Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 123 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepis ogólny
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) rodzaje i szczegółowe zasady działania publicznych:
placówek oświatowo-wychowawczych,
młodzieżowych ośrodków wychowawczych,
młodzieżowych ośrodków socjoterapii,
specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych,
specjalnych ośrodków wychowawczych,
ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych,
placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania
- zwanych dalej „placówkami”;
2) warunki pobytu dzieci i młodzieży w placówkach;
3) warunki i tryb udzielania wychowankom młodzieżowych ośrodków wychowawczych urlopów i przepustek;
4) warunki pobytu nieletnich matek i ich dzieci w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych oraz sposób dokumentowania pobytu nieletnich matek i ich dzieci w tych ośrodkach;
5) wysokość i zasady odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w placówkach;
6) warunki i zasady działania wolontariuszy.
Rozdział 2. Placówki oświatowo-wychowawcze
§ 2.
Placówkami oświatowo-wychowawczymi są:
1) placówki wychowania pozaszkolnego:
pałace młodzieży,
młodzieżowe domy kultury,
międzyszkolne ośrodki sportowe,
ogniska pracy pozaszkolnej,
ogrody jordanowskie,
pozaszkolne placówki specjalistyczne;
2) szkolne schroniska młodzieżowe:
całoroczne,
sezonowe.
§ 3.
Placówka wychowania pozaszkolnego realizuje zadania edukacyjne, wychowawcze, opiekuńcze, profilaktyczne, prozdrowotne, kulturalne, sportowe i rekreacyjne.
Zadania, o których mowa w ust. 1, są realizowane przez:
1) prowadzenie zajęć wspierających rozwój dzieci i młodzieży, mających na celu:
rozwijanie zainteresowań, szczególnych uzdolnień, doskonalenie umiejętności oraz pogłębianie wiedzy,
kształtowanie umiejętności spędzania czasu wolnego,
kształtowanie poszanowania dziedzictwa kulturowego regionu, kraju i innych kultur oraz poczucia własnej tożsamości, w szczególności narodowej, etnicznej i językowej,
przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym;
2) organizowanie:
imprez kulturalnych, w szczególności przeglądów, wystaw i festiwali,
wypoczynku, sportu i rekreacji dla dzieci i młodzieży,
działań alternatywnych wśród dzieci i młodzieży niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem społecznym.
Zadania, o których mowa w ust. 1, są realizowane w siedzibie placówki wychowania pozaszkolnego lub poza tą siedzibą.
§ 4.
W placówce wychowania pozaszkolnego są organizowane zajęcia stałe, okresowe lub okazjonalne, wynikające z potrzeb środowiska lokalnego.
Zajęcia, o których mowa w ust. 1, mogą być organizowane w grupach.
Organizację zajęć, o których mowa w ust. 1, i liczbę wychowanków w grupie określa dyrektor placówki wychowania pozaszkolnego w uzgodnieniu z organem prowadzącym placówkę wychowania pozaszkolnego.
Organizację zajęć stałych określa się w tygodniowym rozkładzie zajęć placówki wychowania pozaszkolnego.
§ 5.
Do zadań szkolnego schroniska młodzieżowego należy:
1) upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży krajoznawstwa i różnych form turystyki jako aktywnych form wypoczynku;
2) prowadzenie poradnictwa i informacji krajoznawczo-turystycznej;
3) zapewnienie dzieciom i młodzieży oraz ich opiekunom tanich miejsc noclegowych;
4) zapewnienie opieki i wychowania dzieciom i młodzieży przebywającym w szkolnym schronisku młodzieżowym.
§ 6.
Szkolne schronisko młodzieżowe posiada:
1) powierzchnię mieszkalną nie mniejszą niż:
2,5 m^2^na osobę - przy wyposażeniu w łóżka jednopoziomowe lub tapczany lub
1,5 m^2^na osobę - przy wyposażeniu w łóżka piętrowe;
2) pomieszczenia mieszkalne wyposażone w łóżka lub tapczany, kołdry lub koce, bieliznę pościelową, szafy ubraniowe lub wieszaki, stół, krzesła lub taborety, lustro i kosz na śmieci;
3) pomieszczenie do przechowywania bagażu i sprzętu turystycznego;
4) pomieszczenie do suszenia odzieży;
5) ogrzewanie zapewniające utrzymanie w pomieszczeniach temperatury co najmniej 18°C.
Szkolne schronisko młodzieżowe:
1) całoroczne - jest zlokalizowane w samodzielnym budynku lub w wydzielonej części budynku;
2) sezonowe - jest organizowane w pomieszczeniach szkoły lub bursy, o której mowa w § 61.
§ 7.
Pora nocna w szkolnym schronisku młodzieżowym trwa od godziny 22.00 do godziny 6.00.
§ 8.
Placówka oświatowo-wychowawcza może posiadać filię.
Filię tworzy, przekształca i likwiduje organ prowadzący placówkę oświatowo-wychowawczą.
§ 9.
Placówka oświatowo-wychowawcza prowadzi działalność przez cały rok kalendarzowy. W organizacji pracy placówki oświatowo-wychowawczej nie przewiduje się ferii szkolnych.
Szkolne schronisko młodzieżowe sezonowe prowadzi działalność w niektórych okresach roku kalendarzowego, w tym w okresie ferii szkolnych i w dniach, w których nie odbywają się zajęcia dydaktyczno-wychowawcze, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, zwanej dalej „ustawą”.
Rozdział 3. Młodzieżowe ośrodki wychowawcze i młodzieżowe ośrodki socjoterapii
§ 10.
Młodzieżowe ośrodki wychowawcze są prowadzone dla dzieci i młodzieży:
1) niedostosowanych społecznie, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy, wychowania, pomocy psychologiczno-pedagogicznej i resocjalizacji - jako młodzieżowe ośrodki wychowawcze o charakterze resocjalizacyjno-wychowawczym;
2) niedostosowanych społecznie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim lub z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy, wychowania, pomocy psychologiczno-pedagogicznej i resocjalizacji - jako młodzieżowe ośrodki wychowawcze o charakterze resocjalizacyjno-rewalidacyjnym.
§ 11.
Do zadań młodzieżowego ośrodka wychowawczego należy eliminowanie przejawów niedostosowania społecznego i przygotowanie wychowanków do samodzielnego, odpowiedzialnego i zgodnego z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi życia po opuszczeniu młodzieżowego ośrodka wychowawczego.
W statucie młodzieżowego ośrodka wychowawczego można wskazać szczególne obszary oddziaływań resocjalizacyjnych, terapeutycznych, wychowawczych lub opiekuńczych kierowanych do wychowanków z określonymi problemami wychowawczymi.
§ 12.
Nieletni, wobec którego sąd rodzinny orzekł o umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub o tymczasowym umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, staje się wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego z dniem zawiadomienia dyrektora młodzieżowego ośrodka wychowawczego przez komisję, o której mowa w art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich , zwanej dalej „ustawą o nieletnich”, o skierowaniu tego nieletniego do młodzieżowego ośrodka wychowawczego.
Za wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego uznaje się również nieletniego zwolnionego z młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który uzyskał zgodę na pozostanie w tym ośrodku, o której mowa w art. 184 ustawy o nieletnich. Przepisów § 13-15, § 17 ust. 1 i 5, § 25 ust. 3 i 4 oraz § 33 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 nie stosuje się, a przepisy § 16, § 17 ust. 2, 4 i 7, § 18, § 19 i § 26 ust. 3 i 5 stosuje się odpowiednio.
§ 13.
Dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego lub upoważniony przez niego pracownik pedagogiczny:
1) zapoznaje wychowanka z jego prawami i obowiązkami oraz zasadami pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz poucza go o terminie i sposobie składania zażalenia, o którym mowa w art. 107 ust. 1 pkt 21 ustawy o nieletnich, oraz
2) przeprowadza z wychowankiem rozmowę wstępną
- zgodnie z art. 179 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o nieletnich.
Wychowanek młodzieżowego ośrodka wychowawczego potwierdza własnoręcznym podpisem, że zapoznał się z prawami i obowiązkami oraz zasadami pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz że został pouczony o terminie i sposobie składania zażalenia, o którym mowa w art. 107 ust. 1 pkt 21 ustawy o nieletnich. W przypadku odmowy złożenia podpisu przez wychowanka dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego lub upoważniony przez niego pracownik pedagogiczny, o którym mowa w ust. 1, sporządza adnotację o odmowie, którą dołącza się do indywidualnej teczki wychowanka, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 7 ustawy.
§ 14.
Urlop, o którym mowa w art. 180 ust. 1 pkt 1 ustawy o nieletnich, zwany dalej „urlopem”, może być udzielony wychowankowi młodzieżowego ośrodka wychowawczego w dniach, w których w szkole, do której wychowanek uczęszcza, nie odbywają się zajęcia dydaktyczno-wychowawcze, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Wniosek o wyrażenie przez sędziego rodzinnego zgody na udzielenie wychowankowi młodzieżowego ośrodka wychowawczego urlopu, o którym mowa w art. 180 ust. 1 pkt 1 ustawy o nieletnich, składa dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego, na prośbę wychowanka. Do wniosku dołącza się:
1) zgodę organu prowadzącego postępowanie, o której mowa w art. 180 ust. 3 ustawy o nieletnich - w przypadku wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego, wobec którego toczy się postępowanie w związku z dopuszczeniem się czynu zabronionego;
2) zgodę organu prowadzącego postępowanie, o której mowa w art. 292 ustawy o nieletnich - w przypadku wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który został tymczasowo umieszczony w młodzieżowym ośrodku wychowawczym;
3) informację o porozumieniu z dyrektorem placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorem regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej, rodziną zastępczą zawodową, rodziną zastępczą niezawodową albo prowadzącym rodzinny dom dziecka - w przypadku, o którym mowa w art. 180 ust. 4 ustawy o nieletnich.
Wychowawca, w porozumieniu z wychowankiem, po uzyskaniu zgody sędziego rodzinnego, o której mowa w art. 180 ust. 1 pkt 1 ustawy o nieletnich, przedstawia dyrektorowi młodzieżowego ośrodka wychowawczego informację zawierającą przebieg podróży wychowanka, określenie miejsca pobytu wychowanka w czasie urlopu i sposobu spędzania urlopu przez wychowanka.
§ 15.
Przepustka, o której mowa w art. 180 ust. 1 pkt 2 ustawy o nieletnich, zwana dalej „przepustką”, może być udzielona wychowankowi młodzieżowego ośrodka wychowawczego na okres nie dłuższy niż 5 dni.
Pierwsza przepustka może być udzielona wychowankowi młodzieżowego ośrodka wychowawczego po upływie 30-dniowego okresu pobytu wychowanka w młodzieżowym ośrodku wychowawczym.
W przypadkach losowych dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego może udzielić wychowankowi przepustki na okres dłuższy niż 5 dni lub udzielić jej przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2.
Przepustka jest udzielana na wniosek wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego zaopiniowany przez wychowawcę, o którym mowa w § 26 ust. 4.
Informację o przepustce dołącza się do indywidualnej teczki wychowanka, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 7 ustawy.
§ 16.
Młodzieżowy ośrodek wychowawczy zapewnia nieletniej wychowance w okresie ciąży i po urodzeniu dziecka:
1) wyżywienie dostosowane do potrzeb wychowanki;
2) opiekę i pomoc psychologiczną, w szczególności w zakresie budowania więzi i nawiązywania kontaktów z dzieckiem oraz zaspokajania jego potrzeb.
Młodzieżowy ośrodek wychowawczy wspiera wychowankę będącą nieletnią matką w wykonywaniu pieczy albo uczestniczeniu w sprawowaniu bieżącej pieczy nad dzieckiem i w jego wychowaniu.
§ 17.
Dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego, w którym zorganizowano dom dla matki i dziecka, o którym mowa w art. 135 ust. 2 ustawy o nieletnich, zwany dalej „domem dla matki i dziecka”, zawiadamia o przyjęciu dziecka do domu dla matki i dziecka:
1) ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego dziecka;
2) sąd opiekuńczy, który wydał postanowienie o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka - w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 ustawy o nieletnich;
3) sąd opiekuńczy, który wydał zgodę na przebywanie dziecka z nieletnią matką w domu dla matki i dziecka - w przypadku, o którym mowa w art. 138 ustawy o nieletnich.
Młodzieżowy ośrodek wychowawczy zapewnia wychowankom będącym nieletnimi matkami przyjętym do domu dla matki i dziecka wyposażenie zbliżone do warunków domowych, w szczególności:
1) pokoje sypialne dla matek i dzieci;
2) salę rekreacyjną dla dzieci;
3) pomieszczenie sanitarne dla matek i dzieci.
Młodzieżowy ośrodek wychowawczy zapewnia dziecku przebywającemu w domu dla matki i dziecka wyżywienie dostosowane do wieku i indywidualnych potrzeb dziecka.
W przypadku gdy wychowanka będąca nieletnią matką czasowo opuszcza dom dla matki i dziecka w związku z urlopem lub przepustką, opuszcza go wraz z dzieckiem. W uzasadnionych przypadkach dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego, na wniosek wychowanki będącej nieletnią matką, może wyrazić zgodę na pozostawienie dziecka w domu dla matki i dziecka na okres jej pobytu poza domem dla matki i dziecka nie dłuższy niż 24 godziny.
W przypadku gdy wychowanka będąca nieletnią matką:
1) nie powróciła do młodzieżowego ośrodka wychowawczego albo
2) powróciła do młodzieżowego ośrodka wychowawczego bez dziecka, albo
3) dokonała ucieczki, o której mowa w art. 87 pkt 12 lit. b i c ustawy o nieletnich, wraz z dzieckiem
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.