LegalizeRozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości roślin sadowniczych, materiału szkółkarskiego CAC, materiału rozmnożeniowego i materiału nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych oraz sadzonek winorośli, a także metod oceny polowej, pobierania prób i oceny laboratoryjnej oraz oceny tożsamości materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany roślin sadowniczych
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 72 pkt 1-3 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczegółowe terminy składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych;
2) wymagania w zakresie wytwarzania i jakości materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych, materiału szkółkarskiego CAC, materiału rozmnożeniowego i materiału nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych oraz sadzonek winorośli, z uwzględnieniem w szczególności:
terminów dokonywania i liczby ocen stanu plantacji materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych w odniesieniu do poszczególnych kategorii grup roślin lub gatunków,
metod dokonywania oceny laboratoryjnej w odniesieniu do poszczególnych kategorii, stopni kwalifikacji lub poszczególnych grup roślin lub gatunków,
liczby rozmnożeń dla poszczególnych grup lub gatunków roślin materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych, z uwzględnieniem opisu poszczególnych kategorii i stopni kwalifikacji,
izolacji przestrzennej od innych upraw, czystości gatunkowej i odmianowej, zdrowotności oraz zmianowania roślin, a także wieku roślin - dla materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych,
sposobu oznaczania partii materiału szkółkarskiego lub materiału rozmnożeniowego i materiału nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych oraz sadzonek winorośli;
3) metody oceny polowej, pobierania prób i oceny laboratoryjnej oraz oceny tożsamości odmianowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych.
§ 2.
Wniosek o dokonanie oceny polowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych składa się w roku, w którym dany materiał ma być poddany ocenie polowej, w terminach:
1) do dnia 10 marca - dla porzeczek i agrestu;
2) do dnia 30 maja - dla gatunków innych niż wymienione w pkt 1.
§ 3.
Plantacje materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych powinny być zakładane z zachowaniem:
1) izolacji przestrzennej, która ma na celu oddzielenie plantacji materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych od źródeł obcego pyłku lub chorób i szkodników pochodzących ze zbiorowisk roślin uprawnych oraz dziko rosnących, mogących stanowić źródło obcego pyłku;
2) szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania materiału siewnego poszczególnych gatunków roślin sadowniczych określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Izolacja przestrzenna może być zmniejszona do połowy wymaganej odległości, jeżeli plantacja jest oddzielona od źródeł, o których mowa w ust. 1 pkt 1, lasem, wzgórzami lub wysokimi budynkami.
§ 4.
Ocena polowa materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych obejmuje jedną lub kilka ocen stanu plantacji, w zależności od potrzeby stwierdzenia spełnienia szczegółowych wymagań określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Poszczególne oceny stanu plantacji są dokonywane w terminach wynikających ze szczegółowych wymagań określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Podczas oceny polowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych sprawdzeniu podlegają w szczególności:
1) dołączona do wniosku o dokonanie oceny polowej dokumentacja;
2) zgodność informacji podanych we wniosku o dokonanie oceny polowej z dołączonymi do wniosku dokumentami oraz stanem faktycznym plantacji;
3) izolacja przestrzenna;
4) oznaczenie materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych;
5) przedplon;
6) wyrównanie roślin;
7) czystość gatunkowa i odmianowa;
8) wiek roślin;
9) pochodzenie ocenianych roślin;
10) zdrowotność, jakość i ilość roślin.
Do obliczania ilości materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych można stosować pomocniczo:
1) średnią obsadę na 1 m^2^ powierzchni lub 1 metr bieżący długości rzędów;
2) średnią wydajność z jednej rośliny;
3) szacunkowy plon owoców z drzew nasiennych.
§ 5.
Podczas oceny polowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych w sadach, w których są pozyskiwane nasiona lub zrazy, przeprowadza się ocenę wszystkich roślin.
Podczas oceny polowej materiału siewnego kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych innego niż wymieniony w ust. 1 dokonuje się ogólnego sprawdzenia wszystkich roślin oraz przeprowadza się ocenę szczegółową na jednostce kwalifikacyjnej, którą stanowią kolejne rośliny w jednym lub kilku rzędach albo 10% roślin każdej partii materiału siewnego kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych, zgłoszonej do oceny.
W przypadku braku wyrównania materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych, w ocenianej partii można wyznaczyć kolejne jednostki kwalifikacyjne.
Jeżeli plantacja lub jej część, lub partia materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych nie spełniają wymagań dla kategorii i stopnia kwalifikacji wskazanych we wniosku o dokonanie oceny polowej, to są oceniane w kategorii i stopniu kwalifikacji, dla których spełniają szczegółowe wymagania określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
§ 6.
Ocenę laboratoryjną drzew w sadach do pozyskiwania nasion wykonuje się, stosując test ELISA.
Test ELISA wykonuje się na obecność wirusa karłowatości śliwy (Prune dwarf virus, PDV) i wirusa nekrotycznej pierścieniowej plamistości wiśni (Prunus necrotic ringspot virus, PNRSV).
Reprezentatywne próby do testu ELISA pobiera się późną zimą lub wczesną wiosną, nie później jednak niż przed kwitnieniem drzew. Z każdego drzewa nasiennego pobiera się cztery pędy, każdy pęd z innej strony drzewa.
Test ELISA wykonuje się na liściach i kwiatach lub pąkach uzyskanych z pędów przetrzymywanych przez okres od 2 do 3 tygodni w wodzie o temperaturze 18-25°C.
Pierwszy test ELISA wykonuje się na 3-letnich drzewach, pobierając próby zbiorcze z czterech kolejnych drzew nasiennych. Kolejne testy ELISA wykonuje się co 4 lub co 6 lat, w zależności od zachowanej izolacji przestrzennej wynikającej ze szczegółowych wymagań określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, pobierając próby zbiorcze z dwóch kolejnych drzew nasiennych.
Jeżeli w próbie zbiorczej zostaną stwierdzone wirusy, o których mowa w ust. 2, test ELISA wykonuje się, pobierając próby z każdego drzewa.
§ 7.
Oceny tożsamości odmianowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych dokonuje się, prowadząc obserwacje cech danej odmiany.
Obserwowane cechy odmiany porównuje się z opisem odmiany dokonanym przez jednostkę zajmującą się rejestracją lub z wzorcem tej odmiany.
Ocenę tożsamości odmianowej dla jednej odmiany przeprowadza się co najmniej na:
1) czterech drzewkach;
2) sześciu krzewach;
3) dwunastu roślinach truskawek.
Ocenę tożsamości odmianowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych kończy się po pierwszym roku owocowania tych roślin, w którym można dokonać porównania określonego w ust. 2.
§ 8.
Partie materiału szkółkarskiego, w tym materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych i materiału szkółkarskiego CAC, a także partie materiału rozmnożeniowego i materiału nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych oraz partie sadzonek winorośli oznacza się w sposób umożliwiający identyfikację tego materiału, w tym przez podanie dnia, tygodnia, miesiąca i roku wprowadzenia go do obrotu, wskazanie gatunku, odmiany lub podkładki, z których ten materiał został wyprodukowany, lub podanie literowego lub cyfrowego oznaczenia własnego podmiotu.
§ 9.
Opis kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 10.
Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 11.
Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin ozdobnych są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
§ 12.
Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych oraz materiału szkółkarskiego CAC są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
§ 13.
Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości sadzonek winorośli są określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia.
§ 14.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Załącznik nr 1 - Opis kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych
Załącznik nr 2 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych
Wymagania dotyczące wytwarzania materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych:
1) w trakcie wytwarzania materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin wykazujący widoczne oznaki lub objawy występowania organizmów szkodliwych lub chorób wymienionych w ust. 2 pkt 6 zostaje poddany właściwym zabiegom chemicznym lub usunięty;
2) podczas uprawy materiał powinien być utrzymywany w oddzielnych partiach stanowiących zbiór jednostek materiału rozmnożeniowego lub nasadzeniowego, który można zidentyfikować na podstawie ich jednorodnych cech;
3) partię, o której mowa w pkt 2, można tworzyć z materiału pochodzącego z różnych plantacji, jeżeli dostawca posiada dokumentację dotyczącą jej składu oraz pochodzenia poszczególnych składników;
4) materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin warzywnych może być oferowany do sprzedaży i sprzedawany jako pojedyncze rośliny, w wiązkach, doniczkach, na paletach i multiplatach oraz w pojemnikach szklanych z produkcji in vitro.
Wymagania dotyczące jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych:
Materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy powinien:
1) być praktycznie wolny od wad mogących obniżyć jego jakość;
2) charakteryzować się odpowiednią użytecznością, żywotnością oraz mieć właściwe rozmiary i być we właściwej fazie rozwoju, w odniesieniu do jego przydatności jako materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego;
3) zachowywać odpowiednią proporcję między korzeniami, łodygami i liśćmi;
4) mieć odpowiednią tożsamość, czystość rodzajową, gatunkową lub odmianową, za które odpowiada dostawca;
5) być wolny od organizmów kwarantannowych;
6) być praktycznie wolny od organizmów szkodliwych mających wpływ na jakość materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych:
Wymagania dodatkowe dotyczące wytwarzania i jakości materiału nasadzeniowego cebuli (dymki), szalotki i czosnku:
1) materiału nasadzeniowego cebuli, szalotki i czosnku nie wytwarza się na polu, na którym w okresie ostatnich czterech lat były uprawiane rośliny cebulowe;
2) odległość plantacji cebuli, szalotki i czosnku od innych upraw gatunków cebulowych powinna być nie mniejsza niż 50 m; odległość ta może być zmniejszona do nie mniej niż 2 m, w przypadku gdy sąsiadująca plantacja jest odpowiednio plantacją cebuli, szalotki lub plantacją czosnku, spełniającą wymagania dotyczące wytwarzania;
3) na powierzchni 10 m^2^ nie może występować więcej niż 0,5 rośliny innych odmian;
4) materiał nasadzeniowy cebuli, szalotki i czosnku pochodzi bezpośrednio z materiału, który w fazie uprawy był poddany ocenie i określony jako praktycznie wolny od jakichkolwiek organizmów szkodliwych i chorób, ich oznak lub objawów, w szczególności wymienionych w pkt 5;
5) ocena cech zewnętrznych partii cebuli dymki, szalotki i czosnku wytworzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
6) sortowanie cebuli:
wytworzona na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej partia cebuli przed wprowadzeniem do obrotu powinna być posortowana na frakcje o wielkości:
w jednym opakowaniu może znajdować się tylko jedna frakcja,
na opakowaniu umieszcza się informację dotyczącą wielkości cebulek, z podaniem numeru frakcji oraz średnicy cebulek.
Załącznik nr 3 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin ozdobnych
Materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin ozdobnych powinien mieć odpowiednią tożsamość, czystość rodzajową, gatunkową lub odmianową, za które odpowiada dostawca.
Materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin ozdobnych powinien być wolny od organizmów kwarantannowych.
Materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin ozdobnych powinien być praktycznie wolny od:
1) szkodników, chorób grzybowych, bakteryjnych oraz wirusowych i wirusopodobnych;
2) objawów występowania tych organizmów;
3) wad obniżających jego jakość.
Materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin ozdobnych powinien:
1) charakteryzować się odpowiednią użytecznością i żywotnością;
2) mieć właściwe rozmiary;
3) być w odpowiedniej fazie rozwoju w odniesieniu do jego przydatności jako materiału rozmnożeniowego i nasadzeńiowego;
4) zachowywać odpowiednie proporcje między korzeniami, łodygami i liśćmi.
Jeżeli materiałem rozmnożeniowym są nasiona, powinny one wykazywać odpowiednią dla gatunku zdolność kiełkowania.
Wykaz organizmów szkodliwych na gatunkach roślin ozdobnych, których materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy podlega ocenie cech zewnętrznych:
Załącznik nr 4 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych oraz materiału szkółkarskiego CAC
Za materiał siewny kategorii elitarny roślin sadowniczych uważa się materiał, do którego wytwarzania użyto składników kategorii elitarny.
Za materiał siewny kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych uznaje się materiał, do którego wytwarzania użyto składników kategorii kwalifikowany lub kategorii elitarny.
Za materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany roślin sadowniczych wolny od wirusów uznaje się materiał, do którego wytwarzania użyto składników wolnych od wirusów.
Plantacje materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany z rodzaju Prunus, Rubusi Fragariazakłada się na gruntach lub w podłożach uznanych za wolne od nicieni z rodzaju Longidorusspp. i Xiphinemaspp., będących wektorami wirusów.
Izolacja przestrzenna:
1) mateczniki podkładek gatunków roślin, które są porażane przez wirus ospowatości śliwy (Plum pox virus), powinny być położone w odległości nie mniejszej niż 250 m od roślin dziko rosnących lub uprawnych tych gatunków;
2) mateczniki podkładek gatunków roślin, które nie są porażane przez wirus ospowatości śliwy, powinny być położone w odległości nie mniejszej niż 10 m od roślin dziko rosnących lub uprawnych tych gatunków;
3) mateczniki wolne od wirusów powinny być położone w odległości nie mniejszej niż 3 m od innych mateczników;
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.