Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 30/2011

ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ 9.1 Ομάδα 1η: Πάγιο Ενεργητικό 9.1.1 Περιουσιακά Στοιχεία που Περιλαμβάνονται στο Πάγιο Ενεργητικό 9.1.1.1 Στην πρώτη ομάδα περιλαμβάνεται το σύνολο των αγαθών, αξιών και δικαιωμάτων, που αποκτώνται για να παραμείνουν μακροχρόνια, με την ίδια περίπου μορφή, τα άυλα περιουσιακά στοιχεία τα έξοδα πολυετούς απόσβεσης και οι μακροπρόθεσμες απαιτήσεις. 9.1.1.2 Στο πάγιο ενεργητικό περιλαμβάνονται οι εξής κατηγορίες στοιχείων του Ενεργητικού: (α) Ενσώματα πάγια στοιχεία (λογαριασμοί 10 έως 15 και 17): Είναι τα υλικά αγαθά που αποκτώνται με σκοπό τη χρήση τους ως μέσα δράσης κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, η οποία είναι οπωσδήποτε μεγαλύτερη από ένα έτος. (β) Άυλα περιουσιακά στοιχεία και έξοδα πολυετούς απόσβεσης (λογαριασμοί 16.05,16.13 και 16.16): Ο λογαριασμός 16.05 αναφέρεται στην αξία αγοράς λογισμικών προγραμμάτων Η/Υ, ο λογαριασμός 16.13 αφορά τα έξοδα έκδοσης ομολογιακών δανείων, και ο λογαριασμός 16.16 αφορά τις διαφορές έκδοσης και εξόφλησης ομολογιών. (γ) Συμμετοχές και μακροπρόθεσμες απαιτήσεις (λογαριασμός 18.00 έως 18.04): Είναι οι συμμετοχές σε άλλες οικονομικές μονάδες, οποιασδήποτε νομικής μορφής, που αποκτώνται με σκοπό την διαρκή κατοχή τους. 9.1.2 Επέκταση ή Προσθήκη, Βελτίωση, Συντήρηση και Επισκευή Ενσώματων Παγίων Περιουσιακών Στοιχείων 9.1.2.1 Επέκταση ή προσθήκη κτιρίου, κτιριακής εγκαταστάσεως ή και τεχνικού έργου είναι οποιαδήποτε μόνιμη αύξηση του όγκου, του μεγέθους ή της ωφελιμότητάς του, που γίνεται με τη χρησιμοποίηση κατά κανόνα δομικών υλικών. Επέκταση ή προσθήκη μηχανήματος, τεχνικής εγκατάστασης ή και μηχανολογικού εξοπλισμού είναι κάθε προσθήκη ή εργασία που γίνεται σ’ αυτά και αυξάνει το μέγεθος και κατά κανόνα την παραγωγική δυναμικότητά τους. 9.1.2.2 Βελτίωση ενσώματου πάγιου περιουσιακού στοιχείου είναι κάθε μεταβολή που γίνεται σ’ αυτό μετά από τεχνολογική επέμβαση και που έχει ως αποτέλεσμα, είτε την αύξηση του χρόνου της ωφέλιμης ζωής του, είτε την αύξηση της παραγωγικότητάς του, είτε τη μείωση του κόστους λειτουργίας του ή τη βελτίωση των συνθηκών χρησιμοποίησής του. 9.1.2.3 Συντήρηση ενσώματου πάγιου περιουσιακού στοιχείου είναι η τεχνολογική επέμβαση που γίνεται σ’ αυτό με σκοπό να διατηρείται στην αρχική παραγωγική ικανότητά του, για όσο το δυνατό μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. 9.1.2.4 Επισκευή ενσώματου πάγιου περιουσιακού στοιχείου είναι η αντικατάσταση ή επιδιόρθωση μερών αυτού, που έχουν καταστραφεί ή υποστεί βλάβη, με σκοπό την επαναφορά της παραγωγικής ικανότητάς του ή των συνθηκών λειτουργίας του στο επίπεδο που ήταν πριν από την καταστροφή ή τη βλάβη. 9.1.2.5 Το κόστος των επεκτάσεων ή των προσθηκών και των βελτιώσεων των παγίων περιουσιακών στοιχείων (περιπτ. 9.1.2.1 και 9.1.2.2) προσαυξάνει την αξία κτήσης τους και καταχωρείται στους σχετικούς λογαριασμούς των αυτών παγίων στοιχείων. 9.1.2.6 Τα έξοδα συντήρησης και επισκευής των παγίων περιουσιακών στοιχείων (περιπτ 9.1.2.3 και 9.1.2.4) είναι κόστος τρέχουσας μορφής και καταχωρούνται στους οικείους λογαριασμούς εξόδων κατ’ είδος της ομάδας 6. 9.1.3 Προσδιορισμός Αξίας Κτήσης Παγίων Περιουσιακών Στοιχείων 9.1.3.1 Με την έναρξη εφαρμογής του παρόντος Π.Δ. τα πάγια κατά την απόκτησή τους καταγράφονται αρ οποίες αναλύονται παρακάτω. 9.1.3.2 Στην αξία κτήσης περιλαμβάνεται η τιμολογιακή αξία, οι φόροι που έχουν επιβαρύνει το αγαθό καθώς και τα έξοδα κτήσης του. 9.1.4 Ειδικές Περιπτώσεις 9.1.4.1 Με την πώληση του παγίου, εκτός από την εγγραφή του εσόδου, εξισώνεται ο λογαριασμός της κτήσης του παγίου και ταυτόχρονα ο λογαριασμός του ως αποσβεσμένου στην περίπτωση που έχουν γίνει αποσβέσεις. Εάν η τιμή πώλησης είναι μεγαλύτερη από την υπολειπόμενη αξία, η διαφορά εμφανίζεται ως έκτακτο κέρδος από πώληση παγίων, ενώ εάν είναι μικρότερη εμφανίζεται ως ζημιά από εκποίηση παγίων. 9.1.4.2 Εάν το πάγιο προς πώληση, καταστροφή ή ανταλλαγή δεν έχει απογραφεί και δεν εμφανίζεται στην ΚΧΘ της Κεντρικής Διοίκησης, τότε πριν από την πώλησή, καταστροφή ή ανταλλαγή του διακρίνονται οι εξής περιπτώσεις: (α) σε περίπτωση παγίου σημαντικής αξίας πραγματοποιείται εκτίμηση της αξίας του από το Σώμα Ορκωτών Εκτιμητών στην εύλογη αξία, (β) σε περίπτωση παγίου μικρής αξίας αυτό απογράφεται σε αξία μνείας. Η αξία που προκύπτει από τις ανωτέρω περιπτώσεις καταχωρείται σε χρέωση του αντίστοιχου λογαριασμού του περιουσιακού στοιχείου στο ενεργητικό και σε πίστωση της Καθαρής Θέσης Πολιτών. 9.1.4.3 Σε κάθε περίπτωση ανταλλαγής παγίων, τα ανταλλασσόμενα πάγια (χορηγούμενα και λαμβανόμενα) θα αποτιμώνται από το Σώμα Ορκωτών Εκτιμητών στην εύλογη αξία τους κατά την ημερομηνία ανταλλαγής. Διακρίνονται οι εξής περιπτώσεις: (α) εάν τα χορηγούμενα πάγια δεν είχαν απογραφεί έως και την ημερομηνία της ανταλλαγής τους, τότε η αποτίμησή τους θα πραγματοποιηθεί όπως αναλυτικά αναφέρεται στην παράγραφο 9.1.4.2 ανωτέρω, (β) εάν τα χορηγούμενα πάγια έχουν καταχωρηθεί σε αξία κτήσης, θα αποτιμώνται στην εύλογη αξία από το Σώμα Ορκωτών Εκτιμητών. Η διαφορά που θα προκύπτει από την ανωτέρω εκτίμηση, καταχωρείται στον αντίστοιχο λογαριασμό του περιουσιακού στοιχείου που αφορά, με ισόποση εγγραφή της Καθαρής Θέσης Πολιτών. (γ) εάν τα ανταλλασσόμενα πάγια είναι όμοια και ίσης αξίας, οι μεταβολές που γίνονται είναι μόνο στο μητρώο παγίων, όπου διαγράφεται η προηγούμενη μερίδα και εγγράφεται η νέα, (δ) εάν τα λαμβανόμενα πάγια είναι μεγαλύτερης αξίας από τα χορηγούμενα η πλεονάζουσα αξία λογίζεται ως έκτακτο έσοδο, (ε) εάν τα χορηγούμενα πάγια είναι μεγαλύτερης αξίας από τα λαμβανόμενα η διαφορά θα λογίζεται ως έκτακτη ζημιά. 9.1.4.4 Με την απόσυρση ή την καταστροφή παγίου, μειώνονται η αξία κτήσης του και οι σωρευμένες αποσβέσεις του, που έχουν πραγματοποιηθεί, ενώ η διαφορά μεταξύ αξίας κτήσης και σωρευμένων αποσβέσεων εμφανίζεται ως έκτακτη ζημιά από καταστροφή ή απόσυρση παγίου. 9.1.4.5 Τα στοιχεία του Ενεργητικού που λαμβάνονται δωρεάν, εφόσον είναι ακίνητα, καταχωρούνται σε αξία εκτίμησης από το Σώμα Ορκωτών Εκτιμητών και εφόσον είναι κινητά πάγια στοιχεία, καταχωρούνται σε αξία μνείας. Ταυτόχρονα προσαυξάνεται ισόποσα το αποθεματικό από δωρεές στο σκέλος του Παθητικού. 9.1.4.6 Το κόστος απαλλοτρίωσης καταχωρείται στην αξία κτήσης των παγίων στοιχείων, για τα οποία πραγματοποιείται η απαλλοτρίωση. 9.1.4.7 Εάν μεταφέρεται ένα πάγιο από μία υπηρεσιακή θέση σε άλλη, τότε είτε μεταβάλλονται στοιχεία του παγίου στο μητρώο παγίων, είτε διαγράφονται η αξία κτήσης του και οι σωρευμένες αποσβέσεις του από την αρχική θέση του παγίου και εγγράφονται στη νέα θέση του παγίου, αντίστοιχα και η αποσβεσμένη αξία του. Σε περίπτωση μεταφοράς παγίων για τα οποία δεν έχει πραγματοποιηθεί απογραφή, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 9.1.4.2 αναλόγως. 9.1.5 Μισθώσεις 9.1.5.1 Μίσθωση (leasing) είναι η συμφωνία κατά την οποία το ένα συμβαλλόμενο μέρος (εκμισθωτής) παραδίδει στο άλλο συμβαλλόμενο μέρος (μισθωτής) έναντι ενοικίου τη χρήση ενός παγίου ενεργητικού στοιχείου (ιδιοκτησίας του εκμισθωτή) για μια προκαθορισμένη χρονική περίοδο. 9.1.5.2 Για τις περιπτώσεις στις οποίες η Κεντρική Διοίκηση κατέχει ένα πάγιο περιουσιακό στοιχείο και μεταβιβάζει το δικαίωμα χρήσης του στοιχείου αυτού σε μια οικονομική οντότητα, η Κεντρική Διοίκηση καλείται «εκμισθωτής» και η οικονομική οντότητα «μισθωτής». Αντίθετα, όταν μια οικονομική οντότητα κατέχει ένα πάγιο περιουσιακό στοιχείο και μεταβιβάζει το δικαίωμα χρήσης του στοιχείου αυτού στην Κεντρική Διοίκηση, η οικονομική οντότητα καλείται «εκμισθωτής» και η Κεντρική Διοίκηση «μισθωτής». Οι πληρωμές από την οικονομική οντότητα προς την Κεντρική Διοίκηση και αντιστρόφως, σε αντάλλαγμα της μεταβίβασης των δικαιωμάτων χρήσης καλούνται «μισθώματα». Η μίσθωση διακρίνεται σε λειτουργική και χρηματοδοτική μίσθωση. 9.1.5.3 Κατά τη λειτουργική μίσθωση, ο μισθωτής αποκτά το δικαίωμα να χρησιμοποιεί ένα πάγιο περιουσιακό στοιχείο για μια ορισμένη χρονική περίοδο. Όταν λήξει η περίοδος μίσθωσης, ο εκμισθωτής μπορεί να εκμισθώσει το αγαθό σε άλλον μισθωτή ή να το χρησιμοποιήσει με οποιοδήποτε άλλο τρόπο. Τα καταβαλλόμενα μισθώματα καταχωρούνται από τον μισθωτή στο λογαριασμό 62.04 «Ενοίκια» και σε ιδιαίτερους (κατά κατηγορία ή είδος παγίου περιουσιακού στοιχείου) τριτοβάθμιούς του, που δημιουργούνται σύμφωνα με τις κατά περίπτωση ανάγκες, όπως: (α) 62.04.00 «Ενοίκια εδαφικών εκτάσεων», (β) 62.04.01 «Ενοίκια κτιρίων τεχνικών έργων», (γ) 62.04.02 «Ενοίκια μηχανημάτων και λοιπού μηχανολογικού εξοπλισμού», (δ) 62.04.03 «Ενοίκια μεταφορικών μέσων», (ε) 62.04.04 «Ενοίκια επίπλων και λοιπού εξοπλισμού», και (στ) 62.04.09 «Λοιπές μισθώσεις». 9.1.5.4 Κατά τη χρηματοδοτική μίσθωση, ο εκμισθωτής μεταβιβάζει στον μισθωτή τη χρήση του παγίου στοιχείου μαζί με όλα τα συνήθη δικαιώματα και κινδύνους του ιδιοκτήτη. Συνήθως, αναλαμβάνει και την υποχρέωση να μεταβιβάσει την κυριότητα του παγίου στο μισθωτή, στη λήξη της σύμβασης, έναντι ενός συμβολικού ποσού (ή και δωρεάν). όχι από τη μορφή του συμβολαίου. Ενδείξεις, οι οποίες μεμονωμένα ή σε συνδυασμό μπορούν να συνεπάγονται την κατάταξη μιας μίσθωσης ως χρηματοδοτικής, είναι οι εξής: (α) η μίσθωση μεταβιβάζει την κυριότητα του παγίου στοιχείου στο μισθωτή, μέχρι τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, (β) ο μισθωτής έχει το δικαίωμα αγοράς του παγίου στοιχείου σε τιμή που εκτιμάται ότι θα είναι επαρκώς χαμηλότερη από την εύλογη αξία κατά την ημερομηνία άσκησης του δικαιώματος, έτσι ώστε, κατά την έναρξη της μίσθωσης, να θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι το δικαίωμα θα ασκηθεί, (γ) η διάρκεια της μίσθωσης εκτείνεται στο μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής ζωής του περιουσιακού στοιχείου, έστω και αν ο τίτλος κυριότητας δε μεταβιβάζεται, (δ) κατά την έναρξη της μίσθωσης, η παρούσα αξία των ελάχιστων καταβολών μισθωμάτων ισούται ουσιαστικά τουλάχιστον με το σύνολο της εύλογης αξίας του μισθωμένου παγίου περιουσιακού στοιχείου και (ε) τα μισθωμένα πάγια στοιχεία είναι ειδικής φύσης, ώστε μόνον ο μισθωτής μπορεί να τα χρησιμοποιεί χωρίς να απαιτούνται σοβαρές τροποποιήσεις. 9.1.5.6 Ενδείξεις οι οποίες μεμονωμένα ή σε συνδυασμό μπορούν επίσης να συνεπάγονται την κατάταξη μιας μίσθωσης ως χρηματοδοτικής, είναι οι εξής: (α) αν ο μισθωτής έχει το δικαίωμα να ακυρώσει τη μίσθωση, οι ζημίες του εκμισθωτή που συνδέονται με την ακύρωση καλύπτονται από το μισθωτή, (β) κέρδη και ζημίες από τη διακύμανση της εύλογης αξίας του υπολείμματος ανήκουν στο μισθωτή (για παράδειγμα με τη μορφή έκπτωσης του μισθώματος που ισούται με το μεγαλύτερο μέρος του προϊόντος της πώλησης στη λήξη της μίσθωσης), και (γ) ο μισθωτής έχει τη δυνατότητα να παρατείνει τη μίσθωση με μίσθωμα σημαντικά χαμηλότερο από τα τρέχοντα μισθώματα της αγοράς. 9.1.5.7 Ο λογιστικός χειρισμός της χρηματοδοτικής μίσθωσης για το μισθωτή έχει ως εξής: (α) Κατά την έναρξη της μισθωτικής περιόδου, τα περιουσιακά στοιχεία και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις αναγνωρίζονται στις οικονομικές καταστάσεις, αρχικά με ποσό ίσο με την εύλογη αξία της μισθούμενης ιδιοκτησίας ή, εφόσον είναι χαμηλότερη, με την παρούσα αξία των ελάχιστων πληρωμών μίσθωσης. Για τον υπολογισμό της παρούσας αξίας λαμβάνεται υπόψη το αποτελεσματικό επιτόκιο της μίσθωσης ή, εφόσον αυτό δεν είναι προσδιορίσιμο, το επαυξητικό επιτόκιο του μισθωτή. Το αποτελεσματικό επιτόκιο της μίσθωσης είναι εκείνο το επιτόκιο που προεξοφλεί μελλοντικές καταβολές τοις μετρητοίς για τη διάρκεια της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης και προσδιορίζεται ως εξής: (i) Κατά τον υπολογισμό του αποτελεσματικού επιτοκίου, η Κεντρική Διοίκηση υπολογίζει τις ταμειακές ροές λαμβάνοντας υπόψη όλους τους συμβατικούς όρους που διέπουν τη χρηματοοικονομική υποχρέωση. (ii) Στον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη όλες οι αμοιβές και οι μονάδες που καταβλήθηκαν μεταξύ των συμβαλλομένων, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του αποτελεσματικού επιτοκίου, το κόστος συναλλαγής και κάθε επαύξηση. (iii) Στις περιπτώσεις που είναι αδύνατη η αξιόπιστη εκτίμηση των ταμειακών ροών της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης, η Κεντρική Διοίκηση χρησιμοποιεί τις συμβατικές ταμειακές ροές για ολόκληρη τη συμβατική διάρκεια της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης. (iv) Αν η Κεντρική Διοίκηση αναθεωρήσει τις εκτιμήσεις των καταβολών της, θα προσαρμόσει τη λογιστική αξία της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης ώστε να αντανακλά τις πραγματικές και αναθεωρημένες εκτιμώμενες ταμειακές ροές. Η Κεντρική Διοίκηση υπολογίζει εκ νέου τη λογιστική αξία, υπολογίζοντας την παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών στο αρχικό αποτελεσματικό επιτόκιο της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης. Η προσαρμογή αναγνωρίζεται ως έσοδο ή έξοδο στα αποτελέσματα. (β) Αρχικά άμεσα κόστη που πραγματοποιούνται για συγκεκριμένες μισθωτικές δραστηριότητες, όπως στη διαπραγμάτευση του μισθώματος και στην εξασφάλιση του μισθίου και τα οποία επιβαρύνουν τον μισθωτή, αποτελούν μέρος της τιμής κτήσης του στοιχείου του ενεργητικού. (γ) Με την αξία της αρχικής αναγνώρισης, πιστώνεται ο λογαριασμός μακροπρόθεσμης υποχρέωσης 45.99 «Υποχρεώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης» με χρέωση των οικείων λογαριασμών των παγίων στοιχείων, π.χ. 10 «Εδαφικές εκτάσεις», 11 «Κτίρια−εγκαταστάσεις κτιρίων−τεχνικά έργα», 12 «Μηχανήματα−τεχνικές εγκαταστάσεις−λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός», 13 «Μεταφορικά μέσα», και 14 «΄Επιπλα και λοιπός εξοπλισμός». Οι ελάχιστες καταβολές μισθωμάτων επιμερίζονται σε χρηματοδοτική επιβάρυνση (τόκους) και σε μείωση της ανεξόφλητης υποχρέωσης (χρεολύσιο). Η χρηματοδοτική επιβάρυνση πρέπει να κατανέμεται στη διάρκεια της μισθωτικής περιόδου, ούτως ώστε να προκύπτει ένα σταθερό περιοδικό επιτόκιο επί του ανεξόφλητου υπολοίπου της υποχρέωσης. Τα ενδεχόμενα μισθώματα αναγνωρίζονται ως έξοδα στις περιόδους κατά τις οποίες πραγματοποιούνται. (δ) Με την καταβολή των μισθωμάτων, τα οποία περιλαμβάνουν το χρεολύσιο και τους τόκους της περιόδου, χρεώνεται ο λογαριασμός της υποχρέωσης (με το χρεολύσιο) και ο οικείος λογαριασμός των εξόδων χρηματοδότηση 62.04.90 «Δαπάνες χρηματοδοτικής μίσθωσης» (με τους τόκους της περιόδου), καθώς και με πίστωση του λογαριασμού 38 «Χρηματικά διαθέσιμα». (ε) Τα μισθωμένα πάγια στοιχεία αποσβένονται με βάση την ωφέλιμη ζωή τους. Εάν προβλέπεται να μην μεταβιβαστεί, στο τέλος της μισθωτικής περιόδου, η κυριότητα στο μισθωτή, τότε η απόσβεση γίνεται εντός της μικρότερης περιόδου μεταξύ της ωφέλιμης ζωής και της διάρκειας της μίσθωσης. 9.1.5.8 Ο λογιστικός χειρισμός της χρηματοδοτικής μίσθωσης για τον εκμισθωτή έχει ως εξής: (α) Τα κατεχόμενα πάγια στοιχεία που τελούν υπό χρηματοδοτική μίσθωση εμφανίζονται ως απαίτηση ποσού, ίσου με την καθαρή επένδυση στη μίσθωση. Καθαρή επένδυση είναι η ακαθάριστη επένδυση στη μίσθωση, προεξοφλούμενη με το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης. Η ακαθάριστη επένδυση στη μίσθωση είναι το σύνολο των ελάχιστων καταβολών μισθωμάτων που μπορεί να απαιτήσει ο εκμισθωτής βάσει της χρηματοδοτικής μίσθωσης, και κάθε μη εγγυημένης υπολειμματικής αξίας που δικαιούται ο εκμισθωτής. κής μίσθωσης» με πίστωση, των αντίστοιχων παγίων περιουσιακών στοιχείων. Σε περίπτωση που το ποσό της καθαρής επένδυσης είναι διαφορετικό από τη λογιστική αξία των παγίων στοιχείων, η διαφορά (κέρδος ή ζημιά) θα καταχωρείται είτε στο λογαριασμό 56.90.01.0000 «΄Εσοδα επομένων χρήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις» σε περίπτωση κέρδους, είτε στο λογαριασμό 36.00.01.0000 «΄Εξοδα επομένων χρήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις» σε περίπτωση ζημιάς, και θα μεταφέρεται σταδιακά στα αποτελέσματα, κατά τη διάρκεια της μίσθωσης, με πίστωση του λογαριασμού 81.03.00 «κέρδη από εκποίηση παγίων» ή του λογαριασμού 81.02.00 «ζημιές από εκποίηση παγίων» αντίστοιχα. (γ) Με τα εισπρακτέα μισθώματα κάθε περιόδου χρεώνεται ο λογαριασμός 33 «Χρεώστες διάφοροι», στις βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις (μέσω του οποίου πραγματοποιείται και η είσπραξη των μισθωμάτων) με πίστωση του λογαριασμού 18.14 «Απαιτήσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης» με το ποσό του χρεολυσίου της περιόδου, ενώ το ποσό του μισθώματος που αντιστοιχεί σε έσοδα από τόκους θα καταχωρείται στο λογαριασμό 76.00.04 «Τόκοι λοιπών περιπτώσεων». 9.1.5.9 Μια συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης συνεπάγεται την πώληση ενός παγίου περιουσιακού στοιχείου και στη συνέχεια την επαναμίσθωση του ίδιου παγίου περιουσιακού στοιχείου. Ο λογιστικός χειρισμός μιας συναλλαγής πώλησης και επαναμίσθωσης εξαρτάται από το είδος της μίσθωσης. Ειδικότερα για την πώληση και επαναμίσθωση ισχύουν τα παρακάτω: (α) Σε περίπτωση που μία συμφωνία πώλησης και επαναμίσθωσης καταλήγει σε μία χρηματοδοτική μίσθωση, το κέρδος από την πώληση δεν αναγνωρίζεται στην ΚΧΕ αλλά στην ΚΧΘ στο λογαριασμό 56.90.01.0000 «΄Εσοδα επομένων χρήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις» και αποσβένεται στη διάρκεια της μίσθωσης με πίστωση του λογαριασμού 81.03.00 «Κέρδη από εκποίηση παγίων». Σε περίπτωση που η παραπάνω συμφωνία καταλήξει σε ζημιές, τότε οι ζημιές αυτές καταχωρούνται στην ΚΧΘ στον λογαριασμό 36.00.01.0000 «΄Εξοδα επομένων χρήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις» και αποσβένεται στη διάρκεια της μίσθωσης με πίστωση του λογαριασμού 81.02.00 «Ζημίες από εκποιήσεις παγίων». (β) Σε περίπτωση που μία συμφωνία πώλησης και επαναμίσθωσης καταλήγει σε μία λειτουργική μίσθωση και η συναλλαγή έγινε αναμφισβήτητα στην εύλογη αξία, το αποτέλεσμα από την πώληση αναγνωρίζεται στην ΚΧΕ Σε περίπτωση κέρδους χρησιμοποιείται ο λογαριασμός 81.03.00 «Κέρδη από εκποίηση παγίων» και σε περίπτωση ζημιάς χρησιμοποιείται ο λογαριασμός 81.02.00 «Ζημίες από εκποίηση παγίων». (γ) Σε περίπτωση που μία συμφωνία πώλησης και επαναμίσθωσης καταλήγει σε μία λειτουργική μίσθωση και η συναλλαγή έγινε σε αξία χαμηλότερη της εύλογης αξίας, το αποτέλεσμα θα αναγνωρίζεται στον λογαριασμό 81.02.00 «Ζημίες από εκποίηση παγίων», εκτός εάν ο μισθωτής πρόκειται να αποζημιωθεί με μικρότερες μελλοντικές πληρωμές στη διάρκεια της μίσθωσης, οπότε το αποτέλεσμα αναγνωρίζεται στην ΚΧΘ στο λογαριασμό 36.00.01.0000 «΄Εξοδα επομένων χρήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις» και αποσβένεται στη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του παγίου στοιχείου του ενεργητικού. (δ) Σε περίπτωση που μία συμφωνία πώλησης και επαναμίσθωσης καταλήγει σε μία λειτουργική μίσθωση και η συναλλαγή έγινε σε αξία μεγαλύτερη της εύλογης, το πάνω από την εύλογη αξία ποσό αναγνωρίζεται στην ΚΧΘ στο λογαριασμό 56.90.01.0000 «΄Εσοδα επομένων χρήσεων από χρηματοδοτικές μισθώσεις» και θα αποσβένεται στη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του παγίου στοιχείου του ενεργητικού ενώ το υπόλοιπο αποτέλεσμα αναγνωρίζεται στον λογαριασμό 81.03.00 «Κέρδη από εκποίηση παγίων». 9.1.5.10 Για τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας, στο πλαίσιο του λογιστικού χειρισμού των χρηματοδοτικών μισθώσεων, η εκτίμηση διενεργείται από το Σώμα Ορκωτών Εκτιμητών. 9.1.6 Οι Αποσβέσεις των Παγίων Στοιχείων του Ενεργητικού 9.1.6.1 Στη ΔΛΤΤΒ δεν πραγματοποιούνται αποσβέσεις των παγίων στοιχείων του Ενεργητικού (πλην των περιπτώσεων αποσβέσεων των εξόδων πολυετούς απόσβεσης). 9.1.6.2 Εννοιολογικοί Προσδιορισμοί (α) Απόσβεση είναι η χρονική κατανομή της αποσβεστέας αξίας του παγίου στοιχείου, στο χρόνο που υπολογίζεται με βάση την ωφέλιμη διάρκεια της ζωής του και, συνακόλουθα, η λογιστική απεικόνιση και ο καταλογισμός της σε καθεμία χρήση της ωφέλιμης ζωής του. Οι αποσβέσεις κάθε χρήσης βαρύνουν το λειτουργικό κόστος, ή, όταν πρόκειται για αποσβέσεις που δεν ενσωματώνονται στο λειτουργικό κόστος, βαρύνουν απευθείας τα αποτελέσματα χρήσης. Το ποσό της ετήσιας απόσβεσης αντιπροσωπεύει την κατά τη διάρκεια του έτους μείωση της αξίας του παγίου στοιχείου, που επέρχεται λόγω της χρήσης του, της παρόδου του χρόνου και της οικονομικής απαξίωσής του. (β) Αποσβέσιμο πάγιο στοιχείο είναι το ενσώματο ή άυλο πάγιο στοιχείο που αποκτάται από την Κεντρική Διοίκηση για διαρκή παραγωγική χρήση και έχει διάρκεια ωφέλιμης ζωής περιορισμένη, πάντως μεγαλύτερη από ένα έτος. (γ) Ωφέλιμη ζωή είναι είτε η χρονική περίοδος κατά την οποία υπολογίζεται ότι το αποσβέσιμο πάγιο στοιχείο θα χρησιμοποιείται παραγωγικά είτε η ολική ποσότητα παραγωγής του ή το ολικό έργο το οποίο αναμένεται να επιτύχει η Κεντρική Διοίκηση από αυτό το πάγιο στοιχείο (π.χ. ωφέλιμη διάρκεια ζωής μηχανήματος μετρημένη σε παραγωγικές ώρες). (δ) Αποσβεστέα αξία ενός αποσβέσιμου παγίου στοιχείου είναι το ιστορικό κόστος του ή άλλο ποσό νομότυπης μεταγενέστερης αποτίμησής του (π.χ. αξία αναπροσαρμογής που επιβλήθηκε από το νόμο ή αξία που έχει προκύψει από εκτίμηση λόγω συγχωνεύσεως) μειωμένη κατά την υπολειμματική αξία του. 9.1.6.3 Γενικές Αρχές Λογισμού των Αποσβέσεων (α) Η αποσβεστέα αξία των παγίων στοιχείων κατανέμεται σε κάθε λογιστική χρήση, κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, με ομοιόμορφο τρόπο. Για τον υπολογισμό των αποσβέσεων εφαρμόζεται η μέθοδος της σταθερής απόσβεσης. (β) Οι αποσβέσεις υπολογίζονται με βάση τους προβλεπόμενους από την κείμενη νομοθεσία συντελεστές ετήσιας τακτικής απόσβεσης για κάθε κατηγορία απο από την πάροδο του χρόνου καθώς και την οικονομική απαξίωση των οικείων στοιχείων. (γ) Ο υπολογισμός των αποσβέσεων αρχίζει από τη στιγμή που το πάγιο στοιχείο αρχίζει να χρησιμοποιείται ή να λειτουργεί. Αν ο χρόνος αυτός δεν συμπίπτει με την έναρξη της λογιστικής χρήσης, η απόσβεση υπολογίζεται σε τόσα δωδέκατα της ετήσιας απόσβεσης, όσοι είναι οι μήνες μέχρι το τέλος της χρήσης, στους οποίους περιλαμβάνεται και ο μήνας μέσα στον οποίο το πάγιο στοιχείο αρχίζει να χρησιμοποιείται ή να λειτουργεί. 9.1.6.4 Γενικά Θέματα Σχετικά με τις Αποσβέσεις (α) Οι αποσβέσεις που διενεργούνται για κάθε λογιστική χρήση καταλογίζονται σε αυτή, με χρέωση των λογαριασμών 66 «Αποσβέσεις παγίων» και με πίστωση των από το ΣΛΓΛ προβλεπόμενων αντίθετων λογαριασμών της ομάδας 1, 10.99 «Aποσβεσμένες εδαφικές εκτάσεις», 11.99 «Αποσβεσμένα κτίρια − εγκαταστάσεις κτιρίων − τεχνικά έργα», 12.99 «Αποσβεσμένα μηχανήματα − τεχνικές εγκαταστάσεις − λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός», 13.99 «Αποσβεσμένα μέσα μεταφοράς», 14.99 «Αποσβεσμένα έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός» και 16.99 «Αποσβεσμένα έξοδα». (β) Από τις αποσβέσεις που διενεργούνται σε κάθε χρήση, οι τακτικές, που θεωρούνται ότι αφορούν το λειτουργικό κόστος (δηλαδή όλες τις λειτουργίες του Δημοσίου) καταχωρούνται στη χρέωση του λογαριασμού 66 «Αποσβέσεις παγίων» και τελικά μεταφέρονται στο λογαριασμό 80.00 «Γενική Εκμετάλλευση». 9.1.7 Λογαριασμός 10 «Εδαφικές εκτάσεις» 9.1.7.1 Εδαφικές εκτάσεις είναι τα οικόπεδα, γήπεδα, αγροτεμάχια, δάση, ορυχεία, μεταλλεία, λατομεία, και γενικά οποιαδήποτε έκταση γης, της οποίας η κυριότητα ανήκει στο Δημόσιο. 9.1.7.2 Οι εδαφικές εκτάσεις διακρίνονται σε εκείνες που έχουν απεριόριστη ωφέλιμη ζωή, όπως οικόπεδα, γήπεδα και αγροτεμάχια, και σε αυτές που η ωφέλιμη ζωή τους είναι περιορισμένη και για το λόγο αυτό η αξία τους είναι αποσβεστέα. Στην τελευταία αυτή κατηγορία ανήκουν για παράδειγμα τα ορυχεία, τα μεταλλεία και τα λατομεία. 9.1.7.3 Στο λογαριασμό 10 «Εδαφικές εκτάσεις» και με ιδιαίτερη κωδικοποίηση παρακολουθούνται τα κοινόχρηστα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Διοίκησης (οδικό δίκτυο, κ.λπ.). 9.1.7.4 Τα έργα διαμόρφωσης των γηπέδων και άλλων εδαφικών εκτάσεων διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: (α) Σε εκείνα που δεν φθείρονται (π.χ. εκβραχισμοί ή ισοπεδώσεις) και επομένως προσδίδουν αξία στο γήπεδο, συνεπώς τα σχετικά έξοδα αυξάνουν την αξία κτήσης του. (β) Σε εκείνα που φθείρονται (π.χ. κατεδάφιση παλαιού κτιρίου, πλακόστρωση, αποχέτευση) και επομένως υπόκεινται σε τμηματική απόσβεση, υπό την προϋπόθεση ότι δεν επακολουθεί ανέγερση κτιρίου, γιατί τότε προσαυξάνουν το κόστος ανέγερσής του. 9.1.7.5 Τα γήπεδα−οικόπεδα και άλλες εδαφικές εκτάσεις, κατά κανόνα, δε φθείρονται από τη χρήση τους ή την πάροδο του χρόνου και για το λόγο αυτό δεν αποσβένονται. Όταν όμως για εδαφικές εκτάσεις υπάρχει κίνδυνος οικονομικής απαξίωσης υποτίμησης, τότε σχηματίζεται ειδική πρόβλεψη, η οποία καταχωρείται στο λογαριασμό 44.10 «Προβλέψεις απαξιώσεων και υποτιμήσεων πάγιων στοιχείων» με χρέωση των οικείων υπολογαριασμών του λογαριασμού 83. 9.1.8 Λογαριασμός 11 «Κτίρια − Εγκαταστάσεις κτιρίων − Τεχνικά έργα» 9.1.8.1 Κτίρια είναι οι οικοδομικές κατασκευές που γίνονται με τη χρησιμοποίηση δομικών υλικών και προορίζονται για γραφεία, κατοικίες, αποθήκες ή άλλη δραστηριότητα. 9.1.8.2 Εγκαταστάσεις κτιρίων είναι πρόσθετες εγκαταστάσεις, όπως ηλεκτρικές, υδραυλικές, μηχανολογικές, κλιματιστικές, τηλεπικοινωνιακές, αποχέτευσης, πνευματικής ή μη μεταφοράς, ενδοσυνεννόησης, και άλλες, οι οποίες είναι συνδεμένες με το κτίριο κατά τέτοιο τρόπο, ώστε ο αποχωρισμός τους να μην είναι δυνατό να γίνει εύκολα και χωρίς βλάβη της ουσίας τους ή του κτιρίου. Οι εγκαταστάσεις αυτές παρακολουθούνται στους ίδιους υπολογαριασμούς του λογαριασμού 11.00 «Κτίρια − Εγκαταστάσεις Κτιρίων» στους οποίους παρακολουθούνται τα κτίρια στα οποία είναι ενσωματωμένες ή συνδεδεμένες. Τα κτίρια−εγκαταστάσεις κτιρίων και τα τεχνικά έργα παρακολουθούνται στους οικείους υπολογαριασμούς του λογαριασμού 11 έπειτα από καταχώρηση σε αυτούς: (α) της αξίας κτήσης τους (αγοράς, εκτίμησης όταν πρόκειται για εισφορά, παραχώρηση κ.λπ.) ή της αξίας που προκύπτει μετά από νόμιμη αναπροσαρμογή της αξίας κτήσης και, (β) του κόστους κατασκευής τους, όταν πρόκειται για ιδιοκατασκευές. Η αξία κτήσης των κτιρίων και τεχνικών έργων προσαυξάνεται με την αξία των επεκτάσεων ή προσθηκών και των βελτιώσεων που γίνονται κάθε φορά. 9.1.8.3 Τεχνικά έργα είναι κατά κανόνα μόνιμες, τεχνικές κατασκευές με τις οποίες τροποποιείται το φυσικό περιβάλλον με σκοπό την εξυπηρέτηση των δραστηριοτήτων (π.χ. δρόμοι, πλατείες, λιμάνια, φράγματα, λίμνες, διώρυγες, περιφράξεις, σήραγγες, γέφυρες, αεροδρόμια ή στάδια). 9.1.8.4 Ο λογαριασμός 11.05 «Οδικό δίκτυο» αναφέρεται σε εσωτερικές εγκαταστάσεις σε ιδιόχρηστους χώρους (π.χ. εσωτερικό οδικό δίκτυο μέσα σε ένα στρατώνα) και διακρίνεται από το λογαριασμό 10.06 «Εθνικό οδικό δίκτυο», καθόσον ο μεν δεύτερος αναφέρεται στο εθνικό δίκτυο της χώρας, ενώ ο λογαριασμός 11.05 «Οδικό δίκτυο» αναφέρεται σε εσωτερικές εγκαταστάσεις σε ιδιόχρηστους χώρους (π.χ. μέσα σε ένα στρατώνα υπάρχει εσωτερικό οδικό δίκτυο). 9.1.9 Λογαριασμός 12 «Μηχανήματα − Τεχνικές εγκαταστάσεις − Λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός» 9.1.9.1 Στο λογαριασμό 12.00 «Μηχανήματα − Εργαλεία − Μηχανολογικά όργανα» παρακολουθούνται οι μηχανολογικές κατασκευές, μόνιμα εγκαταστημένες ή κινητές, οι οποίες χρησιμεύουν για να αποσπούν από τη φύση, να επεξεργάζονται ή να μετασχηματίζουν υλικά αγαθά ή για να παρέχουν υπηρεσίες. 9.1.9.2 Στο λογαριασμό 12.01 «Τεχνικές εγκαταστάσεις» παρακολουθούνται οι τεχνικές κατασκευές και γενικά τεχνολογικές διευθετήσεις που γίνονται για τη μόνιμη εγκατάσταση μηχανημάτων και τη σύνδεσή τους. Στον ίδιο λογαριασμό παρακολουθούνται και οι κάθε είδους εγκαταστάσεις, οι οποίες, χωρίς να συσχετίζονται με τα μηχανήματα, έχουν σχέση με το παραγωγικό και ή αποθηκευτικές δεξαμενές), με την προϋπόθεση ότι δεν είναι συνδεμένες με τις κτιριακές εγκαταστάσεις ή είναι συνδεδεμένες με αυτές, αλλά κατά τρόπο που ο αποχωρισμός τους είναι δυνατό να συντελεστεί εύκολα και χωρίς βλάβη της ουσίας τους ή των κτιριακών εγκαταστάσεων. 9.1.9.3 Στο λογαριασμό 12.02 «Λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός» παρακολουθείται ο λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός όπως φορητά μηχανήματα, διάφορα μηχανολογικά όργανα, όπως π.χ. μετρήσεων, πειραματισμών ή ελέγχων. 9.1.9.4 Στο λογαριασμό 12.90 «Μηχανήματα και λοιπός εξοπλισμός στον ΟΔΔΥ για εκποίηση» παρακολουθούνται τα μηχανήματα και λοιπός εξοπλισμός που βρίσκεται στον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Υλικού (ΟΔΔΥ) για εκποίηση. 9.1.9.5 Τα μηχανήματα, οι τεχνικές εγκαταστάσεις και ο λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός παρακολουθούνται στους οικείους υπολογαριασμούς του λογαριασμού 12 έπειτα από καταχώρηση σε αυτούς: (α) Της αξίας κτήσης τους που αποτελείται από την τιμολογιακή αξία αγοράς που αναγράφεται στα οικεία τιμολόγια αγοράς, μειωμένη κατά τις τυχόν χορηγημένες από τους προμηθευτές εκπτώσεις και από τα ειδικά έξοδα αγοράς, δηλαδή εκείνα που πραγματοποιούνται κατά τρόπο άμεσο για κάθε συγκεκριμένη αγορά, μέχρι να παραληφθεί το πάγιο. (β) Η παραπάνω αξία κτήσης και το κόστος ιδιοκατασκευής προσαυξάνεται με την αξία των επεκτάσεων ή προσθηκών και βελτιώσεων που γίνονται κάθε φορά. 9.1.9.6 Σχετικά με τις αποσβέσεις των παγίων του λογαριασμού 12 (μηχανημάτων − τεχνικών εγκαταστάσεων − λοιπού μηχανολογικού εξοπλισμού) ισχύουν όσα αναφέρονται στην ενότητα 9.1.6 (οι αποσβέσεις των παγίων στοιχείων). 9.1.10 Λογαριασμός 13 «Μεταφορικά μέσα» 9.1.10.1 Στους οικείους υπολογαριασμούς του λογαριασμού 13 παρακολουθούνται τα κάθε είδους οχήματα με τα οποία διενεργούνται μεταφορές και μετακινήσεις προσωπικού και υλικών αγαθών, είτε μέσα στους χώρους, είτε έξω από αυτούς. 9.1.10.2 Σχετικά με τη λειτουργία και άλλες λεπτομέρειες που αφορούν τους υπολογαριασμούς του λογαριασμού 13 ισχύουν ανάλογα όσα ορίζονται στην παρ. 9.1.9 για το λογαριασμό 12. 9.1.11 Λογαριασμός 14 «΄Επιπλα και λοιπός εξοπλισμός» 9.1.11.1 Στους οικείους υπολογαριασμούς του λογαριασμού 14 παρακολουθούνται τα έπιπλα και ο λοιπός εξοπλισμός των διαφόρων κτιριακών χώρων (π.χ. γραφείων, εργαστηρίων, αποθηκών κ.λπ.). 9.1.11.2 Στον υπολογαριασμό 14.00 «΄Επιπλα και σκεύη» παρακολουθούνται τα κινητά αντικείμενα ή εκείνα που είναι εγκαταστημένα, αλλά είναι δυνατό να αποχωριστούν εύκολα και χωρίς βλάβη και τα οποία προορίζονται για τη συμπλήρωση ή τον καλλωπισμό των κτιριακών χώρων και χρησιμοποιούνται, κατά κανόνα, από το προσωπικό του Δημοσίου στο οποίο ανήκουν. Στον ίδιο υπολογαριασμό παρακολουθούνται τα διάφορα είδη εστίασης, τα οποία χρησιμοποιούνται για την εξυπηρέτηση αναγκών του Δημοσίου (π.χ. ψύκτες νερού, ψυγεία, ηλεκτρικοί φούρνοι ή σκεύη κουζίνας). 9.1.11.3 Στον υπολογαριασμό 14.02 «Μηχανές και εξοπλισμός γραφείου» παρακολουθούνται οι κάθε είδους μηχανές γραφείων (π.χ. λογιστικές, αριθμομηχανές ή γραφομηχανές) του Δημοσίου. 9.1.11.4 Στον υπολογαριασμό 14.03 «Ηλεκτρονικοί υπολογιστές και ηλεκτρονικά συγκροτήματα» παρακολουθούνται τα κάθε είδους ηλεκτρονικά μηχανήματα και ηλεκτρονικοί υπολογιστές που εξυπηρετούν τις ανάγκες του Δημοσίου, όπως π.χ. οι ηλεκτρονικές λογιστικές μηχανές, οι ηλεκτρονικές οθόνες, οι εκτυπωτές, κ.λ.π. 9.1.11.5 Στον υπολογαριασμο 14.05 «Μέσα επικοινωνίας και λοιπός εξοπλισμός» παρακολουθούνται τα κάθε είδους φορητά ή εγκατεστημένα μέσα τηλεπικοινωνιών (π.χ. τηλεφωνικά κέντρα, τηλεφωνικές συσκευές ή συσκευές τέλεξ και φαξ). 9.1.11.6 Στο υπολογαριασμό 14.09 «Λοιπός εξοπλισμός» καταχωρούνται τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν στην κατηγορία των επίπλων και του λοιπού εξοπλισμού, αλλά δεν εντάσσονται στους λογαριασμούς 14.00 έως και 14.08. 9.1.11.7 Στον λογαριασμό 14.30 «΄Εργα τέχνης, κειμήλια, αρχαιότητες και λοιπό ιστορικό υλικό», καταχωρούνται και παρακολουθούνται τα έργα τέχνης και λοιπά είδη, όπως ζωγραφικοί πίνακες, ιστορικά έγγραφα ή άλλα αντικείμενα μεγάλης ιστορικής ή άλλης αξίας (κειμήλια), για τα οποία δε συντρέχουν οι προϋποθέσεις διενέργειας αποσβέσεων. Έργα τέχνης, κειμήλια, αρχαιότητες και λοιπό ιστορικό υλικό που αποκτώνται χωρίς αντάλλαγμα (π.χ. με δωρεά στο κράτος) θα αναγνωρίζονται με αξία €1 (καθαρά για λόγους απογραφής) με ισόποση πίστωση του λογαριασμού 41.15 «Αξία ακινήτων και λοιπών παγίων στοιχείων παραχωρηθέντων δωρεάν». 9.1.11.8 Σχετικά με τη λειτουργία και άλλες λεπτομέρειες που αφορούν τους υπολογαριασμούς του 14 ισχύουν ανάλογα όσα ορίζονται στην παρ. 9.1.9 για το λογαριασμό 12. 9.1.12 Λογαριασμός 15 «Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση» 9.1.12.1 Στο λογαριασμό 15 παρακολουθούνται τα ποσά τα οποία διατίθενται για την κατασκευή νέων ενσώματων παγίων στοιχείων, καθώς και τα ποσά τα οποία προκαταβάλλονται για την αγορά όμοιων στοιχείων. Το κατά την ημέρα κλεισίματος της χρήσης υπόλοιπο του λογαριασμού 15 (πλην του υπολογαριασμού 15.10 η λειτουργία του οποίου περιγράφεται στις παρ. 9.1.12.4 και 9.1.12.5 της παρούσης) απεικονίζει το μη ολοκληρωμένο κόστος των παγίων στοιχείων, τα οποία μέχρι την ημέρα εκείνη, δεν είχαν παραληφθεί ή δεν είχαν αποπερατωθεί. 9.1.12.2 Ο λογαριασμός 15.00 «Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση» χρεώνεται με τα ποσά κτήσης των υπό κατασκευή νέων ενσώματων παγίων στοιχείων, με αντίστοιχη πίστωση του λογαριασμού 50 «Προμηθευτές». Στην περίπτωση των απαλλοτριώσεων, χρεώνεται ο λογαριασμός 15.00.10.0000 «Απαλλοτριώσεις» με πίστωση του λογαριασμού 53.15.00.0000 «Δικαιούχοι από απαλλοτριώσεις». 9.1.12.3 Οι υπολογαριασμοί του 15.00 κλείνουν πιστούμενοι σε χρέωση λογαριασμών παγίων (λογαριασμοί 10 έως 14 και λογαριασμός 17). Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Ο λογαριασμός αυτός χρεώνεται με τα ποσά κτήσης των υπό κατασκευή νέων ενσώματων παγίων στοιχείων και με τις δαπάνες του ΠΔΕ, με αντίστοιχη πίστωση του λογαριασμού 50 «Προμηθευτές». 9.1.12.5 Στη ΔΛΤΤΒ, τα υπόλοιπα των υπολογαριασμών του λογαριασμού 15.10 στο τέλος της χρήσης μεταφέρονται στη χρέωση του λογαριασμού 80.00 «Λογαριασμός γενικής εκμετάλλευσης». 9.1.13 Λογαριασμός 16 «Άυλα περιουσιακά στοιχεία και έξοδα πολυετούς απόσβεσης» 9.1.13.1 Τα άυλα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνουν το λογαριασμό 16.05 «Λογισμικά προγράμματα H/Y», και τα έξοδα πολυετούς απόσβεσης περιλαμβάνουν το λογαριασμό 16.13 «΄Εξοδα έκδοσης ομολογιακών δανείων» και το λογαριασμό 16.16 «Διαφορές έκδοσης και εξόφλησης ομολογιών». 9.1.13.2 Στο λογαριασμό 16.05 «Λογισμικά προγράμματα H/Y» καταχωρείται το κόστος κτήσης των λογισμικών προγραμμάτων. 9.1.13.3 Στο λογαριασμό 16.13 «΄Εξοδα έκδοσης ομολογιακών δανείων» καταχωρούνται τα έξοδα που πραγματοποιούνται στις περιπτώσεις έκδοσης ομολογιακών δανείων. Τα έξοδα αυτά αποσβένονται ισόποσα, κατά την διάρκεια των αντίστοιχων ομολογιακών δανείων. 9.1.13.4 Ο λογαριασμός 16.16 «Διαφορές έκδοσης και εξόφλησης ομολογιών» χρεώνεται με τη διαφορά υπό το άρτιο που δημιουργείται κατά την έκδοση των ομολόγων, σε πίστωση του λογαριασμού του Παθητικού 45.02 «Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου σε ευρώ» ή 45.04 «Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου σε Ξ.Ν.». Ο λογαριασμός αυτός κλείνει πιστούμενος με χρέωση του λογαριασμού 16.99.16 «Αποσβεσμένες διαφορές έκδοσης ομολογιακών δανείων» κατά το κλείσιμο του ομολογιακού δανείου. Αντίστοιχα ο λογαριασμός 16.99.16 «Αποσβεσμένες διαφορές έκδοσης ομολογιακών δανείων» πιστώνεται με την εγγραφή των δεδουλευμένων υπό το άρτιο διαφορών ή των δεδουλευμένων τόκων των μηδενικών κουπονιών (zero coupon), οπότε χρεώνεται ο λογαριασμός 66.05.66 «Αποσβέσεις διαφορών έκδοσης ομολογιακών δανείων». 9.1.14 Λογαριασμός 17 «Πάγια ενόπλων δυνάμεων» 9.1.14.1 Στο λογαριασμό 17 παρακολουθείται το σύνολο των ενσώματων ακινητοποιήσεων των ενόπλων δυνάμεων, στο οποίο περιλαμβάνονται και οι εξοπλισμοί των ενόπλων δυνάμεων, ενώ το αναλώσιμο υλικό (πχ πολεμοφόδια) που χρησιμοποιείται από τις ένοπλες δυνάμεις παρακολουθείται σε λογαριασμούς της ομάδας 6. 9.1.14.2 Τα πάγια των ενόπλων δυνάμεων δε θα είναι διακριτά κατά είδος, αλλά θα είναι διακριτά κατά αξία (δηλαδή η κατηγορία κάθε παγίου θα ενημερώνεται μόνο με αξίες). 9.1.15 Λογαριασμός 18 «Τίτλοι πάγιας επένδυσης και μακροπρόθεσμες απαιτήσεις» 9.1.15.1 Στους υπολογαριασμούς του λογαριασμού 18 «Τίτλοι πάγιας επένδυσης και μακροπρόθεσμες απαιτήσεις» παρακολουθούνται οι επενδύσεις σε μετοχές ανωνύμων εταιριών όπου η πρόθεση της Κεντρικής Διοίκησης είναι η διαρκής κατοχή τους. 9.1.15.2 Οι μετοχές ανωνύμων εταιρειών χαρακτηρίζονται ως μορφή πάγιας επένδυσης, όταν κατά την απόκτησή τους υπάρχει σκοπός για διαρκή κατοχή τους. Στην αντίθετη περίπτωση, χαρακτηρίζονται ως χρεόγραφα και παρακολουθούνται στο λογαριασμό 34. 9.1.15.3 Κατά την απόκτησή τους, οι συμμετοχές παρακολουθούνται στους οικείους υπολογαριασμούς του λογαριασμού 18 με την αξία κτήσης τους. (α) Αξία κτήσης είναι το ποσό που καταβάλλεται είτε απευθείας στην εταιρεία κατά τη συγκρότηση του κεφαλαίου της είτε για την αγορά των τίτλων, καθώς και η ονομαστική αξία των τίτλων που δίδονται στο κράτος χωρίς αντάλλαγμα, λόγω κεφαλαιοποίησης νόμιμης αναπροσαρμογής των περιουσιακών στοιχείων της εκδότριας εταιρίας ή κεφαλαιοποίησης αποθεματικών της. (β) Σε περίπτωση λήψης τίτλων χωρίς αντάλλαγμα, χρεώνεται ο οικείος υπολογαριασμός του λογαριασμού 18.00 «Συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών» με πίστωση του λογαριασμού 41.06 «Διαφορές από αναπροσαρμογή αξίας τίτλων πάγιας επένδυσης». (γ) Τα ειδικά έξοδα αγοράς τίτλων συμμετοχής καταχωρούνται στο λογαριασμό 64.10 «΄Εξοδα τίτλων πάγιας επένδυσης και χρεογράφων». (δ) Όταν αναλαμβάνεται η κάλυψη μέρους του μετοχικού κεφαλαίου ανώνυμης εταιρείας με τον όρο η καταβολή του να γίνει σε δόσεις, οι μετοχές που αποκτώνται με τον τρόπο αυτό καταχωρούνται στους υπολογαριασμούς του λογαριασμού 18 κατά περίπτωση, με τη συνολική αξία τους, με πίστωση του λογαριασμού 53.06 «Οφειλές για απόκτηση τίτλων πάγιας επένδυσης» με την αξία των οφειλόμενων δόσεων. 9.1.15.4 Σε περίπτωση πώλησης τίτλων πάγιας επένδυσης, το τίμημα της πώλησης καταχωρείται στην πίστωση του οικείου υπολογαριασμού του λογαριασμού