Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o Akademii Kopernikańskiej
Rozdział 1. Przepis ogólny
Art. 1.
Ustawa określa:
1) organizację i zadania Akademii Kopernikańskiej, zwanej dalej „Akademią”;
2) zasady realizacji Narodowego Programu Kopernikańskiego, zwanego dalej „Programem”.
Rozdział 2. Organizacja i zadania Akademii
Art. 2.
Akademia jest państwową osobą prawną.
Siedzibą Akademii jest miasto stołeczne Warszawa.
Akademia może używać wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej i pieczęci urzędowej z wyrazami „Akademia Kopernikańska” w otoku.
Art. 3.
Zadaniem Akademii jest realizacja Programu, który obejmuje:
1) finansowanie badań naukowych, w tym przyznawanie:
Stypendiów Kopernikańskich,
Grantów Mikołaja Kopernika;
2) wspieranie Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika, zwanej dalej „Szkołą”;
3) przyznawanie Nagród Kopernikańskich;
4) powoływanie Ambasadorów Akademii Kopernikańskiej i przyznawanie wsparcia finansowego na zadania przez nich realizowane;
5) organizację Światowego Kongresu Kopernikańskiego;
6) przygotowywanie oraz organizowanie konferencji, sympozjów i seminariów;
7) współpracę międzynarodową.
Zakres i tryb działania organów oraz Izb Akademii określa statut Akademii.
Statut Akademii określa w szczególności:
1) szczegółowy sposób powoływania członków Akademii, w tym szczegółowy sposób zgłaszania kandydatów na członków Akademii oraz przedstawiania rekomendacji, o których mowa w art. 6 ust. 2;
2) Zasady Etyki Członków Akademii;
3) sposób postępowania w sprawie wygaśnięcia członkostwa w Akademii, pozbawienia tego członkostwa lub rezygnacji z niego;
4) szczegółowy sposób przyznawania Nagród Kopernikańskich;
5) szczegółowy sposób przyznawania grantów dla Ambasadorów Akademii Kopernikańskiej;
6) sposób i tryb prowadzenia kontroli wewnętrznej w Akademii;
7) szczegółowe zadania oraz sposób organizacji Światowego Kongresu Kopernikańskiego.
Statut Akademii i jego zmiany uchwala Zgromadzenie Ogólne Akademii, zwane dalej „Zgromadzeniem”.
Statut Akademii i jego zmiany wchodzą w życie po ich zatwierdzeniu przez Prezesa Rady Ministrów.
Art. 4.
Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad Akademią w zakresie zgodności działania jej organów z przepisami prawa i statutem Akademii.
Sekretarz Generalny Akademii, zwany dalej „Sekretarzem”, przedstawia Prezesowi Rady Ministrów roczne sprawozdanie z działalności Akademii oraz ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, zwanemu dalej „ministrem”, roczne sprawozdanie finansowe wraz ze sprawozdaniem z badania w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym .
W ramach sprawowanego nadzoru Prezes Rady Ministrów może żądać:
1) informacji i wyjaśnień od organów Akademii;
2) dostarczenia przez Sekretarza odpisów uchwał Zgromadzenia.
W razie stwierdzenia, że działalność Akademii jest niezgodna z prawem lub statutem Akademii, Prezes Rady Ministrów, w zależności od rodzaju i stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, może:
1) wystąpić o ich usunięcie w określonym terminie;
2) uchylić uchwałę Zgromadzenia.
Prezes Rady Ministrów może uchylić uchwałę Zgromadzenia w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z prawem lub statutem Akademii. Uchylenie uchwały następuje w drodze decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia powzięcia wiadomości o podjęciu uchwały.
Wniosek w sprawie uchylenia uchwały Zgromadzenia dotyczącej gospodarki finansowej Akademii składa do Prezesa Rady Ministrów minister.
Art. 5.
W Akademii jest prowadzona kontrola wewnętrzna polegająca na badaniu:
1) czynności w toku ich wykonywania w celu oceny prawidłowości ich realizacji z punktu widzenia legalności, gospodarności, celowości i rzetelności;
2) stanu faktycznego i dokumentów odzwierciedlających wykonane czynności.
Sekretarz odpowiada za organizację i prawidłowe działanie kontroli wewnętrznej w Akademii oraz za należyte wykorzystanie jej wyników.
Rozdział 3. Członkowie Akademii
Art. 6.
Członkowie Akademii, z wyjątkiem laureatów Nagród Kopernikańskich, są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Zgromadzenia.
Kandydatem na członka Akademii może zostać osoba, która uzyskała pisemne rekomendacje co najmniej dwóch członków Izby Akademii, w skład której ma być powołana.
Uchwała Zgromadzenia w sprawie wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, jest podejmowana bezwzględną większością głosów członków Zgromadzenia.
Art. 7.
Członkiem Akademii może zostać osoba posiadająca nieposzlakowaną opinię oraz wyróżniająca się szczególnie wybitnym dorobkiem naukowym i autorytetem w środowisku naukowym:
1) posiadająca obywatelstwo polskie oraz tytuł profesora albo stopień naukowy albo
2) będąca cudzoziemcem posiadającym co najmniej stopień naukowy doktora albo stopień uznany za równoważny z polskim stopniem zgodnie z art. 328 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce .
Członkiem Akademii nie może zostać osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 1, która pełniła służbę, pracowała lub była współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa, wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów .
Art. 8.
Członkostwo w Akademii wygasa:
1) w dniu ukończenia 80. roku życia;
2) w przypadku:
skazania prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,
stałej utraty zdolności do pełnienia funkcji członka Akademii na skutek choroby stwierdzonej orzeczeniem lekarskim,
złożenia rezygnacji,
śmierci.
Członek Akademii może zostać pozbawiony członkostwa w przypadku naruszenia Zasad Etyki Członków Akademii. Uchwałę w tej sprawie podejmuje Zgromadzenie większością dwóch trzecich głosów. Od uchwały Zgromadzenia członkowi Akademii przysługuje odwołanie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 9.
Liczba członków Akademii powoływanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie może być większa niż 100.
Członkowie Akademii, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2, nie mogą stanowić więcej niż połowy aktualnego składu Akademii.
Członkowie Akademii, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2, nie mogą stanowić więcej niż połowy aktualnego składu poszczególnych Izb Akademii.
Przepisu ust. 3 nie stosuje się do Izby Laureatów Nagrody Kopernikańskiej.
Art. 10.
Członek Akademii uczestniczy w realizacji zadań Akademii oraz bierze udział w pracach Zgromadzenia, Izby Akademii, komisji, zespołów doradczych i zespołów ekspertów, w skład których został powołany.
Członek Akademii uczestniczy w:
1) przyznawaniu Nagród Kopernikańskich;
2) zatwierdzaniu zasad i kierunków polityki stypendialnej Akademii oraz wysokości środków przeznaczanych na ten cel;
3) zatwierdzaniu tematów badań naukowych finansowanych przez Centrum Badawcze Mikołaja Kopernika, zwane dalej „Centrum”, i wysokości środków przeznaczanych na ich realizację;
4) wyłanianiu kandydatów na Ambasadorów Akademii Kopernikańskiej i określaniu wysokości środków przeznaczanych na podejmowane przez nich działania.
Członek Akademii co najmniej raz w roku bierze udział w posiedzeniu Zgromadzenia i posiedzeniu Izby Akademii, a także, w zależności od potrzeb, posiedzeniach komisji, zespołów doradczych i zespołów ekspertów, w skład których został powołany.
Członkowi Akademii przysługuje zwrot diet, kosztów podróży oraz zakwaterowania na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 77^5^§ 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy , związanych z udziałem w posiedzeniu Zgromadzenia, Izby Akademii, komisji, zespołów doradczych i zespołów ekspertów, w pracach których uczestniczy.
Członek Akademii otrzymuje miesięczne honorarium. Honorarium nie jest uwzględniane przy ustalaniu wysokości emerytury lub renty oraz nie ma wpływu na zawieszenie albo zmniejszenie emerytury lub renty.
Przepisu ust. 5 nie stosuje się do Sekretarza. Wynagrodzenie Sekretarza regulują przepisy ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe .
Jeżeli członek Akademii nie wykonuje bez usprawiedliwionej przyczyny obowiązków określonych w ust. 1-3, Sekretarz zawiesza wypłatę honorarium do czasu podjęcia przez członka Akademii obowiązków.
Honorarium, o którym mowa w ust. 5, wynosi 40% wysokości wynagrodzenia Sekretarza.
Rozdział 4. Organy Akademii
Art. 11.
Organami Akademii są:
1) Zgromadzenie;
2) Sekretarz;
3) Prezydium Akademii.
Art. 12.
Członkowie Akademii biorą udział w posiedzeniu Zgromadzenia z głosem stanowiącym.
Uchwały Zgromadzenia są podejmowane zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków Akademii, jeżeli statut Akademii nie stanowi inaczej.
Sekretarz może zdecydować o odbyciu posiedzenia Zgromadzenia przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, zapewniających w szczególności:
1) transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami;
2) wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia mogą wypowiadać się w jego toku.
Art. 13.
Zgromadzenie określa kierunki działania Akademii.
Do zakresu działania Zgromadzenia należą wszelkie sprawy Akademii niezastrzeżone w ustawie i statucie Akademii dla innych organów Akademii.
Zgromadzenie w szczególności:
1) opiniuje kandydatów na członków Akademii wskazywanych przez poszczególne Izby Akademii i przedstawia te kandydatury Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej;
2) wybiera spośród członków Akademii kandydata na Sekretarza;
3) zatwierdza regulamin przyznawania Stypendiów Kopernikańskich i Grantów Mikołaja Kopernika;
4) wybiera spośród zgłoszonych kandydatów Ambasadorów Akademii Kopernikańskiej;
5) przyjmuje roczne sprawozdania finansowe wraz ze sprawozdaniami z badania w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym i sprawozdania z działalności Akademii przedstawiane przez Sekretarza;
6) przyjmuje wyniki audytów wraz z określeniem sposobu realizacji zaleceń przedstawianego przez Sekretarza;
7) wskazuje kandydata na rektora Szkoły.
Art. 14.
Sekretarz zwołuje posiedzenie Zgromadzenia raz w roku.
O terminie, formie, miejscu i porządku obrad posiedzenia Zgromadzenia Sekretarz zawiadamia członków Akademii na piśmie co najmniej 21 dni przed terminem tego posiedzenia.
Sekretarz może zwołać dodatkowe posiedzenie Zgromadzenia z własnej inicjatywy, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, ministra, Izby Akademii lub dziesięciu członków Akademii. Dodatkowe posiedzenie Zgromadzenia nie może odbywać się częściej niż raz do roku.
Sekretarz zwołuje posiedzenie Zgromadzenia, gdy z wnioskiem wystąpi Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.
Ograniczenia określone w ust. 1 i 3 nie dotyczą posiedzeń Zgromadzenia zwoływanych w sposób, o którym mowa w ust. 4 i art. 12 ust. 3.
Sekretarz przewodniczy posiedzeniu Zgromadzenia.
Art. 15.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powołuje na Sekretarza osobę wybraną przez Zgromadzenie.
Powołanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi nawiązanie stosunku pracy w rozumieniu ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
Prezes Rady Ministrów może zgłosić sprzeciw wobec kandydata na Sekretarza wybranego przez Zgromadzenie w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały Zgromadzenia w tej sprawie. W przypadku zgłoszenia sprzeciwu Zgromadzenie wybiera innego kandydata na Sekretarza.
Kadencja Sekretarza trwa 7 lat. Funkcję Sekretarza można pełnić tylko jedną kadencję.
Sekretarz pełni funkcję do czasu powołania nowego Sekretarza. W przypadku nieobsadzenia stanowiska Sekretarza jego funkcję pełni osoba wskazana w statucie Akademii.
Art. 16.
Sekretarz kieruje działalnością Akademii i składa w jej imieniu oświadczenia woli.
Sekretarz prowadzi gospodarkę finansową Akademii w zakresie określonym w ustawie i statucie Akademii.
Sekretarz, na wniosek Izby Akademii lub Zgromadzenia, może powoływać komisje i zespoły doradcze.
W skład komisji i zespołów doradczych wchodzą wskazani przez przewodniczących Izb Akademii członkowie Akademii.
Art. 17.
Sekretarz nie może wykonywać dodatkowego zatrudnienia, z wyjątkiem stanowiska dydaktycznego, badawczo-dydaktycznego lub badawczego w uczelni, ani wykonywać innych zajęć zarobkowych lub niezarobkowych sprzecznych z obowiązkami Sekretarza.
O zamiarze podjęcia wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, Sekretarz uprzednio powiadamia Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, odwołuje Sekretarza z pełnionej funkcji, w przypadku naruszenia ust. 1 i 2. Do czasu wyboru nowego Sekretarza jego funkcję pełni osoba wskazana w statucie Akademii.
Art. 18.
W skład Prezydium Akademii wchodzą:
1) Sekretarz;
2) przewodniczący Izb Akademii.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.