Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 listopada 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 155b ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne zarządza się, co następuje:

§ 1.

W rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 15 listopada 2011 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych wprowadza się następujące zmiany:

1) w załączniku nr 2 do rozporządzenia:

1. Reprezentatywne i reperowe punkty pomiarowo-kontrolne w jednolitych częściach wód powierzchniowych, takich jak jezioro i inny naturalny zbiornik wodny, oraz w jednolitych częściach wód powierzchniowych, takich jak sztuczny zbiornik wodny, wyznacza się w przypadku punktu: 1) będącego pojedynczym punktem - na głęboczku jeziora lub w innym punkcie charakterystycznym dla całości jeziora, lub w punkcie charakterystycznym dla danego sztucznego zbiornika; 2) będącego grupą stanowisk pomiarowych - w takiej liczbie stanowisk pomiarowych zlokalizowanych w obrębie jednolitej części wód, jaka jest wymagana ze względu na specyfikę badanego elementu.

5) w innych miejscach niż wskazane w pkt 1-4, zgodnie ze specyfiką badań poszczególnych elementów biologicznych.

1. Punkty pomiarowo-kontrolne intensywnego monitorowania jednolitych części wód, takich jak struga, strumień, potok, rzeka, kanał, oraz jednolitych części wód, takich jak struga, strumień, potok, rzeka, kanał, wyznaczonych jako silnie zmienione lub sztuczne części wód, wyznacza się w miejscach ustanowionych na potrzeby wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, wymienionych w ust. 10.

5) występujących na obszarach wrażliwych na eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych i będących odbiornikami zanieczyszczeń ze źródeł komunalnych,

2) załącznik nr 3 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia;

3) załącznik nr 5 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 2 do niniejszego rozporządzenia.

§ 2.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Załącznik nr 1 - Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych oraz zakres prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji potencjału ekologicznego i stanu chemicznego sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych, w tym dla jednolitych części wód należących do obszarów chronionych

Monitoring diagnostyczny

Tabela nr 1

Objaśnienia:

^1)^ Reprezentatywne punkty pomiarowo-kontrolne oraz punkty wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

^2)^ Reperowe punkty pomiarowo-kontrolne.

^3)^ Badania prowadzone tylko w ciekach typu 19, 20, 24 i 25 (dla wszystkich czterech typów o powierzchni zlewni od źródła do punktu pomiarowo-kontrolnego nie mniejszej niż 5000 km^2^; dopuszczalne jest prowadzenie pomiarów w ciekach naturalnych typu 19, 20, 24 i 25 o zlewni mniejszej niż 5000 km^2^, jeżeli jest to uzasadnione wydłużonym czasem retencji, tj. obecnością w zlewni cieku jezior lub zbiorników zaporowych) oraz wszystkich ciekach typu 21.

^4)^ Pierwszy pobór prób w okresie zimowym (I-III).

^5)^ Badania prowadzone tylko w ciekach typu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 22, 23 i 26 oraz ciekach typu 19, 20, 24 i 25 o powierzchni zlewni od źródła do punktu pomiarowo-kontrolnego mniejszej niż 5000 km^2^.

^6)^ Częstotliwość pomiarów raz na 3 lata.

^7)^ Badań nie prowadzi się w jeziorach typu 1a, 1b i 4.

^8)^ Badania prowadzone tylko na twardym i miękkim dnie w strefie eulitoralnej i sublitoralnej.

^9)^ Badania związku z częściami wód podziemnych - co 6 lat.

^10)^ Pomiary czasu retencji - co 6 lat.

^11)^ W przypadku cieków typu 19, 20, 21, 24 oraz 25 badania są prowadzone z częstotliwością 12 razy w każdym cyklu rocznym.

^12)^ Pomiary profilu termiczno-tlenowego (tlen rozpuszczony, temperatura wody, nasycenie tlenem) są prowadzone w słupie wody od powierzchni do dna - co 1 m.

^13)^ W przypadku stwierdzenia braku tlenu zakres badań należy rozszerzyć o badanie siarkowodoru.

^14)^ Badania ze zwiększoną częstotliwością są prowadzone tylko w ciekach typu 19 i 20 o powierzchni zlewni od źródła do punktu pomiarowo-kontrolnego nie mniejszej niż 5000 km^2^ (dla obu typów rzek) oraz w ciekach typu 21, 24 i 25; w pozostałych typach cieków naturalnych - raz w roku.

^15)^ Próba sączona przez filtr 0,45 µm.

^16)^ Dopuszczalna jest zmiana zaplanowanych terminów pomiaru, jeżeli występujące warunki pogodowe lub zjawiska meteorologiczne, w szczególności zamarznięcie jednolitej części wód, uniemożliwiają comiesięczny pobór próby.

Monitorowanie osadów dennych do analizy długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń ulegających bioakumulacji prowadzi się w zakresie i z częstotliwością określonymi w tabeli nr 2.

Tabela nr 2

Monitoring operacyjny

Monitoring operacyjny jednolitych części wód powierzchniowych jest prowadzony w zakresie i z częstotliwością określonymi w tabeli nr 3.

Tabela nr 3

Objaśnienia:

^1)^Wybiera się elementy biologiczne najbardziej wrażliwe na presję, której dana jednolita część wód jest poddana.

^2)^ Badania mogą być prowadzone tylko w ciekach typu 19, 20, 24 i 25 (dla wszystkich czterech typów o powierzchni zlewni od źródła do punktu pomiarowo-kontrolnego nie mniejszej niż 5000 km^2^; dopuszczalne jest prowadzenie pomiarów w ciekach naturalnych typu 19, 20, 24 i 25 o zlewni mniejszej niż 5000 km^2^, jeżeli jest to uzasadnione wydłużonym czasem retencji, tj. obecnością w zlewni cieku jezior lub zbiorników zaporowych) oraz ciekach typu 21.

^3)^ Pierwszy pobór prób w okresie zimowym (I-III).

^4)^ Badania mogą być prowadzone tylko w ciekach typu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 22, 23 i 26 oraz ciekach typu 19, 20, 24 i 25 o powierzchni zlewni od źródła do punktu pomiarowo-kontrolnego mniejszej niż 5000 km^2^.

^5)^ Badań nie prowadzi się w jeziorach typu 1a, 1b i 4.

^6)^ Badania prowadzone tylko na twardym i miękkim dnie w strefie eulitoralnej i sublitoralnej.

^7)^ Wybiera się elementy hydromorfologiczne najbardziej wrażliwe na presję, której dana jednolita część wód jest poddana, przy czym monitoring reżimu hydrologicznego jest obligatoryjny.

^8)^ Badania wykonuje się w słupie wody od powierzchni do dna - co 1 m.

^9)^ W przypadku stwierdzenia braku tlenu zakres badań należy rozszerzyć o badanie siarkowodoru.

^10)^ Badania wykonuje się jedynie w przypadku, gdy planowane są również badania wskaźnika 4.1.6 (kadm i jego związki).

^11)^ Badania obejmują wszystkie te zanieczyszczenia należące do grupy, które są odprowadzane do zlewni, w której leży badana jednolita część wód, oraz te, co do których wyniki monitoringu diagnostycznego wskazały, że występują w ilości przekraczającej dopuszczalne stężenia. Częstotliwość oznaczania może zostać zmniejszona, jeżeli wyniki uzyskane w pierwszym pełnym cyklu rocznym w 6-letnim cyklu planowania wykażą, że stężenie tej substancji nie przekracza dopuszczalnych wartości granicznych. Badanie danej substancji może być niewykonywane w danym punkcie reprezentatywnym, jeżeli wszystkie wyniki uzyskane dla tego punktu w ciągu poprzedniego roku w monitoringu operacyjnym wykażą, że substancja ta nie występuje w wodzie, lub jeżeli nie zostały podjęte działania zmierzające do poprawy stanu wód.

^12)^ Badania w punkcie reprezentatywnym lub reperowym obejmują oprócz substancji z grup 4.1 i 4.2 również wszystkie te zanieczyszczenia, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE, które są odprowadzane do jednolitej części wód, w której zlokalizowany jest dany punkt pomiarowo-kontrolny.

^13)^ Dopuszczalna jest zmiana zaplanowanych terminów pomiarów, jeżeli występujące warunki pogodowe lub zjawiska meteorologiczne, w szczególności zamarznięcie jednolitej części wód, uniemożliwiają comiesięczny pobór próby.

Monitoring badawczy

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań wskaźników jakości jednolitych części wód powierzchniowych należących do elementów biologicznych, hydromorfologicznych, fizykochemicznych i chemicznych w monitoringu badawczym, w odniesieniu do tych jednolitych części wód, dla których zdecydowano o przeprowadzeniu monitoringu badawczego, obejmują:

1) wyjaśnienie przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód powierzchniowych;

2) wyjaśnienie przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez jednolitą część wód w przypadku, gdy z monitoringu diagnostycznego wynika, że cele środowiskowe wyznaczone dla danej jednolitej części wód powierzchniowych nie zostaną osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego dla tej jednolitej części wód;

3) określenie wielkości i wpływów przypadkowego zanieczyszczenia, w szczególności wynikającego z awarii;

4) ustalenie przyczyn wyraźnych rozbieżności pomiędzy wynikami oceny na podstawie elementów biologicznych i fizykochemicznych;

5) elementy i wskaźniki określone w umowach międzynarodowych.

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań w monitoringu badawczym jednolitych części wód powierzchniowych w badawczych punktach pomiarowo-kontrolnych uwzględniają uwarunkowania wynikające z przyczyn przeprowadzenia monitoringu badawczego, a także są dostosowane do lokalnych warunków tak, aby ich wyniki dostarczyły informacji o koniecznym programie działań dla osiągnięcia celów środowiskowych lub o szczególnych środkach zaradczych przeciw skutkom przypadkowego zanieczyszczenia.

Monitoring badawczy w punktach pomiarowo-kontrolnych intensywnego monitorowania jednolitych części wód, takich jak struga, strumień, potok, rzeka, kanał oraz jednolitych części wód, takich jak struga, strumień, potok, rzeka, kanał wyznaczonych jako silnie zmienione lub sztuczne części wód prowadzony jest co roku, w zakresie i z częstotliwością określonymi w tabeli nr 4, przy czym dopuszczalna jest zmiana zaplanowanych terminów pomiaru, jeżeli zamarznięcie jednolitej części wód uniemożliwia pobór próby.

Tabela nr 4

W jednolitych częściach wód przejściowych i przybrzeżnych monitoring badawczy prowadzony jest co roku we wszystkich stanowiskach pomiarowych punktu reprezentatywnego, w zakresie i z częstotliwością określonymi w tabeli nr 5.

Tabela nr 5

Objaśnienia:

^1)^ Pierwszy pobór w okresie zimowym (I - III).

^2)^ W przypadku stwierdzenia braku tlenu zakres badań należy rozszerzyć o badanie siarkowodoru.

Monitoring obszarów chronionych

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań wskaźników jakości jednolitych części wód powierzchniowych przeznaczonych do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia.

Monitoring jednolitych części wód powierzchniowych przeznaczonych do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia jest prowadzony co roku, w zakresie i z częstotliwością określonymi w tabeli nr 6.

Tabela nr 6

Objaśnienia:

^1)^ Spośród elementów biologicznych do badań należy wybrać jeden.

^2)^ W przypadku cieków badania prowadzone tylko w ciekach typu 19, 20, 24 i 25 (dla wszystkich czterech typów o powierzchni zlewni od źródła do punktu pomiarowo-kontrolnego nie mniejszej niż 5000 km^2^; dopuszczalne jest prowadzenie pomiarów w ciekach naturalnych typu 19, 20, 24 i 25 o zlewni mniejszej niż 5000 km^2^, jeżeli jest to uzasadnione wydłużonym czasem retencji, tj. obecnością w zlewni cieku jezior lub zbiorników zaporowych), wszystkich ciekach typu 21 oraz ciekach typu 0 - zbiornikach zaporowych.

^3)^ Badania co 3 lata. W przypadku substancji z grup 3.6, 4.1 oraz 4.2 w razie stwierdzenia przekroczeń wartości dopuszczalnych dla stanu dobrego, badania należy kontynuować w kolejnych dwóch latach.

^4)^ W przypadku cieków badania prowadzone tylko w ciekach typu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 22, 23 i 26 oraz ciekach typu 19, 20, 24 i 25 o powierzchni zlewni od źródła do punktu pomiarowo-kontrolnego mniejszej niż 5000 km^2^.

^5)^ Dopuszczalna jest zmiana zaplanowanych terminów pomiaru, jeżeli zamarznięcie jednolitej części wód uniemożliwia pobór próby.

^6)^ Minimalną częstotliwość badań można stosować jedynie wtedy, gdy nie stwierdzono dla poszczególnych wskaźników przekroczeń wartości dopuszczalnych dla stanu dobrego w dotychczas przeprowadzonych badaniach.

^7)^ Obejmuje sumę: benzo(a)pirenu, benzo(b)fluorantenu, benzo(k)fluorantenu, benzo(g,h,i)perylenu, indeno(1,2,3-cd)pirenu.

^8)^ Obejmuje sumę: DDT para-para (CAS:50-29-3), DDD (CAS:72-54-8), DDE (CAS:72-55-9), DDT orto-para (CAS:789-02-6).

^9)^ Obejmuje sumę: aldryny, dieldryny, endryny, izodryny, HCH i DDT całkowitego.

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań wskaźników jakości jednolitych części wód powierzchniowych przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym kąpieliskowych.

Na obszarach chronionych, takich jak jednolite części wód powierzchniowych przeznaczone do celów rekreacyjnych, w tym kąpieliskowych, monitorowanie prowadzi się z częstotliwością jak dla monitoringu operacyjnego, przy czym zakres pomiarów określony w tabeli nr 3 może być uzupełniony o wskaźniki mikrobiologiczne określone w tabeli nr 7.

Tabela nr 7

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań wskaźników jakości jednolitych części wód powierzchniowych występujących na obszarach przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie, o których mowa w art. 113 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.

W jednolitych częściach wód powierzchniowych występujących na obszarach przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie, o których mowa w art. 113 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, jest prowadzony monitoring diagnostyczny, w zakresie i z częstotliwością określonymi w tabeli nr 1.

W jednolitych częściach wód powierzchniowych występujących na obszarach przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, ustanowionych w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, z późn. zm.), dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie, które zaklasyfikowano na podstawie oceny wpływu znaczących oddziaływań na stan wód powierzchniowych lub monitoringu diagnostycznego jako zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych, monitorowanie prowadzi się w zakresie i z częstotliwością jak dla monitoringu operacyjnego.

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań wskaźników jakości jednolitych części wód powierzchniowych występujących na obszarach przeznaczonych do ochrony gatunków zwierząt wodnych o znaczeniu gospodarczym.

W jednolitych częściach wód powierzchniowych występujących na obszarach przeznaczonych do ochrony gatunków zwierząt wodnych o znaczeniu gospodarczym, monitorowanie prowadzi się z częstotliwością jak dla monitoringu operacyjnego, przy czym w przypadku naturalnych, sztucznych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych, takich jak rzeka, potok, struga, strumień, oraz kanał, zakres pomiarów określony w tabeli nr 3 uzupełnia się o wskaźniki określone w tabeli nr 8.

Tabela nr 8

Objaśnienie:

^1)^ Dopuszczalna jest zmiana zaplanowanych terminów pomiaru, jeżeli występujące warunki pogodowe lub zjawiska meteorologiczne, w szczególności zamarznięcie jednolitej części wód, uniemożliwiają comiesięczny pobór próby.

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań wskaźników jakości jednolitych części wód powierzchniowych występujących na obszarach wrażliwych na eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych lub na obszarach narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych.

Monitorowanie występowania eutrofizacji w jednolitych częściach wód powierzchniowych występujących na obszarach narażonych na eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych lub na obszarach narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych prowadzi się w cyklach rocznych nie rzadziej niż co 3 lata, na podstawie wskaźników określonych w tabeli nr 9.

Tabela nr 9

Objaśnienia:

^1)^ Jeżeli wskazano więcej niż jeden element biologiczny, do badań można wybrać tylko jeden, bardziej wrażliwy na presję.

^2)^ Badania mogą być prowadzone tylko w ciekach typu 19, 20, 24 i 25 (dla wszystkich czterech typów o powierzchni zlewni od źródła do punktu pomiarowo-kontrolnego nie mniejszej niż 5000 km^2^; dopuszczalne jest prowadzenie pomiarów w ciekach naturalnych typu 19, 20, 24 i 25 o zlewni mniejszej niż 5000 km^2^, jeżeli jest to uzasadnione wydłużonym czasem retencji, tj. obecnością w zlewni cieku jezior lub zbiorników zaporowych) oraz ciekach typu 21.

^3)^ W przypadku jednolitych części wód powierzchniowych występujących na obszarach wrażliwych na eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych badania powinny być prowadzone jedynie wówczas, gdy zaplanowano badania fitoplanktonu; w przypadku jednolitych części wód występujących na obszarach narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych badanie chlorofilu „a” jest obligatoryjne.