Rozporządzenie Ministrów: Spraw Wewnętrznych, Obrony Narodowej, Finansów oraz Sprawiedliwości z dnia 17 października 2014 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, kontroli skarbowej, Służby Celnej, Służby Więziennej i straży pożarnej
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 66 ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa warunki techniczne pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, kontroli skarbowej, Służby Celnej, Służby Więziennej i straży pożarnej, zwanych dalej „pojazdami”.
§ 2.
Pojazd jest budowany z wykorzystaniem pojazdu bazowego, dla którego wydano jeden z poniższych dokumentów:
1) świadectwo homologacji typu pojazdu;
2) świadectwo homologacji typu WE pojazdu;
3) świadectwo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu;
4) dopuszczenie jednostkowe pojazdu;
5) decyzję administracyjną właściwego organu, uznającą świadectwo homologacji typu wydane na dany typ pojazdu przez właściwy organ innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
6) decyzję administracyjną właściwego organu, uznającą dopuszczenie jednostkowe pojazdu udzielone na dany pojazd przez właściwy organ państwa członkowskiego Unii Europejskiej zgodnie z procedurą.
Wymogu w zakresie dokumentacji określonej w ust. 1 nie stosuje się dla:
1) pojazdu budowanego z wykorzystaniem pojazdu bazowego o przeznaczeniu wojskowym, na którego wytwarzanie lub obrót jest wymagana koncesja;
2) pojazdu przeznaczonego do użytkowania w strefach działań wojennych lub strefach o podwyższonym zagrożeniu terrorystycznym;
3) skutera śnieżnego.
W celu spełnienia wymagań poszczególnych służb konstrukcja oraz parametry techniczne pojazdu mogą odbiegać od danych pojazdu bazowego zawartych w dokumentach, o których mowa w ust. 1.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) regulaminach EKG ONZ - rozumie się przez to regulaminy Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych, stanowiące załączniki do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, sporządzonego w Genewie dnia 20 marca 1958 r. ;
2) szerokości pojazdu - rozumie się przez to szerokość pojazdu w pozycji przeznaczonej do ruchu drogowego nieobejmującą lusterek zewnętrznych, świateł umieszczonych na bokach pojazdu oraz elementów elastycznych wykonanych z gumy lub z innych tworzyw sztucznych;
3) ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
4) pojeździe czterokołowym - rozumie się przez to czterokołowiec lub czterokołowiec lekki;
5) umowie ADR - rozumie się przez to Umowę europejską dotyczącą międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzoną w Genewie dnia 30 września 1957 r. , wraz ze zmianami obowiązującymi od daty ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomości we właściwy sposób;
6) pojeździe bazowym - rozumie się przez to pojazd, na bazie którego budowany jest pojazd specjalny lub używany do celów specjalnych.
Rozdział 2. Wymiary, masy i naciski osi pojazdu
§ 3.
Szerokość pojazdu nie przekracza 3,5 m.
Pojazd o szerokości przekraczającej 2,6 m:
1) posiada światła obrysowe;
2) jest oznakowany w sposób widoczny dla uczestników ruchu znakiem sporządzonym z materiału odblaskowego o barwie żółtej samochodowej z przodu pojazdu i czerwonej z tyłu pojazdu. Znak ten umieszcza się wierzchołkiem trójkąta równobocznego do góry z przodu i z tyłu pojazdu po lewej stronie, w odległości do 400 mm od bocznej płaszczyzny jego obrysu oraz nie wyżej niż 1800 mm i nie niżej niż 600 mm od powierzchni jezdni, a wyjątkowo - w innym miejscu wynikającym z konstrukcji pojazdu. Przyczepa jest oznakowana tylko jednym znakiem umieszczonym z tyłu. Wzór znaku służącego do oznakowania pojazdu o szerokości przekraczającej 2,6 m stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§ 4.
Maksymalna masa całkowita pojazdu, rozkład tej masy na osie oraz masa przypadająca na każdą z osi nie przekracza maksymalnych wartości określonych przez producenta pojazdu bazowego.
W przypadku konieczności przekroczenia parametrów technicznych, o których mowa w ust. 1, producent pojazdu dokona niezbędnych modyfikacji pojazdu bazowego w taki sposób, aby nie zostały przekroczone maksymalne wartości parametrów technicznych zastosowanych przedmiotów wyposażenia lub części poszczególnych układów pojazdu określone przez ich producentów.
W pojazdach z gąsienicowym układem jezdnym:
1) nacisk gąsienicy między skrajnymi krążkami bieżnymi nie przekracza 40 kN (4 t) na 1 m. Przy mechanizmie półgąsienicowym lub przy zastosowaniu dwóch gąsienic, jedna za drugą, nacisk ten nie przekracza 60 kN (6 t), pod warunkiem że odległość pomiędzy środkami powierzchni styku z jezdnią pierwszej gąsienicy lub kół przedniej osi a środkami powierzchni styku z jezdnią drugiej gąsienicy wynosi co najmniej 3 m;
2) gąsienice nie posiadają ostrych krawędzi lub w przypadku gdy je posiadają, są wyposażone w odpowiednie nakładki ochronne.
Rozdział 3. Warunki techniczne pojazdu i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem
§ 5.
Pojazd spełnia następujące warunki techniczne:
1) urządzenie zapłonu iskrowego nie wytwarza nadmiernych zakłóceń radioelektrycznych;
2) układ zasilania jest:
szczelny, niezależnie od warunków zewnętrznych oraz drgań występujących podczas pracy pojazdu,
zabezpieczony przed możliwością zetknięcia z przeszkodami znajdującymi się na drodze oraz przed nadmiernym nagrzewaniem, tarciem i innymi nienaturalnymi warunkami,
zabezpieczony przed korozją;
3) zbiornik paliwa, z zastrzeżeniem wymagań dla zbiorników na gaz, w tym również zbiornik paliwa niezależnej instalacji grzewczej:
nie jest umieszczony w kabinie kierowcy lub w pomieszczeniu przeznaczonym do przewozu osób ani też bezpośrednio do niego nie przylega, zaś przegroda lub ścianka oddzielająca zbiornik od tych pomieszczeń jest wykonana z materiału niepalnego,
jest tak umieszczony, aby w razie jego uszkodzenia lub przelania paliwo nie ściekało na elementy układu wydechowego,
nie ma wlewu paliwa w kabinie kierowcy, w pomieszczeniu przeznaczonym do przewozu osób, w komorze silnika lub bagażniku, a jeżeli umieszczony jest z boku pojazdu, to korek wlewu paliwa w położeniu zamkniętym nie wystaje poza obrys nadwozia,
jest odporny na korozję,
gwarantuje odpowiednią szczelność potwierdzoną przeprowadzonym badaniem przez producenta, przy ciśnieniu równym dwukrotnemu ciśnieniu roboczemu, ale nie mniejszym niż 0,3 bara nadciśnienia. Każda nadwyżka ciśnienia lub każde ciśnienie przekraczające ciśnienie robocze jest automatycznie kompensowane za pomocą odpowiednich urządzeń, w szczególności zaworów. Konstrukcja zaworów ma zapobiegać ryzyku powstania pożaru, a paliwo nie może wyciekać przez korek wlewu lub przez urządzenie kompensujące nadwyżkę ciśnienia nawet wtedy, gdy zbiornik będzie odwrócony. Dopuszcza się nieznaczne przesączenia paliwa, jeśli nie przekraczają one 30 g/min, oraz skroplenia lub zroszenia,
jest umieszczony w taki sposób, aby był jak najlepiej zabezpieczony przed skutkami zderzenia czołowego lub uderzenia w tył pojazdu, a w jego pobliżu nie ma żadnych wystających części, w szczególności ostrych krawędzi;
4) instalacja elektryczna jest zabezpieczona przed uszkodzeniem mechanicznym wskutek tarcia o inne elementy pojazdu, a także przed korozją;
5) posiada możliwość jazdy do tyłu;
6) poziom hałasu zewnętrznego mierzony podczas postoju pojazdu z odległości 0,5 m nie przekracza wartości określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia;
7) układ wydechowy w pojeździe napędzanym silnikiem spalinowym spełnia następujące warunki:
wylot rury wydechowej nie jest skierowany w stronę otworów wlotowych urządzeń wentylacji,
spaliny przechodzą przez tłumik wydechu;
8) ogumienie jest:
pneumatyczne,
o nośności dostosowanej do nacisku koła oraz dostosowane do maksymalnej prędkości pojazdu, a ciśnienie w ogumieniu jest zgodne z zaleceniami producenta dla danej opony i obciążenia pojazdu, z tym że dla opon oznakowanych jako śniegowe, zgodnie z dyrektywą Rady 92/23/EWG z dnia 31 marca 1992 r. odnoszącą się do opon pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz ich instalowania dopuszcza się niespełnianie dostosowania do maksymalnej prędkości pojazdu, pod warunkiem że są one dostosowane co najmniej do prędkości równej 160 km/h, a w pojeździe umieszczono nalepkę ostrzegawczą o maksymalnej prędkości tych opon tak, aby była ona widoczna oraz czytelna dla kierowcy,
tej samej konstrukcji oraz o tej samej rzeźbie bieżnika na kołach jednej osi.
Wymagań określonych w ust. 1:
1) pkt 3 lit. a-c i pkt 5 nie stosuje się do motocykla i skutera śnieżnego;
2) pkt 6 nie stosuje się do skutera śnieżnego;
3) pkt 8 nie stosuje się do pojazdów z gąsienicowym układem jezdnym.
Pojazd o nacisku osi kierowanej lub sumie nacisków osi kierowanych, przekraczających 45 kN (4,5 t), ma układ kierowniczy z mechanizmem wspomagającym, który w razie uszkodzenia tego mechanizmu zapewni możliwość kierowania pojazdem.
§ 6.
Wnętrze pojazdu przeznaczone dla kierowcy oraz do przewozu osób odpowiada następującym warunkom:
1) jest szczelne, przewietrzane i ogrzewane, jeżeli jest pomieszczeniem zamkniętym;
2) siedzenia są przymocowane do nadwozia, również gdy są przesuwane, w sposób uniemożliwiający niezamierzone zmiany ich położenia;
3) elementy konstrukcji oraz zabudowy nie posiadają ostrych krawędzi;
4) prędkościomierz oraz drogomierz są umieszczone w polu widzenia kierowcy.
Szyby pojazdu odpowiadają następującym warunkom:
1) w razie rozbicia nie dają ostrych odprysków;
2) przednia szyba zapewnia kierowcy pełną i wyraźną widoczność bez zniekształcenia obrazu, a w razie rozbicia zapewnia jeszcze dostateczną widoczność drogi;
3) przednia szyba i przednie boczne szyby posiadają współczynnik przepuszczalności światła nie mniejszy niż 70%; przepisu nie stosuje się do szyb kuloodpornych, a także przednich bocznych szyb pojazdów Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w trakcie realizacji zadań w zakresie wysokiego ryzyka oraz konwojowania szczególnie niebezpiecznych osób pozbawionych wolności;
4) nie odbijają światła w sposób powodujący oślepianie innych uczestników ruchu drogowego.
Wycieraczki przedniej szyby, w liczbie zapewniającej dostateczne pole widzenia kierowcy, działają samoczynnie. Wycieraczek nie stosuje się w pojazdach posiadających przednią szybę o takich wymiarach i kształcie, że kierowca, bez zmiany pozycji, może obserwować drogę w inny sposób niż przez tę szybę.
Lusterka zewnętrzne, co najmniej jedno po lewej i jedno po prawej stronie pojazdu, mają zapewniać kierującemu niezbędną dla bezpieczeństwa ruchu widoczność do tyłu.
Sygnał dźwiękowy o ciągłym tonie posiada poziom dźwięku mierzony podczas postoju pojazdu z odległości 3 m nie mniejszy niż:
1) 87 dB (A) - w odniesieniu do motocykla i skutera śnieżnego;
2) 96 dB (A) - w odniesieniu do pozostałych pojazdów.
§ 7.
Pojazd posiada:
1) kabinę lub ramę ochronną, z tym że warunek ten nie dotyczy motocykli, skuterów śnieżnych oraz pojazdów czterokołowych, których masa bez obciążenia nie przekracza 400 kg;
2) dodatkową tabliczkę trwale umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym wewnątrz pojazdu, zawierającą naniesione w sposób trwały co najmniej dane o producencie, roku produkcji oraz numerze identyfikacyjnym pojazdu (VIN) lub numerze nadwozia, podwozia lub ramy;
3) gaśnicę umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym w razie potrzeby jej użycia, przy czym pojazd przewożący powyżej 15 osób jest wyposażony w dwie gaśnice; przepisu nie stosuje się do motocykla oraz skutera śnieżnego;
4) trójkąt do ustawiania na drodze, przeznaczony do ostrzegania o obecności unieruchomionego pojazdu; przepisu nie stosuje się do motocykla jednośladowego oraz skutera śnieżnego;
5) tabliczkę wskazującą dopuszczalną liczbę przewożonych osób łącznie z kierowcą, której wzór stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia;
6) urządzenie zabezpieczające przed uruchomieniem przez osoby nieupoważnione.
§ 8.
Pojazd posiada co najmniej następujące światła zewnętrzne:
1) drogowe - pojazd samochodowy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h;
2) mijania - pojazd samochodowy;
3) kierunkowskazy:
przednie - pojazd samochodowy,
tylne - pojazd samochodowy i przyczepa;
4) hamowania „stop” - pojazd samochodowy i przyczepa;
5) pozycyjne przednie - pojazd samochodowy;
6) pozycyjne tylne - pojazd samochodowy i przyczepa;
7) odblaskowe tylne inne niż trójkątne - pojazd samochodowy;
8) odblaskowe tylne trójkątne - przyczepa;
9) odblaskowe przednie - przyczepa.
Pojazd, z wyłączeniem motocykla, pojazdu czterokołowego oraz skutera śnieżnego, posiada światła, o których mowa w ust. 1, w liczbie po dwa, z tym że dopuszcza się trzy światła hamowania „stop” oraz cztery światła:
1) drogowe;
2) mijania, jeżeli jest to wskazane ze względu na wyposażenie pojazdu w stały lub odejmowalny osprzęt umieszczony z przodu; dodatkowa para świateł może być umieszczona na wysokości nie większej niż 3000 mm od powierzchni jezdni, pod warunkiem że połączenia elektryczne uniemożliwiają równoczesne włączenie obu par świateł;
3) pozycyjne przednie, jeżeli jest to wskazane ze względu na wyposażenie pojazdu w stały lub odejmowalny osprzęt umieszczony z przodu; dodatkowa para świateł jest umieszczona nie niżej niż 400 mm od powierzchni jezdni, lecz nie wyżej niż 1900 mm, a jeżeli konstrukcja pojazdu nie pozwala na zachowanie tej wysokości - nie wyżej niż 2100 mm od powierzchni jezdni.
Pojazdy mogą posiadać światła:
1) obrysowe zamiast pozycyjnych - pojazd samochodowy gąsienicowy i półgąsienicowy, pojazd samochodowy o asymetrycznej konstrukcji oraz przyczepa;
2) odblaskowe zamiast pozycyjnych - przyczepa oraz skuter śnieżny;
3) mijania - umieszczone na wysokości nie większej niż 1500 mm od powierzchni jezdni, a jeżeli konstrukcja pojazdu nie pozwala na zachowanie tej wysokości - nie niżej niż 500 mm od powierzchni jezdni;
4) tylne odblaskowe inne niż trójkątne, w tym również cztery światła umieszczone na wysokości nie większej niż 1200 mm od powierzchni jezdni, a jeżeli konstrukcja pojazdu nie pozwala na zachowanie tej wysokości - nie większej niż 1500 mm od powierzchni jezdni, jednak nie niżej niż 250 mm;
5) robocze, przeznaczone do oświetlenia miejsca pracy, lub szperacz.
Światła pojazdu odpowiadają następującym warunkom:
1) światła przeznaczone do oświetlania drogi przed pojazdem są umieszczone w sposób umożliwiający łatwą regulację kierunku strumienia świetlnego;
2) światła tego samego rodzaju mają takie same właściwości świetlne i są umieszczone symetrycznie względem podłużnej płaszczyzny symetrii pojazdu; warunku symetrii rozmieszczenia nie stosuje się do świateł oświetlających tylną tablicę rejestracyjną, pojedynczych świateł cofania i przeciwmgłowych tylnych oraz do pojazdów o asymetrycznej konstrukcji;
3) nie oślepiają innych uczestników ruchu; warunku nie stosuje się do świateł drogowych.
§ 9.
Pojazd posiada układ hamulcowy, zwany dalej „hamulcami”, którego skuteczność hamowania określa się wskaźnikiem będącym stosunkiem siły hamowania do siły wynikającej z dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu lub stosunkiem opóźnienia hamowania (uzyskanego na drodze poziomej o nawierzchni twardej, suchej i czystej) do przyspieszenia ziemskiego. Przepisu nie stosuje się do skutera śnieżnego.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.