Ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego
Art. 1.
Ustawa określa zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania bonu energetycznego oraz właściwość organów w tych sprawach, a także reguluje czasowe ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego.
Art. 2.
Bon energetyczny jest świadczeniem pieniężnym przysługującym jednorazowo gospodarstwu domowemu jednoosobowemu, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych za 2023 r., zwanego dalej „przeciętnym dochodem za 2023 r.”, nie przekraczała kwoty 2500 zł, oraz gospodarstwu domowemu wieloosobowemu, w którym wysokość przeciętnego dochodu za 2023 r. na osobę nie przekraczała kwoty 1700 zł.
W przypadku gdy wysokość przeciętnego dochodu za 2023 r. na osobę przekraczała kwoty, o których mowa w ust. 1, bon energetyczny przysługuje w wysokości różnicy między kwotą bonu energetycznego a kwotą, o którą został przekroczony przeciętny dochód za 2023 r. na osobę.
W przypadku gdy wniosek o wypłatę bonu energetycznego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, ten bon jest wypłacany osobie w tym gospodarstwie domowym, która złożyła wniosek jako pierwsza.
Na potrzeby składania wniosków o wypłatę bonu energetycznego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego.
Liczba osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego jest ustalana na dzień złożenia wniosku o wypłatę bonu energetycznego.
Jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, na potrzeby ustalenia prawa do bonu energetycznego w skład gospodarstwa domowego zalicza się:
1) osoby posiadające obywatelstwo polskie mające miejsce zamieszkania i przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) cudzoziemców mających miejsce zamieszkania i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d lub w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach , lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,
w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany - w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego;
3) mających miejsce zamieszkania i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członków ich rodzin w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin , posiadających prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Bon energetyczny przyznaje się w wysokości:
1) 300 zł - gospodarstwu domowemu jednoosobowemu;
2) 400 zł - gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z 2 do 3 osób;
3) 500 zł - gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z 4 do 5 osób;
4) 600 zł - gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z co najmniej 6 osób.
W przypadku gdy główne źródło ogrzewania danego gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną i jest wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków , do dnia 1 kwietnia 2024 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy, bon energetyczny przyznaje się w wysokości:
1) 600 zł - gospodarstwu domowemu jednoosobowemu;
2) 800 zł - gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z 2 do 3 osób;
3) 1000 zł - gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z 4 do 5 osób;
4) 1200 zł - gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z co najmniej 6 osób.
W przypadku gdy wysokość bonu energetycznego ustalona zgodnie z ust. 2 jest niższa niż 20 zł, ten bon nie przysługuje.
Bon energetyczny za okres od dnia 1 lipca 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. jest wypłacany jednorazowo.
Art. 3.
Wniosek o wypłatę bonu energetycznego składa się odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby, która go składa, zwanej dalej „wnioskodawcą”, w terminie od dnia 1 sierpnia 2024 r. do dnia 30 września 2024 r. Wniosek o wypłatę bonu energetycznego złożony po terminie określonym w zdaniu pierwszym pozostawia się bez rozpoznania.
Wniosek o wypłatę bonu energetycznego składa się na piśmie w postaci papierowej albo elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną .
Wniosek o wypłatę bonu energetycznego w postaci papierowej opatruje się własnoręcznym podpisem i składa osobiście odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy albo nadaje w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, co jest równoznaczne ze złożeniem go odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.
Wniosek o wypłatę bonu energetycznego składany w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Wniosek o wypłatę bonu energetycznego zawiera:
1) dane wnioskodawcy:
imię (imiona) i nazwisko,
adres miejsca zamieszkania lub pobytu,
numer PESEL, jeżeli został nadany,
serię i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość - w przypadku osób, które nie posiadają numeru PESEL,
obywatelstwo,
adres poczty elektronicznej, jeżeli wyraża na to zgodę,
numer telefonu, jeżeli wyraża na to zgodę;
2) dane dotyczące dochodów wnioskodawcy;
3) informację o głównym źródle ogrzewania gospodarstwa domowego, jeżeli stanowi ono główne źródło ogrzewania, o którym mowa w art. 2 ust. 8;
4) numer rachunku płatniczego oraz imię i nazwisko jego właściciela, na który zostanie przekazana kwota bonu energetycznego, jeżeli wnioskodawca chce otrzymać bon na ten rachunek;
5) informacje niezbędne do ustalenia i weryfikacji dochodów wnioskodawcy;
6) dane i informacje, o których mowa w pkt 1 lit. a-e, pkt 2 i 5, członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy, w przypadku gospodarstwa domowego wieloosobowego;
7) oświadczenie o zgodności z prawdą przedstawionych we wniosku informacji.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 5 pkt 7, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Wnioskodawca jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
Minister właściwy do spraw energii określa i udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu wzór wniosku o wypłatę bonu energetycznego, mając na względzie zapewnienie przejrzystości tego wniosku.
Minister właściwy do spraw informatyzacji może udostępnić usługę umożliwiającą złożenie wniosku za jego pośrednictwem za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w tym przy użyciu aplikacji mObywatel w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel .
Wniosek złożony przy użyciu aplikacji mObywatel opatruje się zaawansowaną pieczęcią elektroniczną ministra właściwego do spraw informatyzacji, po uwierzytelnieniu wnioskodawcy z wykorzystaniem certyfikatu podstawowego, o którym mowa w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.
Art. 4.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę bonu energetycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę bonu energetycznego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:
1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ;
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:
świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych,
świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ,
dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym ,
dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ,
dodatku elektrycznego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej ;
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności .
Do ustalenia przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta prawa do bonu energetycznego stosuje się odpowiednio art. 411 ust. 10j, 10l i 10m ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska .
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, upoważnić swojego zastępcę, pracownika urzędu gminy albo kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - dyrektora centrum usług społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, dyrektora centrum usług społecznych lub innej jednostki organizacyjnej gminy do prowadzenia postępowań w sprawach dotyczących wypłaty bonu energetycznego.
Wniosek o wypłatę bonu energetycznego rozpatruje się w terminie 60 dni od dnia jego prawidłowego złożenia.
Przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta bonu energetycznego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Wnioskodawca może jednorazowo wystąpić do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o korektę wysokości przyznanego bonu energetycznego w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego bonu.
W przypadku bonu energetycznego przyznanego nienależnie lub w nieprawidłowo ustalonej wysokości kwota w wysokości odpowiadającej kwocie nienależnie pobranych środków podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Wydania decyzji administracyjnej wymaga:
1) odmowa przyznania bonu energetycznego;
2) korekta lub odmowa korekty wysokości przyznanego bonu energetycznego;
3) uchylenie lub zmiana prawa do bonu energetycznego;
4) rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu bonu energetycznego przyznanego albo pobranego nienależnie lub w nieprawidłowo ustalonej wysokości.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta przesyła wnioskodawcy informację o przyznaniu bonu energetycznego na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej - o ile wnioskodawca wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku o wypłatę bonu energetycznego. W przypadku gdy wnioskodawca nie wskazał adresu poczty elektronicznej we wniosku o wypłatę bonu energetycznego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, odbierając ten wniosek od wnioskodawcy, informuje go o możliwości odebrania od tego organu informacji o przyznaniu bonu energetycznego.
Nieodebranie informacji o przyznaniu bonu energetycznego nie wstrzymuje wypłaty tego bonu.
Do spraw związanych z wypłatą bonu energetycznego stosuje się odpowiednio art. 23b ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 4 i 5, art. 24a ust. 1 i 2, art. 25 ust. 3 i 4 oraz art. 29-30a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przy czym:
1) art. 23b ust. 1 pkt 1-2 i ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio w zakresie danych, o których mowa w art. 23 ust. 8 pkt 1 lit. a i e;
2) ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie rozumie się przez to gospodarstwo domowe.
Art. 5.
Bon energetyczny wypłacają gminy niezwłocznie po jego przyznaniu przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Wypłata bonu energetycznego jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej.
Gminy otrzymują dotacje celowe z budżetu państwa na finansowanie wypłat bonu energetycznego.
Wojewodowie przekazują gminom dotacje celowe, o których mowa w ust. 2.
Gmina składa wojewodzie wniosek o przekazanie dotacji celowej, o której mowa w ust. 2, w terminie do dnia 15 sierpnia 2024 r. Do dnia 20 września 2024 r. gmina może złożyć korektę wniosku.
Dotacje celowe, o których mowa w ust. 2, są przekazywane gminom przez wojewodę na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 4, w miesięcznych ratach.
Jeżeli w wyniku połączenia lub podziału gmin nastąpiły zmiany w podstawie obliczania kwoty dotacji celowej, o której mowa w ust. 2, wojewoda uwzględnia te zmiany od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ich wejścia w życie.
Art. 6.
Przy ustalaniu wysokości dotacji celowej, o której mowa w art. 5 ust. 2, uwzględnia się koszty wypłacania bonu energetycznego, w wysokości 3 % łącznej kwoty dotacji wypłaconych w gminie.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.