Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników
Treść obwieszczenia
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 maja 2017 r. w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1) rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników ;
2) rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 maja 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników .
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje:
1) § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników , który stanowi:
§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
2) § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 maja 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników , które stanowią:
§ 2. Do szkoleń pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników, rozpoczętych i niezakończonych w dniu wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 maja 2017 r. w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników
Na podstawie art. 21 ust. 7 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) sposób szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników;
2) wykaz umiejętności związanych z przetaczaniem krwi i jej składników, będących przedmiotem szkolenia;
3) tryb wydawania zaświadczenia o odbytym szkoleniu przez podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, zwanej dalej „ustawą”;
4) wzór zaświadczenia o odbytym szkoleniu.
§ 2.
Szkolenie pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników, zwane dalej „szkoleniem”, jest przeprowadzane w formie szkolenia podstawowego oraz szkolenia uzupełniającego.
Szkolenie podstawowe ma na celu zdobycie wiedzy i umiejętności niezbędnych do przetaczania krwi i jej składników dla pielęgniarek i położnych dotychczas niedokonujących przetoczeń krwi i jej składników.
Szkolenie uzupełniające ma na celu aktualizację, ugruntowanie wiedzy i weryfikację umiejętności niezbędnych do przetaczania krwi i jej składników. Szkolenie to powinno być przeprowadzane nie rzadziej niż raz na 4 lata.
Jednostka organizacyjna publicznej służby krwi, o której mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-4 ustawy, zwana dalej „jednostką”, przeprowadza szkolenie w terminie 6 miesięcy od dnia przekazania przez wnioskujący podmiot leczniczy zgłoszenia wraz z listą osób przewidzianych do udziału w szkoleniu.
§ 3.
Szkolenie obejmuje część teoretyczną i część praktyczną w formie instruktażu, w którym przedstawia się szczegółową procedurę przetoczenia krwi lub jej składników, z podaniem dokładnego przebiegu zabiegu.
Szkolenia prowadzi się zgodnie z ramowymi programami szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników określonymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Część praktyczna szkolenia obejmuje:
1) zasady pobierania próbek krwi do badań;
2) zamawianie i odbiór krwi i jej składników z banku krwi;
3) przechowywanie krwi i jej składników;
4) postępowanie z pojemnikami zawierającymi krew i jej składniki;
5) kontrolę krwi i jej składników przeznaczonych do zabiegu przetoczenia;
6) identyfikację biorcy krwi i kontrolę dokumentacji w tym zakresie;
7) wykonywanie i dokumentowanie zabiegów przetoczenia krwi i jej składników;
8) obserwację biorcy krwi w trakcie i po zabiegu przetoczenia krwi i jej składników;
9) postępowanie w przypadku wystąpienia niepożądanych zdarzeń lub niepożądanych reakcji związanych z zabiegiem przetoczenia krwi i jej składników, w tym pobieranie próbek krwi do badań, jeżeli zdarzenia lub reakcje wystąpią;
10) postępowanie z resztkami poprzetoczeniowymi;
11) wykonywanie krwioupustów i hemodilucji.
§ 4.
W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo w razie niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej, które może stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego, w szczególności wystąpienia choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi , lub innych nadzwyczajnych okoliczności zagrażających zdrowiu i życiu wielu osób, w szczególności o charakterze siły wyższej, dopuszcza się możliwość przeprowadzenia szkoleń w formie zdalnej z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej pozwalających na przesyłanie obrazu i dźwięku oraz umożliwiających dwukierunkową łączność w czasie rzeczywistym między uczestnikami szkolenia i wykładowcą, przy zachowaniu bezpieczeństwa przetwarzanych danych osobowych, minimalizujących ryzyko zagrożenia niekontrolowanego dostępu do danych, niezgodnego z prawem ich przetwarzania, utraty, zniszczenia albo uszkodzenia.
§ 5.
Prowadzący szkolenie prowadzi dokumentację szkolenia zawierającą:
1) program szkolenia, zatwierdzony przez dyrektora jednostki przeprowadzającej szkolenie, zawierający informacje dotyczące:
rodzaju szkolenia,
czasu trwania szkolenia,
sposobu egzaminowania (egzamin teoretyczny);
2) sporządzoną przed rozpoczęciem szkolenia listę uczestników, zawierającą imię i nazwisko każdego z uczestników oraz numer prawa wykonywania zawodu;
3) listę obecności osób uczestniczących w szkoleniu;
4) plan szkolenia z imionami i nazwiskami oraz podpisami osób przeprowadzających szkolenie, tematami wykładów, liczbą godzin i datą ich przeprowadzenia;
5) protokół podsumowujący szkolenie, zawierający co najmniej informacje dotyczące:
miejsca przeprowadzania szkolenia,
czasu trwania szkolenia,
liczby osób uczestniczących w szkoleniu,
podsumowania wyników szkolenia.
§ 6.
Zaświadczenie o odbyciu szkolenia i uzyskaniu uprawnień do przetaczania krwi i jej składników wydaje jednostka w terminie 14 dni od dnia zakończenia szkolenia.
Wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 6a.
W przypadku stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ważność zaświadczeń wydanych na podstawie § 6 ust. 1 ulega przedłużeniu o sześć miesięcy, licząc od dnia upływu ich ważności.
W przypadku niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej, które może stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego, w szczególności wystąpienia choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi albo innych nadzwyczajnych okoliczności zagrażających życiu i zdrowiu wielu osób kierownik jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi, który wydał zaświadczenie, o którym mowa w § 6 ust. 1, może podjąć decyzję o jego przedłużeniu o sześć miesięcy, licząc od dnia upływu jego ważności.
W przypadku nieustania okoliczności będących podstawą przedłużenia ważności zaświadczeń w sposób, o którym mowa w ust. 1 i 2, kierownik jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi, który wydał zaświadczenie, o którym mowa w § 6 ust. 1, podejmuje decyzję o przedłużeniu jego ważności na czas określony, nieprzekraczający trzech miesięcy, albo o przeprowadzeniu szkoleń podstawowych i uzupełniających, w formie zdalnej, o której mowa w § 4, w sytuacji, gdy na terenie właściwości jednostki istnieje ryzyko braku dostatecznej liczby personelu uprawnionego do wykonywania tego zabiegu.
W przypadku gdy ostatni dzień ważności zaświadczenia, o którym mowa w § 6 ust. 1, upływa w okresie trzech miesięcy od ustania okoliczności, o których mowa w ust. 1 i 2, ważność zaświadczenia może zostać przedłużona o 3 miesiące przez kierownika jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi, który je wydał, jeżeli w tym okresie nie jest możliwe przeprowadzenie szkolenia uzupełniającego, o którym mowa w § 2 ust. 3, również w formie zdalnej.
Wniosek o przedłużenie ważności zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, należy złożyć najwcześniej na 30 dni przed upływem ważności zaświadczenia, nie później jednak niż w ostatnim dniu okresu ważności.
§ 7.
Do przeprowadzania szkoleń pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników rozpoczętych i niezakończonych w dniu wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.
§ 8.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia.
Załącznik nr 1 - Ramowe programy szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników
Załącznik nr 2 - Zaświadczenie o odbyciu szkolenia i uzyskaniu uprawnień do przetaczania krwi i jej składników (wzór)
Załącznik nr 1 - Ramowe programy szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników
| Szkolenie teoretyczne | Szkolenie teoretyczne | Szkolenie teoretyczne | Szkolenie teoretyczne | |
| Lp. | Zagadnienia | Temat | Liczba godzin szkoleniowych (1 godzina szkoleniowa = 45 minut) | |
| 1 | Organizacja służby krwi w Rzeczypospolitej Polskiej | - struktura organizacyjna publicznej służby krwi w Rzeczypospolitej Polskiej, - podstawy prawne działania jednostek organizacyjnych publicznej służby krwi, banków krwi oraz pracowni immunologii transfiizjologicznej w podmiotach leczniczych, - organizacja krwiolecznictwa w podmiotach leczniczych | 1 | |
| 2 | Organizacja leczenia krwią i jej składnikami w podmiotach leczniczych | - zasady działania banku krwi w podmiocie leczniczym, - zadania lekarza odpowiedzialnego za gospodarkę krwią, - zadania komitetu transfuzjologicznego, - zadania personelu bezpośrednio uczestniczącego w zabiegu przetoczenia | 1 | |
| 3 | Krew i jej składniki -zasady otrzymywania i preparatyki | - omówienie poszczególnych składników krwi, - kwalifikowanie dawców krwi, - pobieranie krwi i jej składników oraz ich preparatyka przy wykorzystaniu metod konwencjonalnych i automatycznych, - warunki i sposób przechowywania oraz transportu krwi i jej składników | 2 | |
| 4 | Wskazania do zabiegu przetoczenia krwi i jej składników oraz produktów krwiopochodnych | - wskazania do stosowania krwi i jej składników, - wskazania do stosowania produktów krwiopochodnych: albuminy, immunoglobuliny oraz koncentratów czynników krzepnięcia | 1 | |
| 5 | Bezpieczeństwo przetaczania krwi i jej składników | Zasady bezpiecznego stosowania krwi i jej składników, w szczególności: - postępowanie przed, w trakcie i po zabiegu przetoczenia krwi i jej składników, - sposób pobierania próbek krwi do badań, - sposób kontroli krwi i jej składników przeznaczonych do przetaczania, - identyfikacja biorcy krwi, - dokonywanie zabiegu przetoczenia, - obserwacja biorcy krwi w trakcie i po zabiegu przetoczenia, - sposób prowadzenia dokumentacji związanej z zabiegiem przetoczenia | 1 | |
| 6 | Niepożądane zdarzenia i niepożądane reakcje związane z zabiegiem przetoczenia u biorców krwi | - rodzaje niepożądanych reakcji i sposób postępowania w przypadku ich wystąpienia, - rozpoznawanie i sposób postępowania w przypadku niepożądanych zdarzeń związanych z zabiegiem przetoczenia, - sposób pobierania próbek krwi do badań w przypadku wystąpienia niepożądanej reakcji związanej z zabiegiem przetoczenia | 2 | |
| 7 | Immunologia transfuzjologiczna | - układy grupowe, w tym zapoznanie z procesem wykonania badania grupy krwi, - przeciwciała odpornościowe, - próba zgodności, - dokumentowanie badań immunohematologicznych | 1 | |
| 8 | Czynniki chorobotwórcze przenoszone drogą krwi | - wirusy przenoszone drogą krwi - zakres obowiązujących badań oraz metody ich wykrywania, - inne czynniki zakaźne przenoszone drogą krwi | 1 | |
| 9 | System zapewnienia jakości w krwiodawstwie i krwiolecznictwie | - prowadzenie dokumentacji związanej z systemem zapewniania jakości w krwiodawstwie i krwiolecznictwie, - kwalifikacja aparatury i sprzętu, - kontrole jakości, - szkolenia w ramach systemu zapewnienia jakości | 1 | |
| Szkolenie praktyczne w formie instruktażu. Szkolenie ma na celu przedstawienie szczegółowej procedury przetoczenia krwi lub jej składników krok po kroku obrazującej dokładnie przebieg tego zabiegu przy użyciu np. filmów. | Szkolenie praktyczne w formie instruktażu. Szkolenie ma na celu przedstawienie szczegółowej procedury przetoczenia krwi lub jej składników krok po kroku obrazującej dokładnie przebieg tego zabiegu przy użyciu np. filmów. | Szkolenie praktyczne w formie instruktażu. Szkolenie ma na celu przedstawienie szczegółowej procedury przetoczenia krwi lub jej składników krok po kroku obrazującej dokładnie przebieg tego zabiegu przy użyciu np. filmów. | Szkolenie praktyczne w formie instruktażu. Szkolenie ma na celu przedstawienie szczegółowej procedury przetoczenia krwi lub jej składników krok po kroku obrazującej dokładnie przebieg tego zabiegu przy użyciu np. filmów. | |
| Lp. | Zagadnienia | Temat | Liczba godzin szkoleniowych (1 godzina szkoleniowa = 45 minut) | |
| 1 | Postępowanie w związku z zabiegiem przetoczenia krwi i jej składników | - zasady pobierania próbek krwi do badań, - zamawianie i odbiór krwi i jej składników z banku krwi, - przechowywanie krwi i jej składników, - postępowanie z pojemnikami zawierającymi krew i jej składniki, - kontrola krwi i jej składników przeznaczonych do zabiegu przetoczenia, - identyfikacja biorcy krwi i kontrola dokumentacji w tym zakresie, - wykonywanie i dokumentowanie zabiegu przetoczenia krwi i jej składników, - obserwacja biorcy krwi w trakcie i po zabiegu przetoczenia krwi i jej składników, - postępowanie w przypadku wystąpienia niepożądanych zdarzeń lub niepożądanych reakcji związanych z zabiegiem przetoczenia krwi i jej składników, w tym pobieranie próbek krwi do badań, jeżeli zdarzenia lub reakcje wystąpią, - postępowanie z resztkami poprzetoczeniowymi, - wykonywanie krwioupustów i hemodilucji | 2 | |
| Razem: | Razem: | Razem: | 13 | |
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.