Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i związane z nimi urządzenia budowlane oraz ich usytuowanie.
§ 2.
Przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budowli rolniczych lub ich części, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych.
§ 3.
Przy odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania istniejących budowli rolniczych warunki techniczne, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwego instytutu badawczego albo rzeczoznawcy budowlanego oraz rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.
§ 4.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) budowlach rolniczych - rozumie się przez to budowle na potrzeby rolnictwa i przechowalnictwa produktów rolnych, w szczególności takie jak: zbiorniki na nawozy naturalne płynne, zbiorniki na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, płyty do przechowywania nawozów naturalnych stałych, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego;
2) pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi - rozumie się przez to pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane;
3) zbiornikach na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej - rozumie się przez to zbiorniki na płynne produkty powstałe w wyniku procesu fermentacji towarzyszącej produkcji biogazu rolniczego.
Rozdział 2. Zabudowa i zagospodarowanie terenu
§ 5.
Do budowli rolniczych i urządzeń budowlanych z nimi związanych zapewnia się dojścia i dojazdy odpowiednie do przeznaczenia i sposobu użytkowania tych budowli i urządzeń oraz przystosowane do prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej, w tym umożliwiające dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku, jeżeli gęstość obciążenia ogniowego strefy pożarowej przekracza 500 MJ/m^2^ i zachodzi co najmniej jeden z warunków:
1) powierzchnia strefy pożarowej przekracza 1000 m^2^;
2) występuje strefa zagrożenia wybuchem wewnątrz budowli rolniczych.
Szerokość dojazdów do budowli rolniczych i urządzeń budowlanych z nimi związanych powinna wynosić co najmniej 3 m.
Ukształtowanie niwelety podłużnej i przekrojów poprzecznych dojść i dojazdów do budowli rolniczych i urządzeń budowlanych z nimi związanych powinno zapewniać spływ wód opadowych lub roztopowych.
Stanowiska postojowe i dojazdy do budowli rolniczych i urządzeń budowlanych z nimi związanych powinny mieć nawierzchnię utwardzoną, zapewniającą odpływ wód opadowych lub roztopowych.
§ 6.
Odległości zamkniętych zbiorników na nawozy naturalne płynne oraz zamkniętych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych tych zbiorników, powinny wynosić co najmniej:
1) 10 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, jednak nie mniej niż 15 m od okien i drzwi w tych pomieszczeniach;
2) 15 m od magazynów środków spożywczych, a także od budynków służących przetwórstwu artykułów rolno-spożywczych;
3) 5 m od silosów na kiszonki;
4) 5 m od budynków magazynowych pasz i ziarna;
5) 5 m od silosów na zboże i pasze;
6) 4 m od granicy działki sąsiedniej.
Odległości otwartych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, otwartych zbiorników na nawozy naturalne płynne oraz płyt do przechowywania nawozów naturalnych stałych powinny wynosić co najmniej:
1) 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, jednak nie mniej niż 30 m od okien i drzwi w tych pomieszczeniach;
2) 50 m od magazynów środków spożywczych, a także od budynków służących przetwórstwu artykułów rolno-spożywczych;
3) 10 m od silosów na kiszonki;
4) 10 m od budynków magazynowych pasz i ziarna;
5) 5 m od silosów na zboże i pasze;
6) 4 m od granicy działki sąsiedniej.
Dopuszcza się sytuowanie zamkniętych zbiorników na nawozy naturalne płynne oraz zamkniętych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, a także płyt do przechowywania nawozów naturalnych stałych w odległościach mniejszych niż odległości określone w ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 6 lub na granicy działek, w przypadku gdy będą przylegać do tego samego rodzaju budowli rolniczych na działce sąsiedniej.
§ 7.
Odległości komór fermentacyjnych i zbiorników biogazu rolniczego powinny wynosić co najmniej:
1) 20 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od budynków inwentarskich;
2) 20 m od budynków innych niż budynki inwentarskie, niepowiązanych technologicznie z instalacją służącą do otrzymywania biogazu rolniczego;
3) 15 m od składu węgla i koksu;
4) 15 m od komór fermentacyjnych i zbiorników biogazu rolniczego, które są elementem odrębnych instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego;
5) 25 m od studni lub ujęć wód, jeżeli nie ustanowiono strefy ochronnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne , linii brzegu wód powierzchniowych oraz pasa morskiego;
6) 15 m od silosów na zboże i pasze;
7) 5 m od granicy działki sąsiedniej.
§ 8.
Odległość silosów na zboże i pasze o pojemności do 100 ton powinna wynosić co najmniej:
1) 8 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi;
2) 8 m od budynków innych niż budynki inwentarskie i gospodarcze;
3) 15 m od instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego;
4) 15 m od składu węgla i koksu;
5) 4 m od granicy działki sąsiedniej.
Odległość silosów na zboże i pasze o pojemności większej niż 100 ton powinna wynosić co najmniej:
1) 10 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od budynków inwentarskich, jednak nie mniej niż 15 m od okien i drzwi w tych pomieszczeniach oraz budynkach;
2) 8 m od budynków innych niż budynki inwentarskie;
3) 15 m od instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego;
4) 15 m od składu węgla i koksu;
5) 4 m od granicy działki sąsiedniej.
§ 9.
Odległość silosów na kiszonki powinna wynosić co najmniej:
1) 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jednak nie mniej niż 30 m od okien i drzwi w tych pomieszczeniach;
2) 50 m od magazynów środków spożywczych, a także od budynków służących przetwórstwu artykułów rolno-spożywczych;
3) 8 m od budynków magazynowych pasz i ziarna;
4) 15 m od instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego;
5) 15 m od składu węgla i koksu;
6) 5 m od granicy działki sąsiedniej.
Silosy na kiszonki powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne.
§ 10.
Odległość myjni urządzeń ochrony roślin powinna wynosić co najmniej:
1) 30 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, urządzeń wodnych do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych, urządzeń wodnych prowadzących wody powierzchniowe, ujęć wody oraz zbiorników i cieków wodnych, silosów na kiszonki, budynków magazynowych pasz i ziarna, magazynów środków spożywczych oraz budynków służących przetwórstwu artykułów rolno-spożywczych;
2) 5 m od granicy działki sąsiedniej.
§ 11.
Odległości między budowlami rolniczymi a budowlami i budynkami związanymi z nimi technologicznie nie ogranicza się, chyba że przepisy o ochronie przeciwpożarowej stanowią inaczej.
§ 12.
Nie ogranicza się odległości, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 6, § 8 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 5 oraz § 9 ust. 1 pkt 6, jeżeli działka sąsiednia jest własnością inwestora lub inwestor jest jej użytkownikiem wieczystym.
§ 13.
Budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy lub wydzielanie się substancji toksycznych, powinny być odizolowane od przyległych terenów pasem zieleni złożonym z roślinności średnio- i wysokopiennej.
Rozdział 3. Budowle rolnicze i urządzenia budowlane z nimi związane
§ 14.
Budowle rolnicze i urządzenia budowlane z nimi związane powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób zapewniający w fazie budowy i eksploatacji zachowanie stanów granicznych nośności i użytkowania konstrukcji.
W stalowych elementach konstrukcyjnych budowli rolniczych narażonych na korozję należy, niezależnie od zabezpieczenia antykorozyjnego, stosować naddatki.
§ 15.
Posadowienie budowli rolniczych i urządzeń budowlanych z nimi związanych powinno:
1) być dostosowane do:
warunków hydrogeologicznych i innych cech podłoża gruntowego,
rodzaju konstrukcji oraz sposobu użytkowania budowli rolniczych i urządzeń budowlanych z nimi związanych;
2) zapewniać zachowanie stanów granicznych nośności i użytkowania konstrukcji.
§ 16.
Występujące w budowlach rolniczych urządzenia techniczne powodujące wstrząsy i wibracje powinny być wykonane na oddzielnych fundamentach, z zachowaniem odstępów dylatacyjnych, w sposób uniemożliwiający przenoszenie wstrząsów i wibracji na fundamenty tych budowli.
Fundamenty budowli rolniczych i urządzeń budowlanych z nimi związanych powinny być zabezpieczone przed:
1) negatywnymi skutkami oddziaływania wód gruntowych;
2) skutkami przemarzania podłoża gruntowego, jeżeli podłoże stanowią grunty wysadzinowe;
3) uszkodzeniami umożliwiającymi przeniknięcie do gruntu szkodliwych substancji znajdujących się w tych budowlach i urządzeniach.
§ 17.
Przegrody budowlane budowli rolniczych powinny być zaprojektowane i wykonane z zapewnieniem bezpieczeństwa i odporności ogniowej konstrukcji, a materiały powinny być dobrane tak, aby zapewniały walory użytkowe i trwałość tych budowli.
§ 18.
W silosach na zboże i pasze jest niedopuszczalne stosowanie toksycznych związków chemicznych i materiałów budowlanych o stężeniu naturalnych izotopów promieniotwórczych większym od stężenia określonego w przepisach w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi.
§ 19.
Przegrody budowlane podziemnych budowli rolniczych oraz zagłębione w gruncie części przegród pozostałych budowli rolniczych powinny być zabezpieczone przed negatywnymi skutkami oddziaływania wód gruntowych oraz przed zawilgoceniem i przenikaniem wilgoci do wnętrza tych budowli.
§ 20.
Przegrody budowlane budowli rolniczych narażone na negatywne oddziaływanie środowiska wewnętrznego, niezależnie od szczelności ich wykonania, powinny być osłonięte od wewnątrz powłokami zabezpieczającymi.
Przegrody budowlane, o których mowa w ust. 1, powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób umożliwiający wymianę zniszczonych lub uszkodzonych elementów.
§ 21.
Przykrycia podziemnych budowli rolniczych przenoszące obciążenie zewnętrzne stałe lub zmienne powinny być oznakowane tablicami ostrzegawczymi zawierającymi informacje o wielkości dopuszczalnych obciążeń i ich rozmieszczeniu.
§ 22.
W instalacjach służących do otrzymywania biogazu rolniczego powinny być stosowane niskociśnieniowe zbiorniki biogazu rolniczego wykonane z metalu, żelbetu lub tworzyw elastycznych.
Zbiorniki powłokowe biogazu rolniczego wykonane z tworzyw elastycznych powinny być zabezpieczone ogrodzeniem o wysokości co najmniej 1,8 m.
Odległość ogrodzenia od płaszcza zbiornika biogazu rolniczego powinna wynosić co najmniej 0,85 m.
Dopuszcza się odległość mniejszą niż odległość określona w ust. 3 pod warunkiem wykonania ogrodzenia w sposób uniemożliwiający sięgnięcie do płaszcza zbiornika biogazu rolniczego.
Zbiorniki biogazu rolniczego wykonane z metalu lub żelbetu mogą być nieobudowane.
Podziemne zbiorniki biogazu rolniczego mogą być obciążone jedynie znajdującym się nad nimi gruntem.
§ 23.
Komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób zabezpieczający przed:
1) pożarem lub wybuchem;
2) zamarznięciem przewodów doprowadzających i odprowadzających gaz;
3) kondensacją gazu;
4) korozją powodowaną przez substancje zawarte w gazie, w szczególności przez amoniak i siarkowodór.
§ 24.
Komory fermentacyjne powinny być wykonywane z materiałów niepalnych.
Izolacja cieplna komór fermentacyjnych i przewodów biogazu rolniczego powinna być wykonana w sposób zapewniający nierozprzestrzenianie się ognia.
§ 25.
Komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego powinny być chronione od elektryczności statycznej.
Instalacje elektryczne powinny być prowadzone w rurach o stopniu ochrony nie niższym niż IP-54. W przypadku stosowania mieszadeł nurkowych stopień ochrony powinien wynosić IP-68.
§ 26.
Tworzywa elastyczne, z których wykonuje się zbiorniki biogazu rolniczego, powinny charakteryzować się:
1) wytrzymałością na rozrywanie wynoszącą co najmniej 15 N/cmb;
2) przepuszczalnością metanu nie większą niż 10 cm^3^/m^2^h bar;
3) odpornością na działanie temperatur w granicach od −30°C do +50°C;
4) możliwością odprowadzania ładunków elektrostatycznych.
§ 27.
W pomieszczeniach, w których znajdują się zbiorniki biogazu rolniczego, należy zapewnić wentylację grawitacyjną.
Otwory nawiewne w pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, powinny znajdować się bezpośrednio nad posadzką, a kanały wywiewne powinny być wyprowadzone ponad dach.
W pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, otwory nawiewne i kanały wywiewne powinny mieć powierzchnię przekroju dla zbiorników biogazu rolniczego o pojemności:
1) do 50 m^3^ - 400 cm^2^;
2) powyżej 50 m^3^ do 100 m^3^ - 700 cm^2^;
3) powyżej 100 m^3^ do 200 m^3^ - 1000 cm^2^;
4) powyżej 200 m^3^ - 1500 cm^2^.
§ 28.
Pomieszczenia sterowni znajdujące się obok komór fermentacyjnych powinny być wentylowane.
§ 29.
Do usuwania i przechowywania nawozów naturalnych powinny być zastosowane budowle rolnicze i urządzenia budowlane z nimi związane odpowiednie do systemów utrzymywania zwierząt.
Zbiorniki na nawozy naturalne płynne powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne.
Zamknięte zbiorniki na nawozy naturalne płynne powinny mieć szczelne przykrycie, wylot wentylacyjny i zamykany otwór wejściowy, z wyłączeniem zbiorników na nawozy naturalne płynne lub ich części, które znajdują się pod budynkiem inwentarskim i stanowią technologiczne wyposażenie tego budynku.
Zbiorniki na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne, a w przypadku gdy są to zamknięte zbiorniki na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej - szczelne przykrycie, wylot wentylacyjny i zamykany otwór wejściowy.
Konstrukcja zbiorników na nawozy naturalne płynne oraz zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej powinna zapewniać warunki ich użytkowania przez:
1) umożliwienie dojazdu oraz opróżnienia gromadzących się osadów;
2) wykonanie spadków w dnie w kierunku komory czerpalnej nawozów naturalnych płynnych oraz produktów pofermentacyjnych w postaci płynnej;
3) wykonanie spadków na zewnątrz, aby był możliwy odpływ wód opadowych lub roztopowych.
Zbiorniki na nawozy naturalne płynne i zbiorniki na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej o wysokości mniejszej niż 1,8 m oraz niewyposażone w przykrycie sztywne powinny być zabezpieczone ogrodzeniem o wysokości co najmniej 1,8 m.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.