Νόμοι — ΦΕΚ A' 50/2019

Ένταξη της Διάστασης του Φύλου σε όλες τις πολιτικές (gender mainstreaming): η στρατηγική για την υλοποίηση της ουσιαστικής ισότητας των φύλων, η οποία περιλαμβάνει την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στην προετοιμασία, τον σχεδιασμό, την εφαρμογή, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση πολιτικών, κανονιστικών μέτρων και προγραμμάτων δαπανών, με στόχο την προώθηση της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και την καταπολέμηση των διακρίσεων.

Θετικά μέτρα: πράξεις και αποφάσεις που λαμβάνονται από τη διοίκηση οι οποίες αποσκοπούν στην εξάλειψη των έμφυλων ανισοτήτων, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 116 του Συντάγματος.

Θετικές δράσεις: η ανάληψη κάθε πρωτοβουλίας των αρμόδιων κρατικών ή αυτοδιοικητικών οργάνων για την πρόληψη των έμφυλων ανισοτήτων και για την ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου σε σχέση με αυτές.

Ουσιαστική Ισότητα: η ισότητα των φύλων, μέσω της οποίας διευρύνεται και κατοχυρώνεται στην πράξη η τυπική νομική ισότητα και η προστατευτική και διορθωτική ή επανορθωτική διάσταση της ισότητας των φύλων διασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες σε κάθε έκφανση του ιδιωτικού και δημόσιου βίου, αίρονται οι διακρίσεις και ανισότητες πολλαπλών μορφών και βελτιώνονται ουσιαστικά οι συνθήκες διαβίωσης των γυναικών ή των πολιτών ανεξαρτήτως φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου.

Σχέδια Ισότητας: σύνολο ολοκληρωμένων και αλληλοσυμπληρούμενων παρεμβάσεων, τα οποία εκπονούνται από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, καθώς και από επιχειρήσεις του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, εφαρμόζονται ύστερα από ανάλυση της υφιστάμενης κοινωνικής πραγματικότητας, θέτουν συγκεκριμένους στόχους, στρατηγικές και πρακτικές για την επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας των φύλων και περιλαμβάνουν προβλέψεις για την υιοθέτηση αποτελεσματικών συστημάτων παρακολούθησης και αξιολόγησης των καθορισμένων στόχων και υποβάλλονται στη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων, η οποία τα διαβιβάζει προς την Επιτροπή Ισότητας της Βουλής. 6.α) Άμεση διάκριση: κάθε πράξη ή παράλειψη που αποκλείει ή θέτει σε εμφανώς μειονεκτική θέση τα πρόσωπα λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, καθώς και κάθε εντολή, παρότρυνση ή συστηματική ενθάρρυνση προσώπων να προβαίνουν σε δυσμενή ή άνιση μεταχείριση άλλων λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου.

Πολλαπλή διάκριση: κάθε πράξη ή παράλειψη που θέτει σε μειονεκτική θέση τα πρόσωπα λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, σε συνδυασμό με ένα ή περισσότερα άλλα χαρακτηριστικά, όπως ιδίως η εθνική/εθνοτική ή και κοινωνική προέλευση, η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση, η αναπηρία, οι θρησκευτικές, πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις.

Βία στην εργασία: επιθετική συμπεριφορά, σωματική, ψυχολογική ή λεκτική βία λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, εντός εργασιακού χώρου, κατά τη διάρκεια και εξ αφορμής της εργασίας.

Έμφυλη διάκριση: σωματική, ψυχολογική ή λεκτική συμπεριφορά, μέσω της οποίας υποβαθμίζονται τα άτομα με βάση το φύλο τους, το σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα του φύλου τους.

Παρενόχληση: κάθε ανεπιθύμητη συμπεριφορά συνδεόμενη με το φύλο, τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου ενός προσώπου, με σκοπό ή αποτέλεσμα την παραβίαση της αξιοπρέπειάς του και τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος.

Σεξουαλική παρενόχληση: οποιαδήποτε μορφή ανεπιθύμητης λεκτικής, ψυχολογικής ή σωματικής συμπεριφοράς σεξουαλικού χαρακτήρα, με αποτέλεσμα την προσβολή της προσωπικότητας ενός προσώπου, ιδίως με τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος γύρω από αυτό. Διατάξεις που προβλέπουν κυρώσεις για την επίδειξη τέτοιας συμπεριφοράς εφαρμόζονται ως ισχύουν.

Σήμα Ισότητας: τίτλος που χορηγείται από τη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων στις επιχειρήσεις του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ως επιβράβευση για την εφαρμογή πολιτικών ίσης μεταχείρισης και ίσων ευκαιριών των εργαζόμενων γυναικών και ανδρών.

Δίκτυο δομών: για την εφαρμογή των διατάξεων του Πρώτου Μέρους (άρθρα 1 έως 30) τα Συμβουλευτικά Κέντρα Γυναικών, οι Ξενώνες φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών και η 24ωρη πανελλαδική τηλεφωνική γραμμή SOS 15900, αποτελούν «Δίκτυο Δομών.».

Η διάσταση του φύλου εντάσσεται σε όλους τους τομείς του ιδιωτικού και δημόσιου βίου και ιδίως στην πολιτική, κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική πραγματικότητα της χώρας.

Για τη λήψη των μέτρων της περίπτωσης 2 του προηγούμενου άρθρου, λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά χαρακτηριστικά και καταστάσεις που συνδέονται με το φύλο, το σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου, υπέρ των οποίων λαμβάνονται τα σχετικά μέτρα, καθώς και η ενδεχόμενη συρροή τους με άλλες αιτίες διάκρισης, όπως ιδίως η εθνική ή και κοινωνική προέλευση, η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση, η αναπηρία, οι θρησκευτικές, πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις.

α. Ο εθνικός μηχανισμός για την ισότητα των φύλων περιλαμβάνει το σύνολο των υπηρεσιών και φορέων, οι οποίοι είναι αρμόδιοι σε επίπεδο κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό, για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πολιτικών, μέτρων και δράσεων για την προώθηση της ισότητας των φύλων και για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών, καθώς και για την παρακολούθηση και αντιμετώπιση των διακρίσεων λόγω φύλου, ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού. β. Σε κεντρικό επίπεδο, ο εθνικός μηχανισμός περιλαμβάνει τη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων («ΓΓΙΦ»), το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας («ΚΕΘΙ»), τις υπηρεσιακές μονάδες των Υπουργείων για την Ισότητα των Φύλων και τον Συνήγορο του Πολίτη (Τομέας Ίσης Μεταχείρισης). γ. Σε περιφερειακό επίπεδο, περιλαμβάνει τις Περιφερειακές Επιτροπές Ισότητας των περιφερειών, το Αυτοτελές Γραφείο Ισότητας σε κάθε περιφέρεια, καθώς και τον Τομέα Ισότητας της Ένωσης Περιφερειών και το Γραφείο Ισότητας των Φύλων της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ) που συνιστώνται, σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 282 του ν. 3852/2010. δ. Σε τοπικό επίπεδο, περιλαμβάνει τις υπηρεσιακές μονάδες άσκησης κοινωνικής πολιτικής και πολιτικών ισότητας των φύλων, σύμφωνα με το άρθρο 97 του ν. 3852/2010, τις Δημοτικές Επιτροπές Ισότητας, καθώς και την Επιτροπή Ισότητας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και το Γραφείο Ισότητας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας που συνιστώνται, σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 282 του ν. 3852/2010.

Η ΓΓΙΦ είναι αρμόδια για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των εθνικών πολιτικών ισότητας για την εξάλειψη των έμφυλων διακρίσεων και την προώθηση της ισότητας των φύλων και ιδίως:

Το ΚΕΘΙ, ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) που εποπτεύεται από το Υπουργείο Εσωτερικών, συντονίζει, προάγει και εκπονεί έρευνες και μελέτες σε θέματα ισότητας των φύλων και υλοποιεί εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα δράσης για τη συμβουλευτική υποστήριξη των γυναικών και την κοινωνική και εργασιακή ένταξή τους.

Το Εθνικό Συμβούλιο Ισότητας των Φύλων του άρθρου 9 του παρόντος.

Σε κάθε δήμο συνιστάται Δημοτική Επιτροπή Ισότητας, η οποία είναι συμβουλευτικό, προς το δημοτικό συμβούλιο, όργανο με τις εξής αρμοδιότητες:

Η Δημοτική Επιτροπή Ισότητας συγκροτείται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και αποτελείται από τα εξής μέλη: α. Έναν (1) Αντιδήμαρχο ή εντεταλμένο ή δημοτικό/ή σύμβουλο ως Πρόεδρο. β. Έναν (1) δημοτικό/ή σύμβουλο των λοιπών παρατάξεων του δημοτικού συμβουλίου. γ. Έναν (1) υπάλληλο της Κοινωνικής Υπηρεσίας ή της Υπηρεσιακής Μονάδας Κοινωνικής Πολιτικής και Πολιτικών Ισότητας των Φύλων του δήμου. δ. Έναν (1) εκπρόσωπο της Ένωσης Συλλόγων Γονέων του δήμου. ε. Έναν (1) εκπρόσωπο τοπικού επαγγελματικού/εμπορικού συλλόγου ή συνεταιριστικής οργάνωσης. στ. Έναν (1) εκπρόσωπο τοπικού γυναικείου/φεμινιστικού συλλόγου/φεμινιστικής οργάνωσης ή μη κυβερνητικής οργάνωσης με δράση στα θέματα της ισότητας των φύλων. ζ. Δύο (2) εμπειρογνώμονες δημότες με ισότιμη εκπροσώπηση των φύλων. Τα μέλη της Επιτροπής δεν λαμβάνουν για τη συμμετοχή τους σε αυτή κανενός είδους αμοιβή ή αποζημίωση. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου καθορίζονται ο τρόπος επιλογής των μελών, η λειτουργία της και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την οργάνωση της Επιτροπής.» .

Η περιφερειακή Επιτροπή Ισότητας των Φύλων έχει τις εξής αρμοδιότητες: α. λαμβάνει υπόψη τις πολιτικές της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων και το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ισότητα των Φύλων, με σκοπό την ένταξη της ισότητας των φύλων στις πολιτικές της περιφέρειας, β. εισηγείται και συμμετέχει στην κατάρτιση περιφερειακού σχεδίου ισότητας, γ. διατυπώνει προτάσεις και εισηγείται προς τα αρμόδια όργανα της περιφέρειας τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για την προώθηση της ουσιαστικής ισότητας των φύλων σε όλους τους τομείς της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής ζωής, δ. συνεργάζεται με τις Δημοτικές Επιτροπές Ισότητας, τις αρμόδιες υπηρεσιακές μονάδες της περιφέρειας, με το Αυτοτελές Γραφείο Ισότητας της περιφέρειας, καθώς και με λοιπές δομές και συλλογικότητες που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της προώθησης θεμάτων ισότητας των φύλων και δικαιωμάτων των γυναικών, ε. εισηγείται προς το περιφερειακό συμβούλιο την ένταξη έργων στις Συλλογικές Αποφάσεις Έργων Περιφέρειας (Σ.Α.Ε.Π.) που προωθούν τα ανωτέρω μέτρα και τις σχετικές δράσεις ενημέρωσης και πληροφόρησης των πολιτών, στ. συνεργάζεται με τις δομές του Δικτύου της ΓΓΙΦ για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, στην περιφέρεια, καθώς και με φορείς της κοινωνίας των πολιτών, ζ. επιδιώκει τη διασφάλιση και προώθηση της ισότητας των φύλων και την εξάλειψη των έμφυλων στερεοτύπων μέσα από δράσεις επικοινωνίας και ευαισθητοποίησης πολιτών της περιφέρειας.

Σε κάθε περιφέρεια συνιστάται Αυτοτελές Γραφείο Ισότητας, το οποίο υπάγεται απευθείας στον Περιφερειάρχη. Το Αυτοτελές Γραφείο Ισότητας στελεχώνεται από δύο (2) τουλάχιστον υπαλλήλους της περιφέρειας με απόφαση του Περιφερειάρχη και έχει τις εξής αρμοδιότητες:

Συνιστάται συλλογικό συμβουλευτικό γνωμοδοτικό όργανο με την ονομασία «Εθνικό Συμβούλιο Ισότητας των Φύλων» (ΕΣΙΦ), το οποίο υπάγεται στη ΓΓΙΦ και έχει τις εξής αρμοδιότητες:

Το ΕΣΙΦ είναι ενδεκαμελές, συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και αποτελείται από τα εξής μέλη:

Το ΕΣΙΦ υποστηρίζεται διοικητικά από τις υπηρεσίες της ΓΓΙΦ.

Στο ΕΣΙΦ συμμετέχουν ή προσκαλούνται κατά περίπτωση στελέχη και εκπρόσωποι των κεντρικών, περιφερειακών και τοπικών υπηρεσιών και φορέων, καθώς και ακαδημαϊκοί, εμπειρογνώμονες, ειδικοί επιστήμονες, πρόσωπα από την Ελλάδα ή χώρες του εξωτερικού, με εγνωσμένο κύρος και εξειδίκευση σε θέματα ισότητας των φύλων και ειδικά θέματα φύλου (έμφυλη βία, ένταξη της διάστασης του φύλου/gender mainstreaming κ.λπ.).

Το ΕΣΙΦ συνεργάζεται με τις αρμόδιες διαρκείς, ειδικές ή μόνιμες Επιτροπές και Υποεπιτροπές του Κοινοβουλίου, όποτε αυτό κρίνεται αναγκαίο από τις Επιτροπές και Υποεπιτροπές για την υποβοήθηση του έργου του.

Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών καθορίζονται ο τρόπος λειτουργίας του ΕΣΙΦ, η δυνατότητα σύστασης υποομάδων εργασίας κατά περίπτωση, η γραμματειακή υποστήριξη των εργασιών του, η εκπόνηση εκθέσεων, η τήρηση πρακτικών κατά τις συνεδριάσεις, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη συγκρότηση και λειτουργία του.

Για τον σκοπό της ενσωμάτωσης της αρχής της ισότητας των φύλων και της ένταξης της διάστασης του φύλου στις δημόσιες πολιτικές, κάθε Υπουργείο, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του: α. παρουσιάζει υποχρεωτικά και σε ετήσια βάση δράσεις, μέτρα και προγράμματα σχετικά με τον σκοπό του παρόντος και ιδίως, αναρτά στον ιστότοπό του, σε ετήσια βάση, και μία τουλάχιστον φορά κατ’ έτος, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, έκθεση προόδου για τα θέματα εξάλειψης των διακρίσεων με βάση το φύλο. Στην έκθεση παρουσιάζονται και αξιολογούνται τα μέτρα και οι δράσεις που έχουν αναληφθεί και τα αποτελέσματά τους. Οι εκθέσεις προόδου διαβιβάζονται στο Τμήμα Τεκμηρίωσης, Έρευνας και Ψηφιακής Υποστήριξης (Παρατηρητήριο) της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων (ΓΓΙΦ). Η τελευταία, τηρεί σχετικό αρχείο, το οποίο αξιοποιεί για τη λειτουργία του Παρατηρητηρίου για την ισότητα των φύλων, β. υιοθετεί ποσοτικούς και ποιοτικούς δείκτες για τα θέματα φύλου, όπως αυτοί καθορίζονται από διεθνή, ευρωπαϊκά και εθνικά όργανα, για την αξιολόγηση της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στα σχετικά μέτρα και στις ασκούμενες πολιτικές, γ. συμπεριλαμβάνει υποχρεωτικά στην ανάλυση συνεπειών ρυθμίσεων κάθε σχεδίου νόμου, προσθήκης ή τροπολογίας, καθώς και κανονιστικής απόφασης, έκθεση αξιολόγησης των επιπτώσεων με βάση το φύλο. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών μπορεί να καθορίζονται τα ειδικότερα θέματα για την εφαρμογή της περίπτωσης β΄.

To πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 4048/2012 (Α΄ 34), αντικαθίσταται ως εξής: «1. α) Κάθε σχέδιο νόμου, προσθήκη ή τροπολογία, καθώς και κανονιστική απόφαση μείζονος οικονομικής ή κοινωνικής σημασίας συνοδεύεται από ανάλυση συνεπειών ρυθμίσεων, στην οποία περιλαμβάνονται και η τεκμηρίωση της τήρησης των αρχών του άρθρου 2, τα οριζόμενα στις περιπτώσεις α΄ έως δ΄ του άρθρου 4, η αξιολόγηση των επιπτώσεων με βάση το φύλο, καθώς και οι ενδεχόμενες συνέπειες στην οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική ανάπτυξη των νησιών.». στους προϋπολογισμούς

Στους προϋπολογισμούς των Υπουργείων και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) που ανήκουν στη Γενική Κυβέρνηση, αποτυπώνεται η διάσταση του φύλου κατά την κατάρτιση αυτών, καθώς και στις δράσεις που τους συνοδεύουν. Για τον σκοπό του προηγούμενου εδαφίου κάθε Υπουργείο αποστέλλει για το ίδιο και για τους εποπτευόμενους από αυτό φορείς στη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων, ένα (1) μήνα μετά την κατάρτιση και έγκριση του προϋπολογισμού των φορέων του προηγούμενου εδαφίου, έκθεση στην οποία περιλαμβάνονται τα στοιχεία που συμβάλλουν στην επίτευξη των σκοπών του παρόντος, καθώς και τα σχέδιά τους για το επόμενο έτος.

Κάθε φορέας της παραγράφου 1 μεριμνά για την επιμόρφωση των στελεχών που ασχολούνται με την κατάρτιση των οικείων προϋπολογισμών και δράσεων. Το έργο της επιμόρφωσης υποστηρίζεται από τη ΓΓΙΦ, το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας (ΚΕΘΙ) και το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.). Με απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης μπορεί να καθορίζονται το περιεχόμενο, ο τρόπος, η διάρκεια, η διαδικασία της επιμόρφωσης, ο τρόπος συνεργασίας των οικείων φορέων, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

Με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εσωτερικών, η οποία εκδίδεται μέσα σε έξι (6) μήνες από την έναρξη ισχύος του παρόντος, ρυθμίζονται, συμπληρωματικά προς την εγκύκλιο που εκδίδεται , σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 54 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), οι λεπτομέρειες για την κατάρτιση του προϋπολογισμού που αφορά τις πιστώσεις της παραγράφου 1, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό και εξειδικεύεται η μέθοδος αποτύπωσης της διάστασης του φύλου.

Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 34 του π.δ. 26/2012 (Α΄ 57), αντικαθίσταται ως εξής: «Για την ανακήρυξη των εκλογικών συνδυασμών αυτοτελών κομμάτων, συνασπισμού συνεργαζόμενων κομμάτων και ανεξαρτήτων, ο αριθμός των υποψήφιων Βουλευτών, από κάθε φύλο, πρέπει να ανέρχεται σε ποσοστό τουλάχιστον ίσο με το 40% του συνολικού αριθμού των υποψηφίων τους, αντιστοίχως, ανά εκλογική περιφέρεια. Τυχόν δεκαδικός αριθμός στρογγυλοποιείται στην επόμενη ακέραιη μονάδα, εφόσον το κλάσμα είναι ίσο με μισό της μονάδας και άνω. Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τις επόμενες εκλογές.».

Το τρίτο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 3 του ν. 4255/2014 (Α΄11), αντικαθίσταται ως εξής: «Για την ανακήρυξη των εκλογικών συνδυασμών κομμάτων ή συνασπισμού συνεργαζόμενων κομμάτων, ο αριθμός των υποψηφίων από κάθε φύλο πρέπει να ανέρχεται σε ποσοστό τουλάχιστον ίσο με το 40% του συνολικού αριθμού των υποψηφίων τους, αντιστοίχως.».

Στο τέλος της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 2839/2000 (Α΄ 196), προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Συγκρότηση συλλογικού οργάνου των περιπτώσεων α΄ και β΄ χωρίς την τήρηση των προϋποθέσεων του παρόντος άρθρου δεν είναι νόμιμη, εκτός των περιπτώσεων συλλογικών οργάνων των οποίων τα μέλη εν μέρει ή στο σύνολό τους ορίζονται ως εκ της θέσεως αυτών (ex officio) ή προέρχονται από εκλογή ή ορίζονται από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και τα εποπτευόμενα από αυτό νομικά πρόσωπα λόγω αποδεδειγμένης ανεπάρκειας ικανού αριθμού προσώπων του ετέρου φύλου.».

Η ισχύς της παραγράφου 1 αρχίζει μετά το πέρας της τρέχουσας θητείας των συλλογικών οργάνων που προβλέπονται στο άρθρο 6 του ν. 2839/2000.

Στο πλαίσιο του σκοπού της, η πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση συμβάλλει στην προώθηση της ισότητας των φύλων. Η διάσταση του φύλου, με γνώμονα την ισότητα των φύλων, εντάσσεται στην εκπαιδευτική, εν γένει, διαδικασία και ιδίως: προσανατολισμού με την ισότιμη ενθάρρυνση μη στερεοτυπικών επιλογών σταδιοδρομίας από τους εκπαιδευόμενους/τις εκπαιδευόμενες,

Τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.) μεριμνούν για την προώθηση της ισότητας των φύλων σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας και σε όλες τις διαδικασίες της ακαδημαϊκής ζωής, σύμφωνα με το άρθρο 33 του ν. 4589/2019 (Α΄ 13).

Η διοίκηση οφείλει να εντάσσει τη διάσταση του φύλου στη διαδικασία του σχεδιασμού, εφαρμογής και αξιολόγησης των δημόσιων πολιτικών για τη σωματική και ψυχική υγεία. Η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στην υγεία περιλαμβάνει την έρευνα, τον σχεδιασμό των υπηρεσιών και την εκπαίδευση του εργαζόμενου προσωπικού στις δομές με βάση το φύλο.

Η διοίκηση μεριμνά για την προώθηση της έρευνας για την υγεία των φύλων με βάση τις καταγεγραμμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες ανάγκες τους και επιδιώκει την ισότιμη συμμετοχή των φύλων σε όλα τα ερευνητικά προγράμματα.

Για τους σκοπούς των παραγράφων 1 και 2, το Υπουργείο Υγείας, η Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, οι Υγειονομικές Περιφέρειες, η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία σε συνεργασία με τη ΓΓΙΦ, το ΚΕΘΙ, καθώς και κάθε άλλος δημόσιος φορέας που δραστηριοποιείται στο χώρο της υγείας:

Ο θεσμός των «Διαμεσολαβητών Υγείας (Δ.Υ)», σύμφωνα με το άρθρο 61 του ν.  4368/2016 (Α΄ 21), αξιοποιείται με σκοπό τη διευκόλυνση της πρόσβασης στις κρατικές δομές και υπηρεσίες υγείας μονογονεϊκών οικογενειών με μόνο γονέα τη μητέρα, κακοποιημένων γυναικών, γυναικών θυμάτων παράνομης διακίνησης και διεθνικής σωματεμπορίας, γυναικών προσφύγων και μεταναστριών, γυναικών που ανήκουν σε μειονοτικές ομάδες, εφήβων μητέρων, γυναικών τρίτης ηλικίας, αποφυλακισμένων γυναικών με σοβαρά προβλήματα υγείας, άστεγων γυναικών ή γυναικών που διαβιούν κάτω από το όριο της φτώχειας.

Στο άρθρο 50 του ν. 3528/2007, προστίθεται παράγραφος 8 ως εξής: «8. Στις υπαλλήλους στις οποίες εφαρμόζονται μέθοδοι ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής του ν. 3305/2005 (Α΄ 17) χορηγείται άδεια επτά (7) εργάσιμων ημερών με πλήρεις αποδοχές, ύστερα από βεβαίωση του θεράποντος ιατρού και του διευθυντή μονάδας ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (Μ.Ι.Υ.Α.).».

Στο άρθρο 57 του ν. 3584/2007, προστίθεται παράγραφος 8 ως εξής: «8. Στις υπαλλήλους στις οποίες εφαρμόζονται μέθοδοι ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής του ν. 3305/2005 χορηγείται άδεια επτά (7) εργάσιμων ημερών με πλήρεις αποδοχές, ύστερα από βεβαίωση του θεράποντος ιατρού και του διευθυντή μονάδας ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (Μ.Ι.Υ.Α.).».

Η ΓΓΙΦ επιβραβεύει τις επιχειρήσεις του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που διακρίνονται για την εφαρμο «Σήματος Ισότητας.».

Για την απονομή του σήματος λαμβάνεται υπόψη, μεταξύ άλλων κριτηρίων, η ίση αμοιβή για ίσης αξίας εργασία, η ισόρροπη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στις διευθυντικές θέσεις ή σε επαγγελματικές και επιστημονικές ομάδες που συγκροτούνται στην επιχείρηση, η ισότητα στην επαγγελματική εξέλιξη, η τήρηση της εργατικής νομοθεσίας σχετικά με την προστασία της μητρότητας, η εφαρμογή σχεδίων ισότητας ή άλλων καινοτόμων μέτρων προώθησης της ουσιαστικής ισότητας των φύλων, καθώς και η διαφήμιση για την προώθηση των προϊόντων ή υπηρεσιών της οικείας επιχείρησης κατά τρόπο που συμβάλει στην πρόληψη της έμφυλης βίας και αποθαρρύνει τη βία κατά των γυναικών και τον σεξισμό. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, ύστερα από εισήγηση της ΓΓΙΦ, καθορίζονται η διαδικασία, οι προϋποθέσεις και η διάρκεια ισχύος του Σήματος.

Oι επιχειρήσεις στις οποίες απονεμήθηκε το «Σήμα Ισότητας» από τη ΓΓΙΦ αποστέλλουν υποχρεωτικά, μία φορά κατ’ έτος, σε αυτή απολογιστική έκθεση δράσεων σχετικών με την ουσιαστική ισότητα των φύλων. Η ΓΓΙΦ παρακολουθεί και αξιολογεί κατά πόσον οι επιχειρήσεις που βραβεύθηκαν εξακολουθούν να εφαρμόζουν τις πολιτικές της ίσης μεταχείρισης και ίσων ευκαιριών έναντι των εργαζόμενων γυναικών και ανδρών και, σε αντίθετη περίπτωση, τους αφαιρεί το Σήμα Ισότητας. Η ΓΓΙΦ δημοσιοποιεί κάθε έτος τον κατάλογο των επιχειρήσεων που είναι κάτοχοι του Σήματος και αναρτά τον κατάλογο στον ιστότοπό της.

Η υποπερίπτωση εε΄ της περίπτωσης α΄ της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 3996/2011 (Α΄ 170), αντικαθίσταται «εε. της νομοθεσίας για την προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, καθώς και της καταπολέμησης διακρίσεων με βάση το φύλο, την ταυτότητα φύλου και τον σεξουαλικό προσανατολισμό, στον τομέα της απασχόλησης και της εργασίας.».

Οι περιπτώσεις α΄, β΄ και δ΄ του άρθρου 2 του ν. 3896/2010 (A΄ 170), αντικαθίστανται ως εξής: «α. “άμεση διάκριση”: κάθε πράξη ή παράλειψη που αποκλείει ή θέτει σε εμφανώς μειονεκτική θέση τα πρόσωπα λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, καθώς και κάθε εντολή, παρότρυνση ή συστηματική ενθάρρυνση προσώπων να προβαίνουν σε δυσμενή ή άνιση μεταχείριση άλλων λόγω φύλου.», «β. “έμμεση διάκριση”: κάθε πράξη ή παράλειψη που θέτει σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση τα πρόσωπα λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, δυνάμει μιας ουδέτερης εκ πρώτης όψης διάταξης, κριτηρίου ή πρακτικής, εκτός αν αυτή η διάταξη, το κριτήριο ή η πρακτική δικαιολογείται αντικειμενικά από νόμιμο σκοπό και τα μέσα για την επίτευξη του εν λόγω σκοπού είναι πρόσφορα και αναγκαία.», «δ. “σεξουαλική παρενόχληση”: οποιαδήποτε μορφή ανεπιθύμητης λεκτικής, ψυχολογικής ή σωματικής συμπεριφοράς σεξουαλικού χαρακτήρα, με αποτέλεσμα την προσβολή της προσωπικότητας ενός προσώπου, ιδίως με τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος γύρω από αυτό. Διατάξεις που προβλέπουν κυρώσεις για την επίδειξη τέτοιας συμπεριφοράς εφαρμόζονται ως ισχύουν.».

Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, έντυπα ή ηλεκτρονικά, και η διαφήμιση μεριμνούν για την προώθηση της ουσιαστικής ισότητας των φύλων με την προβολή μιας ισότιμης και απαλλαγμένης από έμφυλα στερεότυπα εικόνας για τα άτομα, ιδίως: α. στους κώδικες δεοντολογίας που καταρτίζονται από παράγοντες της δημόσιας επικοινωνίας, σε συμβάσεις αυτοδέσμευσης που συνάπτονται από αυτούς, καθώς και στους κανόνες αυτορρύθμισης που θεσπίζονται και εγκρίνονται από τις αρμόδιες αρχές, υιοθετούνται υποχρεωτικά ρυθμίσεις που αποβλέπουν στην πραγμάτωση της αρχής της ισότητας των φύλων και στην εξάλειψη του σεξισμού και των στερεοτύπων λόγω φύλου, ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού στον χώρο δραστηριοποίησής τους. Οι παράγοντες που δραστηριοποιούνται στον χώρο της δημόσιας επικοινωνίας διαβιβάζουν μία φορά κατ’ έτος έκθεση σχετική με την υιοθέτηση των ρυθμίσεων του προηγούμενου εδαφίου στη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης και στη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων του Υπουργείου Εσωτερικών, β. η ΕΡΤ Α.Ε. και οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί, ανεξαρτήτως του μέσου εκπομπής τους, εξασφαλίζουν, μέσω των προγραμμάτων τους, την ισότιμη προβολή της παρουσίας του γυναικείου φύλου σε όλους τους τομείς της κοινωνικής, οικονομικής, πολιτιστικής και πολιτικής ζωής της χώρας. Στις εκπομπές λόγου, τέχνης, πολιτισμού και αθλητισμού που εντάσσονται στο ελάχιστο περιεχόμενο του προγράμματός, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, λαμβάνεται μέριμνα, ώστε να άρση των διακρίσεων, καθώς και στην καταπολέμηση των έμφυλων στερεοτύπων, γ. κατά την αναπαραγωγή διαφημιστικών, τηλεοπτικών ή ραδιοφωνικών μηνυμάτων απαγορεύεται η χρήση λόγου που εμπεριέχει έμφυλη διάκριση, καθώς και κάθε αναφορά με αντίστοιχη λεκτική ή άλλη συμπεριφορά.

Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης προβαίνει στην έκδοση οδηγιών για την ενσωμάτωση της αρχής της ισότητας των φύλων και της μη διάκρισης λόγω φύλου, ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού στα μεταδιδόμενα προγράμματα των ραδιοτηλεοπτικών φορέων, ανεξαρτήτως μέσου εκπομπής τους, και ιδίως για την εφαρμογή των ρυθμίσεων της παραγράφου 1.

Αν οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς παραβιάζουν τις υποχρεώσεις των διατάξεων του παρόντος, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης επιβάλλει κυρώσεις, σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 2328/1995 (Α΄ 159).

Στην Έκθεση Πεπραγμένων, την οποία καταρτίζει κάθε έτος το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, συμπεριλαμβάνεται υποχρεωτικά κεφάλαιο με αντικείμενο την παρακολούθηση της εφαρμογής των διατάξεων του Μέρους Πρώτου του παρόντος, από τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς και την έκδοση σχετικών οδηγιών και συστάσεων, για τον σκοπό αυτό.

Στη Γενική Γραμματεία Ισότητας Φύλων (Γ.Γ.Ι.Φ.) του Υπουργείου Εσωτερικών, στα νομικά πρόσωπα με αντικείμενο θέματα ισότητας που εποπτεύονται από το Υπουργείο Εσωτερικών, στους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και στα νομικά πρόσωπα αυτών μπορεί να συνιστάται οργανική μονάδα, με τον τίτλο «Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών», με αρμοδιότητες την παροχή: α) υπηρεσιών ενημέρωσης και εξειδικευμένης πληροφόρησης σε θέματα ισότητας των φύλων, β) υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής στήριξης,

Το Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών υπάγεται:

Για τη σύσταση και στελέχωση των Συμβουλευτικών Κέντρων Γυναικών τα αρμόδια όργανα προβαίνουν στις απαραίτητες τροποποιήσεις του Οργανισμού του Υπουργείου Εσωτερικών ή των εσωτερικών κανονισμών λειτουργίας των νομικών προσώπων για θέματα ισότητας του Υπουργείου Εσωτερικών ή των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και των νομικών προσώπων αυτών, αντίστοιχα.

Στους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και στα νομικά πρόσωπα αυτών και στα νομικά πρόσωπα με αντικείμενο θέματα ισότητας που εποπτεύονται από το Υπουργείο Εσωτερικών, μπορεί να συνιστάται οργανική μονάδα, με τον τίτλο «Ξενώνας Φιλοξενίας Κακοποιημένων Γυναικών», με αρμοδιότητα την παροχή ασφαλούς διαμονής σε γυναίκες-θύματα έμφυλης βίας, σε γυναίκες που υφίστανται πολλαπλές διακρίσεις και στα τέκνα τους μέχρι την ηλικία που προβλέπεται στον κανονισμό εσωτερικής λειτουργίας των Ξενώνων. Ο Ξενώνας υπάγεται στη διεύθυνση που ασκεί αρμοδιότητες κοινωνικής προστασίας ή κοινωνικής υπηρεσίας, όταν έχει συσταθεί στους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και τα νομικά πρόσωπα αυτών.

Ο Ξενώνας στελεχώνεται κατ’ ελάχιστον από: α) έναν (1) κοινωνικό λειτουργό κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ, β) έναν (1) κοινωνιολόγο κατηγορίας ΠΕ, γ) έναν (1), ψυχολόγο κατηγορίας ΠΕ, δ) έναν (1) παιδαγωγό ή παιδοψυχολόγο κατηγορίας ΠΕ, ε) έναν (1) διοικητικό κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ ή διοικητικό, γραμματέα κατηγορίας ΔΕ, στ) δύο (2) φύλακες κατηγορίας ΔΕ ή ΥΕ και ζ) έναν (1) γενικών καθηκόντων κατηγορίας ΥΕ, οι οποίοι απασχολούνται είτε με σχέση δημοσίου δικαίου είτε με σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου ή ορισμένου χρόνου.

Ο Ξενώνας παρέχει ασφαλή διαμονή, ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη από εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και διευκολύνει την πρόσβαση σε νομικές συμβουλές με την παραπομπή στα Συμβουλευτικά Κέντρα Γυναικών της Γ.Γ.Ι.Φ., των νομικών προσώπων για θέματα ισότητας που εποπτεύονται από το Υπουργείο Εσωτερικών, των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και των νομικών προσώπων αυτών. Οι Ξενώνες λειτουργούν καθημερινά, σε εικοσιτετράωρη βάση και καθόλη τη διάρκεια του έτους.

Στους Ξενώνες παραπέμπονται γυναίκες θύματα έμφυλης βίας, με πρωτοβουλία των Συμβουλευτικών Κέντρων Γυναικών, των κοινωνικών υπηρεσιών των δήμων και των υπηρεσιών του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ε.Κ.Κ.Α.). Οι φορείς του προηγούμενου εδαφίου διαβιβάζουν το συντομότερο δυνατόν το ιστορικό των κακοποιημένων γυναικών στο επιστημονικό βαθμού την παραμονή ή τη μη παραμονή των γυναικών σε αυτόν, με σκοπό τη λήψη σχετικής απόφασης.

Η διαμονή στον Ξενώνα των γυναικών θυμάτων έμφυλης βίας και των ανήλικων τέκνων τους μέχρι την ηλικία που προβλέπεται με τον κανονισμό εσωτερικής λειτουργίας των Ξενώνων έχει μεταβατικό και προσωρινό χαρακτήρα. Η διάρκεια της διαμονής στον Ξενώνα ορίζεται μέχρι τρεις (3) μήνες. Με απόφαση της Ομάδας Διοίκησης Έργου του οικείου Ξενώνα ή της αρμόδιας υπηρεσίας του οικείου Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, έπειτα από σχετική εισήγηση του επιστημονικού προσωπικού του οικείου Ξενώνα η διάρκεια μπορεί να παραταθεί για άλλους τρεις (3) μήνες.

Η χρήση των Ξενώνων και των υπόλοιπων δομών προστασίας παρέχεται και σε αλλοδαπές, ανεξάρτητα από το αν διαθέτουν νομιμοποιητικά έγγραφα για την παραμονή τους στη χώρα.

Για τη σύσταση και στελέχωση των Ξενώνων τα αρμόδια όργανα προβαίνουν στις απαραίτητες τροποποιήσεις των οργανισμών εσωτερικής υπηρεσίας των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και των νομικών τους προσώπων, καθώς και των κανονισμών λειτουργίας των νομικών προσώπων του Υπουργείου Εσωτερικών, αντίστοιχα.

Στη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων μπορεί να συνιστώνται οργανικές μονάδες για να παρέχουν:

Στις υπηρεσιακές μονάδες της παραγράφου 1 μπορεί να απασχολούνται, είτε με σχέση δημοσίου δικαίου είτε με σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου ή ορισμένου χρόνου, ψυχολόγοι κατηγορίας ΠΕ, κοινωνιολόγοι κατηγορίας ΠΕ και κοινωνικοί ανθρωπολόγοι κατηγορίας ΠΕ. Για την απασχόληση των ανωτέρω συμβούλων λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη παροχής υποστήριξης από ομιλούντες υποχρεωτικά την ελληνική και την αγγλική γλώσσα και δυνητικά τις γλώσσες γαλλική, ρωσική, αραβική και φαρσί. Ο αριθμός των υπαλλήλων της κάθε μονάδας καθορίζεται στους αντίστοιχους οργανισμούς.

Για τη σύσταση και στελέχωση των μονάδων, τα αρμόδια όργανα προβαίνουν στις απαραίτητες τροποποιήσεις του Οργανισμού του Υπουργείου Εσωτερικών.

Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Ισότητας Φύλων καταρτίζεται Πρότυπος Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας για τις μονάδες του Δικτύου της Γ.Γ.Ι.Φ., των νομικών προσώπων για θέματα ισότητας που εποπτεύονται από το Υπουργείο Εσωτερικών, των Ο.Τ.Α α΄ βαθμού και των νομικών προσώπων αυτών, καθώς και του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ). Ο Πρότυπος Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας περιλαμβάνει κατευθύνσεις για όλα τα θέματα αναφορικά με την οργάνωση και τη λειτουργία των μονάδων αρμοδιότητάς τους και ιδίως:

Με απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού εγκρίνεται ο κανονισμός λειτουργίας για τις μονάδες αρμοδιότητάς του και των νομικών προσώπων αυτών, ο οποίος πρέπει να είναι σύμφωνος με τον Πρότυπο Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της παραγράφου 1.

Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών, μπορεί να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα χρηματοδότησης και στέγασης των υπηρεσιών του Δικτύου. χρηματοδότησης και εφαρμογής

Η επιστημονική εποπτεία όλου του δικτύου των υπηρεσιακών μονάδων και δομών ανήκει στη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων.

Η εποπτεία και ο έλεγχος λειτουργίας των Ξενώνων για γυναίκες θύματα βίας και πολλαπλών διακρίσεων που λειτουργούν στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ) ανήκει στη Διεύθυνση Κοινωνικών Παρεμβάσεων του νομικού αυτού προσώπου και στη Διεύθυνση Υπηρεσιών ΕΚΚΑ Θεσσαλονίκης.

Τα Συμβουλευτικά Κέντρα Γυναικών, οι Ξενώνες Φιλοξενίας Κακοποιημένων Γυναικών και τα επικοινωνιακά μέσα εικοσιτετράωρης πανελλαδικής υποστήριξης -ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ SOS 15900 μπορεί να καλύπτονται ως προς τη χρηματοδότησή τους από εθνικούς ή και ευρωπαϊκούς πόρους. Σε περίπτωση συγχρηματοδότησης από ευρωπαϊκούς πόρους εφαρμόζονται οι κανόνες και το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του ΕΣΠΑ ή άλλου συναφούς προγράμματος συγχρηματοδότησης ή χρηματοδότησης.

Στη Γενική Γραμματεία Ισότητας Φύλων (Γ.Γ.Ι.Φ.) του Υπουργείου Εσωτερικών, στα νομικά πρόσωπα με αντικείμενο θέματα ισότητας που εποπτεύονται από το Υπουργείο Εσωτερικών, στους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και στα νομικά πρόσωπα αυτών μπορεί να ενταχθούν δομές που λειτουργούν με συγχρηματοδότηση από κοινοτικούς πόρους, έως τις 30.11.2020 και σε κάθε περίπτωση πριν από τη λήξη της συγχρηματοδότησής τους από τα ευρωπαϊκά προγράμματα.

Στην παράγραφο 1 του άρθρου 1Α του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, ο οποίος κυρώθηκε με τον ν. 3284/2004 (Α΄217), όπως το άρθρο είχε προστεθεί με το άρθρο 1 του ν. 3838/2010 (Α΄49) και τροποποιηθεί με το άρθρο 18 του ν. 3870/2010 (Α΄ 138), αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν. 4332/2015 (Α΄ 76) και τροποποιήθηκε με το άρθρο 31 παρ.1α του ν. 4531/2018 (Α΄ 62), επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:

Στο άρθρο 1Β του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, ο οποίος κυρώθηκε με τον ν. 3284/2004 (Α΄217), όπως προστέθηκε με το άρθρο 1 του ν. 4332/2015, (Α΄ 76) και τροποποιήθηκε με το άρθρο 29 του ν. 4452/2017 (Α΄17) και με το άρθρο 31 παρ. 1β του ν. 4531/2018 (Α΄ 62), επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:

Η παράγραφος 3, αντικαθίσταται ως εξής: «3. Για τη διακρίβωση της συνδρομής της ουσιαστικής προϋπόθεσης της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 1 (επαρκής γνώση της ελληνικής γλώσσας) η αρμόδια Επιτροπή Πολιτογράφησης στηρίζεται σε εξέταση γλώσσας, που αυτή διεξάγει, επιπέδου Β1 για την κατανόηση και παραγωγή του προφορικού λόγου και την κατανόηση του γραπτού λόγου και Α1 για εφήβους και ενηλίκους για την παραγωγή του γραπτού λόγου, σύμφωνα με τα οριζόμενα πρότυπα του κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου αναφοράς για τις γλώσσες (ΚΕΠΑ-CEFR). Για τη διακρίβωση της συνδρομής επί μέρους ουσιαστικών προϋποθέσεων της παραγράφου 1, και συγκεκριμένα της εξοικείωσης του αιτούντος με την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό, τους θεσμούς του πολιτεύματος της ελληνικής δημοκρατίας, την πολιτική ζωή της Χώρας, καθώς και της βασικής γνώσης της ελληνικής πολιτικής ιστορίας, ιδίως της σύγχρονης, η κρίση της αρμόδιας Επιτροπής Πολιτογράφησης στηρίζεται σε ειδική δοκιμασία (τεστ), που αυτή διεξάγει. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών ρυθμίζονται οι προδιαγραφές της εξέτασης της γλώσσας και της ειδικής δοκιμασίας και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την οργάνωση και το περιεχόμενό τους.».

Προστίθεται παράγραφος 4 ως εξής: «4. Όσοι έχουν φοιτήσει με επιτυχία για τρία τουλάχιστον έτη στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε ελληνικό σχολείο ή σε σχολείο που ακολουθεί το υποχρεωτικό ελληνικό πρόγραμμα εκπαίδευσης και διδασκαλίας ή έχουν αποφοιτήσει από σχολεία δεύτερης ευκαιρίας ή έχουν αποφοιτήσει από ελληνικό Α.Ε.Ι. ή Τ.Ε.Ι. ή όσοι κατέχουν μεταπτυχιακό ή διδακτορικό τίτλο σπουδών στα ελληνικά ή κατέχουν πιστοποιητικό ελληνομάθειας 2010 (Α΄98), θεωρείται ότι πληρούν την ουσιαστική προϋπόθεση της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 1 και απαλλάσσονται από την εξέταση γλώσσας. Όσοι κατέχουν πιστοποιητικό επάρκειας της ελληνικής γλώσσας για πολιτογράφηση επιπέδου Β1 για την κατανόηση και παραγωγή του προφορικού λόγου και την κατανόηση του γραπτού λόγου και Α1 για εφήβους και ενηλίκους για την παραγωγή του γραπτού λόγου, σύμφωνα με τα οριζόμενα πρότυπα του κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου αναφοράς για τις γλώσσες (ΚΕΠΑ- CEFR), το οποίο χορηγείται με ευθύνη της Γενικής Γραμματείας Δια Βίου Μάθησης του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, θεωρείται ότι πληρούν την ουσιαστική προϋπόθεση της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 1 και απαλλάσσονται από την εξέταση γλώσσας. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων καθορίζονται: α) οι ειδικότερες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για τη χορήγηση πιστοποιητικού επάρκειας της ελληνικής γλώσσας για πολιτογράφηση, β) οι προδιαγραφές της ειδικής εξέτασης που διενεργείται με ευθύνη της Γενικής Γραμματείας Διά Βίου Μάθησης, γ) κάθε άλλο θέμα σχετικό με την οργάνωση και το περιεχόμενό της, δ) οι φορείς που χορηγούν πιστοποιητικό επάρκειας της ελληνικής γλώσσας για πολιτογράφηση, ε) το επίπεδο γλωσσικής επάρκειας.».

Προστίθεται παράγραφος 5 ως εξής: «5. Για τη διακρίβωση της συνδρομής της ουσιαστικής προϋπόθεσης της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 1 (επαρκής γνώση της ελληνικής γλώσσας) αλλοδαπών αιτούντων ηλικίας άνω των πενήντα πέντε (55) ετών κατά την υποβολή της αίτησης, οι οποίοι διαμένουν στην Ελλάδα νόμιμα για είκοσι (20) συνεχή έτη πριν από την υποβολή της ή αλλοδαπών αιτούντων ηλικίας άνω των εξήντα πέντε (65) ετών κατά την υποβολή της αίτησης, η αρμόδια Επιτροπή Πολιτογράφησης στηρίζεται σε εξέταση γλώσσας, που αυτή διεξάγει, επιπέδου Α2 για την κατανόηση και παραγωγή του προφορικού λόγου και την κατανόηση του γραπτού λόγου, σύμφωνα με τα οριζόμενα πρότυπα του κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου αναφοράς για τις γλώσσες (ΚΕΠΑ-CEFR). Για τη διακρίβωση της συνδρομής επί μέρους ουσιαστικών προϋποθέσεων της παραγράφου 1 αλλοδαπών αιτούντων, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, και συγκεκριμένα της εξοικείωσης του αιτούντος με την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό, τους θεσμούς του πολιτεύματος της ελληνικής δημοκρατίας, την πολιτική ζωή της Χώρας, καθώς και της βασικής γνώσης της ελληνικής πολιτικής ιστορίας, ιδίως της σύγχρονης, η κρίση της αρμόδιας Επιτροπής Πολιτογράφησης στηρίζεται σε ειδικά διαμορφωμένη δοκιμασία (τεστ), που αυτή διεξάγει. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών ρυθμίζονται η ειδικότερη διαδικασία εκτίμησης της συνδρομής των ουσιαστικών προϋποθέσεων στο πρόσωπο των ατόμων αυτών, οι προδιαγραφές της εξέτασης γλώσσας και της ειδικής δοκιμασίας (τεστ), κάθε θέμα σχετικό με την οργάνωση και το περιεχόμενό τους, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη διαδικασία πολιτογράφησής τους.».

Προστίθεται παράγραφος 6 ως εξής: «6. Όσοι έχουν πιστοποιημένη από αρμόδιο δημόσιο φορέα ψυχική αναπηρία σε ποσοστό ίσο και άνω του εξήντα επτά τοις εκατό (67%), μπορούν να απαλλάσσονται από τη διακρίβωση μέρους ή του συνόλου των ουσιαστικών προϋποθέσεων της παραγράφου 1, εφόσον προσκομίζεται ειδική ιατρική γνωμάτευση από αρμόδιο δημόσιο φορέα, η οποία συνδέεται αιτιωδώς με την αδυναμία πλήρωσής τους. Όσοι έχουν πιστοποιημένη από αρμόδιο δημόσιο φορέα σωματική αναπηρία σε ποσοστό ίσο και άνω του εξήντα επτά τοις εκατό (67%) μπορούν να απαλλάσσονται από τη διακρίβωση μέρους ή του συνόλου των ουσιαστικών προϋποθέσεων της παραγράφου 1, εφόσον προσκομίζεται ειδική ιατρική γνωμάτευση από αρμόδιο δημόσιο φορέα, η οποία συνδέεται αιτιωδώς με την αδυναμία πλήρωσής τους λόγω συνοδών ψυχικών διαταραχών. Με απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Υγείας ρυθμίζεται η ειδικότερη διαδικασία εκτίμησης της συνδρομής των ουσιαστικών προϋποθέσεων στο πρόσωπο των ατόμων αυτών, οι περιπτώσεις απαλλαγής από τη διακρίβωση μέρους ή του συνόλου των ουσιαστικών προϋποθέσεων της παραγράφου 1, οι προδιαγραφές της εξέτασης γλώσσας και της ειδικής δοκιμασίας (τεστ) εφόσον δεν απαλλάσσονται, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη διαδικασία πολιτογράφησής τους.».

Η περίπτωση ε΄ της παραγράφου 3, αντικαθίσταται «ε. Εκκαθαριστικά σημειώματα των οικονομικών ετών που αντιστοιχούν στα έτη προηγούμενης νόμιμης παραμονής στη χώρα, που απαιτούνται κατά περίπτωση, με βάση τα οποία να προκύπτει η φορολογική υποχρέωση του αιτούντος, ως κατοίκου της Ελλάδας.».

Το πρώτο εδάφιο της περίπτωσης ζ΄ της παραγράφου 3, αντικαθίσταται ως εξής: «ζ. Παράβολο πεντακοσίων πενήντα (550) ευρώ.».

Στην παράγραφο 3 προστίθεται περίπτωση η΄ ως εξής: «η. Πιστοποιητικά που αποδεικνύουν την υπαγωγή του αιτούντος στις παραγράφους 4, 5 και 6 του άρθρου 5Α.».

Προστίθεται παράγραφος 4 ως εξής: «4. Αλλοδαποί που στερούνται δικαιοπρακτικής ικανότητας μπορούν να εκπροσωπούνται για την υποβολή αίτησης και δήλωσης πολιτογράφησης από αυτόν που έχει ορισθεί νόμιμα δικαστικός συμπαραστάτης τους. Στην περίπτωση αυτή δεν εφαρμόζεται το άρθρο 9.». του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας Το άρθρο 7 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, ο οποίος κυρώθηκε με τον ν. 3284/2004 (Α΄ 217), όπως είχε συμπληρωθεί με το άρθρο 40 του ν. 3731/2008 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 7 του ν. 3838/2010 (Α΄ 49), αντικαθίσταται ως εξής: «Άρθρο 7 Διαδικασία πολιτογράφησης

Η αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας ελέγχει την πληρότητα του φακέλου και τη συνδρομή των τυπικών προϋποθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 5. Αν οι τυπικές αυτές προϋποθέσεις δεν συντρέχουν, ο προϊστάμενος της Περιφερειακής Διεύθυνσης Ιθαγένειας απορρίπτει την αίτηση.

Αν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 5, η Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας αναζητεί αυτεπάγγελτα πιστοποιητικό ποινικού μητρώου για δικαστική χρήση και πιστοποιητικό μη απέλασης και απευθύνει, μέσω της αστυνομικής αρχής του τόπου διαμονής του αιτούντος, ερώτημα προς τις αρμόδιες υπηρεσίες ασφαλείας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, αν συντρέχουν στο πρόσωπο του αιτούντος λόγοι δημόσιας ή εθνικής ασφάλειας για την απόρριψη του αιτήματος. Οι υπηρεσίες ασφαλείας υποχρεούνται να απαντήσουν μέσα σε προθεσμία τεσσάρων (4) μηνών. Η παράλειψη των υπηρεσιών ασφαλείας να αποστείλουν έγκαιρα γνώμη δεν κωλύει την έκδοση της απόφασης του Υπουργού.

Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία της παραγράφου 2, η αίτηση πολιτογράφησης διαβιβάζεται προς την Επιτροπή Πολιτογράφησης και εξετάζεται χωρίς τη γνώμη αυτή. Παράλληλα, η αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας, εφόσον διαπιστώσει ότι ο αιτών εξακολουθεί να διαμένει συνεχώς στη χώρα, καλεί τον αλλοδαπό σε εξέταση, σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, ενώπιον της Επιτροπής Πολιτογράφησης. Με την ίδια πρόσκληση ο αλλοδαπός καλείται να προσκομίσει όσα στοιχεία κρίνει ο ίδιος χρήσιμα για να τεκμηριώσει ότι συντρέχουν στο πρόσωπό του οι ουσιαστικές προϋποθέσεις της πολιτογράφησης.

Η κλήση του αλλοδαπού αιτούντος σε εξέταση γίνεται με απόδειξη. Μη εμφάνισή του δικαιολογείται μόνο για λόγους αντικειμενικής αδυναμίας. Αν η κλήση του αλλοδαπού για εξέταση επιστρέψει ανεπίδοτη δύο φορές ή σε περίπτωση που αδικαιολόγητα ο αλλοδαπός δεν εμφανισθεί στην Επιτροπή Πολιτογράφησης, η αίτηση πολιτογράφησης απορρίπτεται από τον Υπουργό Εσωτερικών.

Η Επιτροπή Πολιτογράφησης διεξάγει ειδική δοκιμασία (τεστ), σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους της απόφασης που προβλέπεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 5Α.

Η Επιτροπή Πολιτογράφησης συντάσσει αναλυτικό πρακτικό στο οποίο αναφέρονται τα ερωτήματα που υπέβαλε και οι σχετικές απαντήσεις των προσώπων που παρουσιάστηκαν ενώπιόν της για εξέταση. Στη συνέχεια, η εισήγηση της Επιτροπής Πολιτογράφησης κοινοποιείται στον αιτούντα, ο οποίος έχει το δικαίωμα να διατυπώσει εγγράφως αντιρρήσεις σχετικά με το περιεχόμενό της, ενώπιον του Συμβουλίου Ιθαγένειας, μέσα σε αποκλειστική προθεσμία δεκαπέντε (15) ημερών. Δεν κοινοποιούνται στον ενδιαφερόμενο αναλυτικές κρίσεις και πραγματικά περιστατικά και στοιχεία που αφορούν θέματα δημόσιας ή εθνικής ασφάλειας που περιέχονται στην εισήγηση. Για την υποβολή αντιρρήσεων ενώπιον του Συμβουλίου Ιθαγένειας απαιτείται καταβολή παραβόλου ύψους εκατό (100) ευρώ.

Οι ομογενείς αλλοδαποί που είναι κάτοχοι τίτλου διαμονής ομογενούς δεν καλούνται σε εξέταση ενώπιον της οικείας Επιτροπής Πολιτογράφησης. Ο Υπουργός Εσωτερικών αποφασίζει χωρίς προηγούμενη γνώμη αυτής, πλην των περιπτώσεων εκείνων για τις οποίες ο ίδιος παραπέμπει το σχετικό φάκελο στην Επιτροπή για εξέταση και διατύπωση γνώμης. Την υπόθεση παραπέμπει ο Υπουργός ιδίως όταν ανακύπτουν αμφιβολίες για το πρόσωπο που επιδιώκει να πολιτογραφηθεί με την ιδιότητα του ομογενούς ότι πληροί τις ουσιαστικές προϋποθέσεις πολιτογράφησης.».

Αν διαπιστωθεί ότι αιτών, μετά την υποβολή της αίτησης πολιτογράφησης και μέχρι την κλήση σε εξέταση, σύμφωνα με το άρθρο 7, δεν διαμένει συνεχώς στη χώρα η αίτηση απορρίπτεται από τον Υπουργό Εσωτερικών με την επιφύλαξη της παραγράφου 2.

Η αίτηση πολιτογράφησης δεν απορρίπτεται σύμφωνα με την παράγραφο 1 αλλά η διαδικασία αναστέλλεται από την αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας, μετά από αίτημα του ενδιαφερόμενου, όταν κατά το χρονικό διάστημα από την υποβολή της αίτησης μέχρι και την κλήση σε εξέταση διαπιστωθεί ότι συντρέχουν διαζευκτικά οι εξής περιπτώσεις: (α) ο αιτών διαμένει εκτός Ελλάδας για διάστημα που δεν υπερβαίνει τους δεκαοκτώ (18) μήνες και εξακολουθεί να διατηρεί βιοτικούς δεσμούς με τη χώρα, (β) ο αιτών διαμένει εκτός Ελλάδας για λόγους σπουδών, (γ) ο αιτών διαμένει εκτός Ελλάδας για λόγους ανωτέρας βίας και ιδίως για σοβαρούς λόγους υγείας που αφορούν τον ίδιο. Η απόφαση για αναστολή της διαδικασίας κοινοποιείται άμεσα στον αιτούντα.

Με αίτηση του ενδιαφερόμενου, η διαδικασία που ανεστάλη, σύμφωνα με την παράγραφο 2, συνεχίζεται, όταν ο αιτών καταστήσει εκ νέου την Ελλάδα χώρα της μόνιμης διαμονής του για χρόνο ίσο με αυτό της απουσίας του.».

Στην περίπτωση που η αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας αμφιβάλει για τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 7Α, ο Περιφερειακός Διευθυντής Ιθαγένειας παραπέμπει την υπόθεση, πριν από την κλήση του αιτούντος αλλοδαπού σε εξέταση, για να διατυπώσει προς τούτο γνώμη το Συμβούλιο Ιθαγένειας, μετά από εισήγηση της Κεντρικής Διεύθυνσης Ιθαγένειας.

Σε περίπτωση αμφιβολιών της Περιφερειακής Διεύθυνσης Ιθαγένειας ως προς τη συνδρομή ή τη μη συνδρομή λόγων δημόσιας τάξης και εθνικής ασφάλειας, σύμφωνα με το άρθρο 5Β, ο Περιφερειακός Διευθυντής Ιθαγένειας παραπέμπει την υπόθεση στον Υπουργό Εσωτερικών για έκδοση απόφασης. Ο Υπουργός των Εσωτερικών μπορεί να παραπέμπει την υπόθεση για διατύπωση γνώμης στο Συμβούλιο Ιθαγένειας.

Στην περίπτωση που ο Υπουργός των Εσωτερικών αμφιβάλλει για την ορθότητα της αξιολόγησης που περιέχεται στην εισήγηση της Επιτροπής Πολιτογράφησης, μπορεί να παραπέμψει την υπόθεση για διατύπωση γνώμης στο Συμβούλιο Ιθαγένειας.».

Στην παράγραφο 3, οι λέξεις «Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Περιφερειακού Διευθυντή Ιθαγένειας.».

Προστίθεται παράγραφος 5 ως εξής: «5. Σε περίπτωση ατόμων με σωματική αναπηρία η ορκωμοσία μπορεί να λαμβάνει χώρα στην οικία τους ή μέσω τηλεδιάσκεψης.».

Η παράγραφος 2, αντικαθίσταται ως εξής: «2. Οι Επιτροπές Πολιτογράφησης της παραγράφου 1 αποτελούνται από: α. τον Προϊστάμενο της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης Ιθαγένειας, ως Πρόεδρο, β. τον Προϊστάμενο του Τμήματος Ιθαγένειας ή Πολιτογράφησης της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης Ιθαγένειας, ως μέλος, γ. μέλος Δ.Ε.Π. ή ΕΔΙΠ ή επιστήμονα που έχει προσληφθεί , σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 407/1980 Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος, που εδρεύει μέσα στα όρια της οικείας Διεύθυνσης Ιθαγένειας ή πλησιέστερα στην έδρα αυτής, στο γνωστικό αντικείμενο της γλωσσολογίας, επιστημών αγωγής, ιστορίας, κοινωνιολογίας, πολιτικής επιστήμης, φιλολογίας ή συγγενών κλάδων κοινωνικών ή ανθρωπιστικών επιστημών, το οποίο υποδεικνύεται με τους αναπληρωτές του από το αρμόδιο όργανο διοίκησης του οικείου Α.Ε.Ι., ως μέλος, δ. στέλεχος μίας από τις οικείες Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που υποδεικνύεται μαζί με τους αναπληρωτές του από τον αρμόδιο ή τους συναρμόδιους κατά περίπτωση Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπαίδευσης, ως μέλος, ε. μέλος που υποδεικνύεται με τους αναπληρωτές του από την Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας της.».

Η παράγραφος 3, αντικαθίσταται ως εξής: «3. Οι Επιτροπές του παρόντος συγκροτούνται με απόφαση του Ειδικού Τομεακού Γραμματέα Ιθαγένειας και λειτουργούν στην έδρα της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης Ιθαγένειας. Με την ίδια απόφαση ορίζονται οι αναπληρωτές του Προέδρου και των μελών της Επιτροπής, που υποδεικνύονται με τον ίδιο τρόπο, καθώς και υπάλληλος της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης Ιθαγένειας, ο οποίος ασκεί χρέη γραμματέα της Επιτροπής, μαζί με τον αναπληρωτή του. Αν Πρόεδρος ή τακτικό μέλος των επιτροπών της παραγράφου 2 ελλείπει για οποιονδήποτε λόγο, ορίζεται αυτοδικαίως στη θέση του ο πρώτος κατά σειρά αναπληρωτής του.».

Στο άρθρο 15 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, ο οποίος κυρώθηκε με τον ν. 3284/2004, όπως η παράγραφος 2 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του π.δ. 92/2006 (Α΄95) και η παράγραφος 5 προστέθηκε με την παράγραφος 3α άρθρου 40 του ν. 3731/2008 (Α΄ 263), επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:

Ομογενείς από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης που έχουν εισέλθει νόμιμα στην Ελλάδα και διαμένουν σε αυτή, εφόσον είναι ενήλικοι και δεν μπορεί να διαπιστωθεί η ελληνική τους ιθαγένεια βάσει των συνθηκών Άγκυρας και Λωζάννης, μπορούν να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών. Η σχετική αίτηση υποβάλλεται στην Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας του τόπου διαμονής τους. Μαζί με την αίτηση προσκομίζεται οποιοδήποτε στοιχείο μπορεί να συνεκτιμηθεί για τη διαπίστωση της ιδιότητάς τους ως ομογενών. Στο πρόσωπο του αιτούντος πρέπει να τελεί υπό απέλαση. Η αίτηση εξετάζεται από την αρμόδια Επιτροπή Πολιτογράφησης, η οποία γνωμοδοτεί για:

Οι ουσιαστικές προϋποθέσεις πολιτογράφησης που πρέπει να συντρέχουν στο πρόσωπο των αιτούντων ομογενών από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών. Με την ίδια απόφαση ορίζονται και τα δικαιολογητικά που πρέπει να συνοδεύουν τις αιτήσεις που υποβάλλονται.».

Εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, αιτήσεις κτήσης ελληνικής ιθαγένειας ομογενών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες ελληνικές προξενικές αρχές των διαδόχων της Σοβιετικής Ένωσης κρατών και δεν έχουν διαβιβαστεί στις αποκεντρωμένες διοικήσεις ή έχουν διαβιβαστεί στις αποκεντρωμένες διοικήσεις αλλά δεν έχει γνωμοδοτήσει η ειδική επιτροπή της παραγράφου 3 του άρθρου 15 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, ο οποίος κυρώθηκε με τον ν. 3284/2004, όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή της με την παράγραφο 1 του παρόντος, παραπέμπονται στην Κεντρική Διεύθυνση Ιθαγένειας του Υπουργείου Εσωτερικών και εξετάζονται από τον Υπουργό Εσωτερικών, χωρίς να ζητηθεί δήλωση πολιτογράφησης.

Για εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, αιτήσεις κτήσης ελληνικής ιθαγένειας ομογενών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης για τις οποίες έχει γνωμοδοτήσει η ειδική επιτροπή της παραγράφου 3 του άρθρου 15 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, ο οποίος κυρώθηκε με τον ν. 3284/2004, όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή της με την παράγραφο 1 του παρόντος, και εκκρεμεί η έκδοση απόφασης, η απόφαση εκδίδεται από τον Περιφερειακό Διευθυντή Ιθαγένειας.

Όποιος επιθυμεί τη διαπίστωση (καθορισμό) της ελληνικής Ιθαγένειας αυτού του ιδίου, ή προσώπου που απεβίωσε για τον καθορισμό της Ιθαγένειας του οποίου ο αιτών, ως κατιών ή ο σύζυγός του, έχει έννομο συμφέρον, υποβάλλει σχετική αίτηση στην αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας που καθορίζεται από την τελευταία δημοτολογική ή άλλη εγγραφή που προσκομίζεται, διαφορετικά στην Περιφερειακή Διεύθυνση του τόπου κατοικίας του. Εφόσον ο αιτών έχει εισέλθει νόμιμα στη χώρα, η νομιμότητα της παραμονής του δεν αποτελεί προϋπόθεση υποβολής της αίτησης. Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί και στον έλληνα πρόξενο του τόπου διαμονής του αιτούντος. Ο πρόξενος, αφού διεξάγει σχετική έρευνα, ιδίως στα προξενικά μητρώα, διαβιβάζει άμεσα την αίτηση στην ανωτέρω αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση.

Με την αίτηση συνυποβάλλονται τα δικαιολογητικά που αντιστοιχούν στους λόγους κτήσης ιθαγένειας τους οποίους επικαλείται ο αιτών. Ληξιαρχικά ή δημοτολογικά γεγονότα γίνονται δεκτά ως βάση διαπίστωσης (καθορισμού) της Ελληνικής Ιθαγένειας ακόμη και αν προκύπτουν από καταργηθέντα δημοτολόγια ή στρατολογικά μητρώα. Έμμεση μνεία ληξιαρχικών ή δημοτολογικών γεγονότων σε άλλες ληξιαρχικές ή δημοτολογικές εγγραφές, σε εγγραφές κτήσης Ιθαγένειας, σε προξενικά μητρώα ή άλλα δημόσια μητρώα και έγγραφα γίνονται καταρχήν δεκτά ως βάση καθορισμού της Ελληνικής Ιθαγένειας, εκτός αν η ακρίβεια της σχετικής μνείας αμφισβητηθεί αιτιολογημένα.

Η Περιφερειακή Διεύθυνση εξετάζει αν πληρούνται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις διαπίστωσης (καθορισμού) Ιθαγένειας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος ή του διεθνούς δικαίου, είτε με προϊσχύσασες διατάξεις εσωτερικού δικαίου ή διεθνείς συμβάσεις και συνθήκες, και προβαίνει στην έκδοση σχετικής διαπιστωτικής ή απορριπτικής πράξης.

Σε περίπτωση απορριπτικής απόφασης κατά την παράγραφο 3, ο ενδιαφερόμενος διατηρεί τη δυνατότητα προσφυγής ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών, ο οποίος μπορεί να παραπέμπει την υπόθεση για διατύπωση γνώμης στο Συμβούλιο Ιθαγένειας. Η προθεσμία εξέτασης της προσφυγής αναστέλλεται έως τη γνωμοδότηση του Συμβουλίου Ιθαγένειας και την υπογραφή των πρακτικών. Σε κάθε περίπτωση, η αναστολή δεν μπορεί να υπερβεί τους έξι (6) μήνες.

Με την απόφαση διαπίστωσης (καθορισμού) Ιθαγένειας ορίζεται και ο δήμος, στο δημοτολόγιο του οποίου εγγράφεται ο δικαιούχος εφόσον δεν διαμένει στην Ελλάδα.

Με την ανωτέρω διαδικασία εξετάζονται και αιτήσεις ήδη δημοτολογημένων προσώπων, τα οποία αιτούνται την αλλαγή της νομικής βάσης κτήσης της Ελληνικής τους Ιθαγένειας.».

Κάθε δημόσια υπηρεσία που αμφισβητεί αιτιολογημένα την Ελληνική Ιθαγένεια προσώπου παρά την ύπαρξη δημοτολογικής εγγραφής ή εγγραφής στα μητρώα αρρένων υποβάλλει υποχρεωτικά αίτημα επίλυσης της του Συμβουλίου Ιθαγένειας. Το ερώτημα κοινοποιείται και στο πρόσωπο του οποίου αμφισβητείται η Ιθαγένεια, το οποίο μπορεί να καταθέσει τις απόψεις του ενώπιον του Συμβουλίου Ιθαγένειας μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την κοινοποίηση. Εφόσον υπάρχει εγγραφή σε δημοτολόγιο ή μητρώο αρρένων, ο Υπουργός Εσωτερικών οφείλει να αποφανθεί μέσα σε εννέα (9) μήνες από την υποβολή του αιτήματος, διαφορετικά η αμφισβήτηση θεωρείται ότι έχει αρθεί υπέρ της Ελληνικής Ιθαγένειας του ενδιαφερομένου.

Η απόφαση της παραγράφου 1 κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο. Αν η απόφαση διαπιστώνει την ανυπαρξία ή απώλεια της Ελληνικής Ιθαγένειας προσώπου που διέθετε δημοτολογική εγγραφή δημοσιεύεται σε περίληψη στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Το πρόσωπο του οποίου η Ελληνική Ιθαγένεια αμφισβητείται θεωρείται ότι έχει την Ελληνική Ιθαγένεια και κάθε αρμόδια υπηρεσία οφείλει να τον θεωρεί Έλληνα πολίτη, μέχρι την ολοκλήρωση της ανωτέρω διαδικασίας.

Η διαγραφή από τα μητρώα αρρένων και τα δημοτολόγια λόγω ατελούς εγγραφής και η κήρυξη ενός προσώπου ως ανυπάρκτου δεν επιφέρει αναδρομική απώλεια της Ελληνικής Ιθαγένειας.».

Η παρ. 3 του άρθρου 23 του ν. 3838/2010 (Α΄49), όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 9.β΄ του άρθρου 142 του ν. 4251/2014 (Α΄ 80), αντικαθίσταται ως εξής: «3. Για την απόκτηση της Ελληνικής Ιθαγένειας απαιτείται η δημοσίευση περίληψης της απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, και εφαρμόζεται ανάλογα το άρθρο 9 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας. Η απόφαση αιτιολογείται , σύμφωνα με το άρθρο 8 του ιδίου Κώδικα και εκδίδεται και δημοσιεύεται μέσα σε ένα (1) έτος από την υποβολή της σχετικής αίτησης με πλήρη δικαιολογητικά.».

Η παρ. 2 του άρθρου 28 του ν. 3838/2010 (Α΄ 49), αντικαθίσταται ως εξής: «2. Ποσοστό 50% επί των εισπραττομένων εσόδων από τα παράβολα, διατίθεται για την κάλυψη δαπανών των υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών, που χειρίζονται θέματα Ιθαγένειας και των υπηρεσιών που υποστηρίζουν τις μονάδες Ιθαγένειας του Υπουργείου Εσωτερικών. Οι σχετικές πιστώσεις εγγράφονται στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εσωτερικών σε ειδικό λογαριασμό και μπορεί να διατίθενται για την αντιμετώπιση δαπανών που γίνονται για την κάλυψη σχετικών αναγκών των προαναφερθεισών υπηρεσιών και περιλαμβάνουν, ιδίως, αναβάθμιση του εξοπλισμού και των πληροφοριακών συστημάτων, επιμορφωτικά σεμινάρια του προσωπικού, έρευνα και εκδόσεις σχετικά με την Ιθαγένεια, εποχιακό προσωπικό ορισμένου χρόνου , σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3812/2009 και της κείμενης νομοθεσίας.».

Το άρθρο 20 του π.δ. 141/2017 (Α΄ 180), αντικαθίσταται ως εξής: «Στην Ειδική Γραμματεία Ιθαγένειας υπάγεται η Κεντρική Διεύθυνση Ιθαγένειας.».

Το άρθρο 21 του π.δ. 141/2017, αντικαθίσταται ως εξής: «1. Η Κεντρική Διεύθυνση Ιθαγένειας έχει ως επιχειρησιακό στόχο τον σχεδιασμό και τη διαχείριση των θεμάτων που αφορούν την κτήση, αποβολή, απώλεια, αποποίηση και ανάκτηση της Ελληνικής Ιθαγένειας, των θεμάτων που υπάγονται στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου Ιθαγένειας. Επίσης την παροχή οδηγιών προς τις συναρμόδιες υπηρεσίες και τον έλεγχο της ορθής εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας από τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Ιθαγένειας της χώρας. Παρακολουθεί την τήρηση των νόμιμων διαδικασιών από τις ανωτέρω υπηρεσίες με τη διενέργεια ιδίως, ύστερα από εντολή του Ειδικού Γραμματέα Ιθαγένειας, δειγματοληπτικού ελέγχου αναφορικά με την εξακρίβωση της νομιμότητας εξέτασης των υποθέσεων αυτών και τη διαπίστωση της συνδρομής των νόμιμων προϋποθέσεων για τις διοικητικές πράξεις που εκδίδουν οι Περιφερειακές Διευθύνσεις.

Η Κεντρική Διεύθυνση Ιθαγένειας συγκροτείται από τα εξής Τμήματα: α. Τμήμα Καθορισμού Ιθαγένειας. β. Τμήμα Πολιτογράφησης. γ. Τμήμα Συντονισμού και Τεκμηρίωσης. δ. Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Αρχείου.