Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie terminów składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup roślin lub gatunków roślin rolniczych i warzywnych oraz szczegółowych wymagań w zakresie wytwarzania i jakości materiału siewnego tych roślin
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 40 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczegółowe terminy składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup lub gatunków roślin rolniczych i warzywnych;
2) liczbę rozmnożeń materiału siewnego dla poszczególnych grup lub gatunków roślin rolniczych i warzywnych, z uwzględnieniem opisu poszczególnych kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego;
3) szczegółowe wymagania w zakresie wytwarzania materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, z uwzględnieniem w szczególności:
terminów dokonywania i liczby ocen stanu plantacji nasiennej w odniesieniu do poszczególnych grup roślin i gatunków,
izolacji przestrzennej od innych upraw, czystości gatunkowej i odmianowej, zdrowotności, określenie przedplonu oraz zmianowania roślin na plantacjach nasiennych,
czasu prowadzenia plantacji wieloletnich roślin rolniczych,
sposobu oznaczania plantacji nasiennych;
4) szczegółowe wymagania w zakresie jakości materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych;
5) dopuszczalną wielkość partii materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych w obrocie;
6) sposób oznaczania partii materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych wytworzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
7) wykaz gatunków roślin rolniczych, których materiał siewny może być uznany za materiał siewny kategorii handlowy, oraz wymagania jakościowe dla tego materiału;
8) wzór upoważnienia udzielanego przez zachowującego odmianę osobie, która będzie prowadzić obrót materiałem siewnym, składającej wniosek o dokonanie oceny polowej materiału siewnego - w przypadku odmian chronionych wyłącznym prawem.
§ 2.
Wniosek o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup roślin lub gatunków roślin rolniczych i warzywnych składa się w roku, w którym dany materiał ma być poddany ocenie polowej, w terminach do dnia:
1) 15 marca:
dla gatunków roślin uprawnych jednorocznych ozimych,
dla gatunków roślin uprawnych wieloletnich;
2) 20 maja - dla ziemniaka;
3) 15 maja - dla gatunków roślin uprawnych jednorocznych innych niż wymienione w pkt 1 lit. a i pkt 2;
4) 31 sierpnia - dla gatunków roślin o dwuletnim cyklu rozmnażania.
§ 3.
Wytwarzany materiał siewny powinien być wolny od:
1) organizmów kwarantannowych;
2) organizmów niekwarantannowych, które mogą mieć wpływ na jakość materiału siewnego.
§ 4.
Plantacje nasienne, na których jest wytwarzany materiał siewny, powinny stanowić zwarty obszar uprawny.
Plantacje nasienne powinny być wolne od:
1) organizmów kwarantannowych;
2) gatunków roślin uprawnych innych niż gatunek uprawiany;
3) odmian tego samego gatunku innych niż odmiany uprawiane lub od roślin nietypowych dla tych odmian;
4) chwastów, w szczególności takich gatunków, których nasiona są trudne do oddzielenia od nasion odmiany uprawianej i które mogą mieć wpływ na wytwarzanie lub jakość wytwarzanego materiału siewnego;
5) organizmów niekwarantannowych, które mogą mieć wpływ na wytwarzanie lub jakość wytwarzanego materiału siewnego.
§ 5.
Plantacje nasienne powinny być zakładane z zachowaniem:
1) izolacji przestrzennej, która ma na celu oddzielenie plantacji nasiennej od źródeł obcego pyłku lub chorób i szkodników pochodzących ze zbiorowisk roślin uprawnych oraz dziko rosnących, mogących stanowić źródło obcego pyłku;
2) szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania materiału siewnego poszczególnych gatunków roślin uprawnych.
Jeżeli izolacja przestrzenna między plantacją nasienną, na której jest wytwarzany materiał siewny wyższego stopnia kwalifikacji, a plantacją nasienną, na której jest wytwarzany materiał siewny tego samego gatunku i tej samej odmiany niższego stopnia kwalifikacji, nie zostanie zachowana, materiał siewny pochodzący z plantacji nasiennej, na której jest wytwarzany materiał siewny wyższego stopnia kwalifikacji, uznaje się za materiał siewny w stopniu kwalifikacji nie wyższym niż materiał siewny wytwarzany na sąsiadującej plantacji nasiennej.
Izolacja przestrzenna od materiałów hodowlanych nie jest wymagana dla plantacji nasiennej.
Izolacja przestrzenna może być zmniejszona do 1/2 wymaganej odległości, jeżeli plantacja nasienna jest oddzielona od źródeł, o których mowa w ust. 1 pkt 1, lasem, wzgórzami lub wysokimi budynkami.
Plantacje nasienne gatunków roślin uprawnych tworzących zwarty łan, w szczególności rzepaku, facelii błękitnej, buraka lub konopii, zakłada się w sposób, który umożliwia przeprowadzenie oceny polowej zgodnie z metodą określoną w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 51 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie, z zachowaniem:
1) ścieżek technologicznych:
w odstępach co 10-20 m - dla rzepaku, facelii błękitnej i buraka uprawianego metodą bezwysadkową,
w odstępach co 6 lub 8 rzędów w przypadku wysadków sadzonych za pomocą sadzarek albo prostokątnych zagonów o powierzchni nie większej niż 100 m^2^ w przypadku wysadków sadzonych ręcznie - dla buraka w drugim roku uprawy metodą tradycyjną (wysadkową);
2) nie mniej niż 35 cm szerokości międzyrzędzi - dla plantacji nasiennych konopii.
Plantacje nasienne wyki siewnej i wyki kosmatej mogą być zakładane z wsiewką innej rośliny (rośliną podporową), którą mogą stanowić rośliny zbożowe, z wyłączeniem kukurydzy, lub gorczyca sarepska. Rośliny podporowe nie mogą uniemożliwiać dokonania oceny polowej zgodnie z metodą, o której mowa w ust. 5, oraz sprawdzenia spełnienia szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości.
Przy zakładaniu plantacji nasiennych odmian mieszańcowych, obsianych mieszaniną składników rodzicielskich, w pobliżu ocenianej plantacji nasiennej zakłada się poletka o powierzchni nie mniejszej niż 10 m^2^, obsiane poszczególnymi składnikami rodzicielskimi i służące do oceny tożsamości i czystości odmianowej tych składników.
§ 6.
Przedplonem plantacji nasiennej, który stanowi każda uprawa, niezależnie od jej przeznaczenia, poprzedzająca założenie plantacji nasiennej, nie mogą być rośliny wykluczające możliwość produkcji materiału siewnego danego gatunku.
Na plantacjach nasiennych powinna być prowadzona systematyczna selekcja negatywna, polegająca w szczególności na usuwaniu roślin nietypowych, obcych gatunków uprawnych oraz porażonych chorobami, mogących stanowić źródło porażenia dla roślin uprawianych.
§ 7.
Plantacje nasienne wieloletnich gatunków roślin rolniczych, w szczególności gatunków wiechlinowatych oraz bobowatych drobnonasiennych, mogą być prowadzone przez 3 następujące po sobie sezony wegetacyjne, licząc od pierwszego sezonu zbioru nasion.
Jeżeli po okresie, o którym mowa w ust. 1, stan plantacji nasiennej umożliwia otrzymanie materiału siewnego zgodnego ze szczegółowymi wymaganiami dotyczącymi wytwarzania i jakości, plantacja nasienna może być prowadzona w następnych sezonach wegetacyjnych, w których podlega wyłącznie urzędowej ocenie polowej.
§ 8.
Plantacje nasienne znakuje się za pomocą tablicy, o wymiarach nie mniejszych niż 210 mm × 297 mm (format A4), zawierającej w szczególności następujące informacje:
1) nazwę gatunku;
2) nazwę wytwarzanej odmiany;
3) stopień kwalifikacji wysianego materiału siewnego;
4) powierzchnię plantacji nasiennej;
5) imię i nazwisko albo nazwę podmiotu, który złożył wniosek o dokonanie oceny polowej materiału siewnego.
§ 9.
Wytwarzany materiał siewny roślin zbożowych lub roślin pastewnych uznaje się za spełniający specjalne warunki dotyczące zawartości nasion owsa głuchego (Avena fatua i Avena sterilis), jeżeli:
1) podczas urzędowej oceny polowej stwierdzono, że plantacja nasienna jest wolna od roślin owsa głuchego (Avena fatua. Avena sterilis);
2) nie stwierdzono obecności nasion owsa głuchego (Avena fatua i Avena sterilis) w urzędowej próbie materiału siewnego, pochodzącego z tej plantacji nasiennej, o masie nie mniejszej niż:
1 kg - dla roślin zbożowych,
0,1 kg - dla roślin pastewnych, których nasiona są mniejsze od ziarniaków pszenicy.
Materiał siewny może być również uznany za spełniający specjalne warunki dotyczące zawartości nasion owsa głuchego (Avena fatua i Avena sterilis), jeżeli w urzędowym laboratorium nie stwierdzono obecności nasion Avena fatua lub Avena sterilis w pobranej z ocenianej partii materiału siewnego urzędowej próbie o masie nie mniejszej niż:
1) 3 kg - dla roślin zbożowych;
2) 0,5 kg - dla roślin pastewnych, których nasiona są równe lub większe od ziarniaków pszenicy;
3) 0,3 kg - dla roślin pastewnych, których nasiona są mniejsze od ziarniaków pszenicy.
Spełnianie specjalnych warunków dotyczących zawartości nasion owsa głuchego (Avena fatua i Avena sterilis) przez partię materiału siewnego roślin zbożowych lub roślin pastewnych jest potwierdzane zaświadczeniem wydawanym, na wniosek zainteresowanego podmiotu, przez urzędowe laboratorium.
§ 10.
Dopuszczalna wielkość partii materiału siewnego mieszanki w obrocie jest sumą masy poszczególnych składników mieszanki deklarowanych przez wytwarzającego daną mieszankę.
§ 11.
Opis kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego dla poszczególnych grup roślin jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 12.
Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego roślin rolniczych, z wyłączeniem sadzeniaków ziemniaka, dla poszczególnych gatunków lub grup roślin są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Ocena laboratoryjna materiału siewnego obejmuje oznaczenie masy tysiąca nasion (MTN).
Masę tysiąca nasion (MTN), o której mowa w ust. 2, jako oznaczenie obowiązkowe stosuje się do roślin zbożowych, bobowatych grubonasiennych oraz rzepaku.
§ 13.
W przypadku materiału siewnego odmian regionalnych roślin rolniczych, roślin warzywnych i odmian amatorskich roślin warzywnych czystość odmianowa, określona na podstawie występowania roślin nietypowych dla ocenianej odmiany, może być niższa o 10% od czystości określonej w załączniku nr 2 do rozporządzenia dla odmiany tego samego gatunku, niebędącej odmianą regionalną.
§ 14.
Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości sadzeniaków ziemniaka oraz dopuszczalna wielkość partii w obrocie są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
§ 15.
Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego roślin warzywnych są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
§ 16.
Szczegółowe wymagania dotyczące jakości oraz dopuszczalna wielkość partii w obrocie dla materiału siewnego roślin:
1) rolniczych są określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia;
2) warzywnych są określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia.
§ 17.
Partię materiału siewnego utworzoną przez prowadzącego obrót, niezależnie od miejsca lub państwa produkcji materiału siewnego (położenia plantacji nasiennej), oznacza się numerem, z podaniem kolejno:
1) dla materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, z wyłączeniem sadzeniaków ziemniaka:
ostatniej cyfry roku utworzenia partii albo łączenia - jeżeli jest to partia utworzona przez połączenie kilku partii,
numeru w ewidencji prowadzącego obrót, po którym dopisuje się ukośnik,
literowego lub cyfrowego oznaczenia własnego prowadzącego obrót stanowiącego nie więcej niż pięć znaków;
2) dla sadzeniaków ziemniaka:
ostatniej cyfry roku zbioru,
numeru w ewidencji prowadzącego obrót, po którym dopisuje się ukośnik,
numeru świadectwa oceny weryfikacyjnej (bez dwucyfrowego symbolu województwa oraz roku oceny), po którym dopisuje się ukośnik,
litery alfabetu odpowiadającej kolejnej partii z danej plantacji nasiennej, po której dopisuje się myślnik,
dwucyfrowego symbolu województwa oraz dwucyfrowego symbolu powiatu, w których była położona plantacja nasienna, nadanych w sposób określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego .
Jeżeli materiał siewny, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, został oceniony przez podmiot, który uzyskał akredytację wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, na końcu oznaczenia partii, po ukośniku, dodaje się literę „A”.
Jeżeli prowadzący obrót prowadzi działalność w formie spółki cywilnej, numer, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 lit. b, podaje ten wspólnik, który został do tego upoważniony na piśmie przez pozostałych wspólników.
Przed oznaczeniem, o którym mowa w ust. 1, umieszcza się symbol „PL”.
Numer partii utworzony w sposób, o którym mowa w ust. 1 i 2, zapisuje się jako ciąg znaków bez odstępów.
§ 18.
Wzór upoważnienia udzielonego przez zachowującego odmianę chronioną wyłącznym prawem do złożenia wniosku o dokonanie oceny polowej materiału siewnego osobie, która będzie prowadzić obrót materiałem siewnym tej odmiany, jest określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia.
§ 19.
Wykaz gatunków roślin rolniczych, których materiał siewny może być uznany za materiał siewny kategorii handlowy, jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia.
Tabela 1. Kategorie i stopnie kwalifikacji materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, z wyłączeniem sadzeniaków ziemniaka
Objaśnienie
^1)^ Materiał siewny roślin rolniczych w stopniu przedbazowy trzeciego rozmnożenia poprzedzającego materiał siewny kategorii kwalifikowany (PB/III)nie dotyczy gatunków o dużym współczynniku rozmnożenia należących do grup roślin:
zbożowych - gatunki z rodzaju Phalarisspp.,
pastewnych - gatunki: esparceta siewna, komonica zwyczajna, lucerna chmielowa, lucerna mieszańcowa, lucerna siewna; wszystkie gatunki traw oraz brukiew, facelia błękitna, kapusta pastewna i rzodkiew oleista,
oleistych i włóknistych - wszystkie gatunki,
burak cukrowy i pastewny,
warzywnych - wszystkie gatunki, z wyjątkiem bobu, fasoli zwykłej, fasoli wielokwiatowej oraz grochu łuskowego i cukrowego.
W przypadku gdy we wnioskach, w protokołach, świadectwach i informacjach dotyczących materiału siewnego przy symbolu stopnia po ukośniku nie będzie podane oznaczenie kolejności rozmnożenia lub w przypadku sadzeniaków ziemniaka - klasy, przyjmuje się zawsze stopień najniższy określony dla gatunku (odpowiednio: PB/II, C/2 lub, jeśli dotyczy, C/3), a w przypadku sadzeniaków ziemniaka najniższą klasę w obrębie stopnia (odpowiednio: B/Illub C/B).
Tabela 2. Kategorie i stopnie kwalifikacji sadzeniaków ziemniaka
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.