Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 57a ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczegółowe przesłanki kwalifikowania odpadów promieniotwórczych do kategorii i podkategorii;
2) wzór karty ewidencyjnej dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi i wzór karty ewidencyjnej dla opakowania z wypalonym paliwem jądrowym oraz sposób ich wypełniania;
3) okresy przechowywania kart ewidencyjnych i ich kopii oraz kopii wspólnej ewidencji dla działań w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi lub z wypalonym paliwem jądrowym;
4) szczegółowe warunki przechowywania odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego;
5) szczegółowe wymagania dla obiektów, pomieszczeń i opakowań przeznaczonych do przechowywania poszczególnych kategorii odpadów promieniotwórczych;
6) zakres przeprowadzania kontroli przechowalników wypalonego paliwa jądrowego;
7) szczegółowe wymagania dla poszczególnych rodzajów składowisk odpadów promieniotwórczych w zakresie ich eksploatacji i budowy;
8) szczegółowe wymagania w zakresie przygotowania odpadów promieniotwórczych do składowania;
9) sposób i zakres przeprowadzania kontroli zgodności stanu odpadów promieniotwórczych z informacjami zamieszczonymi w karcie ewidencyjnej;
10) wzory tablic informacyjnych do oznaczania wejść do:
przechowalnika wypalonego paliwa jądrowego,
magazynu odpadów promieniotwórczych,
składowiska odpadów promieniotwórczych.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) izotopach promieniotwórczych długożyciowych - należy przez to rozumieć izotopy promieniotwórcze, których okres połowicznego rozpadu przekracza 30 lat;
2) izotopach promieniotwórczych krótkożyciowych - należy przez to rozumieć izotopy promieniotwórcze, których okres połowicznego rozpadu nie przekracza 30 lat;
3) zezwoleniu - należy przez to rozumieć zezwolenie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, zwanej dalej „ustawą”.
Rozdział 2. Szczegółowe przesłanki kwalifikowania odpadów promieniotwórczych do kategorii i podkategorii
§ 3.
Wartości aktywności i stężenia promieniotwórczego izotopów promieniotwórczych stanowiące podstawę kwalifikowania odpadów promieniotwórczych do kategorii odpadów promieniotwórczych i podkategorii zużytych zamkniętych źródeł promieniotwórczych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§ 4.
Odpady promieniotwórcze kwalifikuje się do kategorii odpadów promieniotwórczych niskoaktywnych, jeżeli stężenie promieniotwórcze izotopu promieniotwórczego w tych odpadach przekracza wartość określoną w załączniku nr 1 do rozporządzenia, ale nie więcej niż dziesięć tysięcy razy.
W przypadku odpadów promieniotwórczych zawierających różne izotopy promieniotwórcze, odpady te kwalifikuje się do kategorii odpadów promieniotwórczych niskoaktywnych, jeżeli suma stosunków stężeń promieniotwórczych każdego z izotopów promieniotwórczych w tych odpadach do wartości określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia przekracza 1, ale nie przekracza 10 000.
Do kategorii odpadów promieniotwórczych niskoaktywnych kwalifikuje się także ciekłe odpady promieniotwórcze zawierające:
1) jeden izotop promieniotwórczy, w których stężenie promieniotwórcze izotopu promieniotwórczego nie przekracza wartości określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia, jeżeli aktywność tego izotopu w ciekłych odpadach promieniotwórczych, które powstały w wyniku działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego w okresie nie dłuższym niż 30 dni, przekracza więcej niż tysiąc razy wartość aktywności określoną w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
2) więcej niż jeden izotop promieniotwórczy, w których suma stosunków stężeń promieniotwórczych każdego z izotopów promieniotwórczych do wartości określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia nie przekracza 1, jeżeli suma stosunków aktywności tych izotopów w ciekłych odpadach promieniotwórczych, które powstały w wyniku działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego w okresie nie dłuższym niż 30 dni, do wartości aktywności określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia przekracza 1000.
§ 5.
Nie kwalifikuje się do kategorii odpadów promieniotwórczych niskoaktywnych:
1) mas ziemnych lub skalnych przemieszczanych w związku z wydobywaniem kopalin ze złóż,
2) odpadów wydobywczych,
3) niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych
- zawierających naturalne izotopy promieniotwórcze, jeżeli suma stosunków maksymalnych stężeń tych izotopów, wynikających z niejednorodności odpadów, do wartości określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia nie przekracza 10 dla reprezentatywnej próbki odpadów o masie 1 kg.
§ 6.
Odpady promieniotwórcze kwalifikuje się do kategorii odpadów promieniotwórczych średnioaktywnych, jeżeli stężenie promieniotwórcze izotopu promieniotwórczego w tych odpadach przekracza wartość określoną w załączniku nr 1 do rozporządzenia więcej niż dziesięć tysięcy razy, ale nie więcej niż dziesięć milionów razy.
W przypadku odpadów promieniotwórczych zawierających różne izotopy promieniotwórcze, odpady te kwalifikuje się do kategorii odpadów promieniotwórczych średnioaktywnych, jeżeli suma stosunków stężeń promieniotwórczych każdego z izotopów promieniotwórczych w tych odpadach do wartości określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia przekracza 10 000, ale nie przekracza 10 000 000.
§ 7.
Odpady promieniotwórcze kwalifikuje się do kategorii odpadów promieniotwórczych wysokoaktywnych, jeżeli stężenie promieniotwórcze izotopu promieniotwórczego w tych odpadach przekracza więcej niż dziesięć milionów razy wartość określoną w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
W przypadku odpadów promieniotwórczych zawierających różne izotopy promieniotwórcze, odpady te kwalifikuje się do kategorii odpadów promieniotwórczych wysokoaktywnych, jeżeli suma stosunków stężeń promieniotwórczych każdego z izotopów promieniotwórczych w tych odpadach do wartości określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia przekracza 10 000 000.
§ 8.
Odpady promieniotwórcze niskoaktywne, średnioaktywne i wysokoaktywne dzieli się na następujące podkategorie:
1) odpady przejściowe - jeżeli stężenie promieniotwórcze izotopów promieniotwórczych w tych odpadach w momencie ich wytworzenia jest takie, że w okresie 3 lat obniży się poniżej wartości określonych w § 4;
2) odpady krótkożyciowe - jeżeli zawierają:
izotopy promieniotwórcze krótkożyciowe, a:
- średnie stężenie promieniotwórcze izotopów promieniotwórczych długożyciowych w tych odpadach nie przekracza 400 kBq/kg,
- maksymalne stężenie promieniotwórcze izotopów promieniotwórczych długożyciowych w tych odpadach, wynikające z niejednorodności materiału w reprezentatywnej próbce odpadów o masie 1 kg, nie przekracza 4000 kBq,
wyłącznie izotopy promieniotwórcze długożyciowe, a średnie stężenie promieniotwórcze tych izotopów w tych odpadach nie przekracza 400 kBq/kg;
3) odpady długożyciowe - jeżeli średnie stężenie promieniotwórcze izotopów promieniotwórczych długożyciowych w tych odpadach przekracza 400 kBq/kg.
§ 9.
Zużyte zamknięte źródła promieniotwórcze kwalifikuje się do podkategorii:
1) niskoaktywne - jeżeli aktywność zawartych w nich izotopów promieniotwórczych przekracza wartości określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, ale nie przekracza wartości 108 Bq;
2) średnioaktywne - jeżeli aktywność zawartych w nich izotopów promieniotwórczych przekracza wartość 108 Bq, ale nie przekracza wartości 1012 Bq;
3) wysokoaktywne - jeżeli aktywność zawartych w nich izotopów promieniotwórczych przekracza wartość 1012 Bq.
§ 10.
Rozcieńczanie odpadów promieniotwórczych nie może prowadzić do zmiany kwalifikacji tych odpadów do kategorii lub podkategorii.
Rozdział 3. Wzory kart ewidencyjnych, sposób ich wypełniania, okresy przechowywania kart ewidencyjnych i ich kopii oraz kopii wspólnej ewidencji dla działań w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi lub z wypalonym paliwem jądrowym, a także sposób i zakres przeprowadzania kontroli zgodności stanu odpadów promieniotwórczych z informacjami zamieszczonymi w karcie ewidencyjnej
§ 11.
Wzór karty ewidencyjnej dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi oraz wzór karty ewidencyjnej dla opakowania z wypalonym paliwem jądrowym określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 12.
W karcie ewidencyjnej dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi w punkcie „Wyniki kontroli” wpisuje się:
1) datę, rodzaj i wyniki wykonanych pomiarów radiologicznych;
2) datę, sposób wykonania i wyniki pomiarów temperatury odpadów promieniotwórczych średnioaktywnych i wysokoaktywnych oraz temperatury opakowania z tymi odpadami;
3) imię i nazwisko osoby, która dokonała pomiarów;
4) sposób dalszego postępowania z odpadami promieniotwórczymi w przypadku stwierdzenia rozlania, rozproszenia lub uwolnienia odpadów promieniotwórczych, a także w przypadku przekroczenia dopuszczalnych wartości temperatur.
W przypadku obniżenia się stężenia promieniotwórczego izotopów promieniotwórczych zawartych w odpadach promieniotwórczych poniżej wartości, o których mowa w § 4 ust. 1 lub 2, oraz w przypadku gdy nie są spełnione warunki określone w § 4 ust. 3, w karcie ewidencyjnej dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi w punkcie „Wyniki kontroli” wpisuje się jedynie:
1) datę i sposób stwierdzenia obniżenia się stężenia promieniotwórczego;
2) imię i nazwisko osoby, która stwierdziła obniżenie się stężenia promieniotwórczego;
3) sposób dalszego postępowania z odpadem, który przestał być odpadem promieniotwórczym.
W przypadku odpadów promieniotwórczych odprowadzanych do środowiska na warunkach określonych w zezwoleniu, w karcie ewidencyjnej dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi w punkcie „Wyniki kontroli” wpisuje się jedynie:
1) datę i sposób stwierdzenia spełnienia warunków zezwolenia pozwalających na odprowadzenie odpadów promieniotwórczych do środowiska;
2) imię i nazwisko osoby, która stwierdziła spełnienie warunków, o których mowa w pkt 1;
3) sposób dalszego postępowania z odpadem promieniotwórczym.
W karcie ewidencyjnej dla opakowania z wypalonym paliwem jądrowym w punkcie „Wyniki kontroli” wpisuje się:
1) datę, rodzaj i wyniki wykonanych pomiarów radiologicznych;
2) datę, sposób wykonania i wyniki pomiarów temperatury opakowania z wypalonym paliwem jądrowym;
3) imię i nazwisko osoby, która dokonała pomiarów;
4) sposób dalszego postępowania z wypalonym paliwem jądrowym w przypadku stwierdzenia podwyższonych wyników pomiarów radiologicznych w porównaniu do wartości opisanych w karcie ewidencyjnej, a także w przypadku przekroczenia dopuszczalnej wartości temperatury na powierzchni opakowania z wypalonym paliwem jądrowym.
Kartę ewidencyjną dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi oraz kartę ewidencyjną dla opakowania z wypalonym paliwem jądrowym przechowuje się przez okres przechowywania w jednostce organizacyjnej opakowań z odpadami promieniotwórczymi lub wypalonym paliwem jądrowym, dla których karty te zostały sporządzone.
Kartę ewidencyjną dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi zawierającą informacje, o których mowa w ust. 2 albo 3, przechowuje się przez okres 3 lat od dnia dokonania w niej ostatniego wpisu.
W przypadku odpadów promieniotwórczych przekazanych do składowania kartę ewidencyjną dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi przechowuje się przez okres składowania tych odpadów.
Kopie kart ewidencyjnych, o których mowa w § 11, przechowuje się przez okres 3 lat od dnia przekazania odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego.
§ 13.
Kopię wspólnej ewidencji dla działań w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi lub z wypalonym paliwem jądrowym przechowuje się przez okres 3 lat, licząc od zakończenia roku, w którym kopia ta została sporządzona.
§ 14.
Kontrola zgodności stanu odpadów promieniotwórczych z informacjami zamieszczonymi w karcie ewidencyjnej dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi obejmuje następujące rodzaje czynności kontrolnych:
1) oględziny;
2) pomiary emitowanego promieniowania jonizującego;
3) pomiary masy lub objętości odpadów promieniotwórczych.
W przypadku odpadów, które przestały być odpadami promieniotwórczymi, kontrola zgodności stanu tych odpadów z informacjami zamieszczonymi w karcie ewidencyjnej dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi obejmuje sprawdzenie zasadności:
1) uznania tych odpadów za odpady niebędące odpadami promieniotwórczymi;
2) wyboru sposobu dalszego postępowania z tymi odpadami.
W przypadku odpadów promieniotwórczych, o których mowa w § 12 ust. 3, kontrola zgodności stanu tych odpadów z informacjami zamieszczonymi w karcie ewidencyjnej dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi obejmuje sprawdzenie zasadności:
1) stwierdzenia, że warunki zezwolenia pozwalające na odprowadzenie odpadów promieniotwórczych do środowiska zostały spełnione;
2) wyboru sposobu dalszego postępowania z tymi odpadami.
§ 15.
Kontrola zgodności stanu odpadów promieniotwórczych przechowywanych w magazynie odpadów promieniotwórczych znajdującym się na terenie składowiska odpadów promieniotwórczych z informacjami zamieszczonymi w karcie ewidencyjnej dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi jest wykonywana przez monitoring środowiska, o którym mowa w § 29 ust. 1 pkt 6.
§ 16.
Przeprowadzenie kontroli odnotowuje się w karcie ewidencyjnej dla opakowania z odpadami promieniotwórczymi, podając datę przeprowadzenia kontroli oraz imię i nazwisko osoby, która przeprowadziła kontrolę.
Rozdział 4. Szczegółowe warunki przechowywania odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego, szczegółowe wymagania dla obiektów, pomieszczeń i opakowań przeznaczonych do przechowywania poszczególnych kategorii odpadów promieniotwórczych oraz zakres przeprowadzania kontroli przechowalników wypalonego paliwa jądrowego
§ 17.
Odpady promieniotwórcze przechowuje się w magazynie odpadów promieniotwórczych wyposażonym w urządzenia do wentylacji mechanicznej lub grawitacyjnej oraz do oczyszczania usuwanego z tego magazynu powietrza, zaliczonym zgodnie z przepisami prawa budowlanego do co najmniej klasy B odporności pożarowej i zabezpieczonym przed zalaniem wodą.
Wzór tablicy informacyjnej do oznaczania wejścia do przechowalnika wypalonego paliwa jądrowego określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
Wzór tablicy informacyjnej do oznaczania wejścia do magazynu odpadów promieniotwórczych określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
Ściany zewnętrzne i stropy magazynu odpadów promieniotwórczych i przechowalnika wypalonego paliwa jądrowego lub zastosowane osłony zapobiegają otrzymaniu przez osoby z ogółu ludności rocznej dawki skutecznej (efektywnej) przekraczającej wartość 0,3 mSv.
§ 18.
Magazyn odpadów promieniotwórczych i przechowalnik wypalonego paliwa jądrowego wyposaża się w:
1) sprzęt dozymetryczny odpowiedni ze względu na rodzaj emitowanego promieniowania jonizującego;
2) stałe lub ruchome osłony przed promieniowaniem jonizującym;
3) środki ochrony indywidualnej przed skażeniami promieniotwórczymi i napromieniowaniem;
4) instalację wodną i kanalizacyjną - w zależności od potrzeb.
§ 19.
W magazynie odpadów promieniotwórczych, w którym są przechowywane odpady promieniotwórcze niegenerujące gazów, zapewnia się wentylację zapobiegającą powstawaniu zjawiska roszenia na powierzchni opakowań oraz na ścianach magazynu.
W magazynie odpadów promieniotwórczych, w którym są przechowywane odpady promieniotwórcze generujące gazy lub mogące spowodować skażenie promieniotwórcze powietrza, zapewnia się wentylację mechaniczną umożliwiającą zmniejszenie stężenia powstałych gazów lub skażeń do poziomu, który można pominąć z punktu widzenia ochrony radiologicznej.
§ 20.
Stałe odpady promieniotwórcze przechowuje się w pojemnikach metalowych, ceramicznych, kompozytowych lub z tworzyw sztucznych, zapewniających spełnienie wymagań, o których mowa w art. 50 ust. 1 ustawy.
W workach i opakowaniach foliowych można przechowywać tylko stałe odpady promieniotwórcze niskoaktywne, o ile zapewniają spełnienie wymagań, o których mowa w art. 50 ust. 1 ustawy.
§ 21.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.