Legalize / Polska / Rozporządzenie

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie dopuszczania do użytku szkolnego podręczników

Typ Rozporządzenie

Ogłoszono 2014-07-08

Status expired

Wydawca MIN. EDUKACJI NARODOWEJ

Źródło Dziennik Ustaw

Historia nowelizacji JSON API

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 22aw ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty zarządza się, co następuje:

§ 1.

Rozporządzenie określa:

1) szczegółowe warunki, jakie muszą spełniać dopuszczane do użytku szkolnego podręczniki;

2) rodzaj zajęć edukacyjnych, do których nie dopuszcza się podręczników do użytku szkolnego;

3) szczegółowe warunki i tryb dopuszczania do użytku szkolnego podręczników;

4) dokumenty, jakie należy dołączyć do wniosku o wpis na listę rzeczoznawców;

5) wysokość opłat wnoszonych w postępowaniu o dopuszczenie do użytku szkolnego podręczników;

6) tryb wnoszenia i zwrotu opłat w postępowaniu o dopuszczenie do użytku szkolnego podręczników.

§ 2.

Podręcznik do zajęć z zakresu edukacji: polonistycznej, matematycznej, przyrodniczej i społecznej oraz podręcznik do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego, w klasach I-III szkoły podstawowej, podręcznik do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego w klasach IV-VI szkoły podstawowej, w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej, w tym podręcznik do kształcenia specjalnego:

1) jest poprawny pod względem merytorycznym, dydaktycznym, wychowawczym i językowym, w szczególności:

uwzględnia aktualny stan wiedzy naukowej, w tym metodycznej,

jest przystosowany do danego poziomu kształcenia, zwłaszcza pod względem stopnia trudności, formy przekazu, właściwego doboru pojęć, nazw, terminów i sposobu ich wyjaśniania,

zawiera materiał rzeczowy i materiał ilustracyjny odpowiedni do przedstawianych treści nauczania,

ma logiczną konstrukcję;

2) zawiera zakres materiału rzeczowego i materiału ilustracyjnego odpowiedni do liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zajęcia z zakresu edukacji: polonistycznej, matematycznej, przyrodniczej i społecznej oraz zajęcia z zakresu danego języka obcego nowożytnego, w klasach I-III szkoły podstawowej, lub na dane zajęcia edukacyjne z zakresu kształcenia ogólnego w klasach IV-VI szkoły podstawowej, w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej;

3) zawiera propozycje działań edukacyjnych aktywizujących i motywujących uczniów;

4) umożliwia uczniom ze zróżnicowanymi możliwościami nabycie umiejętności ustalonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego;

5) określa zakres kształcenia: podstawowy lub rozszerzony - w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej;

6) zawiera treści zgodne z przepisami prawa, w tym ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi;

7) ma przejrzystą szatę graficzną;

8) nie zawiera opisu sprawdzianu i egzaminów, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 lit. b i c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zwanej dalej „ustawą”, oraz zadań egzaminacyjnych wykorzystanych w arkuszach egzaminacyjnych sprawdzianu i egzaminów;

9) w przypadku pytań, poleceń, zadań i ćwiczeń zawartych w podręczniku w postaci papierowej, wymagających udzielenia przez ucznia pisemnej odpowiedzi - zawiera informację, że odpowiedzi tej nie należy umieszczać w podręczniku; miejsca w zadaniach i ćwiczeniach, które powinny być wypełnione przez ucznia, są zaciemnione i przedstawione w sposób uniemożliwiający uczniowi wpisanie odpowiedzi w tym miejscu.

Podręcznik do historii i geografii uwzględnia ponadto zalecenia dwustronnych komisji podręcznikowych oraz innych komisji i zespołów do spraw podręczników, działających na podstawie międzypaństwowych umów dotyczących współpracy w zakresie edukacji lub porozumień komitetów narodowych UNESCO.

Podręcznik do danego języka obcego nowożytnego w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej jest ponadto przeznaczony do realizacji określonego w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej poziomu zaawansowania znajomości języka obcego nowożytnego.

W przypadku podręcznika do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego w klasach I-III szkoły podstawowej i podręcznika do danego języka obcego nowożytnego w klasach IV-VI szkoły podstawowej, w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej, podręcznika do języka mniejszości narodowej, etnicznej i języka regionalnego oraz części podręcznika do kształcenia w zawodzie w zakresie języka obcego nowożytnego ukierunkowanego zawodowo, do którego dołączono nagrania dźwiękowe na elektronicznym nośniku danych, rozwijające sprawność rozumienia ze słuchu, nagrania te stanowią integralną część podręcznika.

Podręcznik do przedmiotu uzupełniającego przyroda oraz przedmiotu uzupełniającego historia i społeczeństwo, nauczanych w szkole ponadgimnazjalnej, zawiera co najmniej cztery wątki ujęte w podstawie programowej kształcenia ogólnego i dzieli się na części zawierające usystematyzowaną prezentację treści nauczania z zakresu każdego z wątków. W przypadku podręcznika do przedmiotu uzupełniającego historia i społeczeństwo jednym z wątków jest wątek tematyczny „Ojczysty Panteon i ojczyste spory”.

Podręcznik do:

1) własnej historii i kultury mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym,

2) geografii państwa, z którego obszarem kulturowym utożsamia się mniejszość narodowa

zawiera usystematyzowaną prezentację treści nauczania z tego zakresu; przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Podręcznik do kształcenia w zawodzie, w tym podręcznik do kształcenia specjalnego, spełnia warunki określone w § 2 ust. 1 pkt 1, 3, 6 i 7, a ponadto:

1) zawiera usystematyzowaną prezentację treści nauczania ustalonych w podstawie programowej kształcenia w zawodach, w zakresie:

zawodu, w formie efektów kształcenia właściwych dla tego zawodu: efektów kształcenia wspólnych dla wszystkich zawodów, efektów kształcenia wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do kształcenia w tym zawodzie, oraz efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie lub

kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w formie efektów kształcenia właściwych dla tej kwalifikacji, efektów kształcenia wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie, w którym wyodrębniono tę kwalifikację, oraz efektów kształcenia wspólnych dla wszystkich zawodów, lub

jednej z części kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w formie efektów kształcenia właściwych dla tej części kwalifikacji;

2) zawiera zakres materiału rzeczowego i materiału ilustracyjnego odpowiedni do:

minimalnej liczby godzin kształcenia zawodowego wskazanej w podstawie programowej kształcenia w zawodach - w przypadku podręcznika do kształcenia w zawodzie w zakresie zawodu lub kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie,

minimalnej liczby godzin stanowiącej iloraz liczby godzin kształcenia zawodowego przewidzianej dla danej kwalifikacji w podstawie programowej kształcenia w zawodach i liczby części efektów kształcenia wyodrębnionych w ramach tej kwalifikacji - w przypadku podręcznika do kształcenia w zawodzie w zakresie jednej z części kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie;

3) umożliwia uczniom osiągnięcie efektów kształcenia, opisanych w podstawie programowej kształcenia w zawodach;

4) nie zawiera opisu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a, c i d ustawy, oraz zadań egzaminacyjnych wykorzystanych w arkuszach egzaminacyjnych.

§ 4.

Podręcznik w postaci elektronicznej może być zamieszczony na elektronicznym nośniku danych lub w Internecie.

Podręcznik w postaci elektronicznej zawiera:

1) opis sposobu uruchomienia albo opis sposobu instalacji i uruchomienia;

2) system pomocy zawierający opis użytkowania podręcznika;

3) mechanizmy nawigacji i wyszukiwania, w szczególności spis treści i skorowidz w postaci hiperłączy;

4) opcję drukowania treści podręcznika, z wyłączeniem dynamicznych elementów multimedialnych, których wydrukowanie nie jest możliwe;

5) jednoznaczne i unikalne tytuły oraz śródtytuły;

6) oznaczenia języka treści;

7) poprawne semantycznie struktury;

8) wyraźnie oddzielone akapity tekstu;

9) wyraźne odstępy pomiędzy elementami aktywnymi;

10) możliwość zmiany wielkości czcionki bez zmiany układu treści;

11) teksty alternatywne dla elementów nietekstowych;

12) napisy dla niesłyszących;

13) etykiety dla elementów interaktywnych;

14) instrukcje i komunikaty, które nie zależą wyłącznie od jednej charakterystyki zmysłowej, takiej jak dźwięk, kolor, kształt czy lokalizacja wizualna;

15) możliwość obsługi nawigacji oraz elementów interaktywnych za pomocą klawiatury.

Podręcznik w postaci elektronicznej nie zawiera elementów migoczących częściej niż trzy razy na sekundę.

§ 5.

Dopuszczeniu do użytku szkolnego nie podlegają podręczniki do przedmiotów uzupełniających:

1) zajęcia techniczne i zajęcia artystyczne - w przypadku gimnazjum;

2) ekonomia w praktyce - w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej.

§ 6.

Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego podręcznika jest uzyskanie trzech pozytywnych opinii, sporządzonych przez rzeczoznawców z listy, o której mowa w § 11 ust. 1, w tym:

1) dwóch opinii merytoryczno-dydaktycznych, zawierających szczegółową ocenę poprawności pod względem merytorycznym i szczegółową ocenę przydatności dydaktycznej, w tym ocenę materiału ilustracyjnego, z tym że w przypadku podręcznika do kształcenia specjalnego jedną opinię sporządza rzeczoznawca do spraw podręczników do kształcenia specjalnego;

2) jednej opinii językowej, zawierającej szczegółową ocenę poprawności pod względem językowym, w tym ocenę tekstów zamieszczonych w materiale ilustracyjnym, oraz ocenę komunikatywności tekstu podręcznika.

Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego podręcznika do przedmiotu przyroda nauczanego w klasach IV-VI szkoły podstawowej jest uzyskanie pięciu pozytywnych opinii, sporządzonych przez rzeczoznawców z listy, o której mowa w § 11 ust. 1, w tym:

1) czterech opinii merytoryczno-dydaktycznych, po jednej z zakresu biologii, geografii, fizyki i chemii, zawierających szczegółową ocenę poprawności pod względem merytorycznym i szczegółową ocenę przydatności dydaktycznej, w tym ocenę materiału ilustracyjnego, z tym że w przypadku podręcznika do kształcenia specjalnego co najmniej jedną opinię sporządza rzeczoznawca do spraw podręczników do kształcenia specjalnego;

Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego podręcznika do przedmiotu uzupełniającego przyroda nauczanego w szkole ponadgimnazjalnej jest uzyskanie pozytywnych opinii, sporządzonych przez rzeczoznawców z listy, o której mowa w § 11 ust. 1, w tym:

1) po dwie opinie merytoryczno-dydaktyczne z zakresu każdego przedmiotu wchodzącego w skład przedmiotu uzupełniającego przyroda - w przypadku gdy podręcznik zawiera treści z zakresu wątków przedmiotowych, określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego, albo po jednej opinii merytoryczno-dydaktycznej z zakresu każdego przedmiotu wchodzącego w skład przedmiotu uzupełniającego przyroda - w przypadku gdy podręcznik zawiera treści z zakresu wątków tematycznych, określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego, zawierających szczegółową ocenę poprawności pod względem merytorycznym i szczegółową ocenę przydatności dydaktycznej, w tym ocenę materiału ilustracyjnego, z tym że w przypadku podręcznika do kształcenia specjalnego co najmniej jedną opinię sporządza rzeczoznawca do spraw podręczników do kształcenia specjalnego;

Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego podręcznika do przedmiotu historia i społeczeństwo nauczanego w klasach IV-VI szkoły podstawowej jest uzyskanie trzech pozytywnych opinii, sporządzonych przez rzeczoznawców z listy, o której mowa w § 11 ust. 1, w tym:

1) dwóch opinii merytoryczno-dydaktycznych, po jednej z zakresu historii oraz wiedzy o społeczeństwie, zawierających szczegółową ocenę poprawności pod względem merytorycznym i szczegółową ocenę przydatności dydaktycznej, w tym ocenę materiału ilustracyjnego, z tym że w przypadku podręcznika do kształcenia specjalnego co najmniej jedną opinię sporządza rzeczoznawca do spraw podręczników do kształcenia specjalnego;

Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego podręcznika do przedmiotu uzupełniającego historia i społeczeństwo nauczanego w szkole ponadgimnazjalnej jest uzyskanie pozytywnych opinii, sporządzonych przez rzeczoznawców z listy, o której mowa w § 11 ust. 1, w tym:

1) czterech opinii merytoryczno-dydaktycznych: dwóch z zakresu historii, jednej z zakresu wiedzy o społeczeństwie i jednej z zakresu wiedzy o kulturze, zawierających szczegółową ocenę poprawności pod względem merytorycznym i szczegółową ocenę przydatności dydaktycznej, w tym ocenę materiału ilustracyjnego, z tym że w przypadku podręcznika do kształcenia specjalnego co najmniej jedną opinię sporządza rzeczoznawca do spraw podręczników do kształcenia specjalnego;

Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego podręcznika do bloku przedmiotowego nauczanego w klasach IV-VI szkoły podstawowej, w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej jest uzyskanie pozytywnych opinii, sporządzonych przez rzeczoznawców z listy, o której mowa w § 11 ust. 1, w tym:

1) po jednej opinii merytoryczno-dydaktycznej z zakresu każdego przedmiotu wchodzącego w skład bloku przedmiotowego, zawierającej szczegółową ocenę poprawności pod względem merytorycznym i szczegółową ocenę przydatności dydaktycznej, w tym ocenę materiału ilustracyjnego, z tym że w przypadku podręcznika do kształcenia specjalnego co najmniej jedną opinię sporządza rzeczoznawca do spraw podręczników do kształcenia specjalnego;

W przypadku podręcznika wydawanego w częściach opinia merytoryczno-dydaktyczna zawiera ponadto ocenę koncepcji podręcznika wydawanego w częściach, o której mowa w § 7 ust. 4, w szczególności rozkładu i uwzględnienia treści nauczania w pozostałych częściach podręcznika.

W przypadku podręcznika, o którym mowa w § 2 ust. 4, opinii rzeczoznawcy podlega także dołączone do podręcznika nagranie dźwiękowe.

Warunek uzyskania opinii językowej, o której mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy podręcznika do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego w klasach I-III szkoły podstawowej, podręcznika do danego języka obcego nowożytnego w klasach IV-VI szkoły podstawowej, w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej, podręcznika do języka mniejszości narodowej, etnicznej i języka regionalnego, który nie zawiera tekstów w języku polskim. Warunek ten nie dotyczy również części podręcznika do kształcenia w zawodzie w zakresie języka obcego nowożytnego ukierunkowanego zawodowo, która nie zawiera tekstów w języku polskim.

10.

Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego tłumaczenia na język obcy nowożytny podręcznika wpisanego do wykazu podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego jest uzyskanie jednej pozytywnej opinii, sporządzonej przez rzeczoznawcę z listy, o której mowa w § 11 ust. 1, zawierającej szczegółową ocenę poprawności pod względem językowym przekładu i jego zgodności z wydaniem w języku polskim.

11.

W przypadku podręcznika w postaci elektronicznej:

1) opinia merytoryczno-dydaktyczna zawiera ponadto ocenę spełniania przez podręcznik warunków określonych w § 4 ust. 2 pkt 1-4;

2) warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego jest ponadto uzyskanie pozytywnej opinii rzeczoznawcy do spraw podręczników do kształcenia specjalnego, zawierającej szczegółową ocenę spełniania przez podręcznik warunków określonych w § 4 ust. 2 pkt 5-15 i ust. 3.

§ 7.

Wniosek o dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika, zwany dalej „wnioskiem”, określa:

Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.