Ustawa z dnia 12 maja 2022 r. o Zespole Pomocy Humanitarno-Medycznej
Art. 1.
Ustawa określa:
1) zadania, zasady działania oraz organizację Zespołu Pomocy Humanitarno-Medycznej, zwanego dalej „ZPHM”, działającego przy Prezesie Rady Ministrów;
2) zasady finansowania realizacji zadań ZPHM;
3) zasady wsparcia realizacji zadań ZPHM przez organy i podmioty, o których mowa w art. 12 ust. 1, w ramach realizacji ich zadań.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) działanie ratunkowe - czynność podjętą w celu ochrony życia i zdrowia, w ramach której wobec osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego są podejmowane medyczne czynności ratunkowe lub, w razie potrzeby, jest organizowany jej transport do właściwych podmiotów leczniczych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej ;
2) wsparcie humanitarne - działania prowadzone w celu udzielenia pomocy ludności znajdującej się w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku, gdy właściwe organy innego niż Rzeczpospolita Polska państwa, na którego terytorium występuje ta sytuacja, nie prowadzą takich działań lub prowadzone przez nie działania są niewystarczające.
Art. 3.
ZPHM:
1) zapewnia natychmiastową i niezbędną pomoc poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osobom znajdującym się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub osobom, u których w przypadku opóźnienia udzielenia wysokospecjalistycznej pomocy medycznej może dojść do stanu nagłego zagrożenia zdrowotnego, w tym prowadzi:
akcje ratunkowo-ewakuacyjne obywateli Rzeczypospolitej Polskiej będących ofiarami wypadków i innych zdarzeń nagłych,
zabezpieczenie medyczne akcji związanych z zapewnieniem pomocy obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej oraz członkom ich rodzin będących obywatelami innych państw, w tym ewakuacji zagrożonych osób do miejsca bezpiecznego;
2) prowadzi działania humanitarne poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wypełnianiem zobowiązań państwa wynikających z przepisów międzynarodowych lub umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, w tym udziela:
wsparcia innym państwom w działaniach ratunkowych podejmowanych na ich terytorium,
wsparcia humanitarnego;
3) prowadzi akcje transportowo-medyczne związane z zapewnieniem przewozu z terytorium innego państwa lub na to terytorium.
Koszty realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, oraz czynności, o których mowa w art. 4 ust. 1, są pokrywane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Art. 4.
Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów realizuje, w imieniu Prezesa Rady Ministrów, czynności związane z zapewnieniem prawidłowej realizacji zadań przez ZPHM.
Czynności, o których mowa w ust. 1, obejmują:
1) prowadzenie naboru do ZPHM;
2) zawieranie umów, o których mowa w art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 3;
3) zawieranie umów i porozumień, o których mowa w art. 12 ust. 2 i 5;
4) przygotowywanie planu organizacji i działania ZPHM;
5) zapewnienie obsługi realizacji zadań ZPHM, w tym całodobowego obiegu informacji niezbędnych do realizacji tych zadań;
6) organizowanie i koordynowanie udziału ZPHM w szkoleniach oraz ćwiczeniach krajowych i międzynarodowych.
Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów może upoważnić sekretarza lub podsekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub Szefa ZPHM do realizacji określonych czynności, o których mowa w ust. 2.
Art. 5.
Członkami ZPHM mogą być:
1) lekarze, lekarze dentyści, ratownicy medyczni, pielęgniarki, położne oraz diagności laboratoryjni;
2) osoby wykonujące zawody medyczne w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej inne niż wymienione w pkt 1;
3) ratownicy lub inne osoby niezbędne do realizowania zadań ZPHM, posiadające zaświadczenie o ukończeniu kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy.
Członek ZPHM:
1) posiada wiedzę i doświadczenie w udzielaniu świadczeń z zakresu ratownictwa medycznego lub udzielania pomocy humanitarnej;
2) posiada poświadczenie bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych co najmniej klauzulą „poufne” albo wyraża zgodę na poddanie się postępowaniu sprawdzającemu prowadzonemu w celu ustalenia, czy osoba nim objęta daje rękojmię zachowania tajemnicy, o którym mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych ;
3) wykazuje gotowość do podjęcia się realizacji zadań ZPHM w dowolnym miejscu i czasie.
Art. 6.
ZPHM kieruje Szef ZPHM powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów spośród osób spełniających wymagania określone w art. 5.
Szef ZPHM realizuje swoje zadania przy pomocy nie więcej niż dwóch zastępców powoływanych i odwoływanych przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek Szefa ZPHM spośród osób spełniających wymagania określone w art. 5.
W skład ZPHM wchodzą sekcje:
1) ratunkowa - realizująca zadania, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3;
2) humanitarna - realizująca zadania, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3.
W skład ZPHM może wchodzić więcej niż jedna sekcja ratunkowa lub humanitarna, jeżeli jest to uzasadnione charakterem lub rozmiarem realizowanych zadań.
Liczbę sekcji, liczbę członków ZPHM w poszczególnych sekcjach, zakres zadań realizowanych przez sekcje oraz organizację działań sekcji określa plan organizacji i działania ZPHM.
Art. 7.
Członków ZPHM wyłania się w drodze otwartego naboru.
Ogłoszenie o naborze członków do ZPHM zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Ogłoszenie o naborze członków do ZPHM zawiera informacje o:
1) wymaganiach dla kandydata na członka ZPHM;
2) warunkach realizowania zadań członka ZPHM;
3) wymaganych dokumentach;
4) terminie, formie i miejscu składania dokumentów.
Wynik naboru członków do ZPHM ogłasza się przez umieszczenie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Art. 8.
Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zawiera z członkiem ZPHM umowę cywilnoprawną, określającą zadania realizowane przez członka ZPHM.
Członek ZPHM zobowiązuje się do realizowania zadań, a Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów do zapłaty wynagrodzenia za ich realizację.
Umowa jest zawierana na czas określony, nie krótszy niż 3 lata.
Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
Umowa zawiera w szczególności:
1) określenie zakresu realizacji zadań;
2) określenie wysokości wynagrodzenia z tytułu realizacji zadań;
3) ustalenie zasad rozliczeń oraz zasad i terminów wypłaty wynagrodzenia;
4) postanowienie, zgodnie z którym, w przypadku jej rozwiązania w okresie krótszym niż 3 lata od dnia jej zawarcia, z przyczyn leżących po stronie członka ZPHM, członek ZPHM jest obowiązany do zwrotu kosztów szkolenia i wyposażenia w sprzęt osobisty.
Członkowi ZPHM przysługuje wynagrodzenie za pozostawanie w gotowości do podjęcia się realizacji zadań ZPHM oraz za udział w działaniach ZPHM.
Członkowi ZPHM przysługuje wynagrodzenie:
1) miesięczne za pozostawanie w gotowości do podjęcia się realizacji zadań ZPHM w wysokości nie wyższej niż 25%,
2) za każdy dzień udziału w działaniach ZPHM w wysokości nie wyższej niż 70%
- przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z poprzedniego kwartału, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia przysługującego członkom ZPHM, kierując się potrzebą zapewnienia odpowiedniego poziomu realizowania przez nich zadań oraz uwzględniając okres pozostawania w gotowości do podjęcia się realizacji zadań ZPHM i udziału w nich.
Art. 9.
Członkowi ZPHM przysługuje:
1) wyposażenie w sprzęt osobisty odpowiedni do rodzaju realizowanych zadań wynikających z członkostwa w ZPHM;
2) w okresie realizacji zadań wynikających z członkostwa w ZPHM i wypoczynku koniecznego po ich zakończeniu zwolnienie ze świadczenia pracy w ramach umowy o pracę albo prawo do zawieszenia realizacji umowy cywilnoprawnej w podmiotach, z którymi członek ZPHM ma zawartą taką umowę;
3) w okresie udziału w działaniach ZPHM, w okresie wypoczynku koniecznego po ich zakończeniu oraz w okresie udziału w szkoleniach i ćwiczeniach obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej oraz ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków.
Pracodawca oraz podmiot zatrudniający członka ZPHM na innej podstawie niż umowa o pracę są obowiązani zwolnić członka ZPHM z obowiązku świadczenia pracy albo zawiesić realizację umowy cywilnoprawnej na czas niezbędny do realizacji zadań wynikających z członkostwa w ZPHM na podstawie pisemnego zaświadczenia wystawionego przez Szefa ZPHM określającego okres realizacji działań i okres wypoczynku, który nie może być dłuższy niż 12 godzin na dobę.
Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zapewnia członkowi ZPHM ubezpieczenie w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, poprzez zawieranie umów w zakresie tego ubezpieczenia.
Członek ZPHM otrzymuje pisemne zaświadczenie o zawarciu umowy, o której mowa w art. 8 ust. 1, w celu poinformowania o jej zawarciu pracodawcy lub podmiotu zatrudniającego członka ZPHM na innej podstawie niż umowa o pracę. Zaświadczenie wystawia Szef ZPHM.
Art. 10.
Członkowie ZPHM mogą brać udział w szkoleniach i ćwiczeniach krajowych i międzynarodowych, w tym ćwiczeniach z zakresu ochrony ludności, zarządzania kryzysowego, obrony cywilnej oraz obronnych.
Szkolenia, o których mowa w ust. 1, polegają na nabywaniu lub aktualizacji wiedzy i umiejętności niezbędnych do realizacji zadań ZPHM.
Ćwiczenia, o których mowa w ust. 1, polegają na praktycznej realizacji zadań ZPHM.
Szef ZPHM organizuje i koordynuje udział członków ZPHM w szkoleniach i ćwiczeniach, o których mowa w ust. 1, w tym opracowuje i aktualizuje harmonogram szkoleń i ćwiczeń na dany rok.
Art. 11.
Prezes Rady Ministrów dysponuje ZPHM do realizowania zadań, o których mowa w art. 3 ust. 1.
W przypadku zadysponowania ZPHM Szef ZPHM kieruje bezpośrednio działaniami realizowanymi przez ZPHM.
Art. 12.
W realizacji zadań ZPHM, o których mowa w art. 3 ust. 1, mogą być wykorzystywane zasoby kadrowe lub sprzętowe będące w dyspozycji:
1) ministrów kierujących działami administracji rządowej - za ich zgodą wyrażoną poprzez zawarcie umowy lub porozumienia, o których mowa w ust. 2,
2) Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
3) podmiotów podległych ministrom kierującym działami administracji rządowej lub przez nich nadzorowanych - za zgodą właściwego ministra,
4) innych niż określone w pkt 1-3 podmiotów, w zakresie ich zadań
- zgodnie z planem organizacji i działania ZPHM.
W celu wykorzystania zasobów kadrowych i sprzętowych będących w dyspozycji podmiotów, o których mowa w ust. 1, Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zawiera z podmiotami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 4, umowy lub porozumienia, określające zasoby kadrowe lub sprzętowe oraz sposób ich wykorzystania. Umowy lub porozumienia mogą zawierać sposób rozliczenia kosztów poniesionych w związku z wykorzystaniem zasobów kadrowych lub sprzętowych.
W przypadku realizacji zadań ZPHM mogą być wykorzystane statki powietrzne:
1) o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o lotach najważniejszych osób w państwie ,
2) będące na wyposażeniu podmiotu leczniczego w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, zwanego dalej „podmiotem leczniczym”, utworzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia w celu realizacji zadań lotniczych zespołów ratownictwa medycznego
- zgodnie z planem organizacji i działania ZPHM.
W przypadku planowanego wykorzystania statków powietrznych:
1) o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o lotach najważniejszych osób w państwie, każdorazowo jest o tym informowany Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów; w uzasadnionych przypadkach Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów może podjąć decyzję o braku możliwości organizacji lotu;
2) będących na wyposażeniu podmiotu leczniczego utworzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia w celu realizacji zadań lotniczych zespołów ratownictwa medycznego realizacja zadania z wykorzystaniem statków powietrznych odbywa się zgodnie z zawartą umową lub porozumieniem, o których mowa w ust. 2; w uzasadnionych przypadkach minister właściwy do spraw zdrowia może podjąć decyzję o braku możliwości organizacji lotu.
W przypadku braku możliwości realizacji zadań, o których mowa w art. 3 ust. 1, z wykorzystaniem statków powietrznych, o których mowa w ust. 3, dopuszcza się ich realizację z wykorzystaniem statków powietrznych będących na wyposażeniu polskiego przewoźnika lotniczego lub przewoźnika lotniczego innego państwa. Umowę z polskim przewoźnikiem lotniczym lub przewoźnikiem lotniczym innego państwa zawiera Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Zasoby sprzętowe, o których mowa w ust. 1, obejmują produkty lecznicze, wyroby medyczne i produkty biobójcze niezbędne do realizacji zadań ZPHM.
Wykorzystanie zasobów kadrowych i sprzętowych pozostających w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej nie może zagrozić zdolności do realizacji konstytucyjnych zadań przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 13.
Podstawą funkcjonowania ZPHM jest plan organizacji i działania ZPHM opracowywany przez Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i zatwierdzany przez Prezesa Rady Ministrów.
Plan organizacji i działania ZPHM jest opracowywany i uzgadniany z podmiotami, o których mowa w art. 12 ust. 1, w zakresie wykorzystania zasobów kadrowych i sprzętowych tych podmiotów.
Podmioty, o których mowa w art. 12 ust. 1, są obowiązane do udostępnienia zasobów kadrowych i sprzętowych w zakresie określonym w planie organizacji i działania ZPHM.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach podmioty, o których mowa w art. 12 ust. 1, mogą podjąć decyzję o braku możliwości udostępnienia zasobów kadrowych i sprzętowych w zakresie określonym w planie organizacji i działania ZPHM.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1) niezbędne elementy planu organizacji i działania ZPHM,
2) tryb sporządzania i uzgadniania planu organizacji i działania ZPHM oraz jego zmian
- uwzględniając potrzebę zapewnienia sprawnego i efektywnego funkcjonowania ZPHM oraz prawidłowej realizacji jego zadań.
Art. 14.
Dokumentacja działań prowadzonych przez ZPHM zawiera w szczególności:
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.