Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz sprawozdań z działalności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 119 ust. 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczególne zasady rachunkowości Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, w tym zakres informacji wykazywanych w informacji dodatkowej;
2) szczegółowe warunki i tryb składania:
rocznego sprawozdania z działalności, o którym mowa w art. 119 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zwanej dalej „ustawą”,
kwartalnych sprawozdań z działalności, o których mowa w art. 98 ust. 5 ustawy
- w tym terminy ich składania oraz zakres danych, jakie powinny zawierać te sprawozdania.
§ 2.
Określenia użyte w rozporządzeniu oznaczają:
1) Fundusz - Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny;
2) fundusz pomocowy - fundusz tworzony w celu zapewnienia środków na finansowanie zadań Funduszu związanych z udzielaniem zwrotnej pomocy finansowej, o której mowa w art. 99 ust. 1 ustawy, tworzony z wpłat zakładów ubezpieczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy;
3) fundusz statutowy - fundusz tworzony z rozliczenia wyniku finansowego Funduszu;
4) koszty likwidacji szkód - koszty związane bezpośrednio z wykonywaniem czynności, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 2, ust. 4 pkt 2 i 3 oraz ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej , zwanej dalej „ustawą o działalności ubezpieczeniowej”, obejmujące w szczególności koszty usług obcych, w tym wynagrodzenia zakładów ubezpieczeń z tytułu likwidacji szkód, koszty opinii i ekspertyz dotyczących oceny szkody, usług prawnych, obsługi likwidacji szkody i wypłaty odszkodowania oraz koszty postępowań sądowych i egzekucyjnych dotyczących spraw spornych;
5) koszty ośrodka informacji - koszty związane bezpośrednio z realizacją zadań Funduszu, o których mowa w art. 102 ust. 2-4, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1-5 ustawy, obejmujące koszty bezpośrednie wynagrodzeń pracowników zajmujących się obsługą ośrodka informacji, wraz z narzutami, koszty związane z rozwojem i utrzymaniem systemów informatycznych ośrodka informacji obejmujące w szczególności amortyzację, koszty utrzymania systemów informatycznych oraz koszty usług doradczych, prawnych i usługi audytu bezpieczeństwa informacji;
6) koszty windykacji opłat - koszty związane bezpośrednio z dochodzeniem opłat, o których mowa w art. 88 ust. 7 ustawy, obejmujące w szczególności koszty postępowań sądowych i egzekucyjnych oraz koszty usług pocztowych i bankowych;
7) koszty windykacji regresów - koszty związane bezpośrednio z prowadzeniem postępowań regresowych w przypadkach, o których mowa w art. 110 ust. 1 ustawy, obejmujące w szczególności koszty postępowań sądowych i egzekucyjnych oraz koszty usług pocztowych i bankowych;
8) opłata - opłatę, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy, wnoszoną na rzecz Funduszu z tytułu niespełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, z uwzględnieniem gradacji w zakresie określonym w art. 88 ust. 3 ustawy;
9) organ nadzoru - Komisję Nadzoru Finansowego, o której mowa w ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym ;
10) regres - roszczenie wobec osoby zobowiązanej do zwrotu wypłaconego przez Fundusz odszkodowania lub świadczenia, o których mowa w art. 110 ust. 1 ustawy, powiększone o koszty likwidacji szkody, z wyłączeniem kwot, o których mowa w art. 14 ust. 4a i art. 98 ust. 4 ustawy, zaliczanych do zwrotów odszkodowań;
11) rezerwy ubezpieczeniowe - rezerwy tworzone przez Fundusz na pokrycie szacowanych zobowiązań Funduszu wynikających:
ze szkód z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu, obejmujących szkody zaistniałe i zgłoszone do Funduszu a niezlikwidowane do dnia bilansowego, uwzględniające szacowaną wartość zwrotów odszkodowań, regresów oraz szacowane koszty likwidacji szkód, stanowiące rezerwy na szkody zgłoszone do Funduszu,
ze szkód z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, obejmujących szkody zaistniałe i niezgłoszone do Funduszu do dnia bilansowego, stanowiące rezerwy na szkody niezgłoszone do Funduszu,
z wierzytelności przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w dziale I albo II załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej, w postaci rezerw techniczno-ubezpieczeniowych przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń, utworzonych na podstawie ustawy o działalności ubezpieczeniowej;
12) rezerwy na niewypłacone odszkodowania i świadczenia - rezerwy, o których mowa w pkt 11 lit. a i b;
13) udziały, aktywa finansowe, skorygowana cena nabycia, aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, pożyczki udzielone i należności własne, aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności, aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, wartość godziwa - pojęcia określone odpowiednio w art. 3 ust. 1 pkt 4 i 24, art. 28 ust. 8a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości oraz w § 6-9 i 15 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych ;
14) udzielone pożyczki - zwrotną pomoc finansową, o której mowa w art. 99 ust. 1 ustawy, udzieloną przez Fundusz zakładowi ubezpieczeń przejmującemu portfel ubezpieczeń obowiązkowych z funduszu pomocowego;
15) ustawa o rachunkowości - ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
§ 3.
Fundusz prowadzi wyodrębnioną ewidencję:
1) szkód, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu, oraz odszkodowań wypłaconych zgodnie z art. 98 ust. 1 i 1a ustawy;
2) szkód, o których mowa w art. 98 ust. 2 ustawy;
3) regresów;
4) zwrotów odszkodowań;
5) wierzytelności Funduszu - w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń, odrębnie dla każdego zakładu;
6) opłat;
7) udzielonych pożyczek oraz przychodów i kosztów z nimi związanych;
8) składek należnych od zakładów ubezpieczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy;
9) kosztów własnych Funduszu, z wyodrębnieniem kosztów pełnienia funkcji ośrodka informacji, o którym mowa w art. 102 ust. 1 ustawy.
Ewidencja, o której mowa w ust. 1:
1) pkt 1, 2, 4, 5, 7 i 8 - jest prowadzona w podziale na zakłady ubezpieczeń;
2) pkt 1-4 - jest prowadzona indywidualnie dla każdej szkody;
3) pkt 7 - jest prowadzona dla każdego przypadku udzielonej pomocy zwrotnej;
4) pkt 3 i 6 - jest prowadzona indywidualnie dla każdego kontrahenta.
Rozdział 2. Prowadzenie ksiąg rachunkowych
§ 4.
Księgi rachunkowe są prowadzone w siedzibie Funduszu. Prowadzenie ksiąg rachunkowych nie może być powierzone podmiotowi, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o rachunkowości.
§ 5.
W księgach rachunkowych są ujmowane osiągnięte przez Fundusz przychody i związane z nimi koszty dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.
Przychody obejmują w szczególności przychody ze źródeł określonych w art. 117 ust. 2 ustawy.
W przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 4 oraz w art. 98 ust. 1 i 2 ustawy, odszkodowania są ujmowane jako zobowiązania z chwilą ich zatwierdzenia do wypłaty przez Fundusz.
Szacowane kwoty zobowiązań z tytułu powodujących odpowiedzialność Funduszu zdarzeń określonych w art. 98 ust. 1 i 2 ustawy są ujmowane w postaci rezerw na niewypłacone odszkodowania i świadczenia. Kwoty z tytułu wierzytelności przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w dziale I albo II załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej są ujmowane w wysokości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych utworzonych odpowiednio na dzień ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń.
§ 6.
Przychody ze składki, o której mowa w art. 117 ust. 3 ustawy, obejmują kwoty należne za okres, którego dotyczą.
Przychody ze składki, o której mowa w art. 112 ust. 1 ustawy, są ujmowane w księgach rachunkowych Funduszu w wysokości określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy.
§ 7.
Fundusz rejestruje na bieżąco:
1) szkody zgłoszone z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu;
2) dochodzone regresy, z chwilą wypłaty odszkodowania lub świadczenia w przypadkach określonych w art. 98 ust. 1 pkt 3 i ust. 1a ustawy;
3) dochodzone roszczenia z tytułu opłat;
4) szkody przejęte przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w zakresie ubezpieczeń obowiązkowych;
5) wierzytelności przejęte przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w dziale I załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej;
6) dochodzone wierzytelności z tytułu podziału masy upadłości zakładu ubezpieczeń, związane ze spłatą wierzytelności w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń;
7) dochodzone zwroty odszkodowań.
Na podstawie danych zawartych w rejestrach Fundusz, w postaci rezerw ubezpieczeniowych, ewidencjonuje:
1) szacowane zobowiązania z tytułu szkód z ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu, zgłoszonych a niezlikwidowanych do dnia bilansowego;
2) szacowane zobowiązania z tytułu szkód przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w zakresie ubezpieczeń obowiązkowych;
3) szacowane zobowiązania z tytułu wierzytelności przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w dziale I załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej;
4) szacowaną wartość zwrotów odszkodowań (jako wartość ujemną).
Fundusz, na podstawie danych zawartych w rejestrach, ujmuje w aktywach szacowaną wysokość dochodzonych regresów i opłat oraz wierzytelności z tytułu podziału masy upadłości zakładu ubezpieczeń, związanych ze spłatą wierzytelności w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń.
§ 8.
Fundusz prowadzi rejestr szkód, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1, na podstawie informacji otrzymanych od zakładów ubezpieczeń, do których zgłoszono roszczenie, oraz na podstawie informacji o szkodach zgłoszonych bezpośrednio do Funduszu.
Rejestr obejmuje:
1) nazwę zakładu ubezpieczeń, do którego zgłoszono roszczenie lub któremu Fundusz powierzył likwidację szkody;
2) datę i numer rejestracji szkody, datę wystąpienia szkody oraz datę zgłoszenia roszczenia do zakładu ubezpieczeń;
3) grupę i rodzaj ubezpieczenia, którego szkoda dotyczy;
4) dane identyfikujące osobę trzecią, jeżeli ustalono sprawcę szkody;
5) wysokość roszczenia odszkodowawczego lub jego oszacowania;
6) wysokość szacowanego odszkodowania ustaloną przez zakład ubezpieczeń w wyniku likwidacji szkody, odrębnie dla szkody na mieniu i dla szkody na osobie;
7) datę przekazania przez zakład ubezpieczeń do Funduszu dokumentacji szkodowej i oszacowania przez zakład ubezpieczeń kwoty do wypłaty;
8) wysokość szacowanego odszkodowania ustaloną przez Fundusz, odrębnie dla szkody na mieniu i dla szkody na osobie;
9) datę zatwierdzenia kwot do wypłaty przez Fundusz;
10) kwoty wypłacone przez Fundusz oraz datę ich wypłaty;
11) w przypadku ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń - datę przekazania przez Fundusz dokumentacji szkodowej do zakładu ubezpieczeń.
Rejestr jest prowadzony w sposób umożliwiający sporządzenie na dzień bilansowy wykazu zobowiązań z tytułu szkód, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu, zgłoszonych a niezlikwidowanych do dnia bilansowego, w podziale na:
1) lata kalendarzowe zgłoszenia szkody;
2) zakłady ubezpieczeń, do których zgłoszono roszczenie.
Wykaz szacowanych zobowiązań z tytułu szkód zgłoszonych zawiera:
1) wykaz szkód zgłoszonych do Funduszu w okresie sprawozdawczym, obejmujący dla każdej szkody:
numer rejestracji szkody,
datę zgłoszenia szkody,
kwoty wypłacone w bieżącym okresie sprawozdawczym, odrębnie dla szkody na mieniu i dla szkody na osobie,
wartość zobowiązania na koniec okresu sprawozdawczego, odrębnie dla szkody na mieniu i dla szkody na osobie,
nazwę zakładu ubezpieczeń, któremu powierzono likwidację szkody;
2) wykaz szkód zgłoszonych do Funduszu w poprzednim okresie sprawozdawczym a niezlikwidowanych do końca tego okresu, obejmujący dla każdej szkody dane, o których mowa w pkt 1, a ponadto:
datę powstania szkody,
wysokość zobowiązania na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego, odrębnie dla szkody na mieniu i dla szkody na osobie.
§ 9.
Dla każdej szkody zgłoszonej jest prowadzona dokumentacja szkodowa, opatrzona numerem rejestracji szkody.
Dokumentacja szkodowa zawiera ponumerowane dokumenty dotyczące zdarzenia i związanego z nim zgłoszenia szkody oraz dokumenty zawierające opis elementów szkody.
Dokumentacja szkodowa jest przekazywana do Funduszu przez zakład ubezpieczeń niezwłocznie po zakończeniu likwidacji szkody i ustaleniu odpowiedzialności Funduszu.
Fundusz uzupełnia dokumentację szkodową o informacje dotyczące wpłat i wypłat związanych ze szkodą.
Dokumentacja szkodowa może być prowadzona w postaci papierowej albo elektronicznej.
§ 10.
Wysokość szacowanego zobowiązania z tytułu szkód zgłoszonych jest ustalana indywidualnie dla każdej szkody w kwocie przewidywanej wypłaty, według stanu na dzień bilansowy.
Zobowiązanie z tytułu zgłoszonej szkody, dla której ustalono odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń, podlega redukcji do kwoty zero.
Wysokość świadczenia płatnego okresowo w formie rent jest ustalana przy zastosowaniu metody aktuarialnej, w sposób przewidziany dla ubezpieczeń na życie, zgodnie z § 36 ust. 5, § 42 i § 46 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji .
Kwoty zatwierdzone przez Fundusz do wypłaty są ujmowane w księgach rachunkowych jako zobowiązanie do wypłaty z tytułu szkód.
Wypłaty są dokonywane jednorazowo albo w ratach.
W przypadku wypłaty świadczeń w formie rent należne kwoty nie podlegają przeszacowaniu, z wyjątkiem zmian z tytułu aktualizacji wyceny na dzień bilansowy, przy zastosowaniu metody aktuarialnej, o której mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji; przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
§ 11.
Fundusz prowadzi rejestr dochodzonych regresów, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 2, w podziale na lata, w sposób umożliwiający ustalenie:
1) numeru identyfikacyjnego regresu;
2) numeru szkody, której dotyczy regres, a w przypadku gdy regres dotyczy dwóch lub więcej szkód - numerów wszystkich szkód;
3) danych identyfikujących osobę zobowiązaną do zwrotu Funduszowi wypłaconych odszkodowań, świadczeń i poniesionych kosztów;
4) daty podjęcia dochodzenia regresu, którą jest data skierowania wezwania do zapłaty;
5) kwalifikacji szkody, której regres dotyczy, zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 i 4;
6) kwoty regresu, w tym odrębnie kwoty z tytułu wypłaty odszkodowania i kosztów likwidacji szkody;
7) daty otrzymania kwot z tytułu regresu;
8) szacowanej wartości regresu ujętej w bilansie;
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.