Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 zarządza się, co następuje:

§ 1.

W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wprowadza się następujące zmiany:

1) w § 4:

1) posiada plan działalności rolnośrodowiskowej, który sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 , zwanej dalej „ustawą o Planie Strategicznym”, przy udziale odpowiednio doradcy rolnośrodowiskowego lub eksperta przyrodniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej „Agencją”;

1. W przypadku gdy rolnik jednocześnie realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne i zobowiązanie, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej „zobowiązaniem ekologicznym”, lub inne zobowiązania w dziedzinie zarządzania, o których mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 , zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/2115”, na użytkach rolnych, na których prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej , zwane dalej „zobowiązaniem ekologicznym PS”, lub zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne, o których mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2021/2115, w ramach interwencji, o których mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, zwane dalej „zobowiązaniami rolno-środowiskowo-klimatycznymi PS”: 1) rejestr działalności rolnośrodowiskowej może być prowadzony na jednym formularzu z rejestrem działalności ekologicznej prowadzonym w ramach realizowanego przez tego rolnika zobowiązania ekologicznego lub zobowiązania ekologicznego PS lub z rejestrem działalności rolnośrodowiskowej prowadzonym w ramach realizowanego przez tego rolnika zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego PS; 2) plan działalności rolnośrodowiskowej może być sporządzony na jednym formularzu z planem działalności ekologicznej sporządzonym w ramach realizowanego przez tego rolnika zobowiązania ekologicznego, lecz nie może być sporządzony na jednym formularzu z planem działalności ekologicznej sporządzonym w ramach realizowanego przez tego rolnika zobowiązania ekologicznego PS lub z planem działalności rolnośrodowiskowej sporządzonym w ramach realizowanego przez tego rolnika zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego PS.

2) w § 8 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

1. W przypadku gdy zastąpienie, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 2, zostało dokonane w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy o Planie Strategicznym, lecz przed dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, rolnik może o tym zastąpieniu poinformować kierownika biura powiatowego Agencji, dołączając do wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej kopię dokumentu, o którym mowa w § 20 ust. 3.

3) w § 9:

1. Jeżeli na danym obszarze jest realizowane zobowiązanie ekologiczne, zobowiązanie ekologiczne PS lub zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PS, do tego obszaru nie przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna.

3a. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za realizację zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach: 1) pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, jeżeli na obszarze, na którym jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach tego pakietu, jest równocześnie realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PS w ramach interwencji, o których mowa w art. 42 ust. 1 pkt 5 lub 7 ustawy o Planie Strategicznym; 2) pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, jeżeli na obszarze, na którym jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach tego pakietu, jest równocześnie realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PS w ramach interwencji, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o Planie Strategicznym, lub w ramach interwencji, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy o Planie Strategicznym, w ramach wariantu Ogródki bioróżnorodności, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym dotyczących przyznawania płatności, o których mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym.

1. Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 nie może być przyznana w przypadku równoczesnej realizacji: 1) zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach wariantów pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2 lub 6; 2) zobowiązania ekologicznego; 3) zobowiązania ekologicznego PS.

4) w § 11 ust. 7 otrzymuje brzmienie:

1. Elementy krajobrazu określone w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym uznaje się za część działki rolnej, jeżeli ich szerokość nie przekracza szerokości określonej w tych przepisach.

5) w § 12:

1. W przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do gruntów ornych, z tym że w przypadku gruntów ornych, na których jest prowadzona uprawa konopi włóknistych, ta płatność jest przyznawana do gruntów ornych, w odniesieniu do których dokonano wpisu do rejestru producentów konopi włóknistych oraz podmiotów prowadzących działalność w zakresie skupu konopi włóknistych wymaganego na podstawie art. 47a ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii .

1b. W przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna do gruntów ornych, na których jest prowadzona uprawa konopi włóknistych, jest przyznawana, jeżeli rolnik ubiega się o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym, do tych gruntów za ten sam rok, w odniesieniu do którego ten rolnik ubiega się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej do tych gruntów, i są spełnione warunki przyznania pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym.

5b. W przypadku gdy dla obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty lub dla specjalnego obszaru ochrony siedlisk w rozumieniu odpowiednio art. 5 pkt 2c lub 19 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie zostały na podstawie tej ustawy ustanowione plan ochrony albo plan zadań ochronnych oraz nie jest to jednocześnie obszar specjalnej ochrony ptaków w rozumieniu art. 5 pkt 3 tej ustawy, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. i-l jest przyznawana, jeżeli regionalny dyrektor ochrony środowiska, który sprawuje nadzór nad tymi obszarami, potwierdził pisemnie na formularzu określonym w metodyce, o której mowa w § 4 ust. 2 pkt 4a, że dany wariant może być realizowany.

6) § 17 otrzymuje brzmienie:

§ 17. W przypadku wariantu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a, realizowanego na gruntach ornych położonych na obszarach zagrożonych erozją wodną, których wykaz jest określony w przepisach w sprawie norm w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w brzmieniu z dnia 24 sierpnia 2022 r., Dz. U, poz. 1775), płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w części przysługującej za realizację tego wariantu na tych gruntach ornych jest przyznawana do powierzchni nie większej niż 70% powierzchni tych gruntów ornych.

7) po § 18 dodaje się § 18a w brzmieniu:

§ 18a. 1. Rolnikowi lub zarządcy może zostać przyznana dodatkowa płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna do powierzchni obszarów przyrodniczych: 1) zalanej lub podtopionej w danym roku, przy czym zalanie lub podtopienie występuje, gdy stan wysycenia profilu glebowego wodą utrzymuje się na poziomie przynajmniej 80% co najmniej przez 12 następujących po sobie dni w okresie od dnia 1 maja do dnia 30 września, co potwierdza wykaz działek wraz z danymi przestrzennymi tych działek oraz zalanego lub podtopionego obszaru na tych działkach sporządzany corocznie przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy, 2) która jest położona na działkach rolnych, na których jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w lit. c, albo pkt 5, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w lit. c, i objętych obszarem zatwierdzonym odpowiednio w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w lit. c, albo pkt 5, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w lit. c - o zwartym obszarze w gospodarstwie rolnym wynoszącym co najmniej 0,1 ha. 2. Wykaz wraz z danymi przestrzennymi, o których mowa w ust. 1 pkt 1, Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy udostępnia Agencji nie później niż do dnia 2 października danego roku. 3. Wysokość płatności, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn stawki płatności w wysokości 280 zł/ha i powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności. 4. Przy ustalaniu wysokości płatności, o której mowa w ust. 1, przepis § 15 ust. 3 stosuje się odpowiednio. 5. Do płatności, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów § 16.

8) w § 19:

• uchyla się pkt 1,

• w pkt 3 lit. a i b otrzymują brzmienie:

a) działkach referencyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz. Urz. UE L 183 z 08.07.2022, str. 12), zwanych dalej „działkami referencyjnymi”, b) sposobie użytkowania działek referencyjnych w ramach zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, zawierające w szczególności wskazanie: - pakietu lub wariantu realizowanych na danej działce referencyjnej oraz powierzchni deklarowanej do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, - roślin uprawnych uprawianych na danej działce referencyjnej zadeklarowanej do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej - w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, oraz wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a, - roślin uprawnych uprawianych na danej działce referencyjnej zadeklarowanej do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, a w przypadku uprawy roślin odmian regionalnych lub odmian amatorskich - również nazw tych odmian - w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, - mieszanek roślin uprawnych uprawianych na danej działce referencyjnej zadeklarowanej do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej - w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, oraz wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b, - gatunków oraz odmian drzew uprawianych na danej działce referencyjnej zadeklarowanej do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej - w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 3, - praktyki dodatkowej, o której mowa w części I ust. 4 pkt 2 lub 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia;

• pkt 4 otrzymuje brzmienie:

4) oświadczenia oraz informacje, jakie powinny być zawarte we wniosku o przyznanie podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 20 pkt 1 lit. a ustawy o Planie Strategicznym, określone w przepisach ustawy o Planie Strategicznym lub w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, niewymienione w pkt 2 i 3;

1. Wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy o Planie Strategicznym. 2a. Zgłoszenia zmian we wniosku, o którym mowa w ust. 2, dokonuje się w terminie określonym do dokonywania zgłoszeń zmian we wnioskach o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy o Planie Strategicznym. Przepisu art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym nie stosuje się.

• uprawianych na danej działce, zawartego w oświadczeniu o sposobie użytkowania działek referencyjnych, lecz wyłącznie w ramach tego samego pakietu lub jego wariantu i tylko w przypadku, o którym mowa w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014.

9) w § 21:

W przypadku gdy do rolnika lub zarządcy mają zastosowanie wymogi, o których mowa w § 4 ust. 3 pkt 1 lit. b lub c lub pkt 2, rolnik lub zarządca przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy o Planie Strategicznym, w roku, w którym określono te wymogi, składają do kierownika biura powiatowego Agencji informację zawierającą wskazanie realizowanego pakietu lub wariantu oraz tych wymogów, sporządzoną na formularzu udostępnionym przez Agencję.

W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 rolnik lub zarządca składają do kierownika biura powiatowego Agencji przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy o Planie Strategicznym, w roku, w którym złożono wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego zobowiązania:

10) w § 22:

1. Rolnik lub zarządca wskazują we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej: 1) powierzchnie, na których realizują poszczególne pakiety lub warianty, oraz określone w planie działalności rolnośrodowiskowej elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 3 - w przypadku pakietów lub wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-8; 2) części obszarów, na których jest realizowane zobowiązanie w ramach pakietów wymienionych § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 8, które mają pozostać nieskoszone w danym roku; 3) miejsca na obszarze, na którym jest realizowane zobowiązanie w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, w których są zasadzone poszczególne drzewa odmian wymienionych w ust. 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia lub odmian tradycyjnie uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1950 r. 3. Jeżeli rolnik równocześnie nie ubiega się o przyznanie podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 20 pkt 1 lit. a ustawy o Planie Strategicznym, we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej wskazuje również: 1) drzewa ustanowione pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody; 2) rowy, których szerokość nie przekracza 2 m; 3) oczka wodne w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m^2^; 4) powierzchnie upraw, do których nie ubiega się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.

11) w § 27 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

1. Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna za dany rok może zostać przyznana spadkobiercy rolnika lub zarządcy, jeżeli ten spadkobierca złożył wniosek, o którym mowa w ust. 2, w terminie składania wniosków o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy o Planie Strategicznym, a gdy ten termin upłynął - wyłącznie w przypadku określonym w art. 60 ust. 1 zdanie drugie ustawy o Planie Strategicznym.

12) w § 28 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

1. Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna za dany rok może zostać przyznana następcy prawnemu rolnika lub zarządcy, jeżeli ten następca złożył wniosek, o którym mowa w ust. 2, w terminie składania wniosków o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy o Planie Strategicznym, a gdy ten termin upłynął - wyłącznie w przypadku określonym w art. 60 ust. 1 zdanie drugie ustawy o Planie Strategicznym.

13) w § 29 ust. 3 otrzymuje brzmienie: