Νόμοι — ΦΕΚ A' 231/2025

Άρθρο 68

Πλαίσιο αποζημίωσης αγρο-φωτοβολταϊκών σταθμών και υποχρεώσεις - Προσθήκη 96Δ στον ν. 4951/2022 Στον ν. 4951/2022 (Α’ 129) προστίθεται άρθρο 96Δ ως εξής: «Άρθρο 96Δ Πλαίσιο αποζημίωσης αγρο-φωτοβολταϊκών σταθμών και υποχρεώσεις

• α) αποδεικνύεται ότι η γεωργία παραμένει η κύρια

δραστηριότητα του κατόχου ή του διαχειριστή των καλλιεργούμενων εκτάσεων ή θερμοκηπιακών εγκατάστασεων, και

• β) παρουσιάζεται η μεταβολή της αγροτικής παραγωγής, επί της έκτασης αυτής.

Με την έκθεση του πρώτου εδαφίου αποδεικνύεται επιπλέον ότι η καλλιεργούμενη έκταση που καλύπτεται από τον αγρο-φωτοβολταϊκό σταθμό διατηρεί τουλάχιστον το εξήντα έξι τοις εκατό (66%) της απόδοσης παραγωγής του καλλιεργούμενου προϊόντος, σε σύγκριση με την αντίστοιχη απόδοση, του έτους πριν από την εγκατάσταση του φωτοβολταϊκού σταθμού.

Άρθρο 69

Χαρτογράφηση των περιοχών για την επίτευξη του στόχου για την ανανεώσιμη ενέργεια στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2050 - Προσθήκη παρ. 18 στο άρθρο 33 του ν. 4936/2022 Στο άρθρο 33 του ν. 4936/2022 (Α’ 105), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, προστίθεται παρ. 18 ως εξής: «18. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποτυπώνονται οι περιοχές εγκατάστασης σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) του δευτέρου εδαφίου για την επίτευξη του στόχου της ανανεώσιμης ενέργειας στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το έτος 2050, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως:

• α) τη διαθεσιμότητα της ενέργειας από Α.Π.Ε. και το

δυναμικό των διαφόρων τύπων τεχνολογίας να παράγουν ανανεώσιμη ενέργεια στις χερσαίες και υπόγειες περιοχές, καθώς και στις θαλάσσιες περιοχές ή τα εσωτερικά ύδατα,

• β) την προβλεπόμενη ενεργειακή ζήτηση, λαμβάνοντας υπόψη τη δυνητική ευελιξία της ενεργού ανταπόκρισης στη ζήτηση, τα αναμενόμενα οφέλη αποδοτικότητας και την ενοποίηση του ενεργειακού συστήματος,

• γ) τη διαθεσιμότητα σχετικών ενεργειακών υποδομών,

συμπεριλαμβανομένων των δικτύων, της αποθήκευσης και άλλων εργαλείων ευελιξίας, ή τη δυνατότητα δημιουργίας ή αναβάθμισης της εν λόγω υποδομής δικτύου και αποθήκευσης. Για τις εν λόγω περιοχές αποτυπώνονται κατ’ ελάχιστο:

• αα) το υφιστάμενο δυναμικό των Α.Π.Ε.,

• ββ) οι σταθμοί Α.Π.Ε. που βρίσκονται σε λειτουργία και

υπό αδειοδότηση, και

• γγ) οι γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι περιοχές δύναται να επανεξετάζονται και να επικαιροποιούνται περιοδικά, ιδίως στο πλαίσιο επικαιροποίησης και του ΕΣΕΚ.»

Άρθρο 70

Ορισμός του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας και του Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης ως φορέων πληρωμών

• α) το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης

Ενέργειας (Κ.Α.Π.Ε.) ή

• β) ο Διαχειριστής Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και

Εγγυήσεων Προέλευσης (Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.).

• β) αύξησης της ενεργειακής αποδοτικότητας,

• γ) εξοικονόμησης ενέργειας,

• δ) Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Συμπαραγωγής

Ηλεκτρισμού και Θερμότητας και οποιουδήποτε συνδυασμού αυτών και δύναται να ανατίθενται στο Κ.Α.Π.Ε. και αρμοδιότητες φορέα ελέγχου, τόσο κατά το στάδιο υπαγωγής των δικαιούχων σε χρηματοδοτικά προγράμματα, όσο και κατά την ολοκλήρωση των επενδυτικών τους έργων, καθώς και κάθε άλλη αρμοδιότητα για τη διευκόλυνση υλοποίησης των ως άνω προγραμμάτων.

Άρθρο 71

Παράταση προθεσμιών για το προσωπικό του Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης και της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’

ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΗ, ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ Β’

Άρθρο 72

Εξουσιοδοτική διάταξη Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού, ορίζονται οι φορείς πληρωμών της παρ. 1 και οι αρμοδιότητες της παρ. 2 του άρθρου 70, καθώς και η διαδικασία πληρωμών των ενισχύσεων στους δικαιούχους, το ύψος και ο χρόνος καταβολής της διαχειριστικής αμοιβής, προς τους φορείς πληρωμών και ελέγχου, για την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών τους, οι οποίες συνδέονται αποκλειστικά με την άσκηση των εν λόγω αρμοδιοτήτων.

Άρθρο 73

Μεταβατικές διατάξεις για την οργάνωση της αγοράς υδρογόνου

Άρθρο 74

Καταργούμενες διατάξεις Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καταργούνται:

• α) Η περ. α) του δεύτερου εδαφίου του άρθρου 43 του

ν. 5233/2025 (Α’ 166), περί παράτασης προθεσμιών ηλέκτρισης Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας που έχουν επιλεγεί για ένταξη σε καθεστώς ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών.

• β) Από τον ν. 5151/2024 (Α’ 173):

• βα) το άρθρο 63, περί μεταβατικού καθεστώτος για τη

διακίνηση και διάθεση υδρογόνου σε πρατήρια υδρογόνου και

• ββ) η παρ. 2 του άρθρου 64, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων.

• γ) Η περ. 32λστ του άρθρου 2, περί ορισμού ανανεώσιμων αερίων, του ν. 3468/2006 (Α’ 129).

ΜΕΡΟΣ Γ’

ΛΟΙΠΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

Άρθρο 75

Παρατάσεις πολεοδομικών και χωροταξικών ρυθμίσεων

• β) Η προθεσμία του όγδοου εδαφίου της παρ. 3 του

άρθρου 51 του ν. 4178/2013, περί αναστολής της υποχρέωσης μετεγκατάστασης ή απομάκρυνσης πρατηρίων καυσίμων, υγραερίου, φυσικού αερίου και των συνοδών χρήσεων αυτών με νόμιμη χρήση, παρατείνεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2026.

• αα) η προθεσμία έκδοσης των αναφερόμενων αδειών

παρατείνεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2023,

• αβ) η προθεσμία ισχύος τους παρατείνεται έως την

31η Δεκεμβρίου 2027.

• β) Η προθεσμία του άρθρου  71 του ν.  4342/2015

(Α’ 143), περί ισχύος οικοδομικών αδειών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, παρατείνεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2027. 8.α) Η προθεσμία στο τέλος του εισαγωγικού εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), περί υποβολής αίτησης για έκδοση οικοδομικής άδειας ή προέγκρισης μετά από υποβολή αιτήματος για έκδοση έγγραφης βεβαίωσης, ήτοι η 31η Δεκεμβρίου 2024, η οποία είχε παραταθεί με την περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 35 του ν. 5167/2024 (Α’ 207) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, παρατείνεται έως την 30ή Ιουνίου 2026.

• β) Η ισχύς των προεγκρίσεων που εκδίδονται δυνάμει

της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4759/2020, παρατείνεται έως την 30ή Ιουνίου 2026, σε περίπτωση προγενέστερης λήξης τους.

Άρθρο 76

Μεταβατική διευθέτηση χρήσεων γης στη Δημοτική Ενότητα Ελευθερίου - Κορδελιού του Δήμου Κορδελιού - Ευόσμου

• α) Κωνσταντίνου Καραμανλή,

• β) Εθνικής Αντιστάσεως,

• γ) Ανδρέα Παπανδρέου,

• δ) Πολυτεχνείου,

• ε) Κατσαντώνη,

• στ) Μανόλη Ανδρονίκου,

• ζ) Παπάγου και

• η) Μεγάλου Αλεξάνδρου,

δύναται να λειτουργούν, κατά παρέκκλιση των χρήσεων γης, μέχρι την έγκριση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν των δύο (2) ετών από την έναρξη ισχύος του παρόντος.

Άρθρο 78

Ρυθμίσεις για την ειδική ασφαλιστική εισφορά υπέρ του Ελληνικού Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων και την καταβολή αποζημιώσεων έτους 2025

Άρθρο 79

Ρύθμιση θεμάτων του Οργανισμού Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων σχετικά με την αποζημίωση εργασίας για τη διαχείριση των ζημιών που προκλήθηκαν λόγω των παγετών της περιόδου Μαρτίου - Απριλίου 2025

Άρθρο 80

Ρυθμίσεις για την ειδική ασφαλιστική εισφορά των ετών 2020, 2021 και 2022 Κατά παρέκκλιση της παρ. 9 του άρθρου 5 της υπ’ αρ. 136/14062/13.2.2013 κοινής απόφασης των Αναπληρωτών Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Έγκριση Κανονισμού Οικονομικής Διαχείρισης του Οργανισμού Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛ.Γ.Α.) - Ν.Π.Ι.Δ.» (Β’ 290), οι οφειλές των ασφαλισμένων παραγωγών στον Ελληνικό Οργανισμό Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛ.Γ.Α.) που προέρχονται από την ειδική ασφαλιστική εισφορά των ετών 2020, 2021 και 2022 οριστικοποιούνται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΛ.Γ.Α. έως την 31η Δεκεμβρίου 2026 και αποστέλλονται με ψηφιακό αρχείο στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προς βεβαίωση.

ΜΕΡΟΣ Δ’

ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ

Άρθρο 81

Έναρξη ισχύος Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις του. Η αξιολόγηση και η χωροθέτηση των δυνητικών τόπων αποθήκευσης του άρθρου 9 διενεργούνται σε τρεις (3) φάσεις σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές, καθώς και τα κριτήρια κάθε φάσης. Παρεκκλίσεις από τα κριτήρια αυτά μπορούν να επιτραπούν από την αρμόδια αρχή CCS, εφόσον ο φορέας εκμετάλλευσης αποδείξει ότι δεν θίγεται η δυνατότητα του χαρακτηρισμού και της αξιολόγησης που καθιστούν δυνατή την κρίση κατά το άρθρο 9. Φάση 1 Συλλογή δεδομένων

• α) γεωλογία και γεωφυσική,

• β) υδρογεωλογία, ιδιαίτερα την ύπαρξη υπόγειων υδάτων που προορίζονται για

κατανάλωση,

• γ) μηχανική ταμιευτήρα, συμπεριλαμβανομένων ογκομετρικών υπολογισμών του όγκου των

πόρων για έγχυση CO2 και απώτερη χωρητικότητα αποθήκευσης,

• δ) γεωχημεία - ρυθμοί διάλυσης και ορυκτοποίησης,

• ε) γεωμηχανική - διαπερατότητα και πίεση θραύσης,

• στ) σεισμικότητα,

• ζ) παρουσία και συνθήκες φυσικών και ανθρωπογενών διόδων, συμπεριλαμβανομένων

φρεάτων και γεωτρήσεων που μπορούν να αποτελέσουν οδούς διαρροής.

• α) χώροι που περιβάλλουν το συγκρότημα αποθήκευσης, οι οποίοι μπορούν να επηρεαστούν

από την αποθήκευση CO2 στον τόπο αποθήκευσης,

• β) κατανομή πληθυσμού στην περιοχή πάνω από τον τόπο αποθήκευσης,

• γ) γειτνίαση με πολύτιμους φυσικούς πόρους, συμπεριλαμβανομένων ειδικότερα τόπων

Natura 2000, κατ’ εφαρμογή της υπό στοιχεία Η.Π. 37338/1807/Ε103/1.9.2010 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Καθορισμός μέτρων και διαδικασιών για τη διατήρηση της άγριας ορνιθοπανίδας και των οικοτόπων/ενδιαιτημάτων της, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ, «Περί διατηρήσεως των άγριων πτηνών», του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 2ας Απριλίου 1979, όπως κωδικοποιήθηκε με την οδηγία 2009/147/ΕΚ» (Β’ 1495), και της υπ’ αρ. 33318/3028/11.12.1998 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, Γεωργίας, Εμπορικής Ναυτιλίας και Πολιτισμού «Καθορισμός μέτρων και διαδικασιών για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων (ενδιαιτημάτων) καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας» (Β’ 1289),

• δ) δραστηριότητες γύρω από το συγκρότημα αποθήκευσης και ενδεχόμενες

αλληλεπιδράσεις με τις δραστηριότητες αυτές, ιδίως την έρευνα, παραγωγή και αποθήκευση 45

• ε) γειτνίαση με την ή τις δυνητικές πηγές CO2, συμπεριλαμβανομένων εκτιμήσεων της

συνολικής δυνητικής μάζας του οικονομικώς διαθέσιμου για αποθήκευση CO2 υπό τον όρο ότι υπάρχουν επαρκή δίκτυα μεταφοράς,

• στ) εισπιεσιμότητα (injectivity): να διασφαλιστεί στην προτεινόμενη θέση, πιο συγκεκριμένα

εντός του σχηματισμού αποθήκευσης, η διατήρηση εισπίεσης του εγχεόμενου CO2 με ανάλογο ρυθμό παροχής από τη βιομηχανία. Επίσης, να μπορεί να επιδέχεται ανθρώπινης παρέμβασης για τη βελτίωση της εισπίεσης του σχηματισμού, ιδίως με υδραυλική ρωγμάτωση, ώστε ο τελευταίος να καταστεί κατάλληλος και βιώσιμος για πολλά χρόνια,

• ζ) υδροδυναμικά φαινόμενα και παρακολουθησιμότητα.

Φάση 2 Εκπόνηση του τρισδιάστατου στατικού γεωλογικού μοντέλου Βάσει των δεδομένων που συλλέγονται στη φάση 1, εκπονείται, με τη χρήση προσομοιωτών ταμιευτήρα σε ηλεκτρονικό υπολογιστή, τρισδιάστατο στατικό γεωλογικό μοντέλο της γης, ή μια σειρά τέτοιων μοντέλων, του υποψήφιου συγκροτήματος αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων των υπερκείμενων πετρωμάτων και των υδραυλικώς συνδεδεμένων περιοχών και ρευστών. Η φάση της λειτουργίας περιλαμβάνει την κατασκευή και την προετοιμασία του συγκροτήματος αποθήκευσης πριν και μετά την εισπίεση του CO2. Το στατικό γεωλογικό μοντέλο χαρακτηρίζει το συγκρότημα από πλευράς:

• α) γεωλογικής δομής της φυσικής παγίδας,

• β) γεωμηχανικών, γεωχημικών και ροϊκών ιδιοτήτων του ταμιευτήρα, του υπερκείμενου

εδάφους - υπερκείμενα πετρώματα, σφραγιστικές στρώσεις, πορώδεις και περατοί ορίζοντες - και των περιβαλλόντων σχηματισμών,

• γ) χαρακτηρισμού συστημάτων ρωγμών και παρουσίας ανθρωπογενών διόδων,

• δ) επιφανειακής και κατακόρυφης έκτασης του συγκροτήματος αποθήκευσης,

• ε) όγκου του πορώδους χώρου, συμπεριλαμβανομένης της κατανομής του πορώδους,

• στ) κατανομής αναφοράς των ρευστών,

• ζ) τυχόν άλλων σχετικών χαρακτηριστικών.

Η αβεβαιότητα που συνδέεται με εκάστη των χρησιμοποιούμενων παραμέτρων για την κατασκευή του μοντέλου αξιολογείται με την ανάπτυξη φάσματος σεναρίων για εκάστη παράμετρο και με τον υπολογισμό των ενδεδειγμένων ορίων εμπιστοσύνης. Αξιολογείται επίσης τυχόν αβεβαιότητα συνδεόμενη με το ίδιο το μοντέλο. Φάση 3 Χαρακτηρισμός της δυναμικής συμπεριφοράς της αποθήκευσης, χαρακτηρισμός ευαισθησίας και εκτίμησης κινδύνου Οι χαρακτηρισμοί και η εκτίμηση βασίζονται σε κατάρτιση δυναμικού μοντέλου, που περιλαμβάνει ποικιλία προσομοιώσεων κατά χρονικά βήματα της έγχυσης CO2 στον τόπο αποθήκευσης με τη χρήση του ή των τρισδιάστατων στατικών γεωλογικών μοντέλων της γης, στον μηχανοργανωμένο προσομοιωτή του συγκροτήματος αποθήκευσης που κατασκευάζεται στη φάση 2. 46

• α) δυνατοί ρυθμοί έγχυσης και ιδιότητες του Ρεύματος CO2,

• β) επάρκεια μοντελοποίησης συζευγμένων διεργασιών, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο

αλληλεπιδρούν στον προσομοιωτή διάφορες μεμονωμένες επενέργειες,

• γ) αντιδραστικές διεργασίες, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο ανατροφοδοτούνται στο μοντέλο

αντιδράσεις του εγχεόμενου CO2 με επιτόπου ορυκτές ουσίες,

• δ) χρησιμοποιούμενος προσομοιωτής ταμιευτήρα,

• ε) βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προσομοιώσεις για να προσδιοριστούν η τύχη και

η συμπεριφορά του CO2 σε κλίμακα δεκαετιών και χιλιετιών, συμπεριλαμβανομένου του ρυθμού διάλυσης του CO2 στο νερό και

• στ) η πίεση και θερμοκρασία του σχηματισμού αποθήκευσης ως συνάρτηση του ρυθμού

έγχυσης και της σωρευτικής εγχεόμενης ποσότητας σε βάθος χρόνου.

• α) της επιφανειακής και κατακόρυφης έκτασης του CO2 έναντι του χρόνου,

• β) της φύσης της ροής CO2 στον ταμιευτήρα, συμπεριλαμβανομένης της φασικής

συμπεριφοράς,

• γ) των μηχανισμών και ρυθμών παγίδευσης CO2, συμπεριλαμβανομένων των σημείων

υπερχείλισης και πλευρικών και κατακόρυφων σφραγιστικών στρώσεων,

• δ) των συστημάτων δευτερογενούς απομόνωσης στο συνολικό συγκρότημα αποθήκευσης,

• ε) της χωρητικότητας αποθήκευσης και των βαθμίδων πίεσης στον τόπο αποθήκευσης,

• στ) του κινδύνου ρηγμάτωσης του σχηματισμού αποθήκευσης και των υπερκείμενων

πετρωμάτων,

• ζ) του κινδύνου εισόδου του CO2 στο υπερκείμενο πέτρωμα,

• η) του κινδύνου διαρροής από τον τόπο αποθήκευσης, ιδίως μέσω εγκαταλελειμμένων ή

ανεπαρκώς σφραγισμένων φρεάτων,

• θ) του ρυθμού μετανάστευσης σε ταμιευτήρες ανοικτού πέρατος,

• ι) των ρυθμών σφράγισης της ρωγμής,

• ια) των μεταβολών στη ρευστοχημεία του σχηματισμού και επακόλουθες αντιδράσεις, ιδίως

τη μεταβολή του pH, τον σχηματισμό ορυκτών και τη συνεκτίμηση εκπόνησης αντιδραστικών μοντέλων για την αξιολόγηση των επενεργειών,

• ιβ) της μετατόπισης ρευστών σχηματισμού,

• ιγ) της αυξημένης σεισμικότητας και του υψομέτρου στο επίπεδο της επιφάνειας.

Φάση 3.2 Χαρακτηρισμός ευαισθησίας Αναλαμβάνονται πολλαπλές προσομοιώσεις για τον εντοπισμό της ευαισθησίας της αξιολόγησης σε παραδοχές που γίνονται για ειδικότερες παραμέτρους. Οι προσομοιώσεις βασίζονται στην αλλαγή των παραμέτρων στο στατικό γεωλογικό γήινο μοντέλο και στην αλλαγή των λειτουργιών και παραδοχών ρυθμού, στην εργασία εκπόνησης δυναμικού μοντέλου. Στην εκτίμηση επικινδυνότητας λαμβάνεται υπόψη τυχόν σημαντική ευαισθησία. 47 Η εκτίμηση κινδύνου περιλαμβάνει, ιδίως τα εξής:

• α) οι δυνητικές οδοί διαρροής,

• β) το δυνητικό μέγεθος των συμβάντων διαρροής για πανομοιότυπες οδούς διαρροής

(ρυθμοί ροής),

• γ) οι κρίσιμες παράμετροι που επηρεάζουν τη δυνητική διαρροή, όπως η ανώτατη πίεση

ταμιευτήρα, ο ανώτατος ρυθμός έγχυσης, η θερμοκρασία και η ευαισθησία στις διάφορες παραδοχές, στο ή στα στατικά γεωλογικά μοντέλα της γης,

• δ) οι δευτερογενείς επενέργειες της αποθήκευσης CO2, συμπεριλαμβανομένων των

μετατοπισμένων ρευστών σχηματισμού και των νέων ουσιών που δημιουργήθηκαν από την αποθήκευση CO2,

• ε) άλλοι παράγοντες που μπορεί να αποβούν επικίνδυνοι για την υγεία του ανθρώπου ή για

το περιβάλλον, ιδίως οι φυσικές κατασκευές που συσχετίζονται με το έργο. Ο χαρακτηρισμός επικινδυνότητας καλύπτει το πλήρες φάσμα δυνητικών συνθηκών λειτουργίας για τη δοκιμή της ασφάλειας του συγκροτήματος αποθήκευσης.

• α) το όνομα και τη διεύθυνση του ενδιαφερόμενου φορέα εξερεύνησης,

• β) τα στοιχεία και τις πληροφορίες που τεκμηριώνουν την αναγκαία τεχνική ικανότητα και

επάρκεια του ενδιαφερόμενου για την εκτέλεση των απαιτήσεων του Παραρτήματος Ι,

• γ) την τεχνική έκθεση, η οποία περιλαμβάνει τουλάχιστον:

• γα) την περιγραφή του χώρου εξερεύνησης, καθώς και της ευρύτερης περιοχής σε ακτίνα το

λιγότερο ένα (1) χιλιόμετρο,

• γβ) το χρονοδιάγραμμα εξέλιξης των εργασιών κατά τις τρεις (3) φάσεις διενέργειάς τους,

σύμφωνα με το Παράρτημα Ι,

• γγ) το χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης του τοπίου, εάν δεν επακολουθήσει σε εύλογο

χρονικό διάστημα, εκμετάλλευση του τόπου αποθήκευσης,

• γδ) τα μέτρα για την ασφάλεια και προστασία των εργαζόμενων.

• α) εφάπαξ αποδεικτικό παραβόλου συμμετοχής,

• β) τη χρηματική εγγύηση του άρθρου 24.

Β. Κριτήρια επιλογής Ο ενδιαφερόμενος φορέας εξερεύνησης πληροί σωρευτικά τα εξής κριτήρια:

• α) Ετήσιος κύκλος εργασιών του ενδιαφερόμενου ή των μετόχων και των συνδεδεμένων

μερών αυτού, οπότε και λαμβάνεται υπόψη ο αθροιστικός κύκλος εργασιών, όπως ορίζεται στη διακήρυξη για ένα (1) τουλάχιστον έτος εντός των τριών (3) τελευταίων ετών. Στην περίπτωση μετόχων εταιρειών επενδύσεων χαρτοφυλακίου και εταιρειών επιχειρηματικών συμμετοχών (funds), κατά τον υπολογισμό του ως άνω αθροίσματος, δύναται να λαμβάνεται εναλλακτικά υπόψη το σύνολο των κεφαλαίων που διαχειρίζονται οι εταιρείες αυτές.

• β) Αναλογία ιδίων προς δανειακών κεφαλαίων όπως ορίζεται στη διακήρυξη.

• α) το όνομα και τη διεύθυνση του φορέα εξερεύνησης,

• β) την επακριβή θέση και περιγραφή του συγκροτήματος αποθήκευσης με περιορισμένο και

σαφώς οριοθετημένο όγκο,

• γ) την υποχρέωση διενέργειας των εργασιών εξερεύνησης, σύμφωνα με τα κριτήρια και τις

φάσεις διεξαγωγής τους του Παραρτήματος Ι, 49 Παραρτήματος Ι,

• ε) τη σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού, για το ότι η

περιοχή εξερεύνησης δεν εμπίπτει εντός χώρων που προστατεύονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α΄ 220), ή τη γνώμη της αρμόδιας αρχής CCS σε περίπτωση άλλων ευρημάτων επιστημονικής ή σημαντικής οικονομικής αξίας,

• στ) τη δυνατότητα, όταν είναι σκόπιμο, να γίνεται παρακολούθηση δοκιμών έγχυσης, ώστε

να διασφαλίζεται η προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος,

• ζ) τη διάρκεια ισχύος της άδειας και

• η) την υποχρέωση τήρησης διακριτού λογαριασμού για τη δραστηριότητα που αφορά στη

χορηγούμενη άδεια. 50 7 ΚΑΙ 9 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2009/31/ΕΚ Α. Στοιχεία αιτήσεων

• α) το όνομα και τη διεύθυνση του ενδιαφερόμενου φορέα εκμετάλλευσης,

• β) τα στοιχεία που αποδεικνύουν την τεχνική ικανότητα και επάρκεια του ενδιαφερόμενου

φορέα εκμετάλλευσης,

• γ) τον χαρακτηρισμό του τόπου και του συγκροτήματος αποθήκευσης και την αξιολόγηση της

αναμενομένης ασφάλειας της αποθήκευσης κατ’ εφαρμογή των παρ. 1 και 2 του άρθρου 9,

• δ) τη συνολική ποσότητα CO2 που εγχέεται και αποθηκεύεται, καθώς και τις προβλεπόμενες

πηγές και μεθόδους μεταφοράς,τη σύνθεση των ρευμάτων CO2, τους ρυθμούς και τις πιέσεις έγχυσης, και τον τόπο των εγκαταστάσεων έγχυσης,

• ε) τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) κατά τον ν. 4014/2011 (Α’ 209),

• στ) περιγραφή των μέτρων για την πρόληψη σημαντικών ανωμαλιών,

• ζ) σχέδιο παρακολούθησης κατ’ εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 18 του παρόντος, το οποίο

εντάσσεται σε παράρτημα της Μ.Π.Ε.,

• η) σχέδιο διορθωτικών μέτρων κατ’ εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 22 του παρόντος, το

οποίο εντάσσεται σε παράρτημα της Μ.Π.Ε.,

• θ) κάθε άλλο στοιχείο και πληροφορία που, κατά την κρίση της αρμόδιας για την Α.Ε.Π.Ο.

αρχής, είναι αναγκαίο, για τη διασφάλιση των απαιτήσεων της παρ. 2 του άρθρου 9 του παρόντος,

• ι) προσωρινό σχέδιο μετά το κλείσιμο κατ’ εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 23 του παρόντος,

• ια) στοιχεία που τεκμηριώνουν ότι η χρηματική εγγύηση που απαιτείται σύμφωνα με το

άρθρο 24 του παρόντος είναι έγκυρη και ισχύει πριν από την έναρξη της έγχυσης.

• α) Μ.Π.Ε.,

• β) εφάπαξ αποδεικτικό παραβόλου συμμετοχής,

• γ) τη χρηματική εγγύηση του άρθρου 24 του παρόντος.

Β. Περιεχόμενο αδειών Η άδεια αποθήκευσης περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής στοιχεία:

• α) το όνομα και τη διεύθυνση του φορέα εκμετάλλευσης,

• β) την επακριβή θέση και οριοθέτηση του τόπου αποθήκευσης και του συγκροτήματος

αποθήκευσης, και στοιχεία σχετικά με την υδραυλική μονάδα,

• γ) τους όρους για τη διεξαγωγή εργασιών αποθήκευσης, τη συνολική ποσότητα CO2 που

επιτρέπεται να αποθηκεύεται σε γεωλογικούς σχηματισμούς,τα όρια πίεσης του ταμιευτήρα, και τους ανώτατους επιτρεπόμενους ρυθμούς και πιέσεις έγχυσης,

• δ) τους όρους για τη σύνθεση του ρεύματος CO2 και τη διαδικασία αποδοχής του ρεύματος

CO2, σύμφωνα με το άρθρο 17, και, εφόσον απαιτείται, περαιτέρω όρους για την έγχυση και την αποθήκευση, προκειμένου να αποφεύγονται ιδίως σημαντικές ανωμαλίες,

• ε) το εγκεκριμένο σχέδιο παρακολούθησης, υποχρέωση εφαρμογής του σχεδίου και

απαιτήσεις για επικαιροποίησή του, καθώς και όρους υποβολής εκθέσεων κατ’ εφαρμογή του άρθρου 19, 51 εφαρμογής του σχεδίου διορθωτικών μέτρων σε περίπτωση διαρροών ή σημαντικών ανωμαλιών κατ’ εφαρμογή του άρθρου 21,

• ζ) τις προϋποθέσεις για το κλείσιμο και το εγκεκριμένο προσωρινό σχέδιο ενεργειών μετά το

κλείσιμο που αναφέρεται στο άρθρο 22,

• η) τις διατάξεις για μεταβολές, αναθεώρηση, επικαιροποίηση και ανάκληση της άδειας

αποθήκευσης κατ’ εφαρμογή των άρθρων 15 και 16,

• θ) το ποσό της χρηματικής εγγύησης που καταβάλλει και διατηρεί ο φορέας εκμετάλλευσης,

σύμφωνα με το άρθρο 24,

• ι) την υποχρέωση υποβολής των εκθέσεων του άρθρου 19,

• ια) τον καθορισμό ελάχιστης περιόδου λειτουργίας του τόπου αποθήκευσης CO2,

• ιβ) τη διάρκεια ισχύος της άδειας.

Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να αποκλεισθεί από τη διαγωνιστική διαδικασία εάν τίθεται ζήτημα εθνικής ασφάλειας. 52 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ Α. Κατάρτιση και επικαιροποίηση του σχεδίου παρακολούθησης

• α) οι παράμετροι που παρακολουθούνται,

• β) η χρησιμοποιούμενη τεχνολογία παρακολούθησης και η αιτιολόγηση της επιλογής της

τεχνολογίας,

• γ) οι θέσεις παρακολούθησης και η λογική χωρικής δειγματοληψίας,

• δ) η συχνότητα εφαρμογής και η λογική της χρονικής δειγματοληψίας.

Οι προς παρακολούθηση παράμετροι προσδιορίζονται ώστε να εκπληρώνουν τους σκοπούς της παρακολούθησης. Το σχέδιο, σε κάθε περίπτωση, περιλαμβάνει συνεχή ή διακεκομμένη παρακολούθηση των εξής αντικειμένων:

• α) διαφεύγουσες εκπομπές CΟ2 στον εξοπλισμό έγχυσης,

• β) ογκομετρική ροή CΟ2 στις κεφαλές των φρεάτων έγχυσης,

• γ) πίεση και θερμοκρασία του CΟ2 στις κεφαλές των φρεάτων έγχυσης για τον προσδιορισμό

της ροής μάζας,

• δ) χημική ανάλυση του εγχεόμενου υλικού,

• ε) θερμοκρασία και πίεση ταμιευτήρα για την εύρεση της φασικής συμπεριφοράς και

κατάστασης του CΟ2. Η επιλογή της τεχνολογίας παρακολούθησης βασίζεται στη βέλτιστη διαθέσιμη πρακτική τη στιγμή της μελέτης. Οι ακόλουθες επιλογές εξετάζονται και χρησιμοποιούνται, όπως κρίνεται ενδεδειγμένο:

• α) τεχνολογίες που μπορούν να ανιχνεύουν την παρουσία, τη θέση και τις οδούς

μετανάστευσης CΟ2 κάτω από την επιφάνεια και στην επιφάνεια,

• β) τεχνολογίες που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη συμπεριφορά όγκου - πίεσης και

την κατανομή επιφανειακού/κατακόρυφου κορεσμού του θυσάνου CO2 για την ακριβέστερη προσαρμογή της ψηφιακής τρισδιάστατης προσομοίωσης στα τρισδιάστατα γεωλογικά μοντέλα του σχηματισμού αποθήκευσης που εκπονούνται σύμφωνα με το Παράρτημα Ι,

• γ) τεχνολογίες που μπορούν να παρέχουν ευρύ επιφανειακό φάσμα, ώστε να λαμβάνονται

πληροφορίες, σχετικά με τυχόν προηγουμένως μη ανιχνευθείσες δυνητικές οδούς διαρροής, ανά τις επιφανειακές διαστάσεις του πλήρους συγκροτήματος αποθήκευσης και πέραν, σε περίπτωση σημαντικών ανωμαλιών ή μετανάστευσης του CO2, εκτός του συγκροτήματος αποθήκευσης.

• α) Τα στοιχεία που συλλέγονται από την παρακολούθηση υποβάλλονται σε σύνθεση και

ερμηνεύονται. Τα παρατηρούμενα αποτελέσματα συγκρίνονται με την προβλεπόμενη 53 κατ’ εφαρμογή του Παραρτήματος Ι. Αν παρατηρείται σημαντική απόκλιση μεταξύ της παρατηρούμενης και της προβλεπόμενης συμπεριφοράς, το τρισδιάστατο μοντέλο βαθμονομείται εκ νέου ώστε να αντανακλά την παρατηρούμενη συμπεριφορά. Η εκ νέου βαθμονόμηση βασίζεται στις παρατηρήσεις στοιχείων από το σχέδιο παρακολούθησης και, όποτε είναι αναγκαίο, προστίθενται επιπλέον στοιχεία για να προσδίδεται εμπιστοσύνη στις παραδοχές της επαναβαθμονόμησης.

• β) Οι φάσεις 2 και 3 του Παραρτήματος Ι επαναλαμβάνονται με τη χρήση του

επαναβαθμονομημένου τρισδιάστατου μοντέλου, ώστε να παράγονται νέα σενάρια δυνητικού κινδύνου και ρυθμοί ροής και να ενημερώνεται η εκτίμηση κινδύνου. Αν εντοπίζονται νέες πηγές CΟ2, δίοδοι και ρυθμοί ροής, ή παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις από τις προηγούμενες εκτιμήσεις ύστερα από την αντιπαραβολή του ιστορικού και την επαναβαθμονόμηση του μοντέλου, επικαιροποιείται αντίστοιχα το σχέδιο παρακολούθησης. Β. Παρακολούθηση μετά το κλείσιμο Η παρακολούθηση μετά το κλείσιμο βασίζεται στις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν και μοντελοποιήθηκαν στη διάρκεια της εφαρμογής του σχεδίου παρακολούθησης του άρθρου 18 και της περ. 3 της παρ. Α του παρόντος Παραρτήματος. Ειδικότερα δε, εξυπηρετεί την παροχή των απαιτούμενων πληροφοριών για τον προσδιορισμό του άρθρου 23. 54 Α. Οδηγίες για τη φάση εκδήλωσης ενδιαφέροντος

• α) την προσφορά (pay-as bid) και την ποσοστιαία αναλογία της,

• β) την ποσότητα αποθήκευσης και τη ποσοστιαία αναλογία της,

• γ) τον προβλεπόμενο χρόνο αποθήκευσης και την ποσοστιαία αναλογία του,

• δ) την ωριμότητα του έργου δέσμευσης και το ποσοστό του,

• ε) την αποφυγή εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου,

• στ) άλλα σχετικά κριτήρια.

• α) της ισότητας και της διαφάνειας, με σκοπό τη δίκαιη και διαφανή πρόσβαση,

• β) της οικονομικής αποδοτικότητας,

• γ) της κοστοστρέφειας και

• δ) της ασφαλούς χρήσης του δικτύου.

Οι διάφορες προσφερόμενες υπηρεσίες του δικτύου περιγράφονται με σαφήνεια στον Κώδικα Διαχείρισης και Τιμολόγησης κάθε Δικτύου. Πέρα από τους όρους και τις προϋποθέσεις της παρ. 6 του άρθρου 27 διασφαλίζονται και τα κατωτέρω: Β. Παροχή της πρόσβασης Η πρόσβαση διενεργείται με αντικειμενικά κριτήρια, στα οποία περιλαμβάνονται:

• α) η διάρκεια της αιτούμενης πρόσβασης,

• β) η μεταφερόμενη ποσότητα,

• γ) ο χρόνος ετοιμότητας του χρήστη και

• δ) η προσκόμιση επαρκών αποδείξεων από τον χρήστη ότι κατά τη στιγμή που αιτείται την

πρόσβαση, διαθέτει εξασφαλισμένη πρόσβαση σε τόπο αποθήκευσης. Γ. Τιμολογιακή πολιτική Η τιμή αναφοράς βασίζεται σε παραδεδεγμένη μέθοδο, που περιέχεται στον Κώδικα Διαχείρισης και Τιμολόγησης του δικτύου μεταφοράς , η οποία δύναται να αναθεωρείται κατά τακτά χρονικά διαστήματα. Δ. Συμβάσεις Οι συμβάσεις με τους Χρήστες περιέχουν ρήτρες υποχρεωτικής χρήσης (use or pay) και μπορεί να είναι:

• α) μακροπρόθεσμες, με διάρκεια τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ετών,

• β) βραχυπρόθεσμες, με διάρκεια τουλάχιστον ενός (1) έτους.

Ο φορέας εκμετάλλευσης μπορεί να χρησιμοποιεί τυποποιημένες συμβάσεις (πρότυπα συμβάσεων), τηρουμένης της αρχής της μη διακρίσεως μεταξύ των χρηστών. Διασφαλίζεται δε ότι η μη χρησιμοποιούμενη δυναμικότητα απελευθερώνεται, ήτοι επιστρέφει στον φορέα εκμετάλλευσης, προς διάθεση σε άλλους δυνητικούς χρήστες. Ε. Διαφάνεια Πέραν της δημοσιεύσεως στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ή άλλων μέσων δημοσιότητας, ο φορέας εκμετάλλευσης αναρτά στην ιστοσελίδα του, τον ενημερωμένο Κώδικα Τιμολόγησης και τις πρότυπες συμβάσεις χρήσης που εφαρμόζει. 56 Αθήνα, 12 Δεκεμβρίου 2025 Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΝ. ΤΑΣΟΥΛΑΣ Οι Υπουργοί Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ Εξωτερικών ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ Εθνικής Άμυνας ΝΙΚΟΛΑΟΣ - ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ Εσωτερικών ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΛΙΒΑΝΙΟΣ Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ Προστασίας του Πολίτη ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ Υποδομών και Μεταφορών ΧΡΙΣΤΟΣ ΔΗΜΑΣ Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΣΤΑΥΡΟΣ Ν. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ Ανάπτυξης ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ Δικαιοσύνης ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΛΩΡΙΔΗΣ Πολιτισμού ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΜΕΝΔΩΝΗ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ Τουρισμού ΟΛΓΑ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ Ψηφιακής Διακυβέρνησης ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους. Αθήνα, 12 Δεκεμβρίου 2025 Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΛΩΡΙΔΗΣ εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58).