Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 28 grudnia 2022 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa wymagania dla:
1) prowadzenia procesu mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych;
2) instalacji, w której jest prowadzony proces, o którym mowa w pkt 1;
3) odpadów powstających w wyniku procesu, o którym mowa w pkt 1.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) instalacji - należy przez to rozumieć zespół stacjonarnych urządzeń technicznych, o którym mowa w art. 3 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska ;
2) kodzie - należy przez to rozumieć kod określony zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, zwanej dalej „ustawą”; poprzedzenie kodu odpadu literami „ex” oznacza, że kod z tym oznaczeniem obejmuje wyłącznie określone odpady wyodrębnione z rodzaju odpadów, o których mowa w tych przepisach.
§ 3.
Proces mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych składa się z procesów:
1) mechanicznego przetwarzania odpadów,
2) biologicznego przetwarzania odpadów
- połączonych w jeden zintegrowany proces technologiczny przetwarzania tych odpadów w celu ich przygotowania do procesów odzysku, w tym recyklingu, odzysku energii, termicznego przekształcania, lub do procesów unieszkodliwiania, w tym procesów składowania i termicznego przekształcania.
Proces mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych jest prowadzony w instalacji.
Proces mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych nie może być prowadzony na kwaterze składowiska odpadów.
Odpady kierowane do procesu mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych rozładowuje się w obiekcie zamkniętym instalacji będącym budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane , uniemożliwiającym oddziaływanie czynników atmosferycznych na te odpady, wyposażonym w szczelne podłoże zapobiegające przedostawaniu się odcieków do środowiska i w urządzenia wentylacyjne oraz ograniczające emisje zanieczyszczeń, w szczególności przedostawanie się pyłów do powietrza.
§ 4.
Proces mechanicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych polegający na wydzieleniu z nich określonych frakcji dających się wykorzystać - w zależności od składu niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych - materiałowo lub energetycznie oraz frakcji wymagającej dalszego biologicznego przetwarzania przebiega w obiekcie zamkniętym instalacji będącym budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, uniemożliwiającym oddziaływanie czynników atmosferycznych na te odpady, wyposażonym w szczelne podłoże zapobiegające przedostawaniu się odcieków do środowiska, w urządzenia wentylacyjne oraz ograniczające emisje zanieczyszczeń, w szczególności przedostawanie się pyłów do powietrza, i prowadzi do powstawania odpadów, w zależności od ich właściwości, o kodzie:
1) 19 12 01 - Papier i tektura;
2) 19 12 02 - Metale żelazne;
3) 19 12 03 - Metale nieżelazne;
4) 19 12 04 - Tworzywa sztuczne i guma;
5) 19 12 05 - Szkło;
6) 19 12 06* - Drewno zawierające substancje niebezpieczne;
7) 19 12 07 - Drewno inne niż wymienione w 19 12 06;
8) 19 12 08 - Tekstylia;
9) 19 12 10 - Odpady palne (paliwo alternatywne);
10) 19 12 11* - Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne;
11) ex 19 12 12 - Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11 o frakcji o wielkości:
od 0 do 80 mm, zwane dalej „frakcją podsitową”,
powyżej 80 mm, zwane dalej „frakcją nadsitową”.
W przypadku odpadów o kodzie ex 19 12 12 dopuszcza się wydzielenie frakcji podsitowej o wielkości większej niż od 0 do 80 mm. W takim przypadku frakcja nadsitowa przyjmuje wielkość odpowiednio powyżej tej wielkości frakcji podsitowej.
W przypadku odpadów o kodzie ex 19 12 12 dopuszcza się wydzielenie frakcji podsitowej o wielkości od 0 do 60 mm dla procesu biologicznego przetwarzania odpadów prowadzonego w warunkach beztlenowych. W takim przypadku frakcja nadsitowa przyjmuje wielkość odpowiednio powyżej tej wielkości frakcji podsitowej.
Wydzielenie frakcji podsitowej w procesie mechanicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych o wielkości do 20 mm oraz jej bezpośrednie składowanie na składowisku odpadów jest możliwe, o ile spełni ona kryteria dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów określone w przepisach wydanych na podstawie art. 118 ustawy. Frakcja ta jest klasyfikowana jako odpady o kodzie ex 19 12 12.
Dopuszcza się powstawanie z niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych poddanych procesowi mechanicznego przetwarzania odpadów o kodach:
1) z podgrupy:
15 01 - Odpady opakowaniowe (włącznie z selektywnie gromadzonymi komunalnymi odpadami opakowaniowymi),
16 02 - Odpady urządzeń elektrycznych i elektronicznych,
16 06 - Baterie i akumulatory,
17 01 - Odpady materiałów i elementów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (np. beton, cegły, płyty, ceramika),
17 02 - Odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych,
17 03 - Mieszanki bitumiczne, smoła i produkty smołowe;
2) z rodzaju:
16 01 03 - Zużyte opony,
20 01 27* - Farby, tusze, farby drukarskie, kleje, lepiszcze i żywice zawierające substancje niebezpieczne.
W przypadku instalacji, których roczna moc przerobowa przekracza roczną ilość odpadów o kodzie 20 03 01 przeznaczonych do przetwarzania, dopuszcza się zagospodarowanie wolnych mocy przerobowych do przetwarzania odpadów selektywnie zebranych przez ich doczyszczanie lub rozsortowywanie.
W przypadku instalacji, których roczna moc przerobowa przekracza roczną ilość odpadów o kodzie 20 03 01 przeznaczonych do przetwarzania, dopuszcza się zagospodarowanie wolnych mocy przerobowych do produkcji paliwa alternatywnego.
Procesy mechanicznego przetwarzania odpadów, o których mowa w ust. 1, 6 i 7, prowadzi się jako odrębne warianty eksploatacji instalacji.
Odpady powstałe w procesie mechanicznego przetwarzania odpadów są kierowane zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami do procesów odzysku albo do procesów unieszkodliwiania.
Odpady powstałe w procesie mechanicznego przetwarzania odpadów, o którym mowa w ust. 1, klasyfikowane jako odpady o kodzie 19 12 10, są przetwarzane w procesie odzysku R1 albo unieszkodliwiania D10, a odpady o kodzie 19 12 12 mogą być również przetwarzane w procesie odzysku R1 albo unieszkodliwiania D10.
Mechaniczne przetwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 1 i 4, stanowi proces odzysku R12 albo proces unieszkodliwiania D13.
Przetwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 6 i 7, stanowi proces odzysku R12.
§ 5.
Frakcja podsitowa, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 11 lit. a oraz ust. 2 i 3, wymaga zastosowania procesu biologicznego przetwarzania odpadów, który stanowi proces prowadzony w warunkach tlenowych lub beztlenowych, z udziałem mikroorganizmów, w wyniku którego następuje zmiana właściwości fizycznych, chemicznych lub biologicznych tej frakcji.
W procesie biologicznego przetwarzania odpadów, o którym mowa w ust. 1, przetwarza się frakcję podsitową powstałą w procesie mechanicznego przetwarzania odpadów prowadzonym w instalacji.
Frakcja podsitowa nie może być mieszana z odpadami zbieranymi w sposób selektywny.
Możliwe jest prowadzenie procesu biologicznego przetwarzania selektywnie zebranych bioodpadów, w wyniku którego powstaje:
1) produkt w postaci produktów nawozowych, nawozów lub środków wspomagających uprawę roślin spełniających wymagania określone w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1009 z dnia 5 czerwca 2019 r. ustanawiającego przepisy dotyczące udostępniania na rynku produktów nawozowych UE, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 i (WE) nr 1107/2009 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 lub ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu , albo
2) materiał po procesie kompostowania lub fermentacji będący odpadem.
Proces biologicznego przetwarzania odpadów, o którym mowa w ust. 4, prowadzi się jako odrębny wariant eksploatacji instalacji.
Proces biologicznego przetwarzania odpadów frakcji podsitowej w warunkach tlenowych prowadzi się zgodnie z następującymi wymaganiami:
1) jednostopniowo - stabilizacja przez co najmniej 4 tygodnie łącznie w zamkniętym urządzeniu technicznym wykonanym z materiału wytrzymałego na uszkodzenia mechaniczne i zapewniającym szczelność prowadzonego procesu (reaktorze) lub w zamkniętej hali, w warunkach wilgotności od 45% do 60%, z systemem odbierania odcieków, z aktywnym napowietrzaniem oraz regularnym przerzucaniem odpadów co najmniej raz w tygodniu oraz z ujmowaniem i oczyszczaniem gazów powstałych w wyniku prowadzenia procesu (powietrze procesowe), do czasu spełnienia wymagań, o których mowa w § 7 ust. 1, albo
2) dwustopniowo:
pierwszy stopień - stabilizacja przez co najmniej 2 tygodnie w reaktorze lub w zamkniętej hali, w warunkach wilgotności od 45% do 60%, z systemem odbierania odcieków, z aktywnym napowietrzaniem oraz z ujmowaniem i oczyszczaniem gazów powstałych w wyniku prowadzenia procesu (powietrze procesowe), do czasu osiągnięcia wartości parametru AT4 (aktywność oddychania stanowiąca parametr wyrażający zapotrzebowanie na tlen próbki odpadów przez 4 doby) poniżej 20 mg O2/g suchej masy,
drugi stopień - stabilizacja od 6 do 10 tygodni co najmniej w pryzmach, które są usytuowane na szczelnym podłożu zapobiegającym przedostawaniu się odcieków do środowiska, wyposażonym w system odbierania odcieków, i które są napowietrzane przez mechaniczne przerzucanie odpadów co najmniej raz w tygodniu.
Czas przetwarzania, o którym mowa w ust. 6 pkt 2 lit. b, może zostać skrócony albo wydłużony, pod warunkiem że łączny czas przetwarzania w ramach pierwszego i drugiego stopnia stabilizacji, o których mowa w ust. 6 pkt 2, wyniesie co najmniej 4 tygodnie, a powstałe odpady spełnią wymagania, o których mowa w § 7 ust. 1.
Proces biologicznego przetwarzania odpadów w warunkach beztlenowych prowadzi się dwustopniowo zgodnie z następującymi wymaganiami:
1) pierwszy stopień - fermentacja metanowa w zakresie mezofilowym przez co najmniej 20 dni lub fermentacja metanowa w zakresie termofilowym przez co najmniej 12 dni;
2) drugi stopień - stabilizacja tlenowa w reaktorze lub w zamkniętej hali, z systemem odbierania odcieków, z aktywnym napowietrzaniem oraz z ujmowaniem i oczyszczaniem gazów powstałych w wyniku prowadzenia procesu (powietrze procesowe), przez co najmniej 2 tygodnie; dopuszcza się w ramach drugiego stopnia stabilizacji tlenowej stabilizację w pryzmach, które są usytuowane na otwartym terenie, na szczelnym podłożu zapobiegającym przedostawaniu się odcieków do środowiska, wyposażonym w system odbierania odcieków, i które są napowietrzane przez mechaniczne przerzucanie odpadów co najmniej raz w tygodniu, przez co najmniej 3 tygodnie, o ile wartość parametru AT4 po pierwszym stopniu biologicznego przetwarzania w warunkach beztlenowych osiągnie wartość poniżej 20 mg O2/g suchej masy.
Odpady powstałe w procesach biologicznego przetwarzania odpadów, o których mowa w ust. 6 i 8, spełniające wymagania, o których mowa w § 7 ust. 1, klasyfikuje się jako odpady o kodzie 19 05 99 - Inne niewymienione odpady, zwane dalej „stabilizatem”.
Stabilizat jest unieszkodliwiany przez składowanie na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne albo termicznie przekształcany.
Frakcja stabilizatu, po przesianiu na sicie o prześwicie oczek o wielkości do 20 mm, może być stosowana do procesu odzysku wyłącznie na składowisku odpadów lub obiekcie unieszkodliwiania odpadów wydobywczych. Frakcja ta jest klasyfikowana jako odpady o kodzie 19 05 03 - Kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania).
Frakcja stabilizatu o wielkości powyżej 20 mm pozostała na sicie jest nadal klasyfikowana jako odpady o kodzie 19 05 99.
Biologiczne przetwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 2, stanowi proces odzysku R3 albo proces unieszkodliwiania D8.
Biologiczne przetwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 4, stanowi proces odzysku R3.
Mechaniczne przetwarzanie stabilizatu, o którym mowa w ust. 11, stanowi proces odzysku R12 albo proces unieszkodliwiania D13 i jest prowadzone na terenie zakładu, w którym prowadzi się proces biologicznego przetwarzania odpadów, o którym mowa w ust. 1.
§ 6.
Dopuszcza się proces biologicznego przetwarzania odpadów z wykorzystaniem procesu biologicznego suszenia niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych lub frakcji podsitowej, polegający na biologicznym suszeniu odpadów przez co najmniej 7 dni w warunkach tlenowych w reaktorze lub w zamkniętej hali, z systemem odbierania odcieków, z aktywnym napowietrzaniem oraz z oczyszczaniem gazów powstałych w wyniku prowadzenia procesu (powietrze procesowe).
Odpady powstałe w procesie biologicznego suszenia odpadów klasyfikuje się jako odpady o kodzie ex 19 05 01 - Nieprzekompostowane frakcje odpadów komunalnych i podobnych po biologicznym suszeniu i poddaje dalszej obróbce mechanicznej w instalacji. W wyniku tej obróbki powstają odpady klasyfikowane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy, w zależności od ich właściwości, jako odpady o kodzie:
1) 19 12 02 - Metale żelazne;
2) 19 12 03 - Metale nieżelazne;
3) 19 12 05 - Szkło;
4) 19 12 10 - Odpady palne (paliwo alternatywne);
5) 19 12 11 - Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne - powstałe w wyniku prowadzenia procesu biologicznego suszenia;
6) ex 19 12 12 - Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11 - powstałe w wyniku prowadzenia procesu biologicznego suszenia.
Dopuszcza się powstawanie z odpadów o kodzie ex 19 05 01, poddanych mechanicznemu przetworzeniu, odpadów o kodach z podgrupy:
1) 16 02 - Odpady urządzeń elektrycznych i elektronicznych;
2) 16 06 - Baterie i akumulatory;
3) 17 01 - Odpady materiałów i elementów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (np. beton, cegły, płyty, ceramika).
Odpady powstałe w procesie, o którym mowa w ust. 2, klasyfikowane jako odpady o kodzie 19 12 10, spełniające wymagania, o których mowa w § 7 ust. 2, są przetwarzane w procesie odzysku R1 albo unieszkodliwiania D10.
Do odpadów powstałych w procesie, o którym mowa w ust. 2, klasyfikowanych jako odpady o kodzie ex 19 12 12, stosuje się przepisy § 5 ust. 6-13 i 15.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.