Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 70 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczegółowe warunki i szczegółowy tryb przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 , zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/2115”, obejmujące płatności do:
obszarów z roślinami miododajnymi,
rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi,
integrowanej produkcji roślin,
biologicznej ochrony upraw,
retencjonowania wody na trwałych użytkach zielonych
- zwane dalej „płatnościami w ramach ekoschematów”;
2) szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski o przyznanie płatności w ramach ekoschematów, zwane dalej „wnioskami o przyznanie płatności”;
3) szczegółowe warunki i szczegółowy tryb przyznawania płatności w ramach ekoschematów następcy prawnemu rolnika lub przejmującemu gospodarstwo;
4) wysokość kar i sposób ich obliczania, z wyjątkiem kar administracyjnych;
5) listę roślin miododajnych, do uprawy których mogą zostać przyznane płatności do obszarów z roślinami miododajnymi;
6) praktyki służące zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi, których realizacja jest warunkiem przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi, oraz liczbę punktów przyznawanych za realizację tych praktyk, a także minimalną liczbę punktów, która uprawnia do uzyskania tej płatności.
§ 2.
Płatności, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, przyznaje się rolnikowi za przestrzeganie wymogów dla poszczególnych płatności, zgodnych z art. 31 ust. 5 rozporządzenia 2021/2115, w tym wykraczających poza odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Wymogi dla poszczególnych płatności, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 3.
Płatności do obszarów z roślinami miododajnymi są przyznawane:
1) do powierzchni gruntów ornych, z wyłączeniem powierzchni obszarów nieprodukcyjnych będących gruntami ugorowanymi z roślinami miododajnymi, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanej dalej „ustawą”;
2) jeżeli rolnik utworzył obszar z roślinami miododajnymi poprzez wysianie mieszanki składającej się co najmniej z dwóch gatunków roślin miododajnych wymienionych w załączniku nr 3 do rozporządzenia, z tym że mieszanka ta obejmuje co najmniej jeden gatunek roślin miododajnych z gatunków wymienionych w wykazie nr 1 tego załącznika, a gatunki roślin miododajnych z gatunków wymienionych w wykazie nr 2 tego załącznika nie są dominujące w tej mieszance.
§ 4.
Płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi są przyznawane za realizację co najmniej jednej z następujących praktyk służących zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi:
1) Ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych z obsadą zwierząt;
2) Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe;
3) Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia:
w wariancie podstawowym lub
w wariancie z wapnowaniem;
4) Zróżnicowana struktura upraw;
5) Wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji;
6) Stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo;
7) Uproszczone systemy uprawy;
8) Wymieszanie słomy z glebą.
Za realizację praktyk, o których mowa w ust. 1, przyznaje się następującą liczbę punktów:
1) 5 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 1;
2) 5 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 2;
3) 1 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 3, w wariancie podstawowym;
4) 3 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 3, w wariancie z wapnowaniem;
5) 3 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 4;
6) 2 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 5;
7) 3 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 6;
8) 4 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 7;
9) 2 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 8.
Minimalna liczba punktów uprawniająca do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi stanowi iloczyn 25% powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie oraz 5 pkt przyznawanych za hektar.
§ 5.
W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, punkty są przyznawane:
1) do powierzchni trwałych użytków zielonych położonych poza obszarem Natura 2000; punkty są przyznawane również, jeżeli w dniu, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, użytki te były położone poza obszarem Natura 2000, a w trakcie realizacji tej praktyki zostały włączone do obszaru Natura 2000;
2) jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, był posiadaczem zwierząt wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt .
Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) spełnia je małżonek rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów oraz
2) małżonek rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów wyraził pisemną zgodę na przyznanie płatności w ramach ekoschematów temu rolnikowi z uwzględnieniem zwierząt, których posiadaczem jest małżonek tego rolnika.
Wyrażając zgodę, o której mowa w ust. 2 pkt 2, małżonek rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów podaje swój numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej „numerem identyfikacyjnym”, oraz numery identyfikacyjne zwierząt lub siedzibę stada zwierząt objętych tą zgodą, zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Liczba zwierząt, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest ustalana z uwzględnieniem wartości współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia i stanowi iloraz sumy iloczynów liczby poszczególnych zwierząt i wartości współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt na DJP oraz liczby dni w okresie, w którym rolnik lub jego małżonek był posiadaczem tych zwierząt.
§ 6.
W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych, na których:
1) po plonie głównym lub po ugorowaniu są uprawiane międzyplony ozime, które nie są uprawą w plonie głównym w roku następującym po wysiewie tego międzyplonu, lub
2) wykonano wsiewkę śródplonową w uprawę w plonie głównym.
Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik wysieje:
1) wsiewkę roślin bobowatych drobnonasiennych lub mieszankę z udziałem roślin bobowatych drobnonasiennych w uprawę w plonie głównym lub
2) międzyplon ozimy w formie mieszanki utworzonej co najmniej z dwóch gatunków roślin z następujących grup:
zboża,
oleiste,
pastewne,
bobowate drobnonasienne,
bobowate grubonasienne,
miododajne
- z wyłączeniem mieszanki złożonej wyłącznie z gatunków zbóż.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, rolnik jest obowiązany do złożenia za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej „Agencją”, w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, albo kierownikowi biura powiatowego Agencji, na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej, oświadczenia o dacie zbioru uprawy w plonie głównym w terminie 7 dni od dnia zbioru tej uprawy.
§ 7.
W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 3, w wariancie podstawowym punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych i trwałych użytków zielonych, z wyłączeniem powierzchni gruntów:
1) do których rolnik ubiega się o przyznanie:
płatności do obszarów z roślinami miododajnymi, jeżeli praktyka ta została zrealizowana przed dniem 31 sierpnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, albo
płatności do integrowanej produkcji roślin, albo
pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach interwencji, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy, w ramach wariantu Wieloletnie pasy kwietne, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy dotyczących płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, albo
2) objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2021/2115, zwanym dalej „zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym”, w ramach wariantu, o którym mowa w pkt 1 lit. c.
Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik posiada plan nawozowy opracowany do powierzchni gruntów, o których mowa w ust. 1, w terminie:
1) 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności, albo
2) do dnia 30 września roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności - w przypadku upraw ozimych wysiewanych w roku złożenia tego wniosku.
W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 3, w wariancie z wapnowaniem punkty są przyznawane do powierzchni działki rolnej raz na 4 lata, jeżeli rolnik:
1) spełnia warunki, o których mowa w ust. 1 i 2;
2) posiada imienny dokument potwierdzający zakup nawozu wapniowego albo inny imienny dokument potwierdzający jego nabycie, w którym wskazano jego ilość;
3) zastosował wapnowanie na powierzchni gruntów w gospodarstwie o pH niższym lub równym 5,5 określonym w wynikach chemicznej analizy gleby;
4) do działki rolnej, do której ubiega się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów, w terminie 4 lat poprzedzających rok złożenia wniosku o przyznanie płatności, nie otrzymał z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej decyzji w sprawie przyznania dofinansowania na zakup nawozu wapniowego;
5) złoży za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo kierownikowi biura powiatowego Agencji w terminie 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności, oświadczenie, że nie otrzymał decyzji, o której mowa w pkt 4.
Plan nawozowy, o którym mowa w ust. 2, sporządza się w oparciu o bilans azotu i chemiczną analizę gleby wykonywaną w:
1) laboratorium wykonującym badania agrochemiczne gleb;
2) oparciu o próbki gleby pobrane zgodnie z normą w zakresie pobierania próbek do badań agrochemicznych gleby z poszczególnych działek rolnych położonych na gruntach ornych i trwałych użytkach zielonych.
§ 8.
W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 4, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych.
Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik na gruntach ornych uprawia co najmniej trzy różne uprawy, w tym co najmniej jedną uprawę mającą pozytywny wpływ na bilans glebowej materii organicznej.
Za uprawę uznaje się uprawę, która została określona jako uprawa w przepisach wydanych na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy.
Uprawy mające pozytywny wpływ na bilans glebowej materii organicznej zostały określone w wykazie nr 1 w załączniku nr 5 do rozporządzenia.
Powierzchnia uprawy będąca jedną z trzech upraw o największej powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie nie może stanowić powierzchni:
1) gruntów ugorowanych;
2) gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności do obszarów z roślinami miododajnymi albo pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach interwencji, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy;
3) gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach interwencji, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy.
§ 9.
W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych.
Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik wymiesza obornik z glebą, przy czym zabieg przyorania obornika uznaje się za równoważny z jego wymieszaniem z glebą.
Rolnik na potwierdzenie realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, przesyła z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję zdjęcia geotagowane, o których mowa w art. 66 ust. 3 ustawy, na podstawie których będzie możliwe potwierdzenie zrealizowania tej praktyki.
Zdjęcia, o których mowa w ust. 3, rolnik przesyła niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia:
1) zrealizowania praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, jeżeli była ona zrealizowana po dniu, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, i nie później niż do dnia 7 listopada w roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, albo
2) w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, jeżeli praktyka, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, była zrealizowana w roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, przed dniem złożenia tego wniosku lub przed dniem 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.
W przypadku gdy rolnik na potrzeby realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, nabył obornik, jest obowiązany posiadać imienny dokument potwierdzający zakup obornika albo inny imienny dokument potwierdzający jego nabycie.
§ 10.
W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych i trwałych użytków zielonych.
Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik stosuje nawóz naturalny płynny, o którym mowa w art. 16 pkt 30b lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne , zwany dalej „nawozem naturalnym płynnym”.
Rolnik na potwierdzenie realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, przesyła z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję zdjęcia geotagowane, o których mowa w art. 66 ust. 3 ustawy, na podstawie których będzie możliwe potwierdzenie zrealizowania tej praktyki.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.