Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 czerwca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Treść obwieszczenia
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1) ustawą z dnia 5 lipca 1990 r. - Prawo o zgromadzeniach ,
2) ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny ,
3) ustawą z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności ,
4) ustawą z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ,
5) ustawą z dnia 11 października 1991 r. o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej ,
6) ustawą z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji ,
7) ustawą z dnia 29 grudnia 1993 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw ,
8) ustawą z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ,
9) ustawą z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy ,
10) ustawą z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych ,
11) ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej ,
12) ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa ,
13) ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie ustaw - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego, Prawo o aktach stanu cywilnego, ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw ,
14) ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw ,
15) ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o finansowaniu Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie z budżetu państwa oraz ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej ,
16) ustawą z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo celne oraz niektórych innych ustaw ,
17) ustawą z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw ,
18) ustawą z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej ,
19) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt K 3/09
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 13 czerwca 2013 r.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1) art. 74 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej , który stanowi:
Art. 74. 1. W ustawie z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach publicznych w art. 13 lit. a) otrzymuje brzmienie: „ a) do zbierania ofiar na cele religijne, kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą oraz utrzymanie duchownych i członków zakonów, jeżeli odbywają się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony, ” . 2. W art. 13 ustawy z dnia 28 października 1948 r. o zakładach społecznych służby zdrowia i planowej gospodarce w służbie zdrowia ust. 1-3 skreśla się. 3. W ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy w art. 1 w pkt 1: 1) dodaje się lit. i) w brzmieniu: „ i) 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny ” , 2) dodaje się nową lit. k) w brzmieniu: „ k) 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości ” , 3) dotychczasowe lit. k) i l) otrzymują oznaczenie lit. l) i m). 4. W ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1: a) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3. Założenie lub rozszerzenie cmentarza wyznaniowego może nastąpić na terenie przeznaczonym na ten cel w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, po uzyskaniu zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. ” , b) dodaje się ust. 5 w brzmieniu: „ 5. Zamknięcie cmentarza wyznaniowego następuje na wniosek władzy kościelnej lub za jej zgodą. ” , 2) w art. 2 ust. 3 skreśla się, 3) w art. 8 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. W miejscowościach, w których nie ma cmentarzy komunalnych, zarząd cmentarza wyznaniowego umożliwia pochowanie na tym cmentarzu, na równych prawach, zwłok osób zmarłych, które nie należą do danego wyznania. ” , 4) art. 17 skreśla się. 5. W ustawie z dnia 29 marca 1962 r. o zgromadzeniach w art. 4 w ust. 1: 1) pkt 8 i 9 otrzymują brzmienie: „ 8) zgromadzenia związane z uroczystościami pogrzebowymi oraz sprawowane na cmentarzach nabożeństwa za zmarłych, 9) nabożeństwa i obrzędy religijne kościołów i innych związków wyznaniowych o uregulowanej sytuacji prawnej, odbywające się: a) w kościołach, kaplicach, domach modlitwy, budynkach kościelnych i na gruntach kościelnych oraz w innych pomieszczeniach służących katechizacji lub organizacjom kościelnym, b) w innych miejscach udostępnionych na ten cel przez osobę uprawnioną do dysponowania nimi, z wyłączeniem dróg, placów oraz budynków publicznych, ” , 2) dodaje się pkt 10 i 11 w brzmieniu: „ 10) procesje i pielgrzymki na drogach publicznych, których trasa została uzgodniona w trybie przepisów o ruchu drogowym, 11) zgromadzenia organizacji kościelnych, jeżeli nie odbywają się na drogach i placach publicznych lub w budynkach państwowych ” . 6. W ustawie z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych po art. 31 dodaje się art. 31a w brzmieniu: „ Art. 31a. 1. W Katolickim Uniwersytecie Lubelskim tytuły naukowe profesora nadzwyczajnego i profesora zwyczajnego nadaje Senat na wniosek rady wydziału, po otrzymaniu pozytywnej opinii Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej. 2. Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego powiadamia Ministra Edukacji Narodowej o nadaniu tytułu naukowego. 3. Tytuły naukowe nadane przez Senat Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego odpowiadają, z zastrzeżeniem wynikającym z ust. 4, tytułom naukowym nadanym w trybie art. 31. 4. Jeżeli profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego przechodzi do państwowej jednostki organizacyjnej wymienionej w art. 31 ust. 2 na stanowisko profesora, tytuł naukowy nadaje mu Rada Państwa, w trybie określonym w tym przepisie. W postępowaniu o nadanie tytułu naukowego zachowuje moc opinia Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej. ” 7. W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wprowadza się następujące zmiany: 1) po art. 46 dodaje się art. 46a w brzmieniu: „ Art. 46a. 1. Poborowych, którzy zostali duchownymi lub członkami zakonów (po profesji wieczystej) przenosi się do rezerwy. 2. Przepisu ust. 1 oraz innych przepisów ustawy dotyczących duchownych lub członków zakonów nie stosuje się do: 1) duchownych wybieranych na określoną kadencję, 2) duchownych lub członków zakonów kościołów i innych związków wyznaniowych o nieuregulowanej sytuacji prawnej. ” , 2) po art. 113 dodaje się art. 113a w brzmieniu: „ Art. 113a. Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, oraz członkowie zakonów mogą być powoływani do odbywania ćwiczeń wojskowych tylko w celu przeszkolenia do pełnienia funkcji kapelana wojskowego, za zgodą właściwego przełożonego kościelnego. ” , 3) po art. 117 dodaje się art. 117a w brzmieniu: „ Art. 117a. 1. Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, mogą być powołani do czynnej służby wojskowej wyłącznie do pełnienia funkcji kapelanów wojskowych. 2. Słuchacze seminariów i szkół duchownych oraz członkowie zakonów mogą być powołani do czynnej służby wojskowej wyłącznie do służby sanitarnej lub służby w obronie cywilnej. ” 8. W ustawie z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny art. 194 i 195 skreśla się. 9. W ustawie z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks postępowania karnego w art. 14 po wyrazach „oraz żołnierzom” dodaje się wyrazy „jak również duchownym i członkom zakonów oraz diakonatów”. 10. W ustawie z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym w art. 7 w ust. 4 wyrazy „których status jest uregulowany umową między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a władzami kościelnymi” skreśla się. 11. W ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w art. 82 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: „ 3. W obrocie nieruchomościami między osobami prawnymi jednego kościoła lub innego związku wyznaniowego nie stosuje się prawa pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa ” . 12. W ustawie z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego art. 63 i rozdział 10 skreśla się.
2) art. 19 ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. - Prawo o zgromadzeniach , który stanowi:
Art. 19. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
3) art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny , który stanowi:
Art. 16. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1990 r.
4) art. 94 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności , który stanowi:
Art. 94. Ustawa wchodzi w życie w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia.
5) art. 115 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty , który stanowi:
Art. 115. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepisy rozdziału 7 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1992 r.
6) art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 11 października 1991 r. o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej , które stanowią:
Art. 2. Wnioski o wszczęcie postępowania regulacyjnego, o którym mowa w art. 62 ust. 3 ustawy wymienionej w art. 1, mogą być zgłaszane w terminie do 31 grudnia 1992 r. Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
7) art. 71 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji , który stanowi:
Art. 71. Ustawa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu art. 52, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1993 r.
8) art. 21 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw , który stanowi:
Art. 21. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
9) art. 172 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym , który stanowi:
Art. 172. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 167 i 168, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
10) art. 259 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy , który stanowi:
Art. 259. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r., z tym że przepisy art. 251-254 obowiązują nie dłużej niż przez 10 lat od dnia jej wejścia w życie.
11) art. 91 i art. 92 ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych , które stanowią:
Art. 91. 1. Niepaństwowe uczelnie zawodowe, które po wejściu w życie ustawy mają kształcić wyłącznie na poziomie studiów zawodowych, są tworzone na podstawie niniejszej ustawy. 2. Do wniosków o utworzenie niepaństwowej uczelni, o której mowa w ust. 1, złożonych na zasadach i w trybie ustawy o szkolnictwie wyższym i nierozpatrzonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy tej ustawy. 3. Do rozpatrzenia wniosków o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie niepaństwowej uczelni kształcącej wyłącznie na poziomie studiów zawodowych stosuje się przepisy o szkolnictwie wyższym, jednak nie dłużej niż przez okres 36 miesięcy, licząc od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 92. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
12) art. 87 i art. 97 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej , które stanowią:
Art. 87. Do zakresu działania ministra właściwego do spraw wyznań religijnych przechodzą zadania i kompetencje należące dotychczas do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie przepisów: 1) o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, 2) o stosunku Państwa do poszczególnych Kościołów i innych związków wyznaniowych.
Art. 97. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
13) art. 150 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa , który stanowi:
Art. 150. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt 2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23, art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit. a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.
14) art. 7 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie ustaw - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego, Prawo o aktach stanu cywilnego, ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
Art. 7. Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 listopada 1998 r.
15) art. 76, 78 i art. 79 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw , które stanowią:
Art. 76. Akty normatywne wydane na podstawie ustaw o stosunku Państwa do kościołów i związków wyznaniowych zachowują moc do czasu zawarcia przez Radę Ministrów umów z przedstawicielami tych kościołów i związków wyznaniowych oraz uchwalenia ustaw na ich podstawie w trybie art. 25 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 78. Akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy. Art. 79. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów: 1) art. 74, który wchodzi w życie z dniem 30 grudnia 2000 r., 2) art. 27 pkt 5 lit. b) i c), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., 3) art. 61, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.
16) art. 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o finansowaniu Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie z budżetu państwa oraz ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej , który stanowi:
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
17) art. 16 ustawy z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo celne oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
Art. 16. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
18) art. 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
Art. 4. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2011 r.
19) art. 2-5 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej , które stanowią:
Art. 2. 1. Z dniem 1 marca 2011 r. znosi się Komisję Majątkową. 2. Komisja Majątkowa zakończy prace do dnia 28 lutego 2011 r. 3. Komisja Majątkowa, do dnia 28 lutego 2011 r., przedstawi ministrowi właściwemu do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, Sekretariatowi Konferencji Episkopatu Polski oraz Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu Rzeczypospolitej Polskiej i Konferencji Episkopatu Polski sprawozdanie ze swojej działalności. Art. 3. 1. Komisja Majątkowa, do dnia 28 lutego 2011 r., przekaże ministrowi właściwemu do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych dokumentację zgromadzoną w toku prowadzonych przez nią postępowań regulacyjnych, w tym akta przekazane Komisji Majątkowej na podstawie art. 62 ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 1. 2. Komisja Majątkowa, do dnia 28 lutego 2011 r., przekaże ministrowi właściwemu do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych wnioski o wszczęcie postępowania regulacyjnego, złożone na podstawie art. 62 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy, o której mowa w art. 1, oraz art. 2 ustawy z dnia 11 października 1991 r. o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej i nierozpatrzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zawiadamiając pisemnie uczestników postępowań regulacyjnych o nierozpatrzeniu tych wniosków. Art. 4. 1. Uczestnicy postępowań regulacyjnych, w których zespół orzekający lub Komisja Majątkowa w jej pełnym składzie nie uzgodniły orzeczenia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, mogą, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania o tym pisemnego zawiadomienia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było ono wszczęte - wystąpić do sądu o zasądzenie roszczenia. Przy rozpoznawaniu sprawy sąd stosuje przepisy art. 63 ust. 1-3 ustawy, o której mowa w art. 1. W przypadku braku wystąpienia do sądu w tym okresie, roszczenie wygasa. 2. W przypadku nierozpatrzenia wniosków o wszczęcie postępowania regulacyjnego, złożonych na podstawie art. 62 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy, o której mowa w art. 1, oraz art. 2 ustawy z dnia 11 października 1991 r. o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, do uczestników postępowań regulacyjnych stosuje się odpowiednio przepis ust. 1, z tym że termin w nim wskazany liczy się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 5. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2011 r.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Kościół Katolicki, zwany dalej „Kościołem”, działa w Rzeczypospolitej Polskiej we wszystkich swoich obrządkach.
Art. 2.
Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami.
Art. 3.
Ustawa niniejsza określa zasady stosunku Państwa do Kościoła, w tym jego sytuację prawną i majątkową.
W sprawach odnoszących się do Kościoła, nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się powszechnie obowiązujące przepisy prawa, o ile nie są sprzeczne z wynikającymi z niej zasadami.
Art. 4.
Komisja Wspólna przedstawicieli Rządu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Konferencji Episkopatu Polski, składająca się z ich upoważnionych przedstawicieli, w uzgodnionej liczbie na zasadzie parytetu, zwana dalej „Komisją Wspólną”, rozpatruje problemy związane z rozwojem stosunków między Państwem i Kościołem oraz sprawy interpretacji niniejszej ustawy i jej wykonywania.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.