Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o Państwowej Komisji do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15 oraz niektórych innych ustaw

Art. 1.

W ustawie z dnia 30 sierpnia 2019 r. o Państwowej Komisji do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15 wprowadza się następujące zmiany:

1) w tytule ustawy ogólne określenie przedmiotu ustawy otrzymuje brzmienie:

o Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

2) w art. 1 pkt 1-3 otrzymują brzmienie:

1) zadania i organizację Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, zwanej dalej „Komisją”; 2) zasady i sposób wyjaśniania przypadków przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, o których mowa w rozdziale XXV ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny , popełnionych na szkodę małoletniego poniżej lat 15; 3) działania mające na celu zapewnienie niezwłocznej reakcji organów państwa oraz organizacji pozarządowych, podmiotów i instytucji prowadzących działalność edukacyjną, wychowawczą, opiekuńczą, kulturalną i związaną z kulturą fizyczną, wypoczynkiem i leczeniem, a także samorządów zawodowych, kościołów oraz związków wyznaniowych, w tym kościelnych osób prawnych, zwanych dalej „organizacjami i podmiotami”, w zakresie zwalczania przestępstw, o których mowa w pkt 2, oraz działania umożliwiające pociągnięcie do odpowiedzialności ich sprawców;

3) tytuł rozdziału 2 otrzymuje brzmienie:

Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

4) w rozdziale 2 po art. 1 dodaje się art. 1a w brzmieniu:

Art. 1a. Siedzibą Komisji jest m.st. Warszawa.

5) art. 2 i art. 3 otrzymują brzmienie:

Art. 2. 1. Komisja prowadzi działania mające na celu wyjaśnianie przypadków przestępstw, o których mowa w art. 1 pkt 2. 2. Do zadań Komisji należy: 1) wydawanie postanowień o wpisie osób w Rejestrze, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym , zwanym dalej „Rejestrem”; 2) badanie sposobu reagowania organów państwa, organizacji i podmiotów oraz osób fizycznych w zakresie wyjaśniania przypadków przestępstw, o których mowa w art. 1 pkt 2, w tym ustalanie przypadków niezawiadomienia właściwego organu o podejrzeniu ich popełnienia; 3) identyfikacja problemów pojawiających się w praktyce ścigania przestępstw, o których mowa w art. 1 pkt 2. Art. 3. 1. Komisja podejmuje działania mające na celu zapewnienie niezwłocznej reakcji organów państwa oraz organizacji i podmiotów w zakresie zwalczania przestępstw, o których mowa w art. 1 pkt 2, a także podejmuje działania umożliwiające pociągnięcie do odpowiedzialności ich sprawców. 2. Do zadań Komisji w zakresie, o którym mowa w ust. 1, należy: 1) zawiadamianie właściwych organów o podejrzeniu popełnienia przestępstwa: a) o którym mowa w art. 1 pkt 2, b) niezawiadomienia właściwego organu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 1 pkt 2, wskazanego w art. 240 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, zwanego dalej „przestępstwem niezawiadomienia”; 2) interwencja i wspieranie osób poszkodowanych w postępowaniach prowadzonych przed organami państwa, w tym uczestniczenie w postępowaniach karnych na prawach oskarżyciela posiłkowego; 3) przekazywanie niezwłocznie władzom organizacji i podmiotów informacji o podejrzeniu: a) popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 1 pkt 2, b) niezawiadomienia właściwego organu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 1 pkt 2 - celem wszczęcia odpowiedniego postępowania, w tym postępowania dyscyplinarnego; 4) kierowanie do Prokuratora Generalnego wniosków o wniesienie skargi nadzwyczajnej albo kasacji od prawomocnego orzeczenia kończącego sprawę w zakresie przestępstw, o których mowa w art. 1 pkt 2, oraz o objęcie prowadzonych postępowań szczególnym nadzorem; 5) monitorowanie działań podejmowanych przez właściwe organy oraz organizacje i podmioty na podstawie wniosków i zawiadomień w sprawach przestępstw, o których mowa w art. 1 pkt 2.

6) po art. 3 dodaje się art. 3a-3c w brzmieniu:

Art. 3a. Organy państwa, organizacje i podmioty, na wniosek Komisji, w zakresie niezbędnym do realizacji wykonywanych przez nią zadań, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 2, art. 3 ust. 2 pkt 2 i 5 i art. 4 ust. 2 pkt 4, przekazują niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku Komisji, posiadane informacje lub dokumenty, chyba że ich przekazanie jest wyłączone lub ograniczone na podstawie przepisów odrębnych. Art. 3b. Organy państwa, do których Komisja wystąpiła z interwencją, o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2, niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania interwencji, informują Komisję o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku oraz przekazują jej żądane informacje i dokumenty, chyba że zawierają one informacje niejawne. Przepis art. 24 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Art. 3c. 1. W zakresie niezbędnym do realizacji zadań, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 3 ust. 2 pkt 2, Komisja ma prawo dostępu do informacji stanowiących tajemnicę zawodową: 1) lekarza i lekarza dentysty, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty ; 2) osoby wykonującej zawód medyczny, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta ; 3) pielęgniarki i położnej, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej ; 4) członków samorządu zawodu farmaceuty, o której mowa w art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich ; 5) osoby wykonującej czynności wynikające z ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego , o której mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy; 6) psychologa, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów ; 7) pracownika socjalnego, o której mowa w art. 119 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej . 2. W zakresie niezbędnym do realizacji zadań, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 3 ust. 2 pkt 2, Komisja ma prawo dostępu do: 1) dokumentacji medycznej, o której mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta; 2) dokumentacji medycznej, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy , oraz dokumentacji, o której mowa w art. 11 ust. 2 i 2a tej ustawy.

7) art. 4 otrzymuje brzmienie:

Art. 4. 1. Komisja prowadzi działalność prewencyjną, edukacyjną i badawczą. 2. Do zadań Komisji w zakresie, o którym mowa w ust. 1, należy w szczególności: 1) prowadzenie działań uświadamiających w zakresie problematyki wykorzystywania seksualnego małoletnich poniżej lat 15 oraz sposobów reagowania na nie; 2) wspieranie przedsięwzięć społecznych mających na celu promowanie właściwych postaw społecznych w zakresie zgłaszania organom ścigania przypadków wykorzystywania seksualnego małoletnich, w tym prowadzenie kampanii informacyjnych; 3) współdziałanie z organami państwa, stowarzyszeniami, samorządami zawodowymi, kościołami i związkami wyznaniowymi, ruchami obywatelskimi, innymi dobrowolnymi zrzeszeniami i fundacjami, organizacjami oraz zagranicznymi i międzynarodowymi organami i organizacjami działającymi na rzecz przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich; 4) prowadzenie badań zjawiska wykorzystywania seksualnego małoletnich poniżej lat 15; 5) opracowywanie sprawozdań, o których mowa w art. 42 ust. 1, i raportów, o których mowa w art. 43a ust. 1. 3. Zadania, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, mogą być wykonywane przez Komisję we współpracy ze szkołami, z uczelniami, placówkami oświatowymi i kulturalnymi, ze stowarzyszeniami, z fundacjami i innymi organizacjami pozarządowymi, a także ze środkami masowego przekazu.

8) po art. 4 dodaje się art. 4a brzmieniu:

Art. 4a. Do zadań Komisji należy także: 1) opiniowanie projektów aktów prawnych, których przedmiot dotyczy spraw należących do właściwości Komisji; 2) kierowanie do właściwych organów wniosków o podjęcie inicjatywy ustawodawczej albo o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych, których przedmiot dotyczy spraw należących do właściwości Komisji.

9) w art. 5:

1. Komisja odmawia, w tym także organom władzy publicznej, ujawnienia danych osobowych osoby, od której uzyskała informacje, oraz osoby, której dotyczy zgłoszenie, a także dokumentacji zgromadzonej przez Komisję, jeżeli uzna to za niezbędne dla ochrony czci, praw i godności tych osób.

2a. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do: 1) przekazania przez Komisję zgłoszenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1; 2) złożenia przez Komisję zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstw, o których mowa w art. 41; 3) wykonania przez Komisję orzeczenia sądu lub postanowienia prokuratora zobowiązującego Komisję do przekazania informacji lub dokumentów.

1. Dokumentacja zgromadzona przez Komisję podczas wykonywania zadań, o których mowa w art. 2 i art. 3, w tym w toku postępowania wyjaśniającego, oraz postanowienia, o których mowa w art. 37 ust. 1, oraz uchwała określona w art. 36 ust. 1 nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie określonym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej .

10) w art. 6 w ust. 6 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

3) nie była prawomocnie skazana za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe;

11) w art. 8 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

1. Przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków członkowie Komisji składają przed Sejmem Rzeczypospolitej Polskiej następujące ślubowanie: „ Ślubuję uroczyście, że przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków członka Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 dochowam wierności Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będę strzec praw dziecka, kierując się przepisami prawa, dobrem dziecka i dobrem rodziny. Ślubuję, że powierzone mi obowiązki będę wypełniać bezstronnie, z najwyższą sumiennością i starannością, że będę strzec godności powierzonego mi stanowiska oraz dochowam tajemnicy prawnie chronionej. ” . Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg”.

12) w art. 10:

4) prawomocnego skazania członka Komisji za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe.

3) niewypełniania obowiązków nałożonych przez ustawę lub działania na szkodę osób poszkodowanych przestępstwem, o którym mowa w art. 1 pkt 2.

13) w art. 13:

1. Komisja może, na wniosek członka Komisji, powołać ze swojego grona nie więcej niż dwóch zastępców przewodniczącego Komisji.

2a. Powołanie zastępcy przewodniczącego Komisji następuje w drodze uchwały, podjętej większością głosów w głosowaniu tajnym w obecności co najmniej pięciu członków Komisji. 2b. Zakres zadań zastępcy przewodniczącego Komisji określa przewodniczący Komisji, w drodze zarządzenia. 2c. Przepisy ust. 2 i 2a stosuje się odpowiednio do odwołania zastępcy przewodniczącego Komisji.

14) art. 15 otrzymuje brzmienie:

Art. 15. Komisja określa regulamin swojego działania oraz wzory informacji i pouczeń określonych w ustawie.

15) w art. 17:

1. Obsługę merytoryczną, administracyjną i biurową Komisji zapewnia Urząd Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, zwany dalej „Urzędem Komisji”.

1a. Urząd Komisji wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1, pod kierownictwem przewodniczącego Komisji. 1b. Urzędem Komisji kieruje przewodniczący Komisji przy pomocy zastępców przewodniczącego Komisji lub członka Komisji, o którym mowa w art. 13 ust. 3, oraz dyrektora generalnego.

1. Przewodniczący Komisji może upoważnić pracowników Urzędu Komisji do działania w jego imieniu w określonych przez niego sprawach.

16) po art. 18 dodaje się art. 18a w brzmieniu:

Art. 18a. 1. Członkowie Komisji, pracownicy Urzędu Komisji oraz osoby wykonujące pracę w Urzędzie Komisji na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innych umów cywilnoprawnych są obowiązani zachować w tajemnicy informacje, o których powzięli wiadomość w związku z czynnościami wykonywanymi na podstawie ustawy. 2. Naruszenia tajemnicy, o której mowa w ust. 1, nie stanowi złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ani udzielenie informacji lub przekazanie dokumentu w ramach wykonania obowiązku lub uprawnienia wynikającego z przepisu prawa.

17) art. 19 otrzymuje brzmienie:

Art. 19. W sprawach o przestępstwa, o których mowa w art. 1 pkt 2, postępowanie przed Komisją prowadzone jest na podstawie: 1) zgłoszenia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa; 2) zgłoszenia podejrzenia popełnienia przestępstwa niezawiadomienia; 3) zgłoszenia monitorowania przez Komisję postępowań, o których mowa w art. 24-25a; 4) prawomocnego orzeczenia o odmowie wszczęcia albo o umorzeniu postępowania karnego ze względu na przedawnienie karalności przestępstwa.

18) po art. 19 dodaje się art. 19a-19d w brzmieniu:

Art. 19a. 1. Komisja wydaje postanowienia oraz podejmuje uchwały. 2. Przewodniczący Komisji wydaje zarządzenia. 3. Komisja wydaje postanowienia i podejmuje uchwały większością głosów w głosowaniu jawnym w obecności co najmniej pięciu członków Komisji, w tym przewodniczącego Komisji, a w razie jego nieobecności - członka Komisji, o którym mowa w art. 13 ust. 3, oraz członka sprawozdawcy. 4. W razie równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego Komisji, a w razie jego nieobecności - członka Komisji, o którym mowa w art. 13 ust. 3. Art. 19b. 1. Postanowienia i uchwały podpisują członkowie Komisji biorący udział w głosowaniu. 2. Przy składaniu podpisu członek Komisji, który został przegłosowany, może zaznaczyć na postanowieniu lub uchwale swoje zdanie odrębne, przez umieszczenie obok swojego podpisu skrótu „v.s.” lub wyrazów „votum separatum”. Zgłaszający zdanie odrębne uzasadnia je na piśmie w terminie 14 dni od dnia wydania postanowienia lub podjęcia uchwały. Uzasadnienie zdania odrębnego dołącza się do akt sprawy. Art. 19c. Jeżeli ustawa wymaga sporządzenia uzasadnienia postanowienia lub uchwały, uzasadnienie Komisja sporządza w terminie 14 dni od dnia wydania postanowienia lub podjęcia uchwały. Art. 19d. Od uchwał Komisji podjętych w postępowaniu wyjaśniającym oraz w sprawach, o których mowa w art. 23, art. 23a i art. 25 ust. 1 pkt 2, odwołanie nie przysługuje.

19) w art. 21:

1. Każdy może zgłosić Komisji podejrzenie popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 1 pkt 2, lub podejrzenie popełnienia przestępstwa niezawiadomienia.

1. Zgłoszenie obejmuje wskazanie okoliczności zdarzenia, w tym czasu i miejsca zdarzenia, oraz osoby potencjalnego sprawcy i osoby pokrzywdzonej. W zgłoszeniu podejrzenia popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 1 pkt 2, można również wskazać podmioty, które były zobowiązane do zgłoszenia podejrzenia popełnienia tego przestępstwa.

20) w art. 22:

1. Komisja niezwłocznie przekazuje właściwemu prokuratorowi zgłoszenie, o którym mowa w art. 21 ust. 1.

1. Jeżeli z treści zgłoszenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1, wynika, że w sprawie wydane zostało prawomocne orzeczenie o odmowie wszczęcia albo o umorzeniu postępowania ze względu na przedawnienie karalności, Komisja może odstąpić od czynności wskazanych w ust. 1 i zwrócić się bezpośrednio do właściwej prokuratury lub właściwego sądu o przekazanie sprawy Komisji wraz z aktami sprawy.

21) w art. 23 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 i 3 w brzmieniu:

1. Oczywistą bezzasadność zgłoszenia Komisja stwierdza w drodze uchwały, której odpis doręcza się osobie zgłaszającej z pouczeniem, że odwołanie nie przysługuje. 3. Przed podjęciem uchwały, o której mowa w ust. 2, Komisja wyznacza ze swego składu członka sprawozdawcę, który po zapoznaniu się ze zgłoszeniem przedstawia stan sprawy pozostałym członkom Komisji.

22) po art. 23 dodaje się art. 23a w brzmieniu:

Art. 23a. 1. Jeżeli zgłoszenie, o którym mowa w art. 21 ust. 1, nie zawiera żądań lub informacji umożliwiających nadanie mu dalszego biegu, Komisja, w drodze uchwały, pozostawia zgłoszenie bez rozpoznania z podaniem przyczyny. 2. Przed podjęciem uchwały, o której mowa w ust. 1, Komisja wzywa osobę zgłaszającą do uzupełnienia zgłoszenia o żądania lub informacje umożliwiające nadanie zgłoszeniu dalszego biegu, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia osobie zgłaszającej wezwania do uzupełnienia braków w zgłoszeniu. 3. Odpis uchwały, o której mowa w ust. 1, doręcza się osobie zgłaszającej z pouczeniem, że odwołanie nie przysługuje. 4. Nieuzupełnienie braków w wyznaczonym terminie nie wyłącza możliwości dokonania nowego zgłoszenia.

23) w art. 24 dodaje się ust. 5 w brzmieniu: