Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 3 października 2014 r. w sprawie podstawowych kryteriów i zakresu oceny programowej oraz oceny instytucjonalnej
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa podstawowe kryteria i zakres oceny programowej oraz oceny instytucjonalnej dokonywanych przez Polską Komisję Akredytacyjną, zwaną dalej „Komisją”.
§ 2.
Ocena programowa obejmuje ocenę jakości kształcenia na określonym kierunku studiów, poziomie i profilu kształcenia.
Ocena instytucjonalna obejmuje ocenę działalności podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni albo całej uczelni, w przypadku gdy uczelnia ta nie posiada podstawowej jednostki organizacyjnej prowadzącej co najmniej jeden kierunek studiów, zwanych dalej „jednostką”.
§ 3.
Podstawowymi kryteriami oceny programowej są:
1) spełnianie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 1-2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, zwanej dalej „ustawą”, w tym:
spójność opisu zakładanych efektów kształcenia dla kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia z efektami kształcenia określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz ocena realizacji tych efektów,
przyporządkowanie kierunku studiów do obszaru lub obszarów kształcenia określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy,
realizacja programu studiów, w tym:
- przypisanie punktów ECTS do poszczególnych modułów zajęć - zajęć lub grup zajęć,
- dobór treści kształcenia przekazywanych studentom w ramach zajęć w celu osiągnięcia zakładanych efektów kształcenia, w tym treści uwzględniających najnowsze osiągnięcia naukowe lub artystyczne,
- dobór metod kształcenia w celu osiągnięcia zakładanych efektów kształcenia z uwzględnieniem metod pracy ze studentami, wkładu pracy własnej studenta i sposobu jej weryfikacji,
- dobór sposobów kształcenia i organizacja procesu kształcenia w celu osiągnięcia zakładanych efektów kształcenia, w tym dobór zajęć obowiązkowych i fakultatywnych w programie studiów, z uwzględnieniem proporcji między rodzajami zajęć, w szczególności wykładami, konwersatoriami, ćwiczeniami i zajęciami warsztatowymi, oraz liczebność grup studenckich na poszczególnych zajęciach,
- sposoby weryfikacji efektów kształcenia osiągniętych przez studenta w całym procesie kształcenia z uwzględnieniem przygotowania pracy dyplomowej oraz przeprowadzenia egzaminu dyplomowego,
spełnianie wymagań dotyczących minimum kadrowego i kwalifikacji wszystkich nauczycieli akademickich prowadzących zajęcia na kierunku studiów, w tym:
- adekwatność doboru kadry do programu kształcenia na kierunku studiów, poziomie i profilu kształcenia pod względem kwalifikacji, dorobku naukowego lub artystycznego lub posiadanego doświadczenia zawodowego zdobytego poza uczelnią,
- dostępność kadry dla studentów,
- prawidłowość proporcji między liczbą nauczycieli akademickich zaliczonych do minimum kadrowego a liczbą studentów danego kierunku studiów,
dostosowanie infrastruktury do potrzeb i celów kształcenia, w szczególności w zakresie bazy dydaktycznej i laboratoryjnej, oraz zapewnienie możliwości korzystania z zasobów bibliotecznych obejmujących literaturę zalecaną na danym kierunku studiów oraz z zasobów Wirtualnej Biblioteki Nauki;
2) sposób wdrożenia koncepcji kształcenia na określonym kierunku studiów, poziomie i profilu kształcenia, w tym:
związek kierunku studiów z misją i strategią rozwoju uczelni oraz strategią rozwoju jednostki,
polityka rekrutacyjna na kierunku studiów, w tym zasadność doboru kryteriów stosowanych przy określaniu warunków przyjęcia na studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie,
plany rozwoju kierunku studiów;
3) funkcjonowanie potwierdzania efektów uczenia się;
4) działanie i skuteczność wewnętrznego systemu zapewnienia jakości kształcenia w zakresie oceny realizacji zakładanych efektów kształcenia na kierunku studiów i dokonywania zmian w programie kształcenia mających na celu jego doskonalenie;
5) spełnianie warunków prowadzenia kształcenia na odległość;
6) sposób organizacji i realizacji procesu kształcenia oraz udział studentów w jego kształtowaniu i ocenie z uwzględnieniem wsparcia studentów w zakresie opieki naukowej i dydaktycznej;
7) współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym w procesie kształcenia;
8) dostosowanie efektów kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym:
wykorzystanie wniosków z analizy wyników monitoringu karier zawodowych absolwentów,
wykorzystanie opinii pracodawców przy tworzeniu programów kształcenia,
wykorzystanie wyników weryfikacji zakładanych efektów kształcenia i efektów kształcenia osiągniętych przez studenta w ramach praktyk;
9) w przypadku kierunku studiów o profilu praktycznym:
program i wymiar praktyk zawodowych oraz dobór miejsc ich odbywania,
warunki realizacji zajęć związanych z praktycznym przygotowaniem zawodowym
- z uwzględnieniem efektów kształcenia zakładanych w programie kształcenia oraz osiągniętych przez studenta efektów kształcenia w zakresie umiejętności praktycznych i kompetencji społecznych;
10) w przypadku kierunku studiów o profilu ogólnoakademickim - uwzględnienie w procesie kształcenia badań naukowych prowadzonych w dziedzinie nauki lub sztuki związanej z kierunkiem studiów oraz zapewnienie studentom tego kierunku:
co najmniej przygotowania do prowadzenia badań - w przypadku studiów pierwszego stopnia,
udziału w badaniach - w przypadku studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich
- w celu osiągnięcia efektów kształcenia zakładanych w programie kształcenia, w szczególności w zakresie pogłębionej wiedzy i umiejętności prowadzenia badań naukowych;
11) w przypadku kierunków studiów: lekarskiego, lekarsko-dentystycznego, farmacji, pielęgniarstwa, położnictwa, analityki medycznej, weterynarii i architektury - dostosowanie programów studiów do warunków określonych w standardach kształcenia dla tych kierunków, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9b ustawy;
12) w przypadku kierunku studiów, w ramach którego są prowadzone zajęcia przygotowujące do uzyskania kwalifikacji uprawniających do wykonywania zawodu nauczyciela - dostosowanie programu studiów do warunków określonych w standardach kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9c ustawy.
§ 4.
Jeżeli jednostka prowadzi na danym kierunku studia o profilu ogólnoakademickim i studia o profilu praktycznym, Komisja dokonuje odrębnej oceny programowej każdego z profili kształcenia.
Dokonując oceny programowej na kierunku, poziomie i profilu kształcenia realizowanym w ramach indywidualnych studiów międzyobszarowych, Komisja uwzględnia specyfikę organizacji tego kształcenia.
§ 5.
Podstawowymi kryteriami oceny instytucjonalnej są:
1) funkcjonowanie i doskonalenie systemów zapewnienia jakości kształcenia w jednostce z uwzględnieniem ich konstrukcji i oddziaływania na jakość kształcenia w jednostce;
2) zgodność działania jednostki z misją i strategią rozwoju uczelni, w szczególności w zakresie zapewnienia wysokiej jakości kształcenia i prowadzonych badań naukowych, z uwzględnieniem wyników kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostki, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki ;
3) spójność rozwoju bazy dydaktycznej i naukowej ze strategią rozwoju jednostki;
4) współdziałanie z otoczeniem społeczno-gospodarczym, w tym współpraca z instytucjami akademickimi i naukowymi w realizacji strategii rozwoju jednostki;
5) efektywność polityki kadrowej realizowanej przez jednostkę, w tym rozwój kadry dydaktycznej i naukowej;
6) system wsparcia studentów i doktorantów, w tym w zakresie pomocy materialnej oraz w zakresie rozwoju aktywności naukowej, artystycznej i sportowej, a także przystosowanie infrastruktury do potrzeb osób niepełnosprawnych;
7) jakość kształcenia na studiach podyplomowych, w tym realizacja zakładanych efektów kształcenia oraz sposoby weryfikacji osiągniętych efektów kształcenia;
8) jakość kształcenia na studiach doktoranckich, w tym prowadzenie przez doktorantów badań naukowych, realizacja zakładanych efektów kształcenia oraz sposoby weryfikacji osiągniętych efektów kształcenia.
Dokonując oceny instytucjonalnej, Komisja uwzględnia wyniki oceny programowej kierunków studiów prowadzonych w jednostce.
§ 6.
Dokonując oceny programowej i oceny instytucjonalnej, Komisja uwzględnia:
1) stopień umiędzynarodowienia procesu kształcenia, w tym współpracę międzynarodową, realizację programów kształcenia w językach obcych, prowadzenie zajęć w językach obcych, mobilność studentów, doktorantów i nauczycieli akademickich, a także proporcje liczby studentów i doktorantów z zagranicy do ogólnej liczby studentów i doktorantów;
2) efektywność nauczania języków obcych;
3) akredytacje i certyfikaty uzyskane w wyniku oceny przeprowadzonej przez międzynarodowe i krajowe komisje branżowe dokonujące ocen w wybranych obszarach kształcenia oraz przez agencje akredytacyjne zarejestrowane w Europejskim Rejestrze Agencji Akredytacyjnych (EQAR) lub agencje, z którymi Komisja zawarła umowy o uznawalności ocen akredytacyjnych.
§ 7.
Dokonując oceny programowej i oceny instytucjonalnej, Komisja uwzględnia wyniki wizytacji w uczelni, jeżeli została przeprowadzona, oraz przedstawiony przez uczelnię raport samooceny zawierający analizę SWOT, rozumianą jako analiza strategiczna mocnych i słabych stron, szans i zagrożeń, obejmującą:
1) w przypadku oceny programowej - kryteria, o których mowa w § 3 i § 6;
2) w przypadku oceny instytucjonalnej - kryteria, o których mowa w § 5 i § 6.
Oceną programową i oceną instytucjonalną są objęte również dokumenty i informacje potwierdzające spełnianie kryteriów, o których mowa odpowiednio w § 3 lub w § 5 oraz w § 6, przedstawiane Komisji przez uczelnię w czasie wizytacji lub w raporcie samooceny, w zakresie niezbędnym do oceny spełniania tych kryteriów.
§ 8.
Do dokonywania ocen programowych i ocen instytucjonalnych, w ramach których uczelnie do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia przekazały Komisji raporty samooceny, stosuje się przepisy dotychczasowe.
§ 9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.