do zawarcia transakcji z wykorzystaniem będących w posiadaniu tej osoby powiązanej informacji dotyczących zleceń składanych przez klientów tej firmy inwestycyjnej;
3) ujawnianie innej osobie informacji, których wynikiem jest lub może być podjęcie przez tę osobę decyzji o zawarciu transakcji, o której mowa w pkt 2, lub doradzanie przez tę osobę, lub nakłanianie do zawarcia transakcji, o której mowa w pkt 2.
Firma inwestycyjna prowadzi rejestr zawieranych przez osoby powiązane transakcji własnych oraz rejestr zgód udzielonych na zawarcie takich transakcji, jeśli zgoda taka jest wymagana.
Regulamin, o którym mowa w ust. 1, w szczególności obejmuje:
1) wymóg informowania osób powiązanych o istniejących ograniczeniach w zawieraniu transakcji własnych oraz o sposobie postępowania w związku z zawieraniem takich transakcji przez osoby powiązane;
2) wymóg informowania firmy inwestycyjnej przez osoby powiązane o zawieranych transakcjach własnych;
3) zasady prowadzenia rejestru transakcji własnych zawieranych przez osoby powiązane oraz rejestru zgód udzielonych na zawarcie takich transakcji.
Regulamin, o którym mowa w ust. 1, nie powinien wprowadzać ograniczeń w zawieraniu przez osoby powiązane transakcji własnych lub transakcji na cudzy rachunek, jeżeli:
1) zawierane one są przez podmiot prowadzący działalność maklerską, któremu osoba ta zleciła zarządzanie portfelem instrumentów finansowych w sposób wyłączający ingerencję tej osoby w podejmowane na jej rachunek decyzje inwestycyjne, lub
2) ich przedmiotem są jednostki uczestnictwa lub tytuły uczestnictwa emitowane przez fundusz zagraniczny, jeśli ta osoba powiązana lub osoba, na rzecz której zawierana jest transakcja, nie uczestniczy w zarządzaniu danym funduszem inwestycyjnym lub funduszem zagranicznym.
Firma inwestycyjna powierzająca na podstawie umowy, o której mowa w art. 81a ustawy, przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu wykonywanie czynności związanych z działalnością prowadzoną przez tę firmę inwestycyjną, w tym z prowadzoną działalnością maklerską, zapewnia:
1) prowadzenie przez tego przedsiębiorcę lub przedsiębiorcę zagranicznego rejestru transakcji własnych zawieranych przez osoby powiązane, o których mowa w art. 82 ust. 3a pkt 4, pkt 5 lit. b, pkt 6 lit. b, pkt 7 lit. b ustawy, oraz
2) przekazywanie na żądanie firmy inwestycyjnej przez tego przedsiębiorcę lub przedsiębiorcę zagranicznego informacji zawartych w rejestrze prowadzonym zgodnie z pkt 1.
Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do zagranicznej firmy inwestycyjnej.
§ 5.
Przez transakcję własną, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 6, rozumie się transakcję, której przedmiotem są instrumenty finansowe, zawieraną przez osobę powiązaną lub na jej rachunek, pod warunkiem że:
1) zawarcie tej transakcji wykracza poza zakres jej obowiązków służbowych albo
2) transakcja jest zawierana na rachunek tej osoby powiązanej lub:
małżonka osoby powiązanej,
krewnego osoby powiązanej do trzeciego stopnia,
osoby związanej z osobą powiązaną z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
powinowatego osoby powiązanej do drugiego stopnia,
osoby pozostającej z osobą powiązaną we wspólnym gospodarstwie domowym przez okres co najmniej roku przed datą zawarcia transakcji lub
innej osoby pozostającej z osobą powiązaną w stosunkach powodujących, że ta osoba powiązana ma istotny interes w zawarciu danej transakcji na rzecz tej innej osoby, z wyłączeniem normalnych opłat i prowizji należnych z tytułu zawarcia transakcji.
§ 6.
Firma inwestycyjna sporządzająca i dystrybuująca rekomendacje, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy, wdraża regulacje wewnętrzne zapobiegające:
1) zawieraniu, przed rozpoczęciem dystrybucji rekomendacji, przez osoby powiązane uczestniczące w jej sporządzeniu, transakcji własnych lub transakcji na cudzy rachunek w zakresie instrumentów finansowych będących przedmiotem tej rekomendacji lub powiązanych z instrumentami finansowymi będącymi przedmiotem tej rekomendacji, z wyłączeniem transakcji zawieranych w ramach wykonywania przez firmę inwestycyjną zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych, jeśli zlecenia te nie zostały złożone wskutek porady udzielonej przez taką osobę, lub w ramach wykonywania przez firmę inwestycyjną zadań związanych z organizacją rynku regulowanego lub zapewnienia płynności instrumentów finansowych;
2) zawieraniu przez osoby powiązane uczestniczące w sporządzeniu rekomendacji, sprzecznych z treścią tej rekomendacji, transakcji własnych lub transakcji na cudzy rachunek w zakresie instrumentów finansowych będących przedmiotem tej rekomendacji lub powiązanych z instrumentami finansowymi będącymi przedmiotem tej rekomendacji, z wyłączeniem uzasadnionych przypadków pod warunkiem uzyskania uprzedniej pisemnej albo udzielonej za pośrednictwem elektronicznych środków przekazywania informacji zgody inspektora nadzoru, o którym mowa w § 14 ust. 8;
3) przyjmowaniu przez firmę inwestycyjną lub osoby powiązane uczestniczące w sporządzeniu rekomendacji korzyści materialnych lub niematerialnych od podmiotów posiadających istotny interes w treści tej rekomendacji;
4) proponowaniu emitentowi lub wystawcy przez firmę inwestycyjną lub osoby powiązane uczestniczące w sporządzeniu rekomendacji sporządzenia rekomendacji o treści korzystnej dla tego emitenta lub wystawcy;
5) udostępnianiu rekomendacji zawierającej treść zalecenia lub cenę docelową przed rozpoczęciem jej dystrybucji emitentowi lub osobom innym niż uczestniczące w jej sporządzeniu w celach innych niż weryfikacja zgodności działania firmy inwestycyjnej z jej zobowiązaniami prawnymi.
Wykonanie obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, może nastąpić poprzez wprowadzenie stosownych regulacji w regulaminie, o którym mowa w § 4 ust. 1.
Przez instrument finansowy powiązany z innym instrumentem finansowym, o którym mowa w ust. 1, rozumie się instrument finansowy, którego cena zależy bezpośrednio od ceny tego innego instrumentu finansowego, w tym w szczególności instrument pochodny, którego instrumentem bazowym jest ten inny instrument finansowy.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się do innych niż rekomendacje analiz sporządzanych i dystrybuowanych wśród klientów, w związku z wykonywaniem przez firmę inwestycyjną działalności maklerskiej, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 6 ustawy, jeżeli zalecają lub sugerują, bezpośrednio lub pośrednio, określone zachowania inwestycyjne w odniesieniu do jednego lub kilku instrumentów finansowych lub emitenta bądź wystawcy instrumentów finansowych, w tym opinii odnoszących się do bieżącej lub przyszłej wartości lub ceny instrumentów finansowych.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do firmy inwestycyjnej, która dystrybuuje rekomendacje sporządzane przez inny podmiot, pod warunkiem że:
1) firma inwestycyjna nie wchodzi w skład tej samej grupy kapitałowej, w której pozostaje podmiot sporządzający rekomendację;
2) firma inwestycyjna nie dokonuje istotnych zmian treści zalecenia lub ceny docelowej;
3) firma inwestycyjna dystrybuuje rekomendacje z informacją, że zostały one sporządzone przez inny podmiot, oraz
4) podmiot sporządzający rekomendację podlega z tytułu sporządzania rekomendacji wymogom analogicznym do określonych w ust. 1 albo posiada regulacje wewnętrzne spełniające wymogi, o których mowa w ust. 1.
Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do zagranicznej firmy inwestycyjnej.
§ 7.
Firma inwestycyjna opracowuje i wdraża regulamin ochrony przepływu informacji poufnych oraz stanowiących tajemnicę zawodową określający szczegółowo rozwiązania wdrożone przez daną firmę inwestycyjną mające na celu:
1) uniemożliwianie osobom nieuprawnionym dostępu do informacji poufnych oraz stanowiących tajemnicę zawodową oraz
2) zapobieganie wykorzystywaniu przez osoby mające dostęp do informacji poufnych oraz stanowiących tajemnicę zawodową tych informacji w celach innych niż wykonywanie obowiązków wynikających ze sprawowanych funkcji lub zatrudnienia.
Regulamin, o którym mowa w ust. 1, określa również zasady przepływu informacji w firmie inwestycyjnej, w tym zasady obiegu dokumentów.
§ 8.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.