LegalizeRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie psów używanych w akcjach ratowniczych
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 124z ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) rasy psów, które mogą być używane w Państwowej Straży Pożarnej;
2) kryteria zdrowotne i użytkowe doboru psów do realizacji zadań Państwowej Straży Pożarnej;
3) specjalności ratownicze psów używanych w Państwowej Straży Pożarnej;
4) sposób szkolenia psów używanych w Państwowej Straży Pożarnej i ich opiekunów;
5) kwalifikacje egzaminatorów, tryb egzaminowania psów używanych w Państwowej Straży Pożarnej i ich opiekunów oraz testowania psów używanych w Państwowej Straży Pożarnej;
6) tryb pozyskiwania psów służbowych i psów kontraktowych;
7) tryb przydzielania psa służbowego;
8) tryb rekrutacji kandydatów, którzy mogą zostać opiekunami psów służbowych wycofanych z użycia;
9) tryb wycofywania z użycia psa służbowego;
10) sposób utrzymania, zakres i sposób zapewnienia zabiegów profilaktycznych oraz sposób transportu psów służbowych, psów służbowych wycofanych z użycia, psów kontraktowych i psów kontraktowych wycofanych z użycia, które przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu były używane w Państwowej Straży Pożarnej;
11) sposób wyżywienia, wysokość normy wyżywienia psa służbowego i psa kontraktowego oraz normy wyżywienia psa służbowego wycofanego z użycia i psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w Państwowej Straży Pożarnej, w tym maksymalną wysokość normy w przypadku jej podwyższenia, jak również wysokość dziennej stawki pieniężnej na wyżywienie psa;
12) tryb przyznawania, wypłacania oraz zwrotu ryczałtu na pokrycie kosztów wyżywienia psa służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia, psa kontraktowego i psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w Państwowej Straży Pożarnej;
13) tryb pokrywania kosztów zabiegów profilaktycznych i kosztów leczenia, w tym kosztów lekarstw, psa służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia, psa kontraktowego i psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w Państwowej Straży Pożarnej;
14) sposób sprawowania nadzoru oraz dokumentowania wykonywania czynności związanych z nadzorem nad psami służbowymi, psami służbowymi wycofanymi z użycia, psami kontraktowymi i psami kontraktowymi wycofanymi z użycia, które przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu były używane w Państwowej Straży Pożarnej;
15) tryb odbierania psa służbowego lub psa służbowego wycofanego z użycia opiekunowi lub organizacji, o której mowa w art. 124q ust. 9 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, zwanej dalej „ustawą”;
16) wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) przewodniku - należy przez to rozumieć kierującego pracą psa ratowniczego w czasie akcji ratowniczych, szkoleń, ćwiczeń i egzaminów;
2) psie ratowniczym - należy przez to rozumieć psa używanego w Państwowej Straży Pożarnej;
3) szkoleniu - należy przez to rozumieć szkolenie zespołu;
4) zespole - należy przez to rozumieć przewodnika oraz kierowanego przez niego psa.
§ 3.
Psy ratownicze posiadają:
1) metrykę wystawioną przez organizację zrzeszoną w Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI) w przypadku psów, o których mowa w § 5 ust. 1;
2) oznakowanie elektronicznym nośnikiem informacji (chip);
3) książeczkę zdrowia psa i paszport psa.
§ 4.
Opiekun psa służbowego i opiekun psa kontraktowego prowadzą dokumentację szkolenia, uzyskanych specjalizacji, udziału w ćwiczeniach i akcjach, badań i zaleceń weterynaryjnych, żywienia, kontraktu i wycofania z użycia tego psa w „Książce Psa Ratowniczego”.
Wzór „Książki Psa Ratowniczego” jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Rozdział 2. Rasy psów ratowniczych
§ 5.
Psy ratownicze wybiera się spośród ras zarejestrowanych w Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI).
Ustala się następujące rasy psów ratowniczych:
1) labrador retriever;
2) golden retriever;
3) flat coated retriever;
4) nova scotia duck tolling retriever;
5) chesapeake bay retriever;
6) owczarek niemiecki;
7) owczarek holenderski;
8) owczarek belgijski;
9) border collie;
10) airedale terrier;
11) sznaucer średni;
12) sznaucer olbrzym;
13) springer spaniel walijski;
14) owczarek australijski;
15) owczarek francuski;
16) australian cattle dog;
17) biały owczarek szwajcarski;
18) wyżeł niemiecki;
19) berneński pies pasterski.
W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się do szkolenia także psy niewymienione w ust. 1 i 2, wykazujące predyspozycje do pracy ratowniczej.
Rozdział 3. Kryteria zdrowotne i użytkowe doboru psa
§ 6.
W momencie zakupu pies służbowy posiada:
1) aktualne zaświadczenie o szczepieniu przeciwko wściekliźnie (nie dotyczy psów w wieku poniżej 12 tygodnia życia);
2) wyniki badania w kierunku dysplazji stawów biodrowych i stawów łokciowych wraz z opisem lekarskim stwierdzającym, iż pies jest wolny od dysplazji stawów biodrowych i łokciowych (nie dotyczy psów w wieku poniżej 24 tygodnia życia).
Podstawą dyskwalifikacji do zakupu psa służbowego może być uzasadnione podejrzenie występowania chorób i wad, o których mowa w ust. 3, a także stwierdzenie:
1) widocznych blizn i dużych uszkodzeń skóry, w tym wyłysień i odbarwień, nawet po zaleczeniu, a także blizn lub innych śladów w okolicy szyi lub lewego ucha, mogących świadczyć o próbach usunięcia oznakowania elektronicznego lub tatuażu;
2) całkowitej lub częściowej amputacji uszu lub ogona;
3) złego stanu higieny psa, w tym:
silnego zabrudzenia skóry i sierści,
inwazji egzopasożytów,
nieprawidłowej pielęgnacji sierści, której utrzymanie w należytym stanie wymaga specjalnych zabiegów, takich jak strzyżenie lub trymowanie.
Do szkolenia w Państwowej Straży Pożarnej psa służbowego dyskwalifikują:
1) wady behawioralne i choroby neurologiczne mogące objawiać się:
nadpobudliwością ruchową lub innymi niepożądanymi zachowaniami,
zachowaniami sugerującymi możliwość występowania choroby kojcowej,
otępiałością lub słabą reakcją na bodźce środowiskowe,
innymi atypowymi reakcjami na bodźce zewnętrzne;
2) wady i choroby narządów zmysłów, w tym:
zaburzenia równowagi,
choroba lokomocyjna;
3) wady budowy i postawy, w tym:
dysplazja stawów,
kulawizny,
stan po złamaniach kości,
krzywica,
dysfunkcje ruchowe,
nierozwinięta muskulatura;
4) wady i choroby układu powłokowego, w tym:
uszkodzenia skóry i sierści, w szczególności otarcia, wygryzienia lub zmiany niedoborowe,
podejrzenie występowania neurodermatozy;
5) zaburzenia przemiany materii związane z:
wychudzeniem,
otyłością;
6) schorzenia wymagające stosowania diety;
7) przepuklina pępkowa;
8) wnętrostwo;
9) ciąża lub ciąża urojona.
Do szkolenia w Państwowej Straży Pożarnej psa służbowego mogą dyskwalifikować:
1) wady i choroby narządów zmysłów (oczu, uszu, nosa);
2) budowa nietypowa dla danej rasy (wzrost, waga, proporcje, kątowanie);
3) uszkodzenia poduszek łap i pazurów;
4) wady i braki uzębienia.
W przypadku stwierdzenia wad lub chorób, o których mowa w ust. 4, decyzję o niezakwalifikowaniu psa służbowego do szkolenia podejmuje lekarz weterynarii w uzgodnieniu z właściwym kierownikiem jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej.
Psy służbowe muszą uzyskać pozytywne wyniki testów szczeniąt oraz testów mentalności i przydatności do szkolenia, które określają:
1) stopień zależności psa od człowieka;
2) stopień socjalizacji psa i jego przystosowania do życia z człowiekiem;
3) tendencję psa do dominacji i submisji oraz reakcję na ograniczenie ruchów;
4) predyspozycje do aportowania i wrażliwość na bodźce;
5) zachowanie psa wobec innych psów.
Psy kontraktowe muszą posiadać zdany egzamin gruzowiskowy klasy 0, o którym mowa w § 8 ust. 3, oraz uzyskać pozytywny wynik badań weterynaryjnych wskazujący na brak przeciwwskazań zdrowotnych do użycia psa w akcji ratowniczej.
Inne psy muszą posiadać zdany egzamin gruzowiskowy klasy 0 lub egzamin terenowy klasy 0, o których mowa w § 8 ust. 3, oraz uzyskać pozytywny wynik badań weterynaryjnych wskazujących na brak przeciwwskazań zdrowotnych do użycia psa w akcji ratowniczej.
Rozdział 4. Specjalności ratownicze
§ 7.
Ustala się następujące specjalności ratownicze psów:
1) gruzowiskową, która obejmuje psy przeznaczone do poszukiwań ludzi zasypanych pod gruzami oraz pod osuwiskami ziemnymi i kamiennymi;
2) terenową, która obejmuje psy przeznaczone do poszukiwań ludzi zaginionych na terenach trudno dostępnych i leśnych.
Ustala się następujące klasy specjalności ratowniczych:
1) klasa 0;
2) klasa I.
Klasa 0 uprawnia zespół do kontynuowania szkolenia i przystąpienia do egzaminu klasy I.
Klasa I uprawnia zespół do uczestniczenia w akcjach ratowniczych.
Rozdział 5. Szkolenie i egzaminy
§ 8.
Szkolenie w zakresie specjalności ratowniczej dla psów służbowych i kontraktowych jest prowadzone w czterech etapach. Szkolenie jest realizowane w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej i jest prowadzone przez instruktorów lub młodszych instruktorów psów ratowniczych lub pod ich bezpośrednim nadzorem. Szkolenie innych psów jest prowadzone we własnym zakresie przez opiekuna lub przez właściwy podmiot, którego członkiem jest opiekun innego psa. Poziom wyszkolenia zespołów jest weryfikowany na podstawie wyników egzaminów organizowanych przez wyznaczone przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej szkoły lub ośrodki szkolenia Państwowej Straży Pożarnej.
Pierwszy etap szkolenia obejmuje okres od przydzielenia opiekunowi psa do sporządzenia przez co najmniej dwóch instruktorów psów ratowniczych oceny mentalności i przydatności psa do dalszego szkolenia. W tym okresie psa należy poddać socjalizacji środowiskowej oraz wyszkolić w zakresie podstaw posłuszeństwa. Ocenę mentalności i przydatności psa do dalszego szkolenia przeprowadza się u psa w wieku od 12 do 24 miesięcy. W przypadku uzyskania negatywnej oceny mentalności i przydatności psa do dalszego szkolenia zespół może być powtórnie poddany takiej ocenie po upływie od 3 do 4 miesięcy, a w przypadku uzasadnionym stanem zdrowotnym psa - nie później niż przed upływem 12 miesięcy od dnia uzyskania oceny negatywnej. Powtórna ocena mentalności i przydatności psa do dalszego szkolenia jest oceną ostateczną. Uzyskanie przez zespół powtórnej oceny negatywnej wyklucza psa z uczestniczenia w dalszym szkoleniu, co skutkuje wnioskiem egzaminatorów o wycofanie psa z dalszego szkolenia. W pierwszym etapie szkolenia opiekun lub przewodnik powinien odbyć szkolenie przewodników psów ratowniczych.
Drugi etap szkolenia obejmuje okres od uzyskania pozytywnej oceny mentalności i przydatności psa do dalszego szkolenia do zdania przez zespół egzaminu gruzowiskowej specjalności ratowniczej, zwanego dalej „egzaminem gruzowiskowym”, klasy 0 albo egzaminu terenowej specjalności ratowniczej, zwanego dalej „egzaminem terenowym”, klasy 0 i uzyskanie gruzowiskowej specjalności ratowniczej klasy 0 albo terenowej specjalności ratowniczej klasy 0. W tym okresie psa należy wyszkolić w zakresie posłuszeństwa użytkowego i współpracy oraz lokalizacji osób i ich oznaczania.
Trzeci etap szkolenia obejmuje okres od uzyskania przez zespół gruzowiskowej specjalności ratowniczej klasy 0 albo terenowej specjalności ratowniczej klasy 0 do zdania przez zespół egzaminu klasy I tej specjalności ratowniczej. W tym okresie przeprowadza się szkolenie z zakresu technik i taktyki poszukiwań z wykorzystaniem psów ratowniczych, przygotowujące opiekuna do egzaminu specjalności ratowniczej klasy I. Szkolenie to jest realizowane w ramach szkoleń przeprowadzanych przez wyznaczone przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej szkoły lub ośrodki szkolenia Państwowej Straży Pożarnej.
Czwarty etap szkolenia obejmuje okres od zdania przez zespół egzaminu specjalności ratowniczej klasy I po raz pierwszy. W tym okresie przeprowadza się szkolenie doskonalące umiejętności zespołu. Zespół, który uzyskał gruzowiskową specjalność ratowniczą klasy I, co najmniej raz w roku kalendarzowym uczestniczy w szkoleniu w formie ćwiczeń centralnego odwodu operacyjnego lub odwodu operacyjnego na obszarze województwa.
§ 9.
W roku kalendarzowym organizuje się przynajmniej dwa egzaminy gruzowiskowe klasy 0 i dwa egzaminy terenowe klasy 0 oraz cztery egzaminy gruzowiskowe klasy I i cztery egzaminy terenowe klasy I.
Egzaminy przeprowadza komisja egzaminacyjna powoływana przez organizatora egzaminów.
Komisja egzaminacyjna składa się z:
1) przewodniczącego komisji, wyznaczanego przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej;
2) dwóch egzaminatorów oceniających pracę psa, wyznaczanych przez organizatora egzaminów.
Egzaminatorów wyznacza się spośród osób, które odbyły szkolenie instruktora psów ratowniczych, o którym mowa w programie szkolenia wydanym na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 5b ustawy, zakończone zdanym egzaminem przeprowadzonym w wyznaczonych szkołach lub w ośrodkach szkolenia Państwowej Straży Pożarnej.
§ 10.
Organizator egzaminów wyznacza terminy i miejsca egzaminów oraz określa maksymalną liczbę zespołów, dla jakiej jest organizowany egzamin.
Informację o planowanych terminach i miejscach egzaminów ogłasza się na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej organizatora egzaminu w czwartym kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego rok, na który są wyznaczane terminy egzaminów. W uzasadnionych przypadkach organizator może zmienić liczbę, termin oraz miejsce przeprowadzenia egzaminów.
Informację o planowanych lub dodatkowych terminach i miejscach egzaminów ogłasza się na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej organizatora egzaminu, nie później niż 30 dni przed dniem egzaminu.
W informacji podaje się:
1) specjalność ratowniczą i klasę;
2) termin i miejsce, w którym będzie przeprowadzany egzamin;
3) adres, na który należy kierować zgłoszenie;
4) wykaz dokumentów załączanych do zgłoszenia oraz termin i miejsce ich składania;
5) maksymalną liczbę zespołów, dla jakiej jest organizowany egzamin w wyznaczonym terminie i miejscu.
Zgłoszenia można składać nie później niż na 14 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu. Za dzień złożenia zgłoszenia uznaje się dzień wpływu zgłoszenia do organizatora egzaminu.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.