Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 września 2022 r. w sprawie szczegółowego sposobu wyrobu fermentowanych napojów winiarskich, rodzajów tych napojów, ich dodatkowego znakowania oraz szczegółowych wymagań, które powinny spełniać te napoje
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczegółowy sposób wyrobu fermentowanych napojów winiarskich;
2) rodzaje fermentowanych napojów winiarskich;
3) szczegółowe wymagania organoleptyczne, fizyczne i chemiczne, które powinny spełniać fermentowane napoje winiarskie;
4) dodatkowe określenia charakteryzujące dany fermentowany napój winiarski, które są stosowane albo mogą być stosowane w nazwie tego fermentowanego napoju winiarskiego.
§ 2.
Przy wyrobie fermentowanych napojów winiarskich mogą być stosowane:
1) procesy produkcyjne określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
2) substancje lub praktyki określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 3.
Do sporządzania nastawów, o których mowa w art. 2 pkt 11-21 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich, zwanej dalej „ustawą”, stosuje się:
1) moszcze owocowe będące produktami w stanie płynnym otrzymanymi ze świeżych owoców w sposób naturalny lub przy zastosowaniu procesów fizycznych, posiadające charakterystyczny kolor, aromat i smak typowy dla soku z danego owocu, z którego produkt jest wytwarzany, o rzeczywistej zawartości alkoholu nie większej niż 1% objętościowy, które nie zostały poddane filtracji, z wyłączeniem moszczu winogronowego,
2) moszcze winogronowe, o których mowa w pkt 10 w części II załącznika VII do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 , zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1308/2013”,
3) soki owocowe będące produktami posiadającymi właściwości soku owocowego, o którym mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 września 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych , zwanego dalej „rozporządzeniem dotyczącym soków”,
4) soki winogronowe będące produktami posiadającymi właściwości soku owocowego, który został wyrobiony z winogron należących do gatunku Vitis vinifera lub krzyżówek gatunku Vitis vinifera z innymi gatunkami rodzaju Vitis, niebędących odmianami Noah, Othello, Isabelle, Jacquez, Clinton i Herbemont,
5) zagęszczone soki owocowe, o których mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia dotyczącego soków,
6) zagęszczone soki winogronowe będące produktami posiadającymi właściwości zagęszczonego soku owocowego, który został wyrobiony z winogron należących do gatunku Vitis vinifera lub krzyżówek gatunku Vitis vinifera z innymi gatunkami rodzaju Vitis, niebędących odmianami Noah, Othello, Isabelle, Jacquez, Clinton i Herbemont
- w przeliczeniu na sok odtworzony, będący produktem posiadającym cechy soku owocowego odtworzonego z zagęszczonego soku, o którym mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia dotyczącego soków, przy czym zawartość rozpuszczalnych substancji stałych w tym soku spełnia minimalną wartość w skali Brixa dla danego soku oraz minimalną kwasowość ogólną w przeliczeniu na kwas jabłkowy określoną dla owoców i roślin w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
Produkty, o których mowa w ust. 1, używane do sporządzenia nastawów:
1) mogą być rozcieńczane taką ilością wody, która nie spowoduje przekroczenia minimalnej wartości w skali Brixa oraz kwasowości ogólnej w przeliczeniu na kwas jabłkowy określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia;
2) nie są dosładzane i zakwaszane;
3) mogą być utrwalane przy użyciu metod fizycznych lub przez dodanie ditlenku siarki.
§ 4.
Nastaw na cydr sporządza się:
1) z jabłek:
bez dodatku wody,
z dodatkiem wody, przy czym ilość użytych owoców przypadających na litr wody nie może być mniejsza niż 2,5 kg, lub
2) z moszczu jabłkowego, soku jabłkowego lub zagęszczonego soku jabłkowego w przeliczeniu na sok odtworzony, którego udział nie może być mniejszy niż 60% objętościowych.
Nastaw na cydr jakościowy sporządza się:
1) z jabłek:
bez dodatku wody,
z dodatkiem wody, przy czym ilość użytych owoców przypadających na litr wody nie może być mniejsza niż 12 kg, lub
2) z moszczu jabłkowego, którego udział nie może być mniejszy niż 90% objętościowych.
Nastaw na cydr lodowy sporządza się bez dodatku wody:
1) z jabłek lub
2) z moszczu jabłkowego lub soku jabłkowego, którego udział nie może być mniejszy niż 90% objętościowych.
W nastawie na cydr, cydr jakościowy i cydr lodowy można zastąpić nie więcej niż 25% wagowo jabłek, moszczów jabłkowych, soków jabłkowych oraz zagęszczonych soków jabłkowych odpowiednio gruszkami, moszczami gruszkowymi, sokami gruszkowymi oraz zagęszczonymi sokami gruszkowymi.
Nastaw na perry sporządza się:
1) z gruszek:
bez dodatku wody,
z dodatkiem wody, przy czym ilość użytych owoców przypadających na litr wody nie może być mniejsza niż 2,5 kg, lub
2) z moszczu gruszkowego, soku gruszkowego lub zagęszczonego soku gruszkowego w przeliczeniu na sok odtworzony, którego udział nie może być mniejszy niż 60% objętościowych.
Nastaw na perry jakościowe sporządza się:
1) z gruszek:
bez dodatku wody,
z dodatkiem wody, przy czym ilość użytych owoców przypadających na litr wody nie może być mniejsza niż 12 kg, lub
2) z moszczu gruszkowego, którego udział nie może być mniejszy niż 90% objętościowych.
Nastaw na perry lodowe sporządza się bez dodatku wody:
1) z gruszek lub
2) z moszczu gruszkowego lub soku gruszkowego, którego udział nie może być mniejszy niż 90% objętościowych.
W nastawie na perry, perry jakościowe i perry lodowe można zastąpić nie więcej niż 25% wagowo gruszek, moszczów gruszkowych, soków gruszkowych oraz zagęszczonych soków gruszkowych odpowiednio jabłkami, moszczami jabłkowymi, sokami jabłkowymi oraz zagęszczonymi sokami jabłkowymi.
Nastaw na wino owocowe sporządza się:
1) z owoców innych niż winogrona bez dodatku wody lub
2) z owoców innych niż winogrona, których ilość przypadająca na litr wody nie może być mniejsza niż:
2,5 kg - w przypadku jednorodnych nastawów z jabłek, gruszek lub truskawek,
0,5 kg - w przypadku jednorodnych nastawów z agrestu, porzeczek, aronii, jagody kamczackiej, jarzębiny, róży, głogu, tarniny, rokitnika, berberysu, bzu czarnego, żurawiny, derenia lub borówek,
1 kg - w przypadku pozostałych jednorodnych nastawów owocowych, lub
3) z moszczu owocowego z owoców innych niż winogrona, soku owocowego z owoców innych niż winogrona lub zagęszczonego soku z owoców innych niż winogrona w przeliczeniu na sok odtworzony, którego udział nie może być mniejszy niż:
60% objętościowych - w przypadku jednorodnych nastawów z jabłek, gruszek lub truskawek,
30% objętościowych - w przypadku jednorodnych nastawów z agrestu, jagody kamczackiej lub porzeczek,
20% objętościowych - w przypadku jednorodnych nastawów z aronii, jarzębiny, róży, głogu, tarniny, rokitnika, berberysu, bzu czarnego, żurawiny, derenia lub borówek,
50% objętościowych - w przypadku pozostałych jednorodnych nastawów owocowych.
Nastaw na wino owocowe jakościowe sporządza się:
1) z owoców innych niż winogrona bez dodatku wody lub
2) z owoców innych niż winogrona, których ilość przypadająca na litr wody nie może być mniejsza niż:
5 kg - w przypadku jednorodnych nastawów z jabłek, gruszek lub truskawek,
0,8 kg - w przypadku jednorodnych nastawów z agrestu, porzeczek, aronii, jagody kamczackiej, jarzębiny, róży, głogu, tarniny, rokitnika, berberysu, bzu czarnego, żurawiny, derenia lub borówek,
1,5 kg - w przypadku pozostałych jednorodnych nastawów owocowych, lub
3) z moszczu owocowego uzyskanego z owoców innych niż winogrona, którego udział nie może być mniejszy niż:
80% objętościowych - w przypadku jednorodnych nastawów z jabłek, gruszek lub truskawek,
40% objętościowych - w przypadku jednorodnych nastawów z agrestu, jagody kamczackiej lub porzeczek,
25% objętościowych - w przypadku jednorodnych nastawów z aronii, jarzębiny, róży, głogu, tarniny, rokitnika, berberysu, bzu czarnego, żurawiny, derenia lub borówek,
60% objętościowych - w przypadku pozostałych jednorodnych nastawów owocowych.
Przepisy ust. 9 i 10 stosuje się do nastawów owocowych mieszanych z uwzględnieniem proporcjonalnego udziału poszczególnych owoców, moszczów owocowych, soków owocowych lub zagęszczonych soków w przeliczeniu na sok odtworzony.
Nastaw na wino z soku winogronowego sporządza się z moszczu winogronowego, soku winogronowego lub zagęszczonego soku winogronowego w przeliczeniu na sok odtworzony, którego udział w nastawie nie może być mniejszy niż 75% objętościowych.
Nastaw na miód pitny sporządzany do wyrobu wina miodowego zawiera nie mniej niż 200 kg miodu na 1000 I nastawu.
§ 5.
Przy wyrobie miodu pitnego można zastąpić sacharozą nie więcej niż 20% wagowo miodu, przyjmując, że 1 kg miodu odpowiada 0,7 kg sacharozy.
Przy wyrobie miodu pitnego półtoraka i dwójniaka, w ramach niewykorzystanego dodatku sacharozy, o którym mowa w ust. 1, po zakończeniu procesu fermentacji można dodać alkohol rektyfikowany lub destylat miodowy, przyjmując, że 1 I tego alkoholu w przeliczeniu na alkohol 100% odpowiada 1,7 kg sacharozy.
Przy wyrobie miodu pitnego jakościowego półtoraka i dwójniaka po zakończeniu procesu fermentacji można zastąpić destylatem miodowym najwyżej 20% wagowo miodu, przyjmując, że 1 I destylatu miodowego w przeliczeniu na alkohol 100% odpowiada 2,5 kg miodu.
§ 6.
Przy wyrobie fermentowanego napoju winiarskiego niepoddanego aromatyzowaniu można, po zakończeniu fermentacji, dodać sok owocowy inny niż użyty do nastawu, jeżeli nie spowoduje to zdominowania w wyrobie gotowym smaku, koloru lub zapachu właściwego dla owoców lub soków owocowych użytych do sporządzenia nastawu.
Przy wyrobie miodu pitnego, miodu pitnego jakościowego oraz wina miodowego można zastosować aromatyzowanie alkoholowym wyciągiem z ziół aromatycznych i przypraw korzennych lub przez gotowanie nastawu na miód pitny lub nastawu na miód pitny jakościowy z ziołami i przyprawami korzennymi (sycenie brzeczki) lub wyciągiem ziołowo-korzennym sporządzonym odpowiednio na miodzie pitnym, miodzie pitnym jakościowym lub winie miodowym.
§ 7.
Alkoholem stosowanym do rozcieńczania lub rozpuszczania barwników, środków aromatyzujących lub innych dopuszczalnych dodatków do żywności, w tym określonych w § 6 ust. 2, jest wyłącznie alkohol rektyfikowany lub destylat stosowany w ściśle określonych niezbędnych dawkach, który nie jest uznawany za dodatek alkoholu.
§ 8.
Do korekty składu fermentowanych napojów winiarskich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2-6 i 8-14 ustawy, po zakończeniu fermentacji alkoholowej nie dodaje się wody.
§ 9.
Fermentowane napoje winiarskie, z wyłączeniem miodów pitnych i miodów pitnych jakościowych, dzieli się pod względem:
1) zawartości ditlenku węgla na:
spokojne - o ciśnieniu poniżej 1 bara w temperaturze 20°C,
półmusujące - o nadciśnieniu nie mniejszym niż 1 bar i poniżej 3 barów w temperaturze 20°C pochodzącym z fermentacji alkoholowej,
musujące - o nadciśnieniu nie mniejszym niż 3 bary w temperaturze 20°C pochodzącym z fermentacji alkoholowej,
półmusujące gazowane - o nadciśnieniu nie mniejszym niż 1 bar i poniżej 3 barów w temperaturze 20°C pochodzącym w całości lub częściowo z dodanego ditlenku węgla,
musujące gazowane - o nadciśnieniu nie mniejszym niż 3 bary w temperaturze 20°C pochodzącym w całości lub częściowo z dodanego ditlenku węgla;
2) poziomu słodkości obliczanego na podstawie zawartości cukrów redukujących po inwersji na:
wytrawne - o zawartości cukrów redukujących po inwersji do 15 gramów na litr,
półwytrawne - o zawartości cukrów redukujących po inwersji powyżej 15 do 30 gramów na litr,
półsłodkie - o zawartości cukrów redukujących po inwersji powyżej 30 do 60 gramów na litr,
słodkie - o zawartości cukrów redukujących po inwersji powyżej 60 do 150 gramów na litr,
bardzo słodkie - o zawartości cukrów redukujących po inwersji powyżej 150 gramów na litr.
W przypadku fermentowanych napojów winiarskich określonych w art. 5 ust. 1 pkt 15-23 ustawy, do których dodano substancje słodzące w rozumieniu pkt 1 załącznika I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności , zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1333/2008”, poziom słodkości, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, powinien być porównywalny z poziomem słodkości obliczanym na podstawie zawartości cukrów redukujących po inwersji, przy zastosowaniu analizy sensorycznej.
§ 10.
Miód pitny i miód pitny jakościowy dzielą się pod względem:
1) zawartości miodu w wyrobie gotowym na:
półtorak, który spełnia wymagania określone odpowiednio w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a lub art. 5 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy oraz w którym:
- zawartość cukrów redukujących po inwersji wynosi powyżej 300 gramów na litr,
- zawartość ekstraktu bezcukrowego wynosi nie mniej niż 30 gramów na litr, a w przypadku półtoraka winogronowego i półtoraka owocowego - nie mniej niż 35 gramów na litr,
- zawartość ilości cukrów ogółem wyrażonej w gramach jest taka, że suma tej zawartości z pomnożoną przez 18 rzeczywistą zawartością alkoholu w procentach objętościowych daje wartość nie mniejszą niż 600,
dwójniak, który spełnia wymagania określone odpowiednio w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b lub art. 5 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy oraz w którym:
- zawartość cukrów redukujących po inwersji wynosi od 175 do 230 gramów na litr,
- zawartość ekstraktu bezcukrowego wynosi nie mniej niż 25 gramów na litr, a w przypadku dwójniaka winogronowego i dwójniaka owocowego - nie mniej niż 30 gramów na litr,
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.