Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 czerwca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności
Treść obwieszczenia
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 października 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 12 grudnia 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności ;
2) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 19 kwietnia 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności .
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje:
1) § 2-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 12 grudnia 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności , które stanowią:
§ 2. Orzeczenia o zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane. § 3. Badania rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia przeprowadzane w celu dokonania oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei wykonuje się zgodnie z trybem i w jednostkach uprawnionych do ich przeprowadzania, określonych w dotychczasowych przepisach. § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
2) § 2-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 19 kwietnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności , które stanowią:
§ 2. Orzeczenia o zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane. § 3. Profilaktyczne badania lekarskie przeprowadzane w celu dokonania oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei rozpoczęte przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wykonuje się zgodnie z zasadami, trybem i w jednostkach uprawnionych do ich przeprowadzania, określonych w rozporządzeniu zmienianym w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 października 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności
Na podstawie art. 59 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym zarządza się, co następuje:
§ 1.
Kandydat do służby w straży ochrony kolei powinien przedłożyć dokumenty potwierdzające spełnianie warunków określonych w art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.
Kandydat do służby w straży ochrony kolei może przedłożyć inne dokumenty potwierdzające posiadanie przez niego dodatkowych kwalifikacji lub umiejętności, w szczególności:
1) kserokopię prawa jazdy;
2) kserokopię dokumentu potwierdzającego ukończenie kursu strzeleckiego;
3) kserokopię dokumentu lub oświadczenie potwierdzające jego wysoką sprawność fizyczną albo uprawianie dyscyplin sportowych lub sztuk walki.
§ 2.
Jednostkami uprawnionymi do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei są jednostki organizacyjne Kolejowego Zakładu Medycyny Pracy i Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej.
Do dokonywania oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei oraz przeprowadzania badań lekarskich upoważnieni są:
1) lekarze Kolejowego Zakładu Medycyny Pracy, posiadający kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy , zwani dalej „lekarzami orzekającymi”;
2) (uchylony);
3) komisja lekarska w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.
Lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie okulistyki, zwani dalej „lekarzami okulistami”, lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie otorynolaryngologii lub laryngologii, zwani dalej „lekarzami laryngologami” - prowadzący specjalistyczne badania profilaktyczne funkcjonariuszy straży ochrony kolei i kandydatów na tych funkcjonariuszy powinni posiadać kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy.
Psycholodzy dokonujący oceny zdolności psychologicznej do służby powinni posiadać kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy.
§ 3.
Oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei dokonuje się po przeprowadzeniu profilaktycznych badań lekarskich wstępnych, okresowych lub kontrolnych, obejmujących:
1) badanie ogólne stanu zdrowia ze szczególnym uwzględnieniem oceny: stanu układu krążenia i układu oddechowego oraz sprawności narządu ruchu;
2) badanie narządu wzroku wykonane przez lekarza okulistę;
3) badanie narządu słuchu i równowagi wykonane przez lekarza laryngologa;
4) badanie neurologiczne wykonane przez lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie neurologii;
5) badanie psychiatryczne wykonane przez lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie psychiatrii;
6) badanie w kierunku objawów wskazujących na nadużywanie alkoholu lub substancji psychoaktywnych - dotyczy badań wstępnych, a w przypadku badań okresowych - jeżeli istnieją wskazania;
7) badanie krwi, w tym morfologia z rozmazem, glikemia na czczo, aminotransferazy i gamma-glutmylo-transpeptydaza oraz badanie ogólne moczu;
8) badanie elektrokardiograficzne w spoczynku;
9) dodatkowe badania specjalistyczne oraz badania pomocnicze zlecone przez lekarza orzekającego lub komisję lekarską, jeżeli są potrzebne do oceny zdolności fizycznej i psychicznej badanego;
10) badanie psychologiczne.
§ 4.
Zasady badania narządu wzroku oraz wymagania dotyczące narządu wzroku określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§ 5.
Zasady badania narządu słuchu i równowagi oraz wymagania dotyczące narządu słuchu i równowagi określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 6.
Badanie psychiatryczne przeprowadza się w celu ustalenia, czy u badanego nie występują zaburzenia psychiczne bądź uzależnienie od alkoholu lub substancji psychoaktywnych.
§ 7.
Badanie psychologiczne obejmuje w szczególności ocenę poziomu umysłowego osoby badanej, ocenę osobowości z uwzględnieniem funkcjonowania w sytuacjach trudnych oraz ocenę poziomu dojrzałości społecznej.
§ 8.
Badanie wstępne wykonuje się u kandydatów na funkcjonariuszy straży ochrony kolei oraz u funkcjonariuszy straży ochrony kolei przenoszonych na stanowisko pracy, na którym może on być narażony na inne czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe niż na dotychczasowym stanowisku pracy.
§ 9.
Badania okresowe funkcjonariuszy straży ochrony kolei przeprowadza się co 3 lata do ukończenia 50. roku życia, a po ukończeniu 50. roku życia co 2 lata.
Badania psychologiczne przeprowadza się w ramach badań wstępnych i okresowych w odstępach czasowych dwukrotnie dłuższych niż określone w ust. 1 oraz w innych przypadkach ustalonych przez lekarza orzekającego.
Lekarz orzekający lub komisja lekarska orzekająca w trybie odwoławczym może wyznaczyć wcześniejszy termin badań okresowych, jeżeli uzna to za niezbędne dla prawidłowej oceny zdolności fizycznej i psychicznej badanego.
§ 10.
Badania kontrolne funkcjonariuszy straży ochrony kolei przeprowadza się, poza terminami wynikającymi z częstotliwości badań okresowych, w przypadku:
1) czasowej niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni;
2) nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem użycia broni;
3) powrotu do pracy po okresie przerwy trwającej dłużej niż 6 miesięcy;
4) przed rozwiązaniem stosunku pracy z funkcjonariuszem, który pracował w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub w warunkach uciążliwych;
5) po stwierdzeniu, że funkcjonariusz w czasie pracy był w stanie nietrzeźwości lub pod działaniem substancji psychoaktywnych;
6) w innych przypadkach, jeżeli wynika to z odrębnych przepisów.
Badanie kontrolne przeprowadza lekarz orzekający.
Badanie kontrolne obejmuje badanie ogólne stanu zdrowia oraz - w zakresie ustalonym przez lekarza orzekającego - badania specjalistyczne i pomocnicze. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 5, dodatkowo przeprowadza się badanie psychologiczne. W pozostałych przypadkach konieczność przeprowadzenia badania psychologicznego ustala lekarz orzekający.
§ 11.
Badania, o których mowa w § 3, wykonywane są na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.
Skierowanie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać:
1) imię i nazwisko, datę urodzenia oraz adres zamieszkania osoby skierowanej na badanie;
2) określenie rodzaju badania, jakie ma być wykonane;
3) określenie stanowiska pracy:
na którym ma być zatrudniony kandydat bądź funkcjonariusz przenoszony na inne stanowisko - w przypadku badania wstępnego,
na którym jest zatrudniony funkcjonariusz - w przypadku badania okresowego i kontrolnego;
4) informacje o występowaniu na stanowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych z uwzględnieniem aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, dokonanych na tym stanowisku;
5) określenie powodu skierowania na badanie kontrolne.
§ 12.
Przed rozpoczęciem badania należy:
1) potwierdzić tożsamość osoby badanej;
2) upewnić się, czy pracownik nie zgłosił się na badanie po pracy, nie mając co najmniej 11-godzinnego wypoczynku; w takim przypadku lekarz orzekający odmawia przeprowadzenia badania i ustala nowy termin badania, powiadamiając o tym pisemnie właściwego pracodawcę.
Jeżeli lekarz orzekający stwierdzi u osoby badanej stan ostrego schorzenia, ustala nowy termin badania.
§ 13.
(uchylony).
§ 14.
Funkcjonariusza straży ochrony kolei lub kandydata na funkcjonariusza straży ochrony kolei uznaje się za zdolnego fizycznie i psychicznie do służby, jeżeli:
1) w wyniku badania ogólnego stanu zdrowia, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych i pomocniczych, nie stwierdzono istotnych zmian chorobowych oraz nieprawidłowości albo stwierdzone zmiany chorobowe lub nieprawidłowości w nieznacznym stopniu ograniczają sprawność ustroju, nie powodując niezdolności do służby na danym stanowisku;
2) spełnia wymagania dotyczące narządu wzroku oraz narządu słuchu i równowagi, określone w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia;
3) w wyniku badania psychiatrycznego nie stwierdzono zaburzeń psychicznych, uzależnienia od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, a w wyniku badania psychologicznego nie stwierdzono istotnych odchyleń.
§ 15.
Na podstawie przeprowadzonych profilaktycznych badań lekarskich wydaje się orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei albo o braku takiej zdolności, zwane dalej „orzeczeniem lekarskim”.
Orzeczenie lekarskie może zawierać ograniczenia wykonywania określonych czynności.
W orzeczeniu lekarskim po badaniu wstępnym lub okresowym określa się termin następnego badania okresowego.
Orzeczenie lekarskie zawiera pouczenie o prawie do odwołania od orzeczenia lekarskiego.
Orzeczenie lekarskie sporządza się w trzech egzemplarzach, jeden przekazuje się niezwłocznie osobie badanej, drugi - pracodawcy, trzeci pozostaje w dokumentacji medycznej indywidualnej wewnętrznej osoby badanej.
§ 16.
Jeżeli osoba badana lub pracodawca nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może, za pośrednictwem lekarza orzekającego, który wydał orzeczenie, złożyć odwołanie od orzeczenia lekarskiego wraz z uzasadnieniem - w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia.
Lekarz orzekający, który wydał orzeczenie lekarskie, przekazuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia złożenia odwołania do komisji lekarskiej orzekającej w trybie odwoławczym wraz z dokumentacją medyczną badania stanowiącego podstawę wydania orzeczenia.
Komisją lekarską orzekającą w trybie odwoławczym jest komisja lekarska w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.
Orzeczenie wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne.
Komisja lekarska orzekająca w trybie odwoławczym wydaje orzeczenie lekarskie zgodnie z § 15 ust. 1-3 i 5.
§ 17.
Komisja lekarska orzekająca w trybie odwoławczym do udziału w pracach komisji może zaprosić psychologa.
Pracodawca osoby badanej ma obowiązek udostępnić komisji lekarskiej, o której mowa w ust. 1, opinię służbową dotyczącą funkcjonariusza straży ochrony kolei oraz inne dokumenty niezbędne do pracy komisji.
Orzeczenie wydane przez komisję lekarską podpisują wszyscy członkowie komisji lekarskiej.
Członek komisji lekarskiej mający w sprawie orzeczenia odrębne zdanie może je dołączyć wraz z uzasadnieniem do dokumentacji medycznej badania.
Komisja lekarska może zaprosić do udziału w pracach komisji przedstawiciela pracodawcy osoby badanej, który powinien scharakteryzować osobę badaną, warunki środowiska pracy, w którym jest ona zatrudniona, oraz sposób wykonywania przez nią pracy.
Przedstawiciel pracodawcy nie może być obecny przy badaniu lekarskim i psychologicznym.
§ 18.
Komisja lekarska orzekająca w trybie odwoławczym wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie:
1) wyników badania ogólnego stanu zdrowia, o którym mowa w § 3 pkt 1;
2) wyników badań określonych w § 3 pkt 2-10, których wykonanie komisja uzna za niezbędne;
3) dokumentacji medycznej badania, o której mowa w § 16 ust. 2.
Badanie przez komisję lekarską w trybie odwoławczym wraz z orzeczeniem powinno być przeprowadzone w ciągu 14 dni od dnia złożenia odwołania od orzeczenia.
W skład komisji lekarskiej orzekającej w trybie odwoławczym nie może wchodzić lekarz, który wydał orzeczenie, od którego rozpatrywane jest odwołanie.
W sytuacji, o której mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 i 5, uczestniczącym w pracach komisji nie może być psycholog, który wydał opinię psychologiczną o osobie badanej w ramach postępowania prowadzącego do wydania orzeczenia, od którego rozpatrywane jest odwołanie.
§ 19.
Pracownicy, którzy w dniu wejścia w życie rozporządzenia wykonują czynności na stanowiskach funkcjonariuszy straży ochrony kolei i posiadają zdolność fizyczną i psychiczną do służby stwierdzoną orzeczeniem lekarskim wydanym na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują tę zdolność do czasu następnego badania, którego termin wynika z przepisów rozporządzenia.
§ 20.
Badania rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wykonywane są na podstawie dotychczasowych przepisów.
§ 21.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.