Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 października 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego prowadzonego wobec nauczycieli akademickich oraz sposobu wykonywania i zatarcia kar dyscyplinarnych
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczegółowy tryb, w tym przebieg postępowania wyjaśniającego prowadzonego wobec nauczycieli akademickich, w tym sposób i warunki wzywania i odbierania wyjaśnień od nauczyciela akademickiego, którego postępowanie dotyczy, przesłuchiwania świadków i zasięgania opinii biegłych oraz przeprowadzania innych dowodów;
2) szczegółowy tryb, w tym przebieg postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec nauczycieli akademickich, w tym:
sposób i warunki wzywania i przesłuchiwania obwinionego, świadków i biegłych oraz przeprowadzania innych dowodów,
tryb zawieszania i wznawiania postępowania dyscyplinarnego;
3) sposób wykonywania i zatarcia kar dyscyplinarnych.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) komisji uczelnianej - rozumie się przez to uczelnianą komisję dyscyplinarną do spraw nauczycieli akademickich orzekającą w pierwszej instancji w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich;
2) komisji przy ministrze - rozumie się przez to komisję dyscyplinarną powołaną przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, orzekającą w pierwszej instancji w sprawach osób, o których mowa w art. 145 ust. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, zwanej dalej „ustawą”;
3) komisji przy Radzie - rozumie się przez to komisję dyscyplinarną do spraw nauczycieli akademickich przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zwanej dalej „Radą”, orzekającą w drugiej instancji;
4) komisji dyscyplinarnej - rozumie się przez to komisję uczelnianą, komisję przy ministrze właściwym do spraw szkolnictwa wyższego, zwanym dalej „ministrem”, i komisję przy Radzie;
5) rzeczniku dyscyplinarnym - rozumie się przez to rzecznika dyscyplinarnego powołanego przez rektora i rzecznika dyscyplinarnego powołanego przez ministra;
6) zawiadamiającym - rozumie się przez to osobę przekazującą informację o popełnieniu czynu lub zachowaniu mającym znamiona przewinienia dyscyplinarnego.
§ 3.
Postępowanie wyjaśniające i postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji wobec nauczyciela akademickiego prowadzi się w uczelni, w której zostało popełnione przewinienie dyscyplinarne.
W przypadku gdy przewinienie dyscyplinarne zostało popełnione poza uczelnią, postępowanie wyjaśniające i postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji prowadzi się w uczelni będącej podstawowym miejscem pracy nauczyciela akademickiego, którego dotyczy postępowanie.
W przypadku gdy przewinienie dyscyplinarne zostało popełnione poza uczelnią, a nauczyciel akademicki nie posiada podstawowego miejsca pracy, postępowanie wyjaśniające i postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji prowadzi się w uczelni zatrudniającej nauczyciela akademickiego, której rektor powziął wiadomość o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.
W przypadku zmiany okoliczności, o których mowa w ust. 2 i 3, dotyczących zatrudnienia nauczyciela akademickiego, postępowanie wyjaśniające i postępowanie dyscyplinarne prowadzi się w uczelni, w której postępowanie to zostało wszczęte.
Ilekroć w przepisach rozporządzenia jest mowa o rektorze, rozumie się przez to rektora uczelni, o której mowa w ust. 1-3.
§ 4.
Organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, wyłącza go od udziału w sprawie, jeżeli:
1) sprawa dotyczy tego rzecznika dyscyplinarnego;
2) jest on małżonkiem nauczyciela akademickiego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające, albo pokrzywdzonego, albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób;
3) jest on krewnym albo powinowatym w linii prostej albo w linii bocznej do drugiego stopnia włącznie nauczyciela akademickiego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające, albo pokrzywdzonego, albo pozostaje z jedną z tych osób w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) był świadkiem popełnienia czynu, o który toczy się postępowanie wyjaśniające, brał udział w rozpoznaniu tej sprawy lub był w tej sprawie przesłuchiwany w charakterze świadka albo występował jako biegły.
Rzecznik dyscyplinarny może być wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli zachodzą inne uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
Wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w sprawie dokonuje się z urzędu albo na wniosek:
1) tego rzecznika;
2) nauczyciela akademickiego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające;
3) pokrzywdzonego;
4) zawiadamiającego.
Powody wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego trwają także po ustaniu małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki lub kurateli.
W przypadku wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego organ, który go powołał, wyznacza innego rzecznika dyscyplinarnego, w terminie 14 dni od dnia wyłączenia.
§ 5.
W celu przeprowadzenia dowodów w postępowaniu wyjaśniającym i w postępowaniu dyscyplinarnym, wzywając świadków lub biegłych, a w przypadku postępowania wyjaśniającego - także nauczyciela akademickiego, którego to postępowanie dotyczy, w wezwaniu należy oznaczyć wzywającego oraz podać, w jakiej sprawie, w jakim charakterze, miejscu i czasie ma się stawić i czy jego stawiennictwo jest obowiązkowe oraz pouczyć nauczyciela akademickiego o skutkach jego niestawiennictwa.
§ 6.
Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma doręcza się za potwierdzeniem odbioru.
Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, są doręczane przez uprawnionego pracownika uczelni albo operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe .
Rozdział 2. Postępowanie wyjaśniające
§ 7.
Postępowanie wyjaśniające wszczyna się z urzędu albo na polecenie organu, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, na podstawie zawiadomienia o popełnieniu czynu lub zachowaniu mającym znamiona przewinienia dyscyplinarnego, złożonego przez zawiadamiającego, albo innych informacji uzasadniających wszczęcie tego postępowania.
Zawiadomienia lub inne informacje uzasadniające wszczęcie postępowania wyjaśniającego dotyczące osób, o których mowa w art. 145 ust. 6 ustawy, rektor albo prorektor - jeżeli sprawa dotyczy rektora, przekazuje ministrowi i właściwemu ministrowi, o którym mowa w art. 33 ust. 2 ustawy, zwanemu dalej „ministrem nadzorującym”.
§ 8.
Przed wszczęciem postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny bada, czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego .
W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, rzecznik dyscyplinarny wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego, które doręcza wraz z uzasadnieniem:
1) organowi, który go powołał;
2) zawiadamiającemu;
3) pokrzywdzonemu;
4) ministrowi;
5) ministrowi nadzorującemu.
Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, zawiadamiającemu, pokrzywdzonemu i osobie, której dotyczy postępowanie wyjaśniające, przysługuje, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, zażalenie odpowiednio do komisji uczelnianej albo komisji przy ministrze.
Postanowienie, o którym mowa w ust. 2, podlega zatwierdzeniu w trybie określonym w § 12 ust. 3-5.
§ 9.
Rzecznik dyscyplinarny wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego i zawiadamia o tym:
1) organ, który go powołał;
2) zawiadamiającego;
3) pokrzywdzonego;
4) nauczyciela akademickiego, którego dotyczy postępowanie;
5) ministra;
6) ministra nadzorującego.
W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wyjaśniającego doręczanym nauczycielowi akademickiemu rzecznik dyscyplinarny informuje o:
1) okolicznościach stanowiących podstawę wszczęcia postępowania wyjaśniającego;
2) przysługującym prawie do:
składania wyjaśnień,
odmowy składania wyjaśnień,
odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania,
ustanowienia obrońcy,
zgłaszania wniosków dowodowych,
przeglądania akt sprawy.
Jeżeli okoliczności, o których mowa w § 8 ust. 1, zostaną ujawnione w toku postępowania wyjaśniającego, rzecznik dyscyplinarny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które doręcza wraz z uzasadnieniem:
1) organowi, który go powołał;
2) zawiadamiającemu;
3) pokrzywdzonemu;
4) nauczycielowi akademickiemu, którego dotyczy postępowanie;
5) ministrowi;
6) ministrowi nadzorującemu.
Przepis § 8 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
§ 10.
Rzecznik dyscyplinarny w toku postępowania wyjaśniającego:
1) dąży do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, badając i uwzględniając wszelkie okoliczności, w celu ustalenia, czy został popełniony czyn uchybiający obowiązkom nauczyciela akademickiego lub godności zawodu nauczyciela akademickiego;
2) może przesłuchiwać świadków, zasięgać opinii biegłych oraz przeprowadzać, zabezpieczać i utrwalać inne dowody;
3) uzyskuje wyjaśnienia i stanowisko nauczyciela akademickiego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające, wobec stawianych zarzutów i zebranych dowodów.
Przesłuchanie nauczyciela akademickiego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające, świadka lub biegłego może nastąpić osobiście lub przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość, z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
§ 11.
Z każdej czynności w postępowaniu wyjaśniającym rzecznik dyscyplinarny sporządza protokół określający rodzaj czynności, czas jej trwania i miejsce dokonania oraz osoby w niej uczestniczące.
Protokół podpisuje rzecznik dyscyplinarny oraz wszystkie osoby uczestniczące w tej czynności.
§ 12.
Jeżeli materiał dowodowy zebrany w postępowaniu wyjaśniającym nie daje podstaw do sporządzenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, rzecznik dyscyplinarny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego.
Na postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego nauczycielowi akademickiemu, którego postępowanie dotyczyło, zawiadamiającemu i pokrzywdzonemu przysługuje, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, zażalenie odpowiednio do komisji uczelnianej albo komisji przy ministrze.
Prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego podlega zatwierdzeniu przez organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego. Zatwierdzeniu nie podlegają rozstrzygnięcia komisji uczelnianej albo komisji przy ministrze wydane w wyniku zażalenia, o którym mowa w ust. 2.
W przypadku odmowy zatwierdzenia postanowienia o umorzeniu postępowania wyjaśniającego organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, poleca innemu rzecznikowi dyscyplinarnemu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do postanowień wydanych przez tego rzecznika dyscyplinarnego.
Polecenie innemu rzecznikowi dyscyplinarnemu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w ust. 4, może być dokonane tylko raz.
Zatwierdzone postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego doręcza się:
1) zawiadamiającemu;
2) pokrzywdzonemu;
3) nauczycielowi akademickiemu, którego dotyczy postępowanie;
4) ministrowi;
5) ministrowi nadzorującemu.
§ 13.
Jeżeli zebrany w toku postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy stanowi podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, rzecznik dyscyplinarny przygotowuje wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.
Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego zawiera:
1) dane nauczyciela akademickiego, którego dotyczyło postępowanie wyjaśniające:
imię i nazwisko,
tytuł lub stopień naukowy albo tytuł lub stopień w zakresie sztuki, albo tytuł zawodowy,
stanowisko,
datę i miejsce urodzenia,
adres zamieszkania;
2) dokładne określenie zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, ze wskazaniem czasu, miejsca i okoliczności jego popełnienia;
3) określenie proponowanej kary dyscyplinarnej;
4) listę świadków, którzy powinni być wezwani na rozprawę, z podaniem ich imion, nazwisk i adresów zamieszkania; rzecznik dyscyplinarny może wnioskować o zaniechanie wzywania świadków i o odczytanie na rozprawie ich zeznań, złożonych w toku postępowania wyjaśniającego;
5) wykaz innych dowodów;
6) uzasadnienie.
Rzecznik dyscyplinarny wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 2, przekazuje do komisji dyscyplinarnej dokumentację z przebiegu postępowania wyjaśniającego.
§ 14.
Po skierowaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego odpowiednio do komisji uczelnianej albo komisji przy ministrze, rzecznik dyscyplinarny niezwłocznie informuje o tym organ, który go powołał, ministra i ministra nadzorującego.
Minister zawiadamia Radę o wynikach postępowania wyjaśniającego w sprawie dotyczącej przewodniczącego albo członka komisji przy Radzie.
Rozdział 3. Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji
§ 15.
Przewodniczący komisji dyscyplinarnej kieruje jej pracami i czuwa nad sprawnym i prawidłowym przebiegiem postępowania dyscyplinarnego.
Przewodniczący komisji dyscyplinarnej w celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, może wydawać zarządzenia.
§ 16.
Komisja dyscyplinarna:
1) orzeka na rozprawie lub na posiedzeniu niejawnym;
2) rozstrzyga co do istoty sprawy w formie orzeczeń, a w pozostałych sprawach w formie postanowień.
Orzeczenie, o którym mowa w § 34 ust. 2 pkt 1 i 2, może być wydawane wyłącznie na rozprawie.
§ 17.
Jeżeli przewodniczący komisji uczelnianej albo komisji przy ministrze uzna, że:
1) zachodzą podstawy do umorzenia postępowania dyscyplinarnego albo
2) postępowanie wyjaśniające zawiera braki, które nie mogą zostać uzupełnione na rozprawie
- wydaje zarządzenie o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.
§ 18.
Jeżeli nie zachodzą przesłanki do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne, przewodniczący komisji uczelnianej albo komisji przy ministrze wydaje zarządzenie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i wyznaczeniu przewodniczącego składu orzekającego, który kieruje rozprawą i czuwa nad jej prawidłowym przebiegiem, oraz członków składu orzekającego i protokolanta.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.