Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu prowadzenia rejestru oraz sposobu oznakowania pojazdów kolejowych
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Przepisów rozporządzenia, z wyjątkiem § 2 ust. 2 pkt 5, § 7 ust. 1, § 9, § 10, § 27 i § 28 pkt 2, nie stosuje się do sposobu oznakowania pojazdów kolejowych:
1) poruszających się wyłącznie po bocznicy kolejowej;
2) o szerokości toru mniejszej niż 1435 mm;
3) zabytkowych używanych jako nieruchomy eksponat;
4) pojazdów specjalnych poruszających się wyłącznie po torze zamkniętym lub transportowanych na innych pojazdach;
5) poruszających się wyłącznie po sieciach kolejowych, które są funkcjonalnie wyodrębnione z systemu kolei i przeznaczone tylko na potrzeby pasażerskich przewozów lokalnych oraz miejskich lub podmiejskich;
6) poruszających się wyłącznie po infrastrukturze kolejowej należącej do zarządców prywatnej infrastruktury kolejowej, na ich użytek w ramach własnej działalności w zakresie transportu towarów;
7) poruszających się wyłącznie po infrastrukturze kolejowej przewidzianej wyłącznie do użytku lokalnego, turystycznego lub historycznego;
8) historycznych nieporuszających się po sieci kolejowej.
Przepisów rozporządzenia, z wyjątkiem informacji umieszczanych na tablicach kierunkowych, o których mowa w ust. 17 i 18 załącznika nr 5 do rozporządzenia, nie stosuje się do sposobu oznakowania pojazdów metra.
Dla pojazdów kolejowych, o których mowa w ust. 1, eksploatujący te pojazdy, zwany dalej „eksploatującym”, zamiast identyfikatora określonego w § 12-14 stosuje własny sposób identyfikacji pojazdu kolejowego.
§ 2.
Rejestr pojazdów kolejowych w zależności od przeznaczenia pojazdu powinien spełniać wymagania określone:
1) w decyzji Komisji 2011/314/UE z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie technicznej specyfikacji interoperacyjności w zakresie podsystemu „Ruch kolejowy” transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnych ;
2) w Regulaminie dla międzynarodowego przewozu kolejami towarów niebezpiecznych (RID), stanowiącym załącznik C do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF), sporządzonej w Bernie dnia 9 maja 1980 r. , wraz ze zmianami obowiązującymi od dnia wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, ogłoszonymi we właściwy sposób;
3) we właściwych krajowych specyfikacjach technicznych i dokumentach normalizacyjnych, o których mowa w art. 25t ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, zwanej dalej „ustawą”.
Oznakowanie pojazdów kolejowych, w zależności od przeznaczenia pojazdu powinno spełniać wymagania określone:
1) w decyzji Komisji 2011/314/UE z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie technicznej specyfikacji interoperacyjności w zakresie podsystemu „Ruch kolejowy” transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnych;
2) w decyzji Komisji 2006/861/WE z dnia 28 lipca 2006 r. dotyczącej technicznej specyfikacji dla interoperacyjności odnoszącej się do podsystemu „tabor kolejowy - wagony towarowe” transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnych ;
3) w decyzji Komisji 2011/291/UE z dnia 26 kwietnia 2011 r. w sprawie technicznej specyfikacji interoperacyjności odnoszącej się do podsystemu „Tabor - lokomotywy i tabor pasażerski” w transeuropejskim systemie kolei konwencjonalnych ;
4) w decyzji Komisji 2008/164/WE z dnia 21 grudnia 2007 r. dotyczącej technicznej specyfikacji interoperacyjności w zakresie aspektu „Osoby o ograniczonej możliwości poruszania się” transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnej i transeuropejskiego systemu kolei dużych prędkości ;
5) w Regulaminie dla międzynarodowego przewozu kolejami towarów niebezpiecznych (RID), stanowiącym załącznik C do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF), sporządzonej w Bernie dnia 9 maja 1980 r.;
6) we właściwych krajowych specyfikacjach technicznych i dokumentach normalizacyjnych, o których mowa w art. 25t ustawy.
Rozdział 2. Prowadzenie rejestru pojazdów kolejowych
§ 3.
Rejestr pojazdów kolejowych prowadzi dysponent lub eksploatujący w formie księgi, kartoteki lub w systemie teleinformatycznym.
Rejestr pojazdów kolejowych prowadzony w formie księgi lub kartoteki powinien być opatrzony pieczęcią adresową dysponenta lub eksploatującego albo nadrukiem odpowiadającym tej pieczęci oraz identyfikatorem literowym dysponenta (VKM).
Rejestr pojazdów kolejowych składa się z dwóch części:
1) część I - Ewidencja pojazdu kolejowego;
2) część II - Dane o eksploatacji pojazdu kolejowego.
Wzór rejestru pojazdów kolejowych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§ 4.
Wpis pojazdu kolejowego do rejestru pojazdów kolejowych powinien nastąpić niezwłocznie po nabyciu pojazdu kolejowego lub uzyskaniu innego tytułu prawnego do pojazdu.
Wykreślenie pojazdu kolejowego z rejestru pojazdów kolejowych następuje:
1) niezwłocznie po wydaniu przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, zwanego dalej „Prezesem UTK”, raportu z wycofania z eksploatacji pojazdu kolejowego na podstawie wniosku dysponenta;
2) niezwłocznie po zbyciu pojazdu lub po wygaśnięciu innego tytułu prawnego oraz po zgłoszeniu tego faktu Prezesowi UTK, zgodnie z art. 25ga ust. 3 ustawy.
Wykreślenie pojazdu kolejowego z rejestru pojazdów kolejowych przez eksploatującego następuje niezwłocznie po zbyciu pojazdu lub wygaśnięciu innego tytułu prawnego do pojazdu.
§ 5.
Pojazdy szynowo-drogowe, które poruszać się będą po drogach publicznych, powinny być zarejestrowane zgodnie z wymaganiami określonymi w rozdziale 2 działu III ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz wpisane do rejestru pojazdów kolejowych.
Pojazdy szynowo-drogowe, inne niż określone w ust. 1, podlegają wyłącznie wpisowi do rejestru pojazdów kolejowych.
§ 6.
Niezależnie od rejestru pojazdów kolejowych prowadzi się akta obejmujące dokumenty stanowiące podstawę wpisu do tego rejestru.
Rozdział 3. Oznakowanie pojazdów kolejowych
§ 7.
Oznakowanie pojazdów kolejowych w zakresie nieuregulowanym w przepisach określonych w § 2 wykonuje się zgodnie z normami wymienionymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Na czynnych zabytkowych pojazdach kolejowych należy zachować oznakowanie oryginalne, pochodzące z okresu ich eksploatacji. Oznakowanie czynnego zabytkowego pojazdu kolejowego identyfikatorem pojazdu kolejowego powinno być wykonane tak, aby było czytelne i nie kolidowało z oznakowaniem oryginalnym.
§ 8.
Sposób oznakowania pojazdów kolejowych określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
Wzory oznakowania pojazdów kolejowych oraz sposób jego rozmieszczenia określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
§ 9.
Na pojazdach kolejowych dysponent lub eksploatujący może umieszczać dodatkowe napisy i informacje.
Dodatkowe napisy i informacje, o których mowa w ust. 1, nie mogą być umieszczane w miejscach oznakowania pojazdów kolejowych i na tablicach zewnętrznych i wewnętrznych.
§ 10.
Na każdy pojazd kolejowy oraz na wózki stosowane w komunikacji przestawczej należy nanieść datę wykonania ostatnich prac utrzymaniowych poziomu 4 lub 5 (dzień, miesiąc, rok), o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych .
§ 11.
Jeżeli pojazd kolejowy przystosowany jest do jazdy po torze o szerokości 1435 mm i po torze o innej szerokości, przy czym dalsza jazda może odbywać się po zmianie wózków, to:
1) na ramach wózków należy nanieść identyfikator pojazdu kolejowego, z którym w chwili nabycia stanowiły zakupiony komplet, zaś po europejskim numerze pojazdu kolejowego należy dodać małe litery alfabetu dla każdego kompletu wózków (a, b - dla pierwszego kompletu; c, d - dla następnego), zgodnie z ust. 1 i 2 załącznika nr 3 oraz rys. 1 i rys. 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia;
2) w przypadku gdy wózki powinny być umieszczone w określonym miejscu pod pojazdem kolejowym, na pudle pojazdu i na ramach wózków należy umieścić dodatkowe oznakowanie jednoznacznie identyfikujące usytuowanie wózków pod pojazdem.
§ 12.
Na identyfikator pojazdu kolejowego składają się:
1) identyfikator literowy państwa rejestracji pojazdu kolejowego;
2) identyfikator literowy dysponenta (VKM);
3) europejski numer pojazdu (EVN);
4) oznaczenie literowe charakterystyki technicznej pojazdu, z zastrzeżeniem § 16 ust. 4;
5) literowe oznaczenie zdolności pojazdu do interoperacyjności.
§ 13.
Identyfikator literowy państwa rejestracji pojazdu kolejowego, w którym dysponent uzyskał certyfikat bezpieczeństwa, autoryzację bezpieczeństwa lub świadectwo bezpieczeństwa, podkreśla się.
Identyfikatory literowe państw rejestracji pojazdu kolejowego określa tablica 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
§ 14.
Na identyfikator literowy dysponenta (VKM) składa się uzgodniony z Prezesem UTK zestaw dużych liter, stanowiących znak rozpoznawczy dysponenta w liczbie nie mniejszej niż dwa i nie większej niż pięć znaków, wpisywany po kresce za identyfikatorem literowym państwa rejestracji pojazdu kolejowego.
§ 15.
Na europejski numer pojazdu (EVN) składają się odpowiednio uszeregowane i umiejscowione cyfry i znaki, które określają:
1) rodzaj taboru (1 cyfra);
2) zdolność pojazdu do interoperacyjności (1 i 2 cyfra);
3) państwo rejestracji pojazdu kolejowego (3 i 4 cyfra);
4) charakterystykę techniczną pojazdu (cyfry 5-7 w przypadku pojazdów trakcyjnych, cyfry 5-8 dla pozostałych rodzajów taboru);
5) numer seryjny (cyfry 8-11 w przypadku pojazdów trakcyjnych, cyfry 9-11 dla pozostałych rodzajów taboru);
6) cyfrę kontrolną (12 cyfra).
Cyfra kontrolna, o której mowa w ust. 1 pkt 6, służy do szybkiej kontroli zapisu europejskiego numeru pojazdu (EVN).
Sposób tworzenia europejskiego numeru pojazdów (EVN) określają ust. 1-5 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
Znaczenie poszczególnych cyfr i grup cyfr europejskiego numeru pojazdu (EVN) określa tablica 1 załącznika nr 3, a identyfikatory cyfrowe państwa rejestracji pojazdu kolejowego tablica 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
§ 16.
Na oznaczenie literowe charakterystyki technicznej pojazdu kolejowego składają się:
1) w wagonach pasażerskich:
oznaczenie serii wagonu w postaci liter dużych i małych określających rodzaj i przeznaczenie wagonu pasażerskiego,
oznaczenie liczby przedziałów w wagonie pasażerskim w postaci indeksu górnego, umiejscowionego bezpośrednio po ostatniej literze oznaczenia literowego serii wagonu pasażerskiego; oznaczenie powinno być umieszczone na każdym wagonie pasażerskim, z wyjątkiem wagonów: restauracyjnych, pocztowych, bagażowych, bagażowo-pocztowych, specjalnego znaczenia (służbowych, socjalnych, salonowych, konferencyjnych, dyskotekowych, barowych, kinowych, wideo i do przewozu chorych) oraz wagonów do przewozu samochodów,
oznaczenie indeksu wagonu w postaci liter małych określających szczegółowe cechy konstrukcyjne i eksploatacyjne wagonu pasażerskiego;
2) w wagonach towarowych:
oznaczenie serii wagonu w postaci liter dużych określających kategorię wagonu towarowego,
oznaczenie indeksu wagonu w postaci liter małych, określających szczegółowe cechy konstrukcyjne i eksploatacyjne wagonu towarowego.
Kolejność małych liter indeksu wagonu pasażerskiego i towarowego występuje w porządku alfabetycznym.
Mała litera „c” indeksu wagonu pasażerskiego z miejscami siedzącymi zamienianymi na miejsca do leżenia lub wagonu z miejscami do leżenia wchodzi w skład literowego oznaczenia serii wagonu.
W kolejowych pojazdach trakcyjnych i kolejowych pojazdach specjalnych oznaczenie literowe charakterystyki technicznej pojazdu nie występuje.
Wykaz oznaczeń literowych charakterystyki technicznej wagonów pasażerskich do stosowania na wagonach komunikacji międzynarodowej i komunikacji wewnętrznej zawiera tablica 14 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
Sposób zależności kodowania oznaczeń serii wagonu pasażerskiego z oznaczeniem cyfrowym parametrów technicznych wagonów (cyfra 5 i 6 numeru EVN) zawiera tablica 15 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
§ 17.
Wagony towarowe zgodne ze wszystkimi TSI obowiązującymi w chwili oddania do eksploatacji, które otrzymały zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji zgodnie z art. 23b ust. 2 i 3 ustawy oraz posiadają zezwolenie ważne we wszystkich państwach członkowskich zgodnie z art. 23c ustawy, powinny być oznakowane literowym oznaczeniem zdolności do interoperacyjności „TEN”, a ich pierwsze cyfry europejskiego numeru pojazdu (EVN) powinny odpowiadać kodom od 0 do 3, określonym w tablicy 12 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
§ 18.
Pojazdy kolejowe, które nie są dopuszczone do eksploatacji we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej, powinny posiadać oznaczenie wskazujące państwa członkowskie, w których zostały dopuszczone do eksploatacji.
Wzór oznakowania pojazdów, o których mowa w ust. 1, zawiera tablica 16 załącznika nr 3 do rozporządzenia oraz rys. 4, 7 i 8c załącznika nr 4 do rozporządzenia.
§ 19.
Napisy występujące w identyfikatorze pojazdu kolejowego wykonuje się w następujący sposób:
1) pismem prostym, jednoelementowym, bezszeryfowym;
2) z minimalną wysokością znaków 80 mm;
3) górna krawędź znaków tworzących identyfikator nie może być położona wyżej niż 2000 mm nad główką szyny.
W przypadku wózka stosowanego w komunikacji przestawczej wysokość pisma należy dobrać tak, aby oznakowanie zmieściło się na ramie i nie kolidowało z innym oznakowaniem, jakie powinno znajdować się na wózku, wykonanym zgodnie z § 11.
§ 20.
Informacje o przeznaczeniu i sposobie korzystania z urządzeń stanowiących wyposażenie pojazdów kolejowych przedstawia się za pomocą piktogramów.
Jeżeli sposób korzystania z urządzenia opisano tekstem, to napisy powinny być wykonane:
1) w wagonach pasażerskich kursujących w komunikacji:
wewnętrznej - w językach polskim, angielskim i niemieckim,
międzynarodowej - w językach polskim, angielskim, niemieckim, francuskim i rosyjskim;
2) w wagonach towarowych kursujących w komunikacji:
wewnętrznej - w języku polskim,
międzynarodowej - w językach polskim, angielskim, niemieckim i rosyjskim.
W połączeniach transgranicznych dopuszcza się stosowanie napisów w języku polskim i angielskim oraz państwa sąsiedniego na podstawie ustaleń między przewoźnikami lub między przewoźnikiem a zarządem kolei zagranicznej lub zagranicznym zarządcą infrastruktury udostępniającym trasę pociągu.
§ 21.
Informacje o przeznaczeniu i sposobie korzystania z urządzeń stanowiących wyposażenie pojazdów trakcyjnych przedstawia się w postaci zwięzłych opisów lub za pomocą piktogramów.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.