Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2013 r. w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzenianiu się organizmu Bursaphelenchus xylophilus (Steiner et Buhrer) Nickle et al. (węgorek sosnowiec)
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 10 ust. 1, art. 15 ust. 3 oraz art. 20 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczegółowe sposoby postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzenianiu się organizmu Bursaphelenchus xylophilus (Steiner et Buhrer) Nickle et al. (węgorek sosnowiec), zwanego dalej „organizmem szkodliwym”, w tym:
metody zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego,
metody wykrywania i identyfikacji organizmu szkodliwego,
sposób wyznaczania stref, w których powinny być stosowane środki w celu zwalczania lub zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego,
warunki przemieszczania roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów,
sposób postępowania z roślinami, produktami roślinnymi lub przedmiotami w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w lit. d;
2) sposób oznakowania, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, w które powinien być zaopatrzony drewniany materiał opakowaniowy;
3) rośliny, produkty roślinne i przedmioty podatne na porażenie przez organizm szkodliwy, które zaopatruje się w paszport roślin i poddaje kontroli zdrowotności.
§ 2.
Metoda wykrywania i identyfikacji organizmu szkodliwego polega na przeprowadzaniu corocznych kontroli, w ramach których przeprowadza się badania na obecność organizmu szkodliwego:
1) roślin, innych niż owoce i nasiona, rodzajów: Abies, Cedrus, Larix, Picea, Pinus, Pseudotsuga i Tsuga, zwanych dalej „roślinami podatnymi”;
2) drewna roślin iglastych ( Coniferales), innego niż tarcica i dłużyca pozyskane z roślin rodzaju Taxsus i Thuja, zwanego dalej „drewnem podatnym”;
3) kory roślin iglastych ( Coniferales), zwanej dalej „korą podatną”;
4) chrząszcza rodzaju Monochamus Megerle in Dejean 1821, zwanego dalej „wektorem”.
Badanie na obecność organizmu szkodliwego przeprowadza się zgodnie z protokołem diagnostycznym dla Bursaphelenchus xylophilus określonym w standardzie Europejskiej i Śródziemnomorskiej Organizacji Ochrony Roślin PM 7/4(2); dopuszcza się zastosowanie w badaniu metod innych niż określone w standardzie PM 7/4(2), jeżeli ich czułość i wiarygodność nie jest mniejsza niż określona w tym standardzie.
Jeżeli obecność organizmu szkodliwego zostanie stwierdzona w wektorze lub w przesyłce zawierającej:
1) drewno podatne lub
2) korę podatną, lub
3) drewno lub produkty z drewna używane do podpierania, ochrony lub przenoszenia towarów, w formie skrzyń, pudeł, klatek, bębnów lub innych podobnych opakowań, palet, palet skrzyniowych lub innych platform załadunkowych lub nadstawek do palet płaskich do transportu towarów, z wyjątkiem drewna surowego o grubości 6 mm lub mniejszej oraz drewna przetworzonego uzyskanego za pomocą klejów, wysokiej temperatury i ciśnienia lub przy dowolnej kombinacji tych czynników, zwane dalej „drewnianym materiałem opakowaniowym”
- przeprowadza się badania na obecność organizmu szkodliwego w roślinach podatnych rosnących w pobliżu miejsca odłowienia wektora lub miejsca, w którym znajdowała się przesyłka.
§ 3.
W przypadku stwierdzenia występowania organizmu szkodliwego w roślinach podatnych na obszarze, na którym organizm ten dotychczas nie występował, lub w przesyłce zawierającej: rośliny podatne, drewno podatne, korę podatną lub drewniany materiał opakowaniowy, pochodzące z tego obszaru:
1) wyznacza się:
strefę porażenia obejmującą zasięgiem obszar, na którym stwierdzono występowanie organizmu szkodliwego, przy czym na obszarze o promieniu co najmniej 500 m wokół każdej rośliny podatnej, w której stwierdzono obecność organizmu szkodliwego, wyznacza się strefę bezpośrednią,
strefę bezpieczeństwa wokół strefy porażenia, której granica przebiega w odległości co najmniej 20 km od granicy strefy porażenia;
2) informuje się o zagrożeniach, jakie stwarza organizm szkodliwy, w szczególności na stronie internetowej administrowanej przez wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, zwanego dalej „wojewódzkim inspektorem”.
Jeżeli wyznaczenie strefy bezpośredniej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, z zastosowaniem promienia 500 m wokół rośliny podatnej, w której stwierdzono obecność organizmu szkodliwego, spowoduje niedopuszczalne skutki społeczne lub środowiskowe, można wyznaczyć tę strefę na obszarze o promieniu 100 m od każdej rośliny podatnej, w której stwierdzono obecność organizmu szkodliwego.
Jeżeli zostaną zastosowane metody zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego w strefie porażenia i strefie bezpieczeństwa, o których mowa w § 4, i nie utrudni to zwalczania organizmu szkodliwego, granica strefy bezpieczeństwa może być ograniczona nie mniej niż do 6 km od granicy strefy porażenia.
Jeżeli wyznaczona w innym państwie członkowskim, przez służbę ochrony roślin tego państwa, strefa porażenia wymaga wyznaczenia strefy bezpieczeństwa lub jej części na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stosuje się przepis ust. 1 pkt 1 lit. b.
§ 4.
Metody zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego w strefie porażenia i strefie bezpieczeństwa obejmują:
1) przeprowadzanie corocznych kontroli w celu ustalenia występowania organizmu szkodliwego; w ramach tych kontroli przeprowadza się regularne badania na obecność organizmu szkodliwego roślin podatnych oraz wektora, przy czym w pierwszej kolejności bada się rośliny martwe, w słabej kondycji zdrowotnej lub rosnące na obszarach dotkniętych pożarami lub klęskami żywiołowymi;
2) oznaczenie roślin podatnych, w których stwierdzono obecność organizmu szkodliwego: martwych, w słabej kondycji zdrowotnej lub rosnących na obszarach dotkniętych pożarami lub klęskami żywiołowymi;
3) wycinanie wszystkich roślin, o których mowa w pkt 2;
4) unieszkodliwianie wyciętych roślin w miejscu ich wycinki albo wywożenie ich z miejsca wycinki oraz poddawanie obróbce drewna i kory pochodzących z tych roślin, zgodnie z wymaganiami określonymi w § 8 ust. 2 pkt 1, albo przetwarzanie drewna i kory pochodzących z tych roślin, zgodnie z wymaganiami określonymi w § 9 ust. 2 pkt 2.
Jeżeli oznaczenie roślin, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, przeprowadzono poza okresem lotów wektora, metody określone w ust. 1 pkt 3 i 4 stosuje się przed następnym okresem lotów wektora.
Jeżeli oznaczenie roślin, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, przeprowadzono podczas okresu lotów wektora:
1) metody określone w ust. 1 pkt 3 i 4 stosuje się niezwłocznie;
2) bezpośrednio po wycince tych roślin okorowuje się dłużyce wyciętych roślin albo poddaje się zabiegom chemicznym zwalczającym wektor, albo osłania siatką zatrzymującą owady nasączoną środkiem zwalczającym wektor;
3) drewno pochodzące z wyciętych roślin przemieszcza się do miejsca składowania lub zakładu spełniającego warunki produkcji wyrobów z drewna określone w Międzynarodowym Standardzie w zakresie Środków Fitosanitarnych Nr 15, po poinformowaniu wojewódzkiego inspektora;
4) nieokorowane dłużyce wyciętych roślin w miejscu składowania lub w zakładzie spełniającym warunki produkcji wyrobów z drewna określone w Międzynarodowym Standardzie w zakresie Środków Fitosanitarnych Nr 15, poddaje się zabiegom chemicznym zwalczającym wektor albo osłania siatką zatrzymującą owady nasączoną środkiem zwalczającym wektor;
5) pozostałości drewna powstałe w wyniku wycinki lub korowania rozdrabnia się na części o krawędziach krótszych niż 3 cm.
Rośliny podatne: martwe, w słabej kondycji zdrowotnej lub rosnące na obszarach dotkniętych pożarami lub klęskami żywiołowymi, wycięte zgodnie z ust. 1 pkt 3, poddaje się badaniom na obecność organizmu szkodliwego, do których pobiera się próby w sposób umożliwiający wykrycie u badanych roślin 0,1% stopnia porażenia z 99% prawdopodobieństwem wykrycia organizmu szkodliwego.
Jeżeli w miejscu produkcji roślin przeznaczonych do sadzenia, znajdującym się na obszarze strefy porażenia lub strefy bezpieczeństwa, zostanie stwierdzone występowanie organizmu szkodliwego, wszystkie rośliny podatne uprawiane w tym miejscu usuwa się i unieszkodliwia.
Wszystkie pojazdy i maszyny wykorzystywane do transportu i obróbki drewna, przy każdym wyjeździe ze strefy bezpieczeństwa poza strefy wyznaczone zgodnie z § 3, dezynfekuje się lub poddaje zabiegom chemicznym zwalczającym wektor.
W strefie bezpośredniej:
1) wycina się, unieszkodliwia i usuwa wszystkie rośliny podatne w sposób zapobiegający rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego, w tym poprzez wycinanie roślin podatnych, począwszy od granicy strefy bezpośredniej w kierunku jej środka;
2) po wycince, o której mowa w pkt 1, pobiera się próby do badań na obecność organizmu szkodliwego z:
wszystkich martwych roślin,
roślin w słabej kondycji zdrowotnej,
roślin niewykazujących objawów chorobowych, wybranych na podstawie analizy ryzyka wystąpienia organizmu szkodliwego;
3) próby do badań, o których mowa w pkt 2, pobiera się z kilku części każdej rośliny, w tym z korony.
Przepisu ust. 7 pkt 1 nie stosuje się do pojedynczych roślin o szczególnym znaczeniu, w tym będących pomnikami przyrody, jeżeli zostanie stwierdzone, że jest możliwe zastosowanie innego zabiegu zwalczającego o takiej samej skuteczności.
Jeżeli strefa bezpośrednia została wyznaczona zgodnie z § 3 ust. 2, wszystkie rośliny znajdujące się w odległości od 100 m do 500 m od rośliny podatnej, w której stwierdzono obecność organizmu szkodliwego, niepodlegające obowiązkowi wycinki zgodnie z ust. 7 pkt 1, poddaje się:
1) corocznym badaniom na obecność organizmu szkodliwego, przy czym próby do tych badań pobiera się w sposób umożliwiający wykrycie u badanych roślin 0,1% stopnia porażenia z 99% prawdopodobieństwem wykrycia organizmu szkodliwego;
2) lustracjom na obecność objawów porażenia przez organizm szkodliwy; lustracje przeprowadza się raz na dwa miesiące podczas okresu lotów wektora.
§ 5.
Jeżeli w okresie co najmniej czterech kolejnych lat w wyniku kontroli, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, zostanie potwierdzone występowanie organizmu szkodliwego na obszarze strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa, a ze zgromadzonych danych wynika, że nie może on zostać zwalczony, na tym obszarze:
1) nie stosuje się metod zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego w strefie porażenia i strefie bezpieczeństwa, o których mowa w § 4;
2) stosuje się metody zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego poza obszar strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa, o których mowa w § 6.
Jeżeli średnica strefy porażenia przekracza 20 km i zostanie potwierdzone występowanie organizmu szkodliwego na obszarze tej strefy, a ze zgromadzonych danych wynika, że nie może on zostać zwalczony, metody zapobiegania rozprzestrzenianiu się tego organizmu poza obszar strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa, o których mowa w § 6, stosuje się niezależnie od tego, czy upłynął okres określony w ust. 1.
§ 6.
Metody zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego poza obszar strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa obejmują:
1) w strefie porażenia:
przeprowadzanie corocznych kontroli w celu ustalenia występowania organizmu szkodliwego; w ramach tych kontroli przeprowadza się regularne badania na obecność organizmu szkodliwego roślin podatnych oraz wektora, przy czym w pierwszej kolejności bada się rośliny martwe, w słabej kondycji zdrowotnej lub rosnące na obszarach dotkniętych pożarami lub klęskami żywiołowymi,
wycinanie wszystkich roślin podatnych, w których stwierdzono obecność organizmu szkodliwego, a następnie usuwanie i unieszkodliwianie wyciętych roślin i pozostałości dłużycy, w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się organizmu szkodliwego oraz wektora;
2) w strefie bezpieczeństwa:
przeprowadzanie corocznych kontroli w celu ustalenia występowania organizmu szkodliwego; w ramach tych kontroli przeprowadza się regularne badania na obecność organizmu szkodliwego roślin podatnych oraz wektora, przy czym w pierwszej kolejności bada się rośliny martwe, w słabej kondycji zdrowotnej lub rosnące na obszarach dotkniętych pożarami lub klęskami żywiołowymi,
oznaczenie roślin podatnych: martwych, w słabej kondycji zdrowotnej lub rosnących na obszarach dotkniętych pożarami lub klęskami żywiołowymi, wycinanie tych roślin, a następnie unieszkodliwianie wyciętych roślin i pozostałości dłużycy, w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się organizmu szkodliwego oraz wektora.
Jeżeli oznaczenie roślin, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b, przeprowadzono poza okresem lotów wektora przed następnym okresem lotów wektora, wycięte rośliny:
1) niszczy się w miejscu ich wycinki albo
2) przemieszcza się do strefy porażenia, po poinformowaniu wojewódzkiego inspektora, albo
3) przemieszcza się do miejsca składowania lub do zakładu spełniającego warunki produkcji wyrobów z drewna określone w Międzynarodowym Standardzie w zakresie Środków Fitosanitarnych Nr 15, po poinformowaniu wojewódzkiego inspektora, a ich drewno i korę poddaje się obróbce zgodnie z wymaganiami określonymi w § 8 ust. 2 pkt 1 albo przetwarza zgodnie z wymaganiami określonymi w § 9 ust. 2 pkt 2.
Jeżeli oznaczenie roślin, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b, przeprowadzono podczas okresu lotów wektora, wycięte rośliny:
1) niezwłocznie niszczy się w miejscu ich wycinki albo
2) przemieszcza się do strefy porażenia, po poinformowaniu wojewódzkiego inspektora, albo
3) przemieszcza się do miejsca składowania lub do zakładu spełniającego warunki produkcji wyrobów z drewna określone w Międzynarodowym Standardzie w zakresie Środków Fitosanitarnych Nr 15, po poinformowaniu wojewódzkiego inspektora, a ich drewno i korę poddaje się obróbce zgodnie z wymaganiami określonymi w § 8 ust. 2 pkt 1 albo przetwarza zgodnie z wymaganiami określonymi w § 9 ust. 2 pkt 2.
W przypadku przemieszczania wyciętych roślin do miejsca składowania lub do zakładu spełniającego warunki produkcji wyrobów z drewna określone w Międzynarodowym Standardzie w zakresie Środków Fitosanitarnych Nr 15 podczas okresu lotów wektora, bezpośrednio po wycince okorowuje się dłużyce wyciętych roślin albo poddaje się je zabiegom chemicznym zwalczającym wektora, albo osłania siatką zatrzymującą owady nasączoną środkiem zwalczającym wektor. Nieokorowane dłużyce w miejscu składowania lub w zakładzie spełniającym warunki produkcji wyrobów z drewna określone w Międzynarodowym Standardzie w zakresie Środków Fitosanitarnych Nr 15 ponownie poddaje się zabiegom chemicznym zwalczającym wektor albo osłania siatką zatrzymującą owady nasączoną środkiem zwalczającym wektor.
Pozostałości drewna powstałe w wyniku wycinki lub korowania rozdrabnia się na części o krawędziach krótszych niż 3 cm.
Rośliny wycięte zgodnie z ust. 1 pkt 1 lit. b, z wyjątkiem roślin całkowicie spalonych, poddaje się badaniom na obecność organizmu szkodliwego, do których pobiera się próby w sposób umożliwiający wykrycie u badanych roślin 0,02% stopnia porażenia z 99% prawdopodobieństwem wykrycia organizmu szkodliwego.
Wszystkie pojazdy i maszyny wykorzystywane do transportu i obróbki drewna, przy każdym wyjeździe ze strefy bezpieczeństwa poza strefy wyznaczone zgodnie z § 3, dezynfekuje się lub poddaje zabiegom chemicznym zwalczającym wektor.
§ 7.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.