Νόμοι — ΦΕΚ A' 111/2022

NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4939

Κύρωση Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Άρθρο πρώτο Κύρωση Κώδικα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1 Ορισμοί

Άρθρο 2 Ερμηνεία και εφαρμογή

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ

ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 3 Υποβολή και αξιολόγηση στοιχείων

Άρθρο 4 Ανάγκες παροχής διεθνούς προστασίας οι

οποίες ανακύπτουν επιτόπου

Άρθρο 5 Φορείς δίωξης ή σοβαρής βλάβης

Άρθρο 6 Φορείς προστασίας

Άρθρο 7 Εγχώρια προστασία

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’: ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΤΟΥ

ΠΡΟΣΦΥΓΑ

Άρθρο 8 Πράξεις δίωξης

Άρθρο 9 Λόγοι δίωξης

Άρθρο 10 Παύση καθεστώτος πρόσφυγα

Άρθρο 11 Αποκλεισμός από το καθεστώς πρόσφυγα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’: ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΑ

Άρθρο 12 Χορήγηση του καθεστώτος πρόσφυγα

Άρθρο 13 Περιπτώσεις ανάκλησης και άρνησης ανανέωσης του καθεστώτος του πρόσφυγα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΩΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 14 Σοβαρή βλάβη

Άρθρο 15 Παύση επικουρικής προστασίας

Άρθρο 16 Αποκλεισμός από την επικουρική προστασία

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’: ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 17 Χορήγηση καθεστώτος επικουρικής προστασίας

Άρθρο 18 Ανάκληση ή άρνηση ανανέωσης καθεστώτος επικουρικής προστασίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 19 Γενικοί κανόνες

Άρθρο 20 Προστασία από την απομάκρυνση

Άρθρο 21 Ενημέρωση δικαιούχων διεθνούς προστασίας

Άρθρο 22 Διατήρηση της οικογενειακής ενότητας

Άρθρο 23 Άδειες διαμονής

Άρθρο 24 Ταξιδιωτικά έγγραφα

Άρθρο 25 Έγγραφα και πιστοποιητικά

Άρθρο 26 Πρόσβαση στην απασχόληση

Άρθρο 27 Πρόσβαση στην εκπαίδευση

Άρθρο 28 Πρόσβαση σε διαδικασίες για την αναγνώριση τίτλων

Άρθρο 29 Κοινωνική αρωγή

Άρθρο 30 Ιατρική περίθαλψη

Άρθρο 31 Πρόσβαση σε κατάλυμα

Άρθρο 32 Ελεύθερη κυκλοφορία

Άρθρο 33 Πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής ένταξης

Άρθρο 34 Επαναπατρισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Άρθρο 35 Συνεργασία

Άρθρο 36 Προσωπικό

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ

ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΥΠΟΔΟΧΗΣ

Άρθρο 37 Πεδίο εφαρμογής

Άρθρο 40 Υπαγωγή

Άρθρο 41 Καταγραφή και ιατρικός έλεγχος

Άρθρο 42 Παραπομπή σε διαδικασία υπαγωγής σε

καθεστώς διεθνούς προστασίας

Άρθρο 43 Περαιτέρω παραπομπή και μετακίνηση

Άρθρο 44 Υποχρεώσεις της διοίκησης κατά τις διαδικασίες υποδοχής και ταυτοποίησης

Άρθρο 45 Συνδρομή Υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και Διεθνών Οργανισμών

Άρθρο 46 Διοικητικά μέτρα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης

Άρθρο 47 Ενημέρωση μετά την υποβολή αιτήματος

διεθνούς προστασίας

Άρθρο 48 Δελτίο Αιτούντος Διεθνή Προστασία και

ταξιδιωτικά έγγραφα

Άρθρο 49 Διαμονή και ελευθερία κυκλοφορίας

Άρθρο 50 Κράτηση των αιτούντων

Άρθρο 51 Συνθήκες κράτησης των αιτούντων

Άρθρο 52 Κράτηση ευάλωτων ατόμων και αιτούντων

με ειδικές ανάγκες υποδοχής

Άρθρο 53 Οικογένειες

Άρθρο 54 Ιατρικές εξετάσεις

Άρθρο 55 Εκπαίδευση των ανηλίκων

Άρθρο 56 Πρόσβαση στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Άρθρο 57 Απασχόληση

Άρθρο 58 Επαγγελματική κατάρτιση

Άρθρο 59 Γενικοί κανόνες για τις υλικές συνθήκες υποδοχής και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη

Άρθρο 60 Ρυθμίσεις για τις υλικές συνθήκες υποδοχής

Άρθρο 61 Περιορισμός ή διακοπή των υλικών συνθηκών υποδοχής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΕΥΑΛΩΤΑ

ΠΡΟΣΩΠΑ

Άρθρο 62 Γενική αρχή για τα ευάλωτα πρόσωπα και

αξιολόγηση των ειδικών αναγκών υποδοχής των ευάλωτων προσώπων

Άρθρο 63 Ανήλικοι

Άρθρο 64 Ασυνόδευτοι και χωρισμένοι ανήλικοι

Άρθρο 65 Αρμοδιότητες Ειδικής Γραμματείας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων

Άρθρο 66 Επιτροπεία

Άρθρο 67 Θύματα βασανιστηρίων και βίας

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ: ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΙ

ΑΝΑΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’: ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ

Άρθρο 68 Πεδίο εφαρμογής

Άρθρο 69 Αίτηση διεθνούς προστασίας

Άρθρο 70 Ενημέρωση και παροχή συμβουλών σε

κέντρα κράτησης και σημεία εισόδου στην ελληνική επικράτεια

Άρθρο 71 Ο ρόλος της Ύπατης Αρμοστείας του Ο.Η.Ε.

για τους Πρόσφυγες

Άρθρο 72 Αιτούντες που χρήζουν ειδικών διαδικαστικών εγγυήσεων

Άρθρο 73 Δικαίωμα παραμονής αιτούντων - Εξαιρέσεις

Άρθρο 74 Εγγυήσεις για τους αιτούντες

Άρθρο 75 Δελτίο αιτούντος διεθνή προστασία

Άρθρο 76 Παροχή πληροφοριών - Νομική εκπροσώπηση και συνδρομή

Άρθρο 77 Ιατρική Εξέταση

Άρθρο 78 Μητρώο Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’: ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ

Άρθρο 79 Προϋποθέσεις για την εξέταση της αίτησης

Άρθρο 80 Αιτήσεις ασυνόδευτων ανηλίκων

Άρθρο 81 Τήρηση εμπιστευτικότητας

Άρθρο 82 Προσωπική συνέντευξη

Άρθρο 83 Υποχρεώσεις των αιτούντων

Άρθρο 84 Στοιχεία ταυτότητας των αιτούντων

Άρθρο 85 Παραίτηση από την αίτηση

Άρθρο 86 Σιωπηρή ανάκληση

Άρθρο 87 Αιτιολογία και επίδοση αποφάσεων και άλλων διαδικαστικών εγγράφων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’: ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΒΑΘΜΟ

Άρθρο 88 Διαδικασία της εξέτασης

Άρθρο 89 Απαράδεκτες αιτήσεις

Άρθρο 90 Πρώτη χώρα ασύλου

Άρθρο 91 Ασφαλείς τρίτες χώρες

Άρθρο 92 Ασφαλείς χώρες καταγωγής

Άρθρο 93 Αβάσιμες αιτήσεις

Άρθρο 94 Μεταγενέστερες αιτήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’: ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΤΑ ΣΥΝΟΡΑ

Άρθρο 95 Διαδικασίες στα σύνορα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’: ΑΝΑΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 96 Ανάκληση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’: ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ

Άρθρο 97 Δικαίωμα άσκησης προσφυγής

Άρθρο 98 Περιεχόμενο προσφυγής

Άρθρο 99 Άσκηση της προσφυγής

Άρθρο 100 Προσδιορισμός συζήτησης της προσφυγής

Άρθρο 101 Έκθεμα

Άρθρο 102 Συζήτηση προσφυγής

Άρθρο 103 Αναβολή της συζήτησης

Άρθρο 104 Υπομνήματα

Άρθρο 105 Παραίτηση από την προσφυγή

Άρθρο 106 Προθεσμία για έκδοση απόφασης

Άρθρο 107 Υπογραφή - Διόρθωση απόφασης

Άρθρο 108 Επίδοση απόφασης

Άρθρο 109 Διακοπή υλικών συνθηκών υποδοχής σε

δικαιούχους διεθνούς προστασίας

Άρθρο 110 Δικαίωμα παραμονής

Άρθρο 111 Αναπομπή στον πρώτο βαθμό

Άρθρο 112 Υποχρέωση εχεμύθειας

Άρθρο 113 Υποβολή εκθέσεων

ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ: ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Άρθρο 114 Αίτηση ακύρωσης

Άρθρο 115 Προθεσμία

Άρθρο 116 Προσδιορισμός αίτησης ακύρωσης

Άρθρο 117 Έκδοση απόφασης

Άρθρο 118 Προσφυγές

ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ: ΠΑΡΟΧΗ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΠΙ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΙΣΡΟΗΣ ΕΚΤΟΠΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 119 Γενικές ρυθμίσεις προσωρινής προστασίας

Άρθρο 121 Διαπίστωση μαζικής εισροής

Άρθρο 122 Λήξη προσωρινής προστασίας

Άρθρο 123 Επέκταση της προσωρινής προστασίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 124 Άδεια διαμονής

Άρθρο 125 Ενημέρωση δικαιούχων προσωρινής προστασίας

Άρθρο 126 Τήρηση προσωπικών δεδομένων

Άρθρο 127 Επανεισδοχή δικαιούχων προσωρινής

προστασίας

Άρθρο 128 Εργασία και επαγγελματική κατάρτιση

Άρθρο 129 Κέντρα φιλοξενίας, κοινωνική βοήθεια,

ιατρική περίθαλψη

Άρθρο 130 Εκπαίδευση

Άρθρο 131 Διατήρηση της οικογενειακής ενότητας

Άρθρο 132 Εκπροσώπηση ασυνόδευτου ανηλίκου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’: ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΣΥΛΟΥ

Άρθρο 133 Υποβολή αίτησης ασύλου

Άρθρο 134 Κριτήρια χορήγησης ασύλου

Άρθρο 135 Σχέση με καθεστώς ασύλου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’: ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΜΕΤΑ ΤΗ

ΛΗΞΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 136 Εφαρμογή εθνικής νομοθεσίας περί αλλοδαπών

Άρθρο 137 Εκούσιος επαναπατρισμός

Άρθρο 138 Αναγκαστικός επαναπατρισμός

Άρθρο 139 Αναστολή επαναπατρισμού

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’: ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ

Άρθρο 140 Καθορισμός δυνατοτήτων υποδοχής

Άρθρο 141 Μεταφορά δικαιούχων προσωρινής προστασίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Άρθρο 142 Εθνικό σημείο επαφής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’: ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 143 Ρήτρες αποκλεισμού από την προσωρινή

προστασία

Άρθρο 144 Αποφάσεις - Μέτρα Αποκλεισμού - Προσφυγές

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’: ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ - ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ

Άρθρο 145 Ενημέρωση Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Άρθρο 146 Υπόδειγμα άδειας διέλευσης

ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ: ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ - ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ

Άρθρο 147 Μεταβατικές διατάξεις

Άρθρο 148 Καταργούμενες διατάξεις

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Πίνακας Κωδικοποιητικών διατάξεων Πίνακας Κωδικοποιούμενων διατάξεων Άρθρο δεύτερο Έναρξη ισχύος Άρθρο πρώτο Κύρωση Κώδικα Κυρώνεται σύμφωνα με τις παρ. 6 και 7 του άρθρου 76 του Συντάγματος, ο παρών Κώδικας Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών.

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1

Ορισμοί Για την εφαρμογή του Κώδικα, οι παρακάτω όροι έχουν την εξής έννοια:

• α) «Σύμβαση της Γενεύης» είναι η Σύμβαση περί της

Νομικής Καταστάσεως των Προσφύγων, η οποία υπεγράφη στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και κυρώθηκε με το ν.δ. 3989/1959 (Α’ 201), όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967, το οποίο κυρώθηκε με τον α.ν. 389/1968 (Α’ 125),

• β) «αίτηση διεθνούς προστασίας» ή «αίτηση ασύλου»

ή «αίτηση» είναι η αίτηση παροχής προστασίας από το Ελληνικό Κράτος που υποβάλει ο πολίτης τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής με την οποία ζητά την αναγνώριση στο πρόσωπό του της ιδιότητας του πρόσφυγα, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης, ή τη χορήγηση καθεστώτος επικουρικής προστασίας, εφόσον ο ίδιος δεν ζητά ρητώς να του χορηγηθεί άλλη μορφή προστασίας που δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κώδικα και μπορεί να ζητηθεί αυτοτελώς,

• γ) «αιτών διεθνή προστασία» ή «αιτών άσυλο» ή

«αιτών» είναι ο πολίτης τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής, ο οποίος δηλώνει προφορικώς ή εγγράφως ενώπιον οποιασδήποτε ελληνικής αρχής, στα σημεία εισόδου στην ελληνική επικράτεια ή εντός αυτής, ότι ζητά άσυλο ή επικουρική προστασία στη χώρα μας ή με οποιονδήποτε τρόπο ζητά να μην απελαθεί σε κάποια χώρα εκ φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης ή επειδή κινδυνεύει να υποστεί σοβαρή βλάβη σύμφωνα με το άρθρο 14 του παρόντος Κώδικα και επί του αιτήματος του οποίου δεν έχει ληφθεί ακόμη τελεσίδικη απόφαση. Επίσης, αιτών διεθνή προστασία θεωρείται και ο πολίτης τρίτης χώρας, ο οποίος υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (L 180) ή σε άλλο κράτος που δεσμεύεται από και εφαρμόζει τον ως άνω Κανονισμό, και μεταφέρεται στην Ελλάδα βάσει των διατάξεων του ως άνω Κανονισμού,

• δ) «διεθνής προστασία» είναι το καθεστώς πρόσφυγα

και το καθεστώς επικουρικής προστασίας, όπως ορίζονται στις περ. κζ’ και κθ’ του παρόντος άρθρου,

• ε) «χώρα καταγωγής» είναι η χώρα της ιθαγένειας ή για

τους ανιθαγενείς, η χώρα της προηγούμενης συνήθους διαμονής τους,

• ζ) «συνθήκες υποδοχής» είναι η πλήρης δέσμη μέτρων που το Ελληνικό Κράτος εφαρμόζει προς όφελος

των αιτούντων σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Κώδικα,

• η) «υλικές συνθήκες υποδοχής» είναι οι συνθήκες υποδοχής που περιλαμβάνουν την παροχή στέγης, τροφής

και ρουχισμού, σε είδος ή υπό μορφή οικονομικού βοηθήματος ή δελτίων ή συνδυασμό των τριών, καθώς και ένα βοήθημα για τα καθημερινά έξοδα,

• θ) «κράτηση» είναι ο περιορισμός σε ειδικό χώρο που

επιβάλλεται από κρατική αρχή σε αιτούντα, με αποτέλεσμα τη στέρηση της ελεύθερης κυκλοφορίας του προσώπου,

• ι) «κέντρο φιλοξενίας» είναι κάθε χώρος που χρησιμοποιείται για την ομαδική φιλοξενία αιτούντων και ασυνόδευτων ανηλίκων,

• ια) «αιτούντες με ειδικές ανάγκες υποδοχής» είναι τα

ευάλωτα πρόσωπα, σύμφωνα με την περ. λγ’ του παρόντος άρθρου, τα οποία χρήζουν ειδικών εγγυήσεων, προκειμένου να απολαμβάνουν τα δικαιώματα και να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στον Κώδικα,

• ιβ) «αιτούντες που χρήζουν ειδικών διαδικαστικών εγγυήσεων» είναι οι αιτούντες, των οποίων η ικανότητα να

απολαμβάνουν τα δικαιώματα και να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στον παρόντα Κώδικα περιορίζεται λόγω ιδιαίτερων περιστάσεων που αφορούν την προσωπική τους κατάσταση και ιδίως την κατάσταση της υγείας τους,

• ιγ) «ασυνόδευτος ανήλικος» είναι ο ανήλικος, ο οποίος

φθάνει στην Ελλάδα χωρίς να συνοδεύεται από πρόσωπο που ασκεί, σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, τη γονική του μέριμνα ή την επιμέλειά του ή από ενήλικο συγγενή που ασκεί στην πράξη τη φροντίδα του και για όσο χρόνο η άσκηση των καθηκόντων αυτών δεν έχει ανατεθεί σε κάποιο άλλο πρόσωπο σύμφωνα με τον νόμο. Στον ορισμό αυτόν περιλαμβάνεται και ο ανήλικος που παύει να συνοδεύεται μετά την είσοδό του στην Ελλάδα,

• ιδ) «χωρισμένος από την οικογένειά του ανήλικος»

ή «χωρισμένος ανήλικος» είναι ο ανήλικος, ο οποίος φθάνει στην Ελλάδα χωρίς να συνοδεύεται από πρόσωπο που ασκεί τη γονική του μέριμνα σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία ή από άλλο πρόσωπο στο οποίο αυτή έχει ανατεθεί σύμφωνα με τον νόμο, αλλά συνοδεύεται από ενήλικο συγγενή που ασκεί στην πράξη τη φροντίδα του,

• ιε) «εκπρόσωπος ασυνόδευτου ανηλίκου» είναι ο προσωρινός ή οριστικός επίτροπος του ανηλίκου ή το πρόσωπο που ορίζεται από τον αρμόδιο Εισαγγελέα Ανηλίκων ή, όπου δεν υπάρχει Εισαγγελέας Ανηλίκων, από τον

Εισαγγελέα Πρωτοδικών για την προάσπιση των συμφερόντων του ανηλίκου αυτού. Ως εκπρόσωπος κατά το προηγούμενο εδάφιο μπορεί να οριστεί και ο νόμιμος εκπρόσωπος νομικού προσώπου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Στην τελευταία περίπτωση, ο εκπρόσωπος του νομικού προσώπου μπορεί να εξουσιοδοτήσει άλλο πρόσωπο για την εκπροσώπηση του ανηλίκου κατά τις διαδικασίες του παρόντος Κώδικα,

• ιστ) «αρμόδια Αρχή Υποδοχής» είναι η υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Γενικής Γραμματείας Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο του Υπουργείου Μετανάστευσης

και Ασύλου,

• ιζ) «αρμόδιες Αρχές Παραλαβής και Εξέτασης Αίτησης

Παροχής Διεθνούς Προστασίας» είναι τα Περιφερειακά Γραφεία Ασύλου, τα Αυτοτελή Κλιμάκια της Υπηρεσίας Ασύλου και τα Κινητά Κλιμάκια Ασύλου, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο π.δ. 106/2020 (Α’ 255). Για την πλήρη καταγραφή αιτήσεων διεθνούς προστασίας που υποβάλλονται από πολίτες τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στην παρ. 7 του άρθρου 69 του παρόντος Κώδικα, «αρμόδιες Αρχές Παραλαβής» μπορούν να είναι και οι Περιφερειακές Υπηρεσίες Υποδοχής και Ταυτοποίησης,

• ιη) «Κεντρική Αρχή» είναι η Διεύθυνση Υποστήριξης

της Υπηρεσίας Ασύλου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου,

• ιθ) «Αποφαινόμενη Αρχή» είναι o υπάλληλος της αρμόδιας Αρχής Παραλαβής, ο οποίος ορίζεται ως χειριστής για την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας,

εκτός αν ορίζεται διαφορετικά σε επιμέρους διατάξεις του παρόντος Κώδικα. Στην περίπτωση του άρθρου 96, Αποφαινόμενη Αρχή είναι η Διεύθυνση Επιστροφών και Ανακλήσεων της Υπηρεσίας Ασύλου. Στις περιπτώσεις της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 89 η Αποφαινόμενη Αρχή εκδίδει και τη σχετική πράξη μεταφοράς κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 604/2013,

• κ) «αρμόδιες Αρχές Απόφασης» είναι η Αποφαινόμενη

Αρχή και οι Επιτροπές Προσφυγών της Αρχής Προσφυγών,

• κα) «δελτίο αιτούντος διεθνή προστασία» ή «δελτίο»

είναι το ειδικό ατομικό δελτίο που εκδίδεται για τον αιτούντα κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας εξέτασης της αίτησής του από τις αρμόδιες αρχές και του επιτρέπει την παραμονή στην ελληνική επικράτεια μέχρι την ολοκλήρωσή της,

• κβ) «σύμβουλος του αιτούντος» είναι ο ιατρός, ψυχολόγος, κοινωνικός λειτουργός, ο οποίος τον υποστηρίζει

κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εξέτασης της αίτησής του,

• κγ) «τελεσίδικη απόφαση» είναι: (α) η απόφαση των

Ανεξάρτητων Επιτροπών Προσφυγών που ορίζει εάν ο πολίτης τρίτης χώρας ή ανιθαγενής αναγνωρίζεται ή όχι πρόσφυγας ή δικαιούχος επικουρικής προστασίας, η οποία εκδίδεται επί της προσφυγής που ασκείται κατά των αποφάσεων της Υπηρεσίας Ασύλου σύμφωνα με το άρθρο 97 ή (β) η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου κατά της οποίας δεν μπορεί να ασκηθεί η ως άνω προσφυγή λόγω παρόδου απράκτων των προθεσμιών άσκησής της,

• κδ) «μεταγενέστερη αίτηση» είναι η αίτηση για παροχή

διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται μετά τη λήψη τελεσίδικης απόφασης επί προηγούμενης αίτησης διεθνούς προστασίας, περιλαμβανομένων περιπτώσεων όπου ο αιτών ρητά ανακάλεσε την αίτησή του και περιπτώσεων όπου η Αποφαινόμενη Αρχή απέρριψε την αίτηση μετά από τη σιωπηρή της ανάκληση, περ. κζ’ και κθ’ του παρόντος άρθρου,

• κστ) «πρόσφυγας» είναι ο πολίτης τρίτης χώρας ο

οποίος, συνεπεία βάσιμου φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, βρίσκεται εκτός της χώρας της ιθαγένειάς του και δεν μπορεί ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν επιθυμεί να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της εν λόγω χώρας ή ο ανιθαγενής ο οποίος, βρισκόμενος εκτός της χώρας της προηγούμενης συνήθους διαμονής του για τους ίδιους προαναφερθέντες λόγους, δεν μπορεί ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν και στον οποίο δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 11,

• κζ) «καθεστώς πρόσφυγα» είναι η αναγνώριση από

την αρμόδια ελληνική αρχή ενός πολίτη τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς ως πρόσφυγα,

• κη) «πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία»

είναι, με την επιφύλαξη του άρθρου 16, ο πολίτης τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής που δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να αναγνωρισθεί ως πρόσφυγας αλλά στο πρόσωπο του συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι από τους οποίους προκύπτει ότι, αν επιστρέψει στη χώρα της καταγωγής του ή, στην περίπτωση ανιθαγενούς, στη χώρα της προηγούμενης συνήθους διαμονής του, κινδυνεύει να υποστεί σοβαρή βλάβη κατά την έννοια του άρθρου 14 και που δεν μπορεί ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν επιθυμεί να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της εν λόγω χώρας,

• κθ) «καθεστώς επικουρικής προστασίας» είναι η αναγνώριση από την αρμόδια ελληνική αρχή ενός πολίτη

τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς ως δικαιούχου επικουρικής προστασίας,

• λ) «ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας»

είναι η απόφαση της Αποφαινόμενης Αρχής να ανακαλέσει καθεστώς πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας. Σε περίπτωση άρνησης ανανέωσης άδειας διαμονής πρόσφυγα ή δικαιούχου επικουρικής προστασίας, εφαρμόζονται οι διατάξεις και εγγυήσεις περί ανάκλησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας,

• λα) «άδεια διαμονής» είναι κάθε άδεια, η οποία εκδίδεται από τις ελληνικές αρχές, σύμφωνα με τον τύπο που

προβλέπει η ελληνική νομοθεσία και η οποία επιτρέπει σε πολίτη τρίτης χώρας ή σε ανιθαγενή τη διαμονή του στην ελληνική επικράτεια,

• λβ) «μέλη της οικογένειας» του δικαιούχου διεθνούς

προστασίας, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια σε σχέση με την αίτηση διεθνούς προστασίας και εφόσον η οικογένεια υπήρχε ήδη στη χώρα καταγωγής θεωρούνται: i. Ο σύζυγος ή ο εκτός γάμου σύντροφός του, με τον οποίο διατηρεί σταθερή σχέση δεόντως αποδεδειγμένη. ii. Τα ανήλικα άγαμα τέκνα του, ανεξαρτήτως αν γεννήθηκαν σε γάμο ή εκτός γάμου των γονέων τους ή είναι υιοθετημένα. iii. Ο πατέρας ή η μητέρα ή άλλος ενήλικος που ασκεί την επιμέλεια του αιτούντος, σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, εάν ο εν λόγω αιτών είναι ανήλικος. iv. Τα ενήλικα άγαμα τέκνα που πάσχουν από πνευματική ή σωματική αναπηρία και δεν δύνανται να υποβάλουν αυτοτελώς αίτηση,

• λγ) «ευάλωτα πρόσωπα» νοούνται ιδίως οι ανήλικοι

ασυνόδευτοι ή μη, άμεσοι συγγενείς θυμάτων σε ναυάγια (γονείς, αδέρφια τέκνα και σύζυγοι), τα άτομα με αναπηρία, οι ηλικιωμένοι, οι εγκυμονούσες, οι μονογονεϊκές οικογένειες με ανήλικα παιδιά, τα θύματα εμπορίας ανθρώπων, τα άτομα με σοβαρές ασθένειες, τα άτομα με νοητική και ψυχική αναπηρία και τα άτομα που έχουν υποστεί βασανιστήρια, βιασμό ή άλλες σοβαρές μορφές ψυχολογικής, σωματικής ή σεξουαλικής βίας, όπως τα θύματα ακρωτηριασμού γεννητικών οργάνων,

• λδ) «συνεργασία» ή «διοικητική συνεργασία», η απευθείας επαφή και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των

εθνικών σημείων επαφής των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

• λε) «προσωρινή προστασία», είναι μία διαδικασία με

έκτακτο χαρακτήρα που εξασφαλίζει, σε περίπτωση μαζικής εισροής ή αν επίκειται μαζική εισροή εκτοπισθέντων από τρίτες χώρες οι οποίοι δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους, άμεση και προσωρινή προστασία σε αυτά τα άτομα, ιδίως εάν υπάρχει κίνδυνος το σύστημα ασύλου να μην μπορεί να αντιμετωπίσει αυτήν την εισροή χωρίς αρνητικές συνέπειες για την καλή λειτουργία του, το συμφέρον των ενδιαφερομένων ατόμων και το συμφέρον άλλων ατόμων που ζητούν προστασία,

• λστ) «εκτοπισθέντες», είναι οι πολίτες τρίτων χωρών ή

απάτριδες, οι οποίοι υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα ή την περιοχή καταγωγής τους, ή έφυγαν, υποβοηθούμενοι μέσω προγράμματος εκκένωσης, ιδίως κατόπιν έκκλησης διεθνών οργανισμών και των οποίων ο επαναπατρισμός υπό ασφαλείς και σταθερές συνθήκες είναι αδύνατος λόγω της επικρατούσας σε αυτή τη χώρα κατάστασης, οι οποίοι ενδεχομένως εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 1Α της Σύμβασης της Γενεύης ή άλλων διεθνών ή εθνικών πράξεων που παρέχουν διεθνή προστασία και ιδιαίτερα: i. άτομα τα οποία εγκατέλειψαν ζώνες ενόπλων συγκρούσεων ή ενδημικής βίας, ii. άτομα που αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο ή έχουν υπάρξει θύματα συστηματικών ή γενικευμένων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους,

• λζ) «μαζική εισροή», η άφιξη σημαντικού αριθμού

εκτοπισθέντων, οι οποίοι προέρχονται από καθορισμένη χώρα ή γεωγραφική ζώνη, ανεξαρτήτως του αν η άφιξή τους υπήρξε αυθόρμητη ή υποβοηθούμενη, όπως μέσω προγράμματος εκκένωσης,

• λη) «διαμένων», o πολίτης τρίτης χώρας, ο οποίος απολαμβάνει προσωρινής προστασίας σύμφωνα με απόφαση η οποία προβλέπεται στη παρ. 1 του άρθρου 5 της

Οδηγίας 2011/55 και ο οποίος επιθυμεί να καλέσει μέλη της οικογένειάς του/της.

Άρθρο 2

Ερμηνεία και εφαρμογή Η ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Κώδικα τελεί σε συμφωνία με τη Σύμβαση της και ευρωπαϊκές συμβάσεις προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου που έχουν επικυρωθεί από την Ελλάδα.

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 3

Υποβολή και αξιολόγηση στοιχείων

• α) των συναφών στοιχείων που σχετίζονται με τη χώρα

καταγωγής κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης, συμπεριλαμβανομένης της νομοθεσίας της χώρας αυτής και του τρόπου εφαρμογής της,

• β) των συναφών δηλώσεων και των εγγράφων που

υπέβαλε ο αιτών, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων που επικαλείται σχετικά με το αν έχει ήδη ή ενδέχεται να υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη,

• γ) της ατομικής κατάστασης και των προσωπικών περιστάσεων του αιτούντος, όπως το προσωπικό ιστορικό,

το φύλο και η ηλικία, ώστε να εκτιμηθεί αν, βάσει των προσωπικών περιστάσεων του αιτούντος, οι πράξεις στις οποίες έχει ήδη εκτεθεί ή θα μπορούσε να εκτεθεί ισοδυναμούν με δίωξη ή σοβαρή βλάβη,

• δ) του ενδεχόμενου οι δραστηριότητες του αιτούντος

από τότε που εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του να ανελήφθησαν με αποκλειστικό ή κύριο σκοπό τη δημιουργία των απαραίτητων συνθηκών για την υποβολή αίτησης διεθνούς προστασίας, ώστε να εκτιμηθεί αν ο ενδιαφερόμενος θα εκτεθεί, συνεπεία των δραστηριοτήτων αυτών, σε δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στην εν λόγω χώρα,

• ε) εάν θα ήταν εύλογο να αναμένεται ότι ο αιτών θα

θέσει εαυτόν υπό την προστασία άλλης χώρας την ιθαγένεια της οποίας θα μπορούσε να διεκδικήσει.

• α) ο αιτών έχει καταβάλει πραγματική προσπάθεια να

τεκμηριώσει την αίτησή του,

• β) ο αιτών έχει υποβάλει όλα τα συναφή στοιχεία, τα

οποία διαθέτει και έχει δώσει ικανοποιητική εξήγηση για την τυχόν έλλειψη άλλων λυσιτελών στοιχείων,

• γ) οι δηλώσεις του θεωρούνται συνεπείς και ευλογοφανείς και δεν έρχονται σε αντίθεση με διαθέσιμα ειδικά

και γενικά στοιχεία που αφορούν την περίπτωσή του,

• δ) αιτήθηκε την παροχή διεθνούς προστασίας το ταχύτερο δυνατόν, εκτός αν προβάλλει βάσιμο λόγο που

τον εμπόδισε να το πράξει,

• ε) η γενική αξιοπιστία του αιτούντος είναι θεμελιωμένη.

Σε κάθε περίπτωση ισχύει το ευεργέτημα της αμφιβολίας.

Άρθρο 4

Ανάγκες παροχής διεθνούς προστασίας οι οποίες ανακύπτουν επιτόπου

• α) γεγονότα τα οποία επήλθαν μετά την αναχώρηση

του αιτούντος από τη χώρα καταγωγής του,

• β) δραστηριότητες στις οποίες ο αιτών επιδόθηκε μετά

την αναχώρηση του από τη χώρα καταγωγής, ιδίως αν αποδεικνύεται ότι οι δραστηριότητες τις οποίες επικαλείται αποτελούν εκδήλωση και προέκταση πεποιθήσεων ή προσανατολισμών, τις οποίες ο αιτών είχε ήδη στη χώρα καταγωγής του.

Άρθρο 6

Φορείς προστασίας

• α) το κράτος ή

• β) ομάδες ή οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένων διεθνών οργανισμών, που ελέγχουν το κράτος ή σημαντικό

μέρος του εδάφους του, υπό την προϋπόθεση ότι επιθυμούν να προσφέρουν προστασία σύμφωνα με την παρ. 2 και είναι σε θέση να το πράξουν.

Άρθρο 7

Εγχώρια προστασία

• α) δεν υπάρχει βάσιμος φόβος ότι θα υποστεί δίωξη

ή δεν διατρέχει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης ή

• β) ο αιτών έχει πρόσβαση στην προστασία κατά της

δίωξης ή της σοβαρής βλάβης, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 6, και μπορεί νόμιμα και με ασφάλεια να ταξιδέψει και να γίνει δεκτός σε εκείνο το τμήμα της χώρας και μπορεί λογικά να αναμένεται να εγκατασταθεί εκεί.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΑ

Άρθρο 8

Πράξεις δίωξης

• α) να είναι αρκούντως σοβαρή λόγω της φύσης ή

της επανάληψής της, ώστε να συνιστά σοβαρή παραβίαση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ειδικά των δικαιωμάτων από τα οποία δεν χωρεί παρέκκλιση σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών (ν.δ. 53/1974, Α’ 256) ή

• β) να αποτελεί σώρευση διαφόρων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

η οποία να είναι αρκούντως σοβαρή, ούτως ώστε να θίγεται το άτομο κατά τρόπο αντίστοιχο με τον αναφερόμενο στην περ. α’.

• α) πράξεων σωματικής ή ψυχολογικής βίας, συμπεριλαμβανομένων πράξεων σεξουαλικής βίας,

• β) νομοθετικών, διοικητικών, αστυνομικών, δικαστικών μέτρων, τα οποία ενέχουν διακρίσεις αφ’ εαυτά ή

εφαρμόζονται κατά τρόπο που ενέχει διακρίσεις,

• γ) ποινικής δίωξης ή επιβολής ποινής, η οποία είναι

δυσανάλογη ή ενέχει διακρίσεις,

• δ) άρνησης ενδίκων μέσων με αποτέλεσμα την επιβολή ποινής δυσανάλογης ή μεροληπτικής,

• ε) ποινικής δίωξης ή επιβολής ποινής για την άρνηση

εκπλήρωσης στρατιωτικής θητείας σε σύρραξη, εάν η εκπλήρωση της στρατιωτικής θητείας θα συμπεριλάμβανε εγκλήματα ή πράξεις που εμπίπτουν στις ρήτρες αποκλεισμού που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 11 του παρόντος Κώδικα,

• στ) πράξεων που στρέφονται κατά προσώπου λόγω

φύλου ή παιδικής ηλικίας.

Άρθρο 9

Λόγοι δίωξης

• β) η έννοια της θρησκείας περιλαμβάνει ιδίως την

υιοθέτηση θεϊστικών, αγνωστικιστικών ή αθεϊστικών πεποιθήσεων, τη συμμετοχή σε τυπική λατρεία, σε ιδιωτικό ή δημόσιο χώρο, είτε ατομικά είτε συλλογικά, την αποχή από τη λατρεία αυτή, άλλες θρησκευτικές πράξεις ή εκδηλώσεις απόψεων ή μορφές ατομικής ή συλλογικής συμπεριφοράς που στηρίζονται σε θρησκευτικές πεποιθήσεις ή υπαγορεύονται από αυτές,

• γ) η έννοια της εθνικότητας δεν περιορίζεται μόνο

στην ιθαγένεια ή την έλλειψή της, αλλά περιλαμβάνει ιδίως την ιδιότητα του μέλους της ομάδας, η οποία προσδιορίζεται από την πολιτιστική, εθνοτική ή γλωσσική της ταυτότητα, τις κοινές γεωγραφικές ή πολιτικές καταβολές ή τη σχέση της με τον πληθυσμό της χώρας,

• δ) η ομάδα θεωρείται ως ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα

όταν μεταξύ άλλων:

• αα) τα μέλη της ομάδας έχουν κοινό εγγενές χαρακτηριστικό ή κοινό ιστορικό παρελθόν, το οποίο δεν μπορεί

να μεταβληθεί, ή έχουν κοινά χαρακτηριστικά ή πεποιθήσεις τόσο θεμελιώδους σημασίας για την ταυτότητα ή τη συνείδηση, ώστε ένα πρόσωπο να μην πρέπει να αναγκαστεί να τις αποκηρύξει και

• ββ) η ομάδα έχει ιδιαίτερη ταυτότητα στην οικεία

χώρα, διότι γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική ομάδα από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο. Ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στη χώρα καταγωγής, μία ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα μπορεί να περιλαμβάνει ομάδα που βασίζεται στο κοινό χαρακτηριστικό του φύλου, της ηλικίας, της αναπηρίας ή της κατάστασης υγείας ή του σεξουαλικού προσανατολισμού. Ο σεξουαλικός προσανατολισμός δεν μπορεί να νοηθεί ότι περιλαμβάνει πράξεις θεωρούμενες αξιόποινες κατά τις ισχύουσες διατάξεις. Κατά τον καθορισμό της συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα ή τον προσδιορισμό χαρακτηριστικού της ομάδας λαμβάνονται ιδιαιτέρως υπόψη πτυχές συνδεόμενες με το φύλο, συμπεριλαμβανομένης της ταυτότητας φύλου,

• ε) η έννοια των πολιτικών πεποιθήσεων περιλαμβάνει

ιδίως την υποστήριξη άποψης, ιδέας ή πεποίθησης, επί ζητήματος που σχετίζεται με τους ενδεχόμενους φορείς δίωξης και με τις πολιτικές ή τις μεθόδους τους, ανεξαρτήτως του εάν ο αιτών έχει εκδηλώσει εμπράκτως την εν λόγω άποψη, ιδέα ή πεποίθηση.

Άρθρο 10

Παύση καθεστώτος πρόσφυγα

• α) εξασφαλίσει εκ νέου οικειοθελώς την προστασία

της χώρας της ιθαγένειάς του ή

• β) ανακτήσει οικειοθελώς την ιθαγένεια που απώλεσε

κατά το παρελθόν ή

• γ) αποκτήσει νέα ιθαγένεια και απολαύει της προστασίας της χώρας που του χορήγησε τη νέα ιθαγένεια ή

• δ) έχει εγκατασταθεί εκ νέου οικειοθελώς στη χώρα

που είχε εγκαταλείψει ή εκτός της οποίας είχε παραμείνει, εξαιτίας του φόβου ότι θα υποστεί δίωξη ή

• ε) δεν μπορεί πλέον να εξακολουθεί να αρνείται την

προστασία που του παρέχει η χώρα της ιθαγένειας, διότι έχουν παύσει να υφίστανται οι συνθήκες που οδήγησαν στην αναγνώρισή του ως πρόσφυγα ή

• στ) στην περίπτωση ανιθαγενούς, αυτός αποκτήσει

τη δυνατότητα να επιστρέψει στη χώρα της πρώην συνήθους διαμονής του, διότι έχουν παύσει να υφίστανται οι συνθήκες που οδήγησαν στην αναγνώρισή του ως πρόσφυγα.

Άρθρο 11

Αποκλεισμός από το καθεστώς πρόσφυγα

• α) εμπίπτει στο πεδίο του άρθρου 1Δ της Σύμβασης

της Γενεύης, το οποίο αφορά την παροχή προστασίας ή συνδρομής από όργανα ή Οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών, εκτός της Ύπατης Αρμοστείας του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες. Σε περίπτωση που η εν λόγω προστασία ή συνδρομή έχει παύσει για οποιονδήποτε λόγο χωρίς να έχει διευθετηθεί οριστικά η κατάσταση των προσώπων αυτών με σχετικό ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, τα πρόσωπα αυτά δικαιούνται αυτοδικαίως τα ευεργετήματα του παρόντος Κώδικα β) αναγνωρίζεται από τις αρμόδιες αρχές της χώρας όπου έχει εγκατασταθεί ότι έχει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την κατοχή της ιθαγένειας της εν λόγω χώρας ή δικαιώματα και υποχρεώσεις αντίστοιχα προς αυτά.

• α) έχει διαπράξει έγκλημα κατά της ειρήνης, έγκλημα

πολέμου ή έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, όπως τα εγκλήματα αυτά ορίζονται στις οικείες διεθνείς συμβάσεις που έχουν καταρτισθεί με σκοπό τη θέσπιση διατάξεων σχετικών με τα εγκλήματα αυτά,

• β) έχει διαπράξει σοβαρό μη πολιτικό έγκλημα πριν

την είσοδό του στην ελληνική επικράτεια. Ως σοβαρό μη πολιτικό έγκλημα μπορεί να χαρακτηριστούν και εγκλήματα που η αντικειμενική τους υπόσταση συνίσταται σε αποτρόπαιη πράξη, έστω και αν φέρεται ότι διαπράχθηκε με πολιτικό στόχο,

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’

ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΑ

Άρθρο 12

Χορήγηση του καθεστώτος πρόσφυγα Το καθεστώς πρόσφυγα χορηγείται από τις αρμόδιες Αρχές Απόφασης σε πολίτες τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στα Κεφάλαια Α’ και Β’.

Άρθρο 13

Περιπτώσεις ανάκλησης και άρνησης ανανέωσης του καθεστώτος του πρόσφυγα

• α) το εν λόγω πρόσωπο θα έπρεπε να είχε αποκλεισθεί

ή αποκλείεται από το καθεστώς πρόσφυγα σύμφωνα με το άρθρο 11 του Κώδικα,

• β) η εκ μέρους του ενδιαφερομένου παραποίηση ή

παράλειψη γεγονότων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης πλαστών εγγράφων, υπήρξε αποφασιστική για τη χορήγηση του καθεστώτος πρόσφυγα.

• α) ευλόγως θεωρείται ότι το πρόσωπο αυτό συνιστά

κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια της χώρας,

• β) το πρόσωπο αυτό συνιστά κίνδυνο για την κοινωνία της χώρας, λόγω τελεσίδικης καταδίκης του για τη

διάπραξη ιδιαίτερα σοβαρού εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένων και των αδικημάτων που αναφέρονται στην περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 16 του Κώδικα. Στις ανωτέρω περιπτώσεις η Αποφαινόμενη Αρχή δεν χορηγεί καθεστώς πρόσφυγα όταν ακόμα δεν έχει ληφθεί απόφαση χορήγησης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’

ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΩΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 14

Σοβαρή βλάβη Η σοβαρή βλάβη συνίσταται σε:

• α) θανατική ποινή ή εκτέλεση, ή

• β) βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία του αιτούντος στη χώρα καταγωγής

του, ή

• γ) σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή

της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης ασκήσεως βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.

Άρθρο 15

Παύση επικουρικής προστασίας

Άρθρο 16

Αποκλεισμός από την επικουρική προστασία

• α) έχει διαπράξει έγκλημα κατά της ειρήνης, έγκλημα

πολέμου ή έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, όπως τα εγκλήματα αυτά ορίζονται στις οικείες διεθνείς συμβάσεις που έχουν καταρτισθεί με σκοπό τη θέσπιση διατάξεων σχετικών με τα εγκλήματα αυτά,

• β) έχει διαπράξει σοβαρό έγκλημα. Ως σοβαρό έγκλημα μπορεί να χαρακτηριστεί κακούργημα ή πλημμέλημα

που τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών, καθώς και τα αδικήματα της αρπαγής ανηλίκων (ΠΚ 324), της βαριάς σωματικής βλάβης (ΠΚ 310), σωματικής βλάβης αδύναμων ατόμων (ΠΚ 312), βιασμού (ΠΚ 336), προσβολής γενετήσιας αξιοπρέπειας (ΠΚ 337 παρ. 2 έως 4), γενετήσιας πράξης με ανηλίκους ή ενώπιόν τους (ΠΚ 339), κατάχρησης ανηλίκων (ΠΚ 342), πορνογραφίας ανηλίκων (ΠΚ 348Α), προσέλκυσης παιδιών για γενετήσιους λόγους (ΠΚ 348Β), μαστροπείας (ΠΚ 349), σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών, όπως ορίζονται στο Προοίμιο και στα άρθρα 1 και 2 του καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών,

• δ) συνιστά κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια της χώρας

ή για την κοινωνία της χώρας, λόγω τελεσίδικης καταδίκης του για τη διάπραξη σοβαρού εγκλήματος κατά την έννοια της περ. β’.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’

ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 17

Χορήγηση καθεστώτος επικουρικής προστασίας Καθεστώς επικουρικής προστασίας χορηγείται από τις αρμόδιες Αρχές Απόφασης σε πολίτες τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στα Κεφάλαια Α’ και Δ’ του παρόντος Μέρους του Κώδικα.

Άρθρο 18

Ανάκληση ή άρνηση ανανέωσης καθεστώτος επικουρικής προστασίας

• α) έπρεπε να αποκλεισθεί ή αποκλείεται της επικουρικής προστασίας σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου

16 ή

• β) προέβη σε διαστρέβλωση ή παράλειψη γεγονότων,

συμπεριλαμβανομένης της χρήσης πλαστών εγγράφων, η οποία υπήρξε αποφασιστική για τη χορήγηση του καθεστώτος επικουρικής προστασίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Άρθρο 19

Γενικοί κανόνες

Άρθρο 20

Προστασία από την απομάκρυνση

• α) ευλόγως θεωρείται ότι το εν λόγω πρόσωπο αποτελεί κίνδυνο για την ασφάλεια του Κράτους ή

• β) συνιστά κίνδυνο για την κοινωνία λόγω τελεσίδικης καταδίκης του για τη διάπραξη ιδιαίτερα σοβαρού

εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένων και των αδικημάτων που αναφέρονται στην περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 16.

Άρθρο 21

Ενημέρωση δικαιούχων διεθνούς προστασίας Οι αρμόδιες Αρχές Παραλαβής ή Εξέτασης παρέχουν στα άτομα που έχουν αναγνωριστεί ως πρόσφυγες ή δικαιούχοι επικουρικής προστασίας, το συντομότερο δυνατόν μετά την αναγνώριση, πρόσβαση σε πληροφορίες, σε γλώσσα που κατανοούν, σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το καθεστώς τους.

Άρθρο 23

Άδειες διαμονής

Άρθρο 24

Ταξιδιωτικά έγγραφα

Άρθρο 25

Έγγραφα και πιστοποιητικά Τα Περιφερειακά Γραφεία Ασύλου χορηγούν στους δικαιούχους καθεστώτος πρόσφυγα έγγραφα ή πιστοποιητικά, κατά το άρθρο 25 της Σύμβασης της Γενεύης, το περιεχόμενο των οποίων σχετίζεται και προκύπτει από τα στοιχεία που διατηρεί η Υπηρεσία Ασύλου.

Άρθρο 26

Πρόσβαση στην απασχόληση

Άρθρο 27

Πρόσβαση στην εκπαίδευση

Άρθρο 28

Πρόσβαση σε διαδικασίες για την αναγνώριση τίτλων

Άρθρο 29

Κοινωνική αρωγή Στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας παρέχεται η αναγκαία συνδρομή σε θέματα κοινωνικής αρωγής με τους όρους που ισχύουν για τους Έλληνες πολίτες.

Άρθρο 30

Ιατρική περίθαλψη

Άρθρο 31

Πρόσβαση σε κατάλυμα Οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας έχουν πρόσβαση σε κατάλυμα με τους όρους και περιορισμούς που ισχύουν για τους πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στη χώρα, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης διασποράς αυτών σε εθνικό επίπεδο και της διασφάλισης ίσων ευκαιριών όσον αφορά την πρόσβαση σε κατάλυμα.

Άρθρο 32

Ελεύθερη κυκλοφορία Επιτρέπεται η ελεύθερη κυκλοφορία των δικαιούχων καθεστώτος διεθνούς προστασίας με τους ίδιους όρους και περιορισμούς που ισχύουν για τους πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι διαμένουν νόμιμα στη χώρα. Οι επιφυ

Άρθρο 33

Πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής ένταξης Οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας παρακολουθούν υποχρεωτικά τα κατάλληλα προγράμματα κοινωνικής ένταξης που καταρτίζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Άρθρο 34

Επαναπατρισμός Οι αρμόδιες αρχές παρέχουν συνδρομή στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας που επιθυμούν να επαναπατρισθούν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Άρθρο 35

Συνεργασία Η Διεύθυνση Ευρωπαϊκής και Διεθνούς Συνεργασίας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου ορίζεται ως εθνικό σημείο επαφής για τη διοικητική συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επίσης, λαμβάνει, σε συνεννόηση με την Επιτροπή, όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ανάπτυξη απευθείας συνεργασίας και την ανταλλαγή πληροφοριών με τις αντίστοιχες Αρχές των άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 36

Προσωπικό Το προσωπικό των Υπηρεσιών που εφαρμόζουν τις διατάξεις των άρθρων 1 έως 36 του παρόντος Κώδικα απαιτείται να διαθέτει την κατάλληλη κατάρτιση. Το προσωπικό αυτό υποχρεούται να τηρεί εχεμύθεια για κάθε πληροφορία που περιέρχεται σε γνώση του κατά τον χειρισμό των υποθέσεων, σύμφωνα με τον παρόντα Κώδικα.

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΥΠΟΔΟΧΗΣ

Άρθρο 37

Πεδίο εφαρμογής

• α) σε αιτήσεις χορήγησης διπλωματικού ή εδαφικού

ασύλου που υποβάλλονται στις ελληνικές διπλωματικές αρχές και μόνιμες αντιπροσωπείες της Ελλάδος στο εξωτερικό,

• β) σε περίπτωση εφαρμογής του Έκτου Μέρους του

παρόντος Κώδικα.

Άρθρο 38

Γενικές διατάξεις για τις διαδικασίες υποδοχής και ταυτοποίησης

Άρθρο 39

Ενημέρωση κατά την υποδοχή Κατά το πρώτο στάδιο «Ενημέρωσης» οι πολίτες τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς ενημερώνονται από το Κλιμάκιο Ενημέρωσης του Κέντρου Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή της Κλειστής Ελεγχόμενης Δομής ή, σε περίπτωση μαζικών αφίξεων, από προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας ή του Λιμενικού Σώματος Ελληνικής Ακτοφυλακής ή των Ενόπλων Δυνάμεων, σε γλώσσα που κατανοούν ή ευλόγως θεωρείται ότι κατανοούν, συμπεριλαμβανόμενης της διεθνούς νοηματικής γλώσσας, με απλό και προσιτό τρόπο, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 47 του παρόντος Κώδικα:

• α) για τα δικαιώματά τους και τις υποχρεώσεις τους

κατά το στάδιο της υποδοχής και τις συνέπειες μη τήρησης των υποχρεώσεων αυτών, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στα άρθρα 46 και 61 του παρόντος Κώδικα,

• β) για τη μεταφορά τους σε άλλες δομές, σύμφωνα με

το άρθρο 43, τους λόγους της μεταφοράς και τις συνέπειες για αυτούς, κατά τη διαδικασία εξέτασης της αίτησης διεθνούς προστασίας και τις συνέπειες μη τήρησης των υποχρεώσεων αυτών, ιδίως για το καθήκον συνεργασίας τους με τις εθνικές αρχές σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, καθώς και για τις συνέπειες της παραβίασης αυτού,

• ε) για τη δυνατότητα υπαγωγής σε πρόγραμμα εθελούσιας επιστροφής,

• στ) για τους όρους και τις προϋποθέσεις του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας της Περιφερειακής Υπηρεσίας της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης,

• ζ) για τα δικαιώματά τους σύμφωνα με την περ. β’ του

άρθρου 40,

• η) για τη διαδικασία χορήγησης δελτίου αιτούντος

άσυλο σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της περ. γ’ του άρθρου 40.

Άρθρο 40

Υπαγωγή Κατά το δεύτερο στάδιο «Υπαγωγής», οι πολίτες τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που εισέρχονται στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή στην Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή:

• α) υπάγονται στις διαδικασίες υποδοχής και ταυτοποίησης, τελώντας σε καθεστώς περιορισμού της ελευθερίας τους εντός του Κέντρου, με απόφαση του Διοικητή

του, η οποία εκδίδεται εντός πέντε (5) ημερών από την είσοδό τους. Εφόσον με την παρέλευση του πενθήμερου δεν έχουν ολοκληρωθεί οι ως άνω διαδικασίες, ο Διοικητής του Κέντρου Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή της Κλειστής Ελεγχόμενης Δομής μπορεί, υπό την επιφύλαξη του άρθρου 50, να αποφασίζει την παράταση του περιορισμού της ελευθερίας των ανωτέρω προσώπων έως την ολοκλήρωση των διαδικασιών αυτών για επιπλέον διάστημα που δεν υπερβαίνει συνολικά τις είκοσι πέντε (25) ημέρες από την είσοδο στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή την Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή. Στο πλαίσιο των ως άνω διαδικασιών λαμβάνεται ειδική μέριμνα για τα πρόσωπα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και ειδικότερα για τους ασυνόδευτους ανηλίκους. Ο περιορισμός της ελευθερίας συνεπάγεται την απαγόρευση εξόδου από το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή την Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή και την παραμονή στους χώρους τους, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας τους. Κατ’ εξαίρεση και για σοβαρούς λόγους υγείας του παραμένοντος στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή την Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή ή μέλους της οικογένειάς του, ο Διοικητής δύναται να χορηγήσει άδεια προσωρινής εξόδου από τις παραπάνω εγκαταστάσεις. Η απόφαση παράτασης του περιορισμού της ελευθερίας για τις ανάγκες της ολοκλήρωσης των διαδικασιών υποδοχής και ταυτοποίησης κατά τους όρους της περίπτωσης αυτής περιέχει πραγματική και νομική αιτιολόγηση και είναι έγγραφη,

• β) ο πολίτης τρίτης χώρας ή ανιθαγενής που τελεί υπό

περιορισμό της ελευθερίας του, παράλληλα με τα δικαιώματα που έχει σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45), μπορεί να προβάλει και αντιρρήσεις κατά της απόφασης παράτασης του περιορισμού της ελευθερίας του ενώπιον του Προέδρου ή του υπό αυτού οριζόμενου Πρωτοδίκη του Διοικητικού Πρωτοδικείου, στην περιφέρεια του οποίου λειτουργεί το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή η Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή. Κατά τα λοιπά, για τη διαδικασία των αντιρρήσεων εφαρμόζονται αναλόγως οι παρ. 4 και 5 του άρθρου 76 του ν. 3386/2005 (Α’ 212). Η απόφαση επί των αντιρρήσεων μπορεί να ανακληθεί, ύστερα από αίτηση του αντιλέγοντος, εάν η αίτηση ανάκλησης στηρίζεται σε νέα στοιχεία, κατ’ εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 205 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. Εάν διαπιστωθεί ότι ο περιορισμός της ελευθερίας δεν είναι νόμιμος, με την ίδια απόφαση διατάσσονται από τον Δικαστή τα κατάλληλα εναλλακτικά του περιορισμού της ελευθερίας μέτρα,

• γ) οι αιτούντες διεθνή προστασία δύνανται να παραμένουν στις εγκαταστάσεις για όσο χρόνο διαρκεί η διαδικασία εξέτασης της αίτησής τους, εφόσον το χρονικό

διάστημα της παραμονής τους στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή την Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή δεν υπερβαίνει συνολικά τις είκοσι πέντε (25) ημέρες από την είσοδό τους σε αυτά. Εάν μετά την παρέλευση του χρονικού αυτού διαστήματος δεν έχει περατωθεί η εξέταση της αίτησης, αίρεται ο περιορισμός της ελευθερίας, υπό την επιφύλαξη εφαρμογής του άρθρου 50.

Άρθρο 41

Καταγραφή και ιατρικός έλεγχος Το τρίτο στάδιο «Καταγραφής και Ιατρικού Ελέγχου» περιλαμβάνει:

• α) την καταγραφή των προσωπικών στοιχείων τους και

τη λήψη και καταχώριση των δακτυλικών αποτυπωμάτων όσων έχουν συμπληρώσει το 14ο έτος της ηλικίας τους,

• β) την εξακρίβωση της ταυτότητας και της ιθαγένειάς

τους,

• γ) τον ιατρικό τους έλεγχο και την παροχή της τυχόν

αναγκαίας περίθαλψης και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης,

• δ) τη μέριμνα για όσους ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, ώστε να τους παρασχεθεί εξειδικευμένη φροντίδα

και προστασία. Ειδικότερα, ο Διοικητής του Κέντρου Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή της Κλειστής Ελεγχόμενης Δομής ή της Μονάδας, ύστερα από αιτιολογημένη, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 77, εισήγηση του αρμόδιου ιατρικού προσωπικού του Κέντρου Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή της Κλειστής Ελεγχόμενης Δομής, παραπέμπει τα πρόσωπα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες στον αρμόδιο κατά περίπτωση δημόσιο φορέα κοινωνικής στήριξης ή προστασίας. Αντίγραφο του φακέλου ιατρικού ελέγχου και της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης αποστέλλεται στον Προϊστάμενο του κατά περίπτωση φορέα στον οποίο διαμένουν ή παραπέμπονται. Σε κάθε περίπτωση, διασφαλίζεται η συνέχεια της θεραπευτικής αγωγής, όταν αυτό απαιτείται. Η διαπίστωση ότι ένα άτομο ανήκει σε ευάλωτη ομάδα έχει

• ε) την ιδιαίτερη μέριμνα για την κάλυψη των ιδιαίτερων

αναγκών οικογενειών με παιδιά κάτω των δεκατεσσάρων (14) ετών και ιδίως νηπιακής και βρεφικής ηλικίας,

• στ) την παραπομπή με απόφαση του Διοικητή του

Κέντρου Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή της Κλειστής Ελεγχόμενης Δομής ή της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή της Υπηρεσίας Ασύλου, εάν ανακύπτει αμφιβολία σχετικά με την ανηλικότητα πολίτη τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς, σε διαδικασία διαπίστωσης ανηλικότητας σύμφωνα με τις ισχύουσες κανονιστικές διατάξεις. Σε κάθε περίπτωση, μέχρι την έκδοση πορίσματος περί της ηλικίας του, το πρόσωπο θεωρείται ανήλικος και τυγχάνει αντίστοιχης μεταχείρισης. Η διαδικασία του προηγούμενου εδαφίου κινείται σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας και εάν ανακύψει αμφιβολία για την ανηλικότητα του προσώπου.

Άρθρο 42

Παραπομπή σε διαδικασία υπαγωγής σε καθεστώς διεθνούς προστασίας Κατά το τέταρτο στάδιο «Παραπομπής σε διαδικασία υπαγωγής σε καθεστώς διεθνούς προστασίας»:

• α) οι πολίτες τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς που επιθυμούν να υπαχθούν σε καθεστώς διεθνούς προστασίας,

παραπέμπονται στο κατά τόπον αρμόδιο Περιφερειακό Γραφείο Ασύλου, Κλιμάκιο του οποίου μπορεί να λειτουργεί στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή την Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή,

• β) η παραλαβή των αιτήσεων και οι συνεντεύξεις των

αιτούντων μπορούν να πραγματοποιούνται εντός των εγκαταστάσεων του Κέντρου Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή της Κλειστής Ελεγχόμενης Δομής, σε χώρο στον οποίο διασφαλίζεται η εμπιστευτικότητα. Σε κάθε στάδιο των διαδικασιών, η υποβολή αίτησης διεθνούς προστασίας υποχρεώνει στον διαχωρισμό του αιτούντος από τους υπόλοιπους που διαμένουν στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή την Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή, υπό την επιφύλαξη του άρθρου 40, και την παραπομπή του σε κατάλληλες δομές φιλοξενίας,

• γ) κατά την υποβολή των αιτήσεων διεθνούς προστασίας, ιδίως στα σύνορα, ειδικά Κλιμάκια ταχείας

συνδρομής της Υπηρεσίας Ασύλου, που συγκροτούνται με απόφαση του Διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου και αποτελούνται από ικανό αριθμό χειριστών, καθώς και διοικητικό προσωπικό της Υπηρεσίας Ασύλου, προβαίνουν σε διαχωρισμό των αιτήσεων ανά χώρα καταγωγής. Στη συνέχεια, με βάση το σύνολο των προβαλλόμενων κατά την καταγραφή της αίτησης διεθνούς προστασίας ισχυρισμών, σύμφωνα με το άρθρο 69 του παρόντος Κώδικα, και των επί αυτών τυχόν προσκομισθέντων στοιχείων, σύμφωνα με το άρθρο 3 του Κώδικα, προβαίνουν, ανά χώρα καταγωγής, σε προτεραιοποίηση της εξέτασης των αιτήσεων, σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 88 του Κώδικα, με ειδική σημείωση στο ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής της Υπηρεσίας Ασύλου:

• γα) Κατ’ απόλυτη προτεραιότητα εξετάζονται αιτήσεις

διεθνούς προστασίας όταν συντρέχουν οι περιστάσεις της περ. γ’ του άρθρου 46 και της παρ. 8 του άρθρου 50. Στις περιπτώσεις αυτές οι αιτήσεις παραπέμπονται προς περαιτέρω εξέταση άμεσα και η διαδικασία εξέτασης ολοκληρώνεται σε δεκαπέντε (15) ημέρες.

• γβ) Κατά προτεραιότητα εξετάζονται αιτήσεις διεθνούς προστασίας όταν: