LegalizeRozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 9a ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów oraz charakterystyk metrologicznych, którym powinny odpowiadać następujące przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym:
radarowe,
laserowe,
prędkościomierze kontrolne;
2) wymagania w zakresie warunków właściwego stosowania przyrządów, o których mowa w pkt 1;
3) szczegółowy zakres badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej przyrządów, o których mowa w pkt 1;
4) zakres informacji, jakie powinna zawierać instrukcja obsługi przyrządów, o których mowa w pkt 1.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o przyrządzie bez bliższego określenia, należy przez to rozumieć każdy z przyrządów, o których mowa w ust. 1 pkt 1.
§ 2.
Wymagań określonych w rozporządzeniu nie stosuje się do przyrządu:
1) wyprodukowanego lub wprowadzonego do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo Republice Turcji lub
2) wyprodukowanego w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym
- zgodnie z przepisami obowiązującymi w tych państwach, pod warunkiem że przyrząd ten spełnia wymagania w stopniu odpowiadającym przepisom rozporządzenia.
§ 3.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1) interfejs - układ elektryczny, elektroniczny lub optyczny umożliwiający łączenie, współpracę i wymianę sygnałów o określonej postaci pomiędzy urządzeniami połączonymi za jego pośrednictwem zgodnie ze specyfikacją techniczną;
2) nominalna suma kontrolna - ciąg liter lub cyfr charakterystyczny dla określonej wersji oprogramowania przyrządu, uzyskany w wyniku przeprowadzenia określonych operacji matematycznych na danych oprogramowania w celu sprawdzenia poprawności tych danych;
3) pojazd kontrolowany - pojazd, którego prędkość jest mierzona;
4) prędkościomierz kontrolny - przyrząd do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym, który wykonuje pomiar prędkości pojazdu kontrolowanego na podstawie:
pomiaru prędkości pojazdu, w którym przyrząd ten jest zainstalowany, albo
pomiaru czasu przebycia przez pojazd kontrolowany odcinka drogi o określonej długości;
5) przyrząd bezobsługowy - przyrząd, który może wykonywać pomiar prędkości pojazdów w ruchu drogowym bez udziału użytkownika przyrządu;
6) przyrząd laserowy - przyrząd do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym emitujący promieniowanie laserowe, który:
na podstawie pomiaru czasu powrotu impulsów odbitych od pojazdu kontrolowanego mierzy odległość do tego pojazdu, a następnie na podstawie serii dokonanych pomiarów odległości i czasu wyznacza prędkość pojazdu kontrolowanego albo
wykonuje pomiar prędkości pojazdu kontrolowanego na podstawie zmian częstotliwości fali modulującej promieniowanie laserowe, powstałych wskutek odbicia od ruchomych obiektów (efekt Dopplera);
7) przyrząd radarowy - przyrząd do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym emitujący wiązkę fal elektromagnetycznych o kierunku zbliżonym do równoległego lub o kierunku skośnym do kierunku ruchu pojazdu kontrolowanego, wykonujący pomiar prędkości pojazdu kontrolowanego na podstawie zmian częstotliwości fal elektromagnetycznych powstałych wskutek odbicia od ruchomych obiektów (efekt Dopplera);
8) urządzenie dodatkowe rejestrujące - urządzenie dodatkowe rejestrujące zmierzoną prędkość, datę i czas dokonania pomiaru prędkości oraz inne dane o kontrolowanym pojeździe;
9) warunki znamionowe użytkowania - warunki użytkowania przyrządu, w których charakterystyki metrologiczne przyrządu są zawarte w określonych granicach.
Rozdział 2. Wymagania w zakresie konstrukcji, materiałów i wykonania przyrządów
§ 4.
Konstrukcja i wykonanie przyrządu oraz materiały użyte do jego wykonania powinny zapewniać trwałość przyrządu podczas jego użytkowania.
Przyrząd powinien być wykonany z materiałów dostosowanych do przewidywanych warunków, w których ten przyrząd może być użytkowany.
Urządzenia dodatkowe połączone z przyrządem powinny spełniać wymagania określone w ust. 1 i 2.
Urządzenia dodatkowe połączone z przyrządem nie powinny wpływać na wynik pomiaru prędkości.
§ 5.
Konstrukcja i wykonanie przyrządu powinny zapewniać wskazanie pojazdu, którego prędkość została zmierzona.
Wymaganie, o którym mowa w ust. 1, powinno być spełnione również w przypadku, gdy wykonuje się pomiar prędkości pojazdu jadącego w grupie pojazdów, lub w przypadku, gdy pojazd ten wymija, omija lub wyprzedza inny pojazd.
W przypadku niespełnienia wymagania, o którym mowa w ust. 1, przyrząd nie powinien wskazywać i rejestrować wyniku pomiaru prędkości.
§ 6.
Konstrukcja i wykonanie przyrządu powinny zapewniać odróżnianie kierunku ruchu pojazdu, którego prędkość została zmierzona.
Wymaganie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy prędkościomierza kontrolnego przeznaczonego do wykonywania pomiarów prędkości pojazdów poruszających się wyłącznie w jednym kierunku ruchu.
§ 7.
Wynik pomiaru prędkości powinien być wyrażony w kilometrach na godzinę (km/h). Oznaczenie jednostki prędkości km/h powinno znajdować się przy wartości wyniku pomiaru prędkości.
Zakres pomiarowy przyrządu powinien wynosić co najmniej od 30 km/h do 220 km/h.
Wartość działki elementarnej wskazań prędkości przyrządu nie powinna być większa niż 1 km/h.
§ 8.
W przyrządzie bez urządzeń dodatkowych rejestrujących:
1) powinien być wyświetlany wynik pomiaru prędkości;
2) powinno być zablokowane wykonanie nowego pomiaru do czasu skasowania przez użytkownika przyrządu wyniku wykonanego pomiaru prędkości, przy czym żadne zdarzenia lub działania, które nastąpiły w tym czasie, nie mogą wpływać na zmianę wyniku ostatniego pomiaru.
Wynik pomiaru prędkości powinien być możliwy do odczytania równocześnie przez dwie osoby w warunkach oświetlenia odpowiadających warunkom, w których przyrząd jest stosowany zgodnie z instrukcją obsługi.
Przyrząd powinien umożliwiać sprawdzenie działania poszczególnych elementów cyfr i znaków wyświetlanego wyniku pomiaru prędkości.
§ 9.
Przyrząd z urządzeniami dodatkowymi rejestrującymi powinien:
1) rejestrować wynik pomiaru prędkości oraz datę i co najmniej godzinę i minutę wykonanego pomiaru;
2) umożliwiać identyfikację pojazdu w sposób określony w instrukcji obsługi.
Przyrząd z urządzeniami dodatkowymi rejestrującymi i urządzenia dodatkowe rejestrujące powinny zapewniać zgodność zmierzonych i zarejestrowanych danych.
Zarejestrowane dane powinny być zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych oraz przed ich zmianą i zniszczeniem.
Wymaganie, o którym mowa w ust. 3, powinno być spełnione także podczas transmisji zarejestrowanych danych.
§ 10.
Przyrząd powinien blokować wykonanie pomiaru prędkości albo wyłączać się, w przypadku gdy napięcie zasilania przyrządu osiągnie wartość spoza zakresu napięcia zasilania określonego dla warunków znamionowych użytkowania.
Przyrząd bezobsługowy powinien blokować wykonanie pomiaru albo wyłączać się, w przypadku gdy temperatura otoczenia przyrządu osiągnie wartość spoza zakresu temperatur określonego dla warunków znamionowych użytkowania.
§ 11.
Przyrząd powinien być odporny na:
1) zaburzenia wywołane przez pole elektromagnetyczne, wyładowania elektrostatyczne i serie szybkich elektrycznych stanów przejściowych;
2) zmiany temperatury i wilgotności względnej otoczenia przyrządu określone dla warunków znamionowych użytkowania;
3) zmiany napięcia zasilania określone dla warunków znamionowych użytkowania;
4) oddziaływanie wody lub pyłu na te części przyrządu, które są na to narażone;
5) udary mechaniczne spowodowane przewróceniem przyrządu, jego zrzuceniem lub upadkiem.
Przyrząd wyłączony powinien być odporny na temperaturę otoczenia przyrządu w zakresie od −25°C do +70°C.
Przyrząd przeznaczony do pomiaru prędkości pojazdów z poruszającego się pojazdu powinien być odporny na wibracje o częstotliwościach w zakresie od 20 Hz do 150 Hz i o wartości skutecznej przyśpieszenia (RMS) 20 m/s^2^.
§ 12.
Konstrukcja i wykonanie przyrządu powinny zapewniać po każdym jego włączeniu sprawdzenie prawidłowości działania przyrządu oraz potwierdzenie wykonania tego sprawdzenia.
W przypadku braku potwierdzenia prawidłowości działania przyrząd nie powinien wykonywać pomiaru prędkości.
Sprawdzenie prawidłowości działania przyrządu powinno być możliwe także w dowolnym czasie w wyniku włączenia funkcji sprawdzenia.
§ 13.
Przyrząd powinien umożliwiać identyfikację wersji i nominalnej sumy kontrolnej oprogramowania istotnego dla prawidłowego funkcjonowania przyrządu i jego charakterystyk metrologicznych.
Oprogramowanie przyrządu powinno być zabezpieczone przed jego przypadkową i nieupoważnioną zmianą.
Przyrząd powinien mieć zabezpieczenie dostępu do interfejsów.
§ 14.
Dostęp do części przyrządu istotnych dla charakterystyk metrologicznych powinien być zabezpieczony za pomocą cech zabezpieczających.
Wymaganie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także części przyrządu, których naruszenie może spowodować błąd pomiaru.
§ 15.
Konstrukcja i wykonanie przyrządu bezobsługowego powinny zapewniać odpowiedni poziom ufności wskazujący, że błąd każdego pomiaru zawiera się w granicach błędów granicznych dopuszczalnych. Poziom ufności powinien wynosić co najmniej 99,8%. Sposób zapewniania poziomu ufności określa producent przyrządu.
§ 16.
Konstrukcja i wykonanie przyrządu radarowego powinny:
1) umożliwiać ustawienie kąta osi wiązki promieniowania elektromagnetycznego o wartości z zakresu od 0° do 30° do kierunku ruchu pojazdów za pomocą urządzenia celowniczego w taki sposób, aby niedokładność jego ustawienia nie powodowała zmiany wartości względnej błędu pomiaru o więcej niż ± 0,5%;
2) ograniczać wpływ na błąd wskazań przyrządu listków bocznych charakterystyki anteny oraz kąta ich odchylenia w stosunku do głównego listka promieniowania anteny, przez tłumienie lub stosowanie specjalnego przetwarzania sygnałów;
3) zapewniać stabilność długoterminową częstotliwości urządzenia nadawczego na poziomie nie niższym niż ± 0,2% wartości nominalnej w okresie 2 lat.
Jeżeli przyrząd radarowy przewidziany jest do stosowania pod kątem ustawienia osi wiązki promieniowania elektromagnetycznego nie większym niż 10°, urządzenie celownicze nie jest wymagane.
§ 17.
Przyrząd laserowy powinien być wyposażony w urządzenie:
1) celownicze z wizjerem, umożliwiające ustawienie osi optycznej tego urządzenia w stosunku do osi wiązki promieniowania laserowego w taki sposób, aby zapewnione było jednoznaczne namierzenie celu w całym określonym zakresie odległości od pojazdu, którego prędkość może być przez przyrząd zmierzona;
2) sygnalizujące lub wskazujące zachowanie zbieżności osi optycznej wizjera z wiązką promieniowania laserowego.
Wymagania, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą przyrządu laserowego, w którego skład wchodzi urządzenie zapewniające przypisanie wskazywanej prędkości do pojazdu, którego prędkość jest mierzona, w inny sposób niż za pomocą urządzenia celowniczego z wizjerem.
Kąt rozwarcia wiązki promieniowania emitowanego przez przyrząd laserowy powinien być nie większy niż 3 mrad. W przyrządzie z urządzeniem dodatkowym rejestrującym dopuszcza się większy kąt rozwarcia wiązki promieniowania, pod warunkiem że przyrząd w zasięgu działania określonym przez producenta umożliwia identyfikację pojazdu, którego prędkość została zmierzona.
§ 18.
Na przyrządzie oraz na każdej oddzielnej części przyrządu powinny być zamieszczone w sposób czytelny, trwały i nieusuwalny następujące oznaczenia:
1) nazwa lub znak producenta;
2) numer fabryczny (numer seryjny) i rok produkcji;
3) nadany znak zatwierdzenia typu.
Oznaczenia, o których mowa w ust. 1, powinny ulegać zniszczeniu przy próbie ich usunięcia.
Rozdział 3. Wymagania w zakresie charakterystyk metrologicznych przyrządów
§ 19.
Błąd pomiaru wykonanego przyrządem w warunkach znamionowych użytkowania nie powinien przekraczać wartości błędów granicznych dopuszczalnych określonych w § 21 pkt 2.
§ 20.
Warunki znamionowe użytkowania przyrządu określa producent.
Warunki znamionowe użytkowania przyrządu powinny być określone co najmniej dla:
1) napięcia zasilania w zakresie wartości napięcia nie mniejszym niż:
od 85% do 110% wartości znamionowej napięcia przemiennego lub stałego - w przypadku przyrządu zasilanego z zewnętrznego źródła zasilania,
od 90% wartości znamionowej do wartości napięcia znamionowego - w przypadku przyrządu zasilanego napięciem stałym z wewnętrznego źródła zasilania;
2) temperatury otoczenia w zakresie nie mniejszym niż od 0°C do +50°C;
3) wilgotności względnej powietrza w zakresie nie mniejszym niż od 20% do 95%.
§ 21.
Wartości błędów granicznych dopuszczalnych przyrządu wynoszą:
1) podczas badań w laboratorium:
± 1 km/h - dla prędkości do 100 km/h,
± 1% wartości mierzonej - dla prędkości powyżej 100 km/h;
2) podczas badań i sprawdzeń poza laboratorium:
± 3 km/h - dla prędkości do 100 km/h,
± 3% wartości mierzonej - dla prędkości powyżej 100 km/h.
§ 22.
Podczas badania typu przyrządu radarowego poza laboratorium w warunkach znamionowych użytkowania wartość średnia błędów pomiaru prędkości nie powinna przekraczać ± 1 km/h.
Wartość średnią, o której mowa w ust. 1, oblicza się na podstawie błędów wszystkich wykonanych i uznanych za prawidłowo wykonane pomiarów prędkości, przy czym żaden pomiar nie może mieć dodatniego błędu większego niż:
1) 3 km/h - dla prędkości do 100 km/h;
2) 3% wartości mierzonej - dla prędkości powyżej 100 km/h.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.