Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczegółowe warunki i szczegółowy tryb przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, o których mowa w art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanych dalej „płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi”, w tym:
szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych,
szczegółowe warunki i szczegółowy tryb przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych następcy prawnemu podmiotu ubiegającego się o ich przyznanie lub przejmującemu grunty lub zwierzęta;
2) wysokość kar i sposób ich obliczania, z wyjątkiem kar administracyjnych;
3) stawki płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych.
§ 2.
Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi albo innemu podmiotowi, zwanemu dalej „zarządcą”, jeżeli:
1) realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 , zwane dalej „zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym”, przez 5 lat;
2) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych interwencji lub ich wariantów.
§ 3.
Płatność rolno-środowisko-klimatyczną przyznaje się w ramach następujących interwencji lub ich wariantów:
1) Interwencja 1. Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000:
Wariant 1.1. Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe,
Wariant 1.2. Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla,
Wariant 1.3. Murawy,
Wariant 1.4. Półnaturalne łąki wilgotne,
Wariant 1.5. Półnaturalne łąki świeże,
Wariant 1.6.1. Torfowiska - wymogi kluczowe,
Wariant 1.6.2. Torfowiska - wymogi kluczowe i uzupełniające,
Wariant 1.7. Ochrona siedlisk lęgowych rzadkich gatunków ptaków siewkowych (rycyk, kszyk, krwawodziób i czajka),
Wariant 1.8. Ochrona siedlisk lęgowych dubelta i kulika wielkiego,
Wariant 1.9. Ochrona siedlisk lęgowych wodniczki,
Wariant 1.10. Ochrona siedlisk lęgowych derkacza;
2) Interwencja 2. Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków poza obszarami Natura 2000:
Wariant 2.1. Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe,
Wariant 2.2. Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla,
Wariant 2.3. Murawy,
Wariant 2.4. Półnaturalne łąki wilgotne,
Wariant 2.5. Półnaturalne łąki świeże,
Wariant 2.6.1. Torfowiska - wymogi kluczowe,
Wariant 2.6.2. Torfowiska - wymogi kluczowe i uzupełniające,
Wariant 2.7. Ochrona siedlisk lęgowych rzadkich gatunków ptaków siewkowych (rycyk, kszyk, krwawodziób i czajka),
Wariant 2.8. Ochrona siedlisk lęgowych dubelta i kulika wielkiego,
Wariant 2.9. Ochrona siedlisk lęgowych wodniczki,
Wariant 2.10. Ochrona siedlisk lęgowych derkacza;
3) Interwencja 3. Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000;
4) Interwencja 4. Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych;
5) Interwencja 5. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie:
Wariant 5.1. Uprawa rzadkich gatunków lub odmian roślin,
Wariant 5.2. Wytwarzanie materiału siewnego rzadkich gatunków lub odmian roślin;
6) Interwencja 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie:
Wariant 6.1.1. Zachowanie lokalnych ras bydła - użytkowanie mleczne,
Wariant 6.1.2. Zachowanie lokalnych ras bydła - użytkowanie mięsne,
Wariant 6.2.1.1. Zachowanie lokalnych ras koni - samice (konie małopolskie i wielkopolskie),
Wariant 6.2.1.2. Zachowanie lokalnych ras koni - samce (konie małopolskie i wielkopolskie),
Wariant 6.2.2.1. Zachowanie lokalnych ras koni - samice (konie śląskie),
Wariant 6.2.2.2. Zachowanie lokalnych ras koni - samce (konie śląskie),
Wariant 6.2.3.1. Zachowanie lokalnych ras koni - samice (koniki polskie i konie huculskie),
Wariant 6.2.3.2. Zachowanie lokalnych ras koni - samce (koniki polskie i konie huculskie),
Wariant 6.2.4.1. Zachowanie lokalnych ras koni - samice (konie zimnokrwiste w typie sztumskim i sokólskim),
Wariant 6.2.4.2. Zachowanie lokalnych ras koni - samce (konie zimnokrwiste w typie sztumskim i sokólskim),
Wariant 6.3. Zachowanie lokalnych ras owiec,
Wariant 6.4. Zachowanie lokalnych ras świń,
Wariant 6.5. Zachowanie lokalnych ras kóz;
7) Interwencja 7. Bioróżnorodność na gruntach ornych:
Wariant 7.1. Wieloletnie pasy kwietne,
Wariant 7.2. Ogródki bioróżnorodności.
§ 4.
Zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach:
1) jednego wariantu, a w przypadku wariantów interwencji wymienionej w § 3 pkt 6 jest realizowane w ramach jednej rasy lokalnej zwierząt albo
2) jednej interwencji - w przypadku gdy interwencja nie obejmuje wariantów.
Rolnik i zarządca mogą realizować jednocześnie więcej niż jedno zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, z tym że mogą realizować jednocześnie takie same zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne, jeżeli zostały podjęte w różnych latach, a w przypadku gdy kontynuują realizację takiego samego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego podjętego przez innego rolnika lub zarządcę, mogą je realizować, mimo że zostały podjęte w tym samym roku.
Takie same zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne mogą być realizowane w ramach wariantów interwencji wymienionych w § 3 pkt 1, 2 lub 7 lub w ramach interwencji wymienionych w § 3 pkt 3 i 4, a w przypadku gdy rolnik lub zarządca kontynuują realizację takiego samego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego podjętego przez innego rolnika lub zarządcę - również w ramach wariantów interwencji wymienionej w § 3 pkt 5 lub w ramach wariantów interwencji wymienionej w § 3 pkt 6 w ramach ras lokalnych zwierząt.
Rolnik nie może realizować zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach wariantów interwencji wymienionej w § 3 pkt 6 w ramach danej rasy lokalnej zwierząt, jeżeli realizuje równocześnie zobowiązanie, o którym mowa w art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 , zwane dalej „zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym PROW”, którym są objęte zwierzęta tej samej rasy.
Przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli:
1) rolnik, który realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW w ramach danej rasy lokalnej zwierząt, jest:
spadkobiercą innego rolnika, który złożył wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej lub realizował zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach tej samej rasy lokalnej zwierząt, lub
zapisobiercą windykacyjnym, który w wyniku śmierci innego rolnika nabył, jako przedmiot zapisu windykacyjnego:
- zwierzęta tej samej rasy lokalnej objęte wnioskiem o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej złożonym przez tego rolnika lub objęte zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym podjętym przez tego rolnika, lub
- prawo majątkowe, z którym łączy się posiadanie zwierząt tej samej rasy lokalnej, o których mowa w lit. a,
następcą prawnym rolnika innym niż następca prawny rolnika wymieniony w lit. a i b, który złożył wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej lub realizował zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach tej samej rasy lokalnej zwierząt, lub
nowym posiadaczem zwierząt tej samej rasy lokalnej objętych wnioskiem o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej złożonym przez innego rolnika lub objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym podjętym przez tego rolnika
- i kontynuuje realizację zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego podjętego przez innego rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem;
2) rolnik, który realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW w ramach krów, klaczy lub loch danej rasy, złożył wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantów wymienionych w § 3 pkt 6 lit. a, b, d, f, h, j lub I lub realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach tych wariantów, którym są objęte wyłącznie samce tej samej rasy.
§ 5.
Rolnik i zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne przestrzegają następujących wymogów:
1) mają plan działalności rolnośrodowiskowej sporządzony przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej „Agencją”, przy udziale:
doradcy rolniczego ze specjalizacją rolnośrodowiskową, zwanego dalej „doradcą rolnośrodowiskowym”, i eksperta przyrodniczego - w przypadku wariantów interwencji wymienionych w § 3 pkt 1 i 2,
doradcy rolnośrodowiskowego - w przypadku wariantów interwencji wymienionych w § 3 pkt 5 i 7 lub interwencji wymienionych w § 3 pkt 3 i 4;
2) prowadzą rejestr działalności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, sporządzony na formularzu udostępnionym przez Agencję, zawierający wykaz:
działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin,
wypasów zwierząt - w przypadku prowadzenia wypasu;
3) mają dokumentację, o której mowa w art. 113 ust. 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanej dalej „ustawą o Planie Strategicznym”, sporządzoną przez eksperta przyrodniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję, zgodnie z metodyką sporządzania takiej dokumentacji udostępnioną przez Agencję, zwaną dalej „dokumentacją przyrodniczą”, w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji danego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego lub w roku rozpoczęcia jego realizacji - w przypadku wariantów interwencji wymienionych w § 3 pkt 1 i 2;
4) przestrzegają odnośnych minimalnych wymogów, o których mowa w art. 70 ust. 3 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013, zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/2115”, dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz innych odpowiednich obowiązkowych wymogów ustanowionych na mocy prawa krajowego, wskazanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się w odniesieniu do obszaru, na którym jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach:
1) wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. i oraz pkt 2 lit. i - w zakresie ochrony siedlisk lęgowych dubelta - lub wariantów wymienionych w § 3 pkt 1 lit. j oraz pkt 2 lit. j, jeżeli ten obszar w pierwszym roku realizacji tego zobowiązania stanowi zasięg występowania odpowiednio dubelta lub wodniczki wynikający z warstw cyfrowych opracowanych w ramach monitoringu prowadzonego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska i udostępnionych Agencji;
2) wariantów interwencji wymienionej w § 3 pkt 1, dla których w pierwszym roku realizacji tego zobowiązania w planie ochrony, o którym mowa w art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody , zwanym dalej „planem ochrony”, albo planie zadań ochronnych, o którym mowa w art. 28 ust. 5 tej ustawy, zwanym dalej „planem zadań ochronnych”, ustanowionymi dla danego obszaru Natura 2000 określono działania obligatoryjne lub fakultatywne dla danego siedliska lub danego gatunku ptaka objętego płatnościami rolno-środowiskowo-klimatycznymi w ramach odpowiedniego wariantu.
Wymóg, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony również w przypadku, gdy rolnik lub zarządca nie posiadali dokumentacji przyrodniczej sporządzonej w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji danego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego lub w roku rozpoczęcia jego realizacji, a posiadają dokumentację przyrodniczą sporządzoną najpóźniej w roku, w którym rolnik lub zarządca złożyli wniosek o przyznanie drugiej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za realizację tego zobowiązania, w ramach którego jest wymagane posiadanie tej dokumentacji.
Rolnik i zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne przestrzegają szczegółowych wymogów dla poszczególnych interwencji lub ich wariantów określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Rolnik i zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne przestrzegają również wymogów określonych przez:
1) doradcę rolnośrodowiskowego w planie działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 - w przypadku:
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.