Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 6/2002

Ο υπεύθυνος οικονομικών και καταγραφής. 4.22 Εάν κατά την άποψη του Τοπικού Συντονιστή η στε?λέχωση και δομή των Ομάδων όπως περιγράφονται πα?ραπάνω καθώς και η διαίρεση του προσωπικού σύμφωνα με το Παράρτημα 9 δεν είναι η πλέον ενδεδειγμένη για την περίπτωση, τότε η οργάνωση των Ομάδων και η κατανο?μή του προσωπικού γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του, ώστε να διασφαλίζεται άρτιος συντονισμός και εποπτεία των εργασιών καταπολέμησης. 4.23 Οι συνεργαζόμενοι φορείς που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα 10 και οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα 11 πρέπει να συνεργάζονται με τον Τοπικό Συντονιστή, την Ομάδα Σχεδίασης και τις ομάδες καταπολέμησης, εφόσον ζητη?θεί η συνδρομή τους στις εργασίες καταπολέμησης. 4.24 Ο Τοπικός Συντονιστής ζητά κατά τη κρίση του κά?θε είδους συνδρομή από την ΥΕΜ ή και την Μονάδα Υπο?βρυχίων Αποστολών (ΜΥΑ) διαμέσου της ΔΠΘΠ ή του 46 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) Σε σοβαρά περιστατικά ρύπανσης στη σχεδίαση και στο συντονισμό της επιχείρησης καταπολέμησης εμπλέκεται άμεσα ο Εθνικός Συντονιστής με κλιμάκιο της Κεντρικής Υπηρεσίας που μεταβαίνει στην πληγείσα περιοχή. 4.25 Ο Τοπικός Συντονιστής είναι υπεύθυνος για την πα?ροχή βοήθειας σε προσωπικό, μέσα και εξοπλισμό και εκτός της περιοχής δικαιοδοσίας του, εφόσον τούτο δια?ταχθεί από τον Εθνικό Συντονιστή.

Ενεργοποίηση και εφαρμογή του «Σχεδίου» 5.1 Κάθε πολίτης που εντοπίζει ρύπανση της θάλασσας ή των ακτών από πετρέλαιο ή περιστατικό από το οποίο μπορεί να προκληθεί ρύπανση, οφείλει να ενημερώσει το ταχύτερο την τοπική Λιμενική Αρχή, την ΔΠΘΠ ή το ΕΚΣΕΔ στο ΥΕΝ. Πλήρης πίνακας με διευθύνσεις, τηλέ?φωνα, TELEX, FAX κλπ των ανωτέρω Υπηρεσιών περιέχο?νται στο Παράρτημα 12. 5.2 Αν άλλη Δημόσια Υπηρεσία ή Οργανισμός ενημερω?θεί για το περιστατικό οφείλει αμέσως να ενημερώσει τις ανωτέρω Υπηρεσίες. 5.3 Οι διευθύνσεις και τα τηλέφωνα του Παραρτήματος 12 πρέπει να γίνουν γνωστά στο ευρύτερο κοινό μέσω του ημερήσιου, περιοδικού τύπου και των λοιπών τοπικών ΜΜΕ. 5.4 Η Αρχή, μόλις ενημερωθεί για το περιστατικό, οφεί?λει να ενημερώσει άμεσα τον Εθνικό Συντονιστή ( την ΔΠΘΠ ή το ΕΚΣΕΔ). 5.5 Ο Τοπικός Συντονιστής οφείλει να επιβεβαιώνει σε πρώτη φάση τις σχετικές πληροφορίες το ταχύτερο δυ?νατόν, κινητοποιώντας τα διαθέσιμα μέσα επιτήρησης και να ενεργεί σύμφωνα με τις οδηγίες του Εθνικού Συντονι?στή. 5.6 Η αναφορά για περιστατικό ρύπανσης προς τον Εθνικό Συντονιστή πρέπει να περιλαμβάνει τις ακόλουθες πληροφορίες, στο βαθμό που είναι αυτές διαθέσιμες και διακριβωμένες:

Στοιχεία παρατηρητή

Χρόνο εντοπισμού

Στοιχεία της περιοχής

Διαστάσεις κηλίδας

Περιγραφή χαρακτηριστικών πετρελαίου (χρώμα κλπ)

Πληροφορίες για την πηγή πρόκλησης

Επικρατούσες καιρικές συνθήκες

Αρχική εκτίμηση για το ενδεχόμενο προσβολής ακτών. 5.7 Ο Εθνικός Συντονιστής εκτιμά τη φύση, την έκταση και τις ενδεχόμενες συνέπειες του περιστατικού και, εφό?σον απαιτείται, κινητοποιεί τις εμπλεκόμενες Αρχές και τους αρμόδιους φορείς για την έγκαιρη λήψη μέτρων αντιμετώπισής του, βάσει του Εθνικού Σχεδίου αντιμετώ?πισης ρύπανσης. 5.8 Εφόσον το περιστατικό δύναται να αντιμετωπισθεί σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο στο πλαίσιο του υφι?στάμενου γενικού σχεδιασμού, ενεργοποιούνται τα Σχέ?δια των εμπλεκομένων Λιμενικών Αρχών. 5.9 Κάθε Τοπικός Συντονιστής και τα Μέλη της Ομάδας Σχεδίασης συγκεντρώνονται αμέσως στο κτίριο της Λιμε?νικής Αρχής διασφαλίζοντας προϋποθέσεις διαρκούς επικοινωνίας με τον Εθνικό Συντονιστή. 5.10 Ο Τοπικός Συντονιστής, όταν η πηγή πρόκλησης της ρύπανσης είναι γνωστή, ενημερώνει τον υπαίτιο της ρύπανσης και τους κατά νόμο συνυπευθύνους ή εντεταλ?μένους και υπενθυμίζει σ΄αυτούς την υποχρέωσή τους για την άμεση ανάληψη των απαραίτητων ενεργειών/εργα?σιών αποτροπής-περιορισμού και καταπολέμησης της ρύπανσης και σε περίπτωση άρνησης ή μη επαρκούς ανταπόκρισής τους, αποφασίζει την ενεργοποίηση του σχεδίου. Αν ο υπαίτιος είναι άγνωστος μετά την επιβεβαί?ωση του περιστατικού ο Τοπικός Συντονιστής αποφασίζει την ενεργοποίηση του σχεδίου. 5.11 Ο Τοπικός Συντονιστής σε κάθε περίπτωση μπορεί να αποφασίζει για την ενεργοποίηση του σχεδίου ανάλο?γα με την φύση του συμβάντος απ΄ευθείας μετά την αρχι?κή αξιολόγηση των υφιστάμενων πληροφοριών. 5.12 Ο Τοπικός Συντονιστής συνεργάζεται με τους εκ?προσώπους του πλοίου ή της ρυπαίνουσας μονάδας και τους ασφαλιστές για την άμεση και αποτελεσματική ανά?ληψη όλων των απαραίτητων ενεργειών αποτροπής-πε?ριορισμού και καταπολέμησης της ρύπανσης συντονίζο?ντας και εποπτεύοντας όλες τις σχετικές εργασίες. 5.13 Μόλις ληφθεί η απόφαση ενεργοποίησης του σχε?δίου τα μέλη της Ομάδος Καταπολέμησης που περιλαμ?βάνονται στο Παράρτημα 9 καθώς και οι ομάδες καταπο?λέμησης των συνεργαζόμενων φορέων που πρέπει να ενεργοποιηθούν καλούνται για ανάληψη υπηρεσίας και ενημερώνεται ο Εθνικός Συντονιστής. 5.14 Ο Αξιωματικός Συντονιστής Επιχειρήσεων και κάθε μέλος των Ομάδων Σχεδίασης και Καταπολέμησης εκτε?λεί τα καθήκοντά του σύμφωνα με τις οδηγίες του Τοπι?κού Συντονιστή, ο οποίος δικαιούται ανάλογα με τις συν?θήκες να τα διαφοροποιεί κατά περίπτωση. 5.15 Ο Τοπικός Συντονιστής μπορεί κατά κρίση του, ιδίως στις περιπτώσεις μικρής εκτάσεως περιστατικών, η καταπολέμηση των οποίων έχει αναληφθεί από τον υπαί?τιο ή από εντεταλμένους του, να περιορίζει την ενεργο?ποίηση και εφαρμογή του σχεδίου στην εποπτεία και συ?ντονισμό των εργασιών καταπολέμησης. 5.16 Όλες οι δαπάνες του Δημοσίου, των ΟΤΑ, καθώς και των συνεργαζόμενων φορέων που έγιναν για την απο?τροπή ή την αντιμετώπιση της ρύπανσης, καταλογίζονται με αιτιολογημένες αποφάσεις της Αρχής σε βάρος του υπαιτίου της ρύπανσης και των συνυπευθύνων σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του Ν. 743/77 όπως ισχύ?ει (Π.Δ 55/98, (Α΄58)), την Υ.Α 3221.2/4/99/23.6.99 (Β΄ 1372) όπως ισχύει καθώς και τις σχετικές μόνιμες εγκυ?κλίους διαταγές (Μ.Ε).

Καταπολέμηση της ρύπανσης 6.1 Ανάλογα με το μέγεθος, τη θέση της κηλίδας και τις ιδιαιτερότητες της περιοχής του συμβάντος, ο Τοπικός Συντονιστής μπορεί να αποφασίζει σε συνεργασία με τους εκπροσώπους και ασφαλιστές του πλοίου ή της ρυ?παίνουσας μονάδας (εγκατάστασης) και κατόπιν συνεν?νόησης με τον Εθνικό Συντονιστή τη δημιουργία πρόσθε?του κέντρου καταπολέμησης ή την μεταφορά αυτού: Σε κατάστημα Λιμενικού Σταθμού της δικαιοδοσίας του Σε κατάλληλο χώρο που ενδεχομένως θα μισθωθεί από τους ανωτέρω ενδιαφερόμενους πλησίον της περιοχής του συμβάντος. Σε άλλο κατάλληλο χώρο που θα εξευρεθεί με μέριμνά του. 6.2 Το κέντρο αυτό που θα χρησιμοποιηθεί σαν βάση των επιχειρήσεων καταπολέμησης από τον Τοπικό Συντο?νιστή και τα μέλη των Ομάδων Σχεδίασης-Καταπολέμη?ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 47 της κηλίδας. 6.4 Οποτεδήποτε είναι δυνατό, δίνεται προτεραιότητα στην από αέρος επιτήρηση με αεροσκάφη ή ελικόπτερα του ΛΣ, του ΓΕΑ και των λοιπών Κλάδων των Ενόπλων Δυ?νάμεων ή και ιδιωτών κατόπιν συνεννόησης με τον Εθνικό Συντονιστή. 6.5 Η υποτύπωση της κίνησης και της συμπεριφοράς της κηλίδας θα παρακολουθείται εκ παραλλήλου και από πλωτά μέσα σε συνεργασία με τα διατιθέμενα εναέρια μέ?σα επιτήρησης. 6.6 Εάν η κηλίδα προκληθεί από προσάραξη, σύγκρου?ση ή ναυάγιο, ο Τοπικός Συντονιστής μετά από συνεννόη?ση με ΔΠΘΠ-ΕΚΣΕΔ μπορεί να ζητά την αποστολή κλιμα?κίου ΜΥΑ/ΛΣ για την διενέργεια υποβρύχιας επιθεώρη?σης και συνδρομή στην επιχείρηση πρόληψης και καταπολέμησης της ρύπανσης, όπως επίσης και την απο?στολή κλιμακίου επιθεωρητών/ εμπειρογνωμόνων ΔΕΠ για την επιθεώρηση του πλοίου, την λήψη των καταλλή?λων μέτρων ασφαλείας και την πλαισίωση της Ομάδας Σχεδίασης. 6.7 Η συχνότητα επιτήρησης καθορίζεται από τον Τοπι?κό Συντονιστή ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες. 6.8 Η εκτίμηση της κατάστασης γίνεται από την Ομάδα Σχεδίασης με βάση τις ιδιότητες του διαρρεύσαντος πε?τρελαίου, τις επικρατούσες περιβαλλοντικές συνθήκες (άνεμο, ρεύματα, θερμοκρασίες κλπ) και επικαιροποιείται διαρκώς ενσωματώνοντας όλες τις διαθέσιμες πληροφο?ρίες . Για την διαπίστωση των ιδιοτήτων του πετρελαίου και την παρακολούθηση της συμπεριφοράς του, εφόσον κριθεί αναγκαίο, λαμβάνονται δείγματα που αποστέλλο?νται για εξέταση στο πλησιέστερο Κρατικό Εργαστήριο. 6.9 Επανεκτίμηση της κατάστασης γίνεται αμέσως με την λήψη νεότερων στοιχείων για τη θέση και τη κατάστα?ση της κηλίδας. 6.10 Πριν να δοθούν εντολές για την εκτέλεση κάθε εί?δους εργασιών καταπολέμησης, ο Τοπικός Συντονιστής εξετάζει την κατάσταση με κριτήρια: την ασφάλεια του προσωπικού, την διασφάλιση της περιουσίας και την προ?στασία του περιβάλλοντος. 6.11 Οι γενικά αποδεκτές μέθοδοι για την αντιμετώπιση περιστατικών ρύπανσης από πετρέλαιο παρατίθενται κα?τωτέρω και θα επιλέγονται ανάλογα με την περίπτωση:

Καμμία Ενέργεια (DO NOTHING STRATEGY)

Διακοπή Διαρροής (STOP DISCHARGE)

Ελάττωση δυναμικότητας πηγής διαρροής (DE?CREASE POLLUTION SOURCE STRENGTH)

Περιορισμός πρόσβασης-Απομάκρυνση πηγών ανά?φλεξης (RESTRICT ACCESS-REMOVAL OF IGNITION SOURCES)

Μηχανικός εγκλωβισμός / Ανάκτηση πετρελαιοειδών (MECHANICAL CONTAINMENT / RECOVERY OF THE OIL SPILT)

Μηχανική διασπορά (MECHANICAL DISPERSION)

Χημικός διασκορπισμός (CHEMICAL DISPERSION)

Προστασία ευαίσθητων περιοχών (PROTECTION OF PARTICULARLY SENSITIVE AREAS)

Καθαρισμός ρυπανθείσης ακτογραμμής (SHORE CLEAN UP): (α) Μηχανικός / χειρονακτικός καθαρισμός ακτής (ME?CHANICAL/MANUAL CLEAN-UP) (β) Εγκλωβισμός στην ακτογραμμή (CONTAINMENT ON LAND) (γ) Απομάκρυνση με σύστημα δημιουργίας κενού (RE?MOVAL WITH VACUUM UNIT) (δ) Χρήση απορροφητικών / προσκολλητικών υλικών (USE OF ABSORBENTS/ADSORBENTS) 6.12 Πίνακας με τα μέσα - υλικά και εξοπλισμό επιτήρη?σης - πρόληψης και καταπολέμησης της ρύπανσης που διαθέτει η Λιμενική Αρχή, περιλαμβάνονται στο Παράρτη?μα 13. 6.13 Πίνακας με τα αποθέματα των μέσων - υλικών και εξοπλισμού πρόληψης και καταπολέμησης της ρύπανσης που διαθέτουν άλλοι κρατικοί ή ιδιωτικοί φορείς στην πε?ριοχή δικαιοδοσίας της Λιμενικής Αρχής που μπορούν να τεθούν στην διάθεση του Τοπικού Συντονιστή, με τα κύρια χαρακτηριστικά τους και τη θέση τους, περιλαμβάνονται στο Παράρτημα 14. 6.14 Ο εξοπλισμός και τα υλικά που περιέχονται στα Πα?ραρτήματα 13 και 14 χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών και την εμπειρία των χειρι?στών τους. 6.15 Αν η πηγή της ρύπανσης είναι ναυάγιο και η εργα?σία διακοπής της διαρροής έχει αναληφθεί από εταιρεία ναυαγιαίρεσης, τότε ο Τοπικός Συντονιστής ή ο αναπλη?ρωτής του συμμετέχει στις αποφάσεις και συζητήσεις με τους ναυαγιαιρέτες με σκοπό την εκπλήρωση των στόχων του παρόντος σχεδίου σύμφωνα με την παρ. 1.2. 6.16 Ακόμη και στις περιπτώσεις που η πηγή ρύπανσης βρίσκεται στην ξηρά, ο Τοπικός Συντονιστής μπορεί να αποφασίσει σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς την λήψη πρόσφορων μέτρων περιορισμού της διαρροής στην πηγή και παρεμπόδισης της κατάληξης του πετρε?λαίου στην θάλασσα. 6.17 Ο εγκλωβισμός του πετρελαίου και ο περιορισμός της εξάπλωσής του εξετάζονται παράλληλα με την δυνα?τότητα απομάκρυνσης της πηγής ρύπανσης, εφόσον αυ?τό είναι εφικτό. 6.18 Ο εγκλωβισμός της κηλίδας εκτελείται από την ομάδα φραγμάτων. 6.19 Η ομάδα καταδυτικών εργασιών μπορεί να χρησι?μοποιείται για την τοποθέτηση, συλλογή και απομάκρυν?ση των πλωτών φραγμάτων εφόσον κριθεί απαραίτητο. 6.20 Αν υπάρχει κίνδυνος προσβολής των κατά προτε?ραιότητα προστατευόμενων περιοχών σύμφωνα με το πε?ριεχόμενο του παρόντος σχεδίου, τότε χρησιμοποιούνται πλωτά φράγματα για την εκτροπή του πετρελαίου σε άλ?λες λιγότερο ευαίσθητες περιοχές. 6.21 Αν απειλούνται ταυτοχρόνως περισσότερες από μία ευαίσθητες περιοχές, τότε ο Τοπικός Συντονιστής αποφασίζει σε ποια περιοχή κατά προτεραιότητα θα το?ποθετηθεί φράγμα. 6.22 Αν υπάρχει κίνδυνος ή σημειωθεί προσβολή θα?λάσσιων θηλαστικών ή άλλων ειδών, ενημερώνονται με μέριμνα του Τοπικού Συντονιστή οι αρμόδιοι φορείς για την ανάληψη της προστασίας και την περίθαλψή τους. 6.23 Αν ποντισθούν πλωτά φράγματα, είτε για τον εγκλωβισμό της κηλίδας, είτε για την προστασία ευαίσθη?των περιοχών, πρέπει να επιτηρούνται συνεχώς από κα?τάλληλο προσωπικό. Τα φράγματα απομακρύνονται μετά 48 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) δυνατό επί τόπου από προσωπικό της ομάδας φραγμά?των, καταδυτικών εργασιών και επισκευών. 6.25 Αν έχει προηγηθεί προετοιμασία τμημάτων φραγ?μάτων για την προστασία ορισμένων ευαίσθητων περιοχών, τότε πρέπει αυτά να είναι καταγεγραμμένα χωριστά στο Παράρτημα 15 και να αποθηκεύονται σε διακριτή θέση. 6.26 Ο σκοπός εγκλωβισμού του πετρελαίου είναι ο πε?ριορισμός της εξάπλωσης του και η διευκόλυνση της πε?ρισυλλογής του, γι αυτό και οι συγκεκριμένες εργασίες σχεδιάζονται παράλληλα σε τρόπο ώστε να επιτυγχάνε?ται ικανοποιητικός ρυθμός ανάκτησης των πετρελαιοει?δών που έχουν διαφύγει στο περιβάλλον. 6.27 Η περισυλλογή του εγκλωβισμένου πετρελαίου εκτελείται από τις επιχειρησιακές ομάδες επέμβασης που χρησιμοποιούν συσκευές ανάκτησης πετρελαιοειδών (SKIMMERS, αντλίες κλπ) διαφόρων τύπων, όπως περι?λαμβάνονται στα Παραρτήματα 13 και 14. 6.28 Αν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν οι εργασίες εγκλωβισμού και ανάκτησης του πετρελαίου εκτελούνται στην θάλασσα, διαφορετικά κατά μήκος των ακτών. Οι ερ?γασίες καθαρισμού των ακτών αναλαμβάνονται όταν έχει ολοκληρωθεί σε σημαντικό ποσοστό η ανάκτηση του πε?τρελαίου από την θάλασσα και δεν υπάρχει σοβαρός κίν?δυνος νέας προσβολής αυτών. 6.29 Η επιχείρηση εγκλωβισμού - περισυλλογής αρχίζει αφού έχουν εξασφαλισθεί προηγουμένως οι χερσαίοι χώ?ροι προσωρινής αποθήκευσης και τα πλωτά / χερσαία μέ?σα μεταφοράς των ανακτωμένων ποσοτήτων πετρελαιο?ειδών. 6.30 Μόνο όταν ο εγκλωβισμός της κηλίδας και η περι?συλλογή του επιπλέοντος πετρελαίου είναι αδύνατη, εξε?τάζεται η δυνατότητα χρήσης Χ.Δ.Ο. με κατάλληλα μέσα, αφού ληφθούν υπόψη οι γενικότερες περιβαλλοντικές συνθήκες και οι σχετικές μόνιμες διαταγές (ΜΕ-ΠΘΠ). 6.31 Καταπολέμηση της ρύπανσης με χρήση Χ.Δ.Ο. μπορεί να εκτελεστεί μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνο ύστερα από άδεια του Τοπικού Συντονιστή. 6.32 Πριν την απόφαση για χρήση Χ.Δ.Ο. πρέπει να ελεγχθούν τα χαρακτηριστικά του πετρελαίου (ιξώδες, σημείο ροής) και η θερμοκρασία του θαλασσινού νερού και να επι?βεβαιωθεί ότι η κηλίδα μπορεί να καταπολεμηθεί με τη μέ?θοδο αυτή. Πίνακες με τα χαρακτηριστικά των πετρελαίων περιέχονται στα Προσαρτήματα του Παραρτήματος 4. 6.33 Ο ψεκασμός Χ.Δ.Ο. γίνεται μόνο με τη χρήση ειδι?κού εξοπλισμού. 6.34 Οι κλειστές θάλασσες και οι παράκτιες περιοχές στις οποίες πρέπει κατά κανόνα να αποφεύγεται η χρήση Χ.Δ.Ο. περιέχονται στο Παράρτημα 16. 6.35 Στην περίπτωση καθαρισμού ακτών ο Τοπικός Συ?ντονιστής αποφασίζει για την μέθοδο που θα εφαρμοστεί και την έκταση του καθαρισμού που θα εκτελεστεί λαμ?βάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που περιέχονται στο Ε.Κ.Ρ (Παράρτημα 17). 6.36 Πριν αποφασίσει τη μέθοδο που θα εφαρμοστεί, ο Τοπικός Συντονιστής συνεκτιμά:

Το είδος και την ποσότητα του πετρελαίου που βρί?σκεται στην ακτή.

Το είδος και τις χρήσεις της ακτής

Το βάθος που έχει εισχωρήσει το πετρέλαιο

Την δυνατότητα πρόσβασης στην περιοχή από ξηρά και θάλασσα

Την πιθανή επίπτωση στο ευρύτερο οικοσύστημα της ακτογραμμής. 6.37 Η μέθοδος που θα χρησιμοποιηθεί επιλέγεται αφού ληφθούν επιπρόσθετα υπόψη ισχύουσες κατευθυ?ντήριες οδηγίες του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ), του Περιφερειακού Κέντρου Καταπολέμησης της Ρύπανσης στην Μεσόγειο Θάλασσα (REMPEC) καθώς και οι συστάσεις άλλων διεθνών κέντρων που ασχολού?νται με συναφή θέματα. 6.38 Ο Τοπικός Συντονιστής μπορεί να αποφασίζει να μην γίνουν εργασίες καθαρισμού σε κάποια ακτή αλλά αντίθετα να αφεθεί το πετρέλαιο να αποικοδομηθεί με τη φυσική διαδικασία. Μια τέτοια απόφαση θα πρέπει να λη?φθεί εφόσον οι συνέπειες του καθαρισμού με μηχανικά μέσα είναι δυσμενέστερες από την φυσική αποικοδόμηση του παραμένοντος πετρελαίου (όπως σε λιμνοθάλασσες, υδροβιότοπους κλπ). 6.39 Ο τελικός καθαρισμός των ακτών δεν πρέπει να ξεκι?νήσει προτού επιτευχθεί η οριστική διακοπή της διαρροής και η σε μεγάλο ποσοστό ανάκτηση του διαρρεύσαντος πετρε?λαίου και μόνον εφόσον έχει εξασφαλιστεί εκ των προτέρων η διαθεσιμότης ευκολιών προσωρινής εναπόθεσης-αποθή?κευσης, μέσων μεταφοράς και χώρων τελικής διάθεσης των συλλεγόμενων πετρελαιοειδών μιγμάτων, απορριμμάτων και πετρελαιωμένων αχρήστων υλικών. 6.40 Ο καθαρισμός ακτών εκτελείται κυρίως από τους συναρμόδιους ΟΤΑ και τα Λιμενικά Ταμεία της περιοχής του συμβάντος με οργάνωση ομάδας καθαρισμού ακτών με εργατοτεχνίτες που θα προσληφθούν από την περιοχή του συμβάντος σύμφωνα με το ημερήσιο πρόγραμμα ερ?γασιών που εγκρίνεται από τον Τοπικό Συντονιστή και επι?καιροποιείται τακτικά σύμφωνα με τις εξελίξεις. Κάθε συ?νεργείο θα αποτελείται από 5 έως 10 άτομα με επικεφαλής έμπειρο προϊστάμενο από την ομάδα καθαρισμού ακτών. 6.41 Ο Τοπικός Συντονιστής μπορεί να αποφασίζει για ενίσχυση ορισμένων ομάδων ανακατανέμοντας άτομα που ανήκουν σε ομάδες που έχουν ολοκληρώσει τις ερ?γασίες τους και δύνανται να χρησιμοποιηθούν στις εργα?σίες καθαρισμού άλλων ακτών της περιοχής. 6.42 Η μηχανική απομάκρυνση του πετρελαίου από την ακτή μπορεί να εκτελεστεί με τον εξοπλισμό που περιέχε?ται στο αντίστοιχο Προσάρτημα του Παραρτήματος 14. 6.43 Εφόσον η χρήση Χ.Δ.Ο. γίνει αποδεκτή για τον κα?θαρισμό ακτών από τον Εθνικό Συντονιστή, ο ψεκασμός γίνεται από την ομάδα Χ.Δ.Ο. σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή τους και τις σχετικές οδηγίες ΙΜΟ-UNEP. 6.44 Πίνακας με τα διατιθέμενα μέσα προσωρινής απο?θήκευσης πετρελαίου στην θάλασσα και στην ξηρά περι?λαμβάνονται στα σχετικά Προσαρτήματα των Παραρτη?μάτων 13 και 14. 6.45 Τα μέσα μεταφοράς των περισυλλεγομένων πε?τρελαιοειδών μιγμάτων που μπορούν να διατεθούν από τους φορείς που μετέχουν στο παρόν σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνονται αναλυτικά στο Παράρτημα 14. 6.46 Ο συντονισμός των θαλάσσιων και χερσαίων μέ?σων μεταφοράς γίνεται από τον Υπεύθυνο εργασιών κα?θαρισμού ακτών, έτσι ώστε να αποφεύγονται καθυστερή?σεις ή διακοπή των εργασιών περισυλλογής και να επι?τυγχάνεται η ταχεία απομάκρυνση των περισυλλεγόμενων πετρελαιοειδών μέσω ορθολογικής εκμετάλλευσης των διατιθέμενων μέσων. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 49 χρι το τόπο τελικής διάθεσης γίνονται οι αναγκαίες κυ?κλοφοριακές παρεμβάσεις και όλα τα απαραίτητα μέτρα σήμανσης-ασφαλείας σε συνεργασία με την Τροχαία. 6.49 Η μέθοδος τελικής διάθεσης του ανακτηθέντος πε?τρελαίου και των απορριμμάτων επιλέγεται- αφού συνε?κτιμηθούν κατά περίπτωση οι συστάσεις που περιέχονται στο Παράρτημα 17, σε συνεργασία με τους ΟΤΑ και τις αρμόδιες Υπηρεσίες της Νομαρχίας και της Περιφέρειας. Στο Παράρτημα αυτό περιλαμβάνονται οι κατευθυντή?ριες οδηγίες και συστάσεις του ΙΜΟ, του REMPEC και των άλλων Διεθνών Οργανισμών που ασχολούνται σε διεθνές επίπεδο με τις μεθόδους καταπολέμησης της ρύπανσης και την επίλυση των συναφών προβλημάτων. 6.50 Πίνακας με τους χώρους τελικής νόμιμης διάθεσης των πετρελαιοειδών καταλοίπων που έχουν επιλεγεί σε συνεργασία με τις αρμόδιες Περιφερειακές και Νομαρχιακές Υπηρεσίες και τους εμπλεκόμενους ΟΤΑ περιλαμ?βάνεται στο Παράρτημα 18. 6.51 Η διάθεση των πετρελαιοειδών καταλοίπων και απορριμμάτων εκτελείται υπό την εποπτεία των υπευθύ?νων των χώρων τελικής υποδοχής και αποδεικνύεται από νόμιμα παραστατικά. 6.52 Όλος ο εξοπλισμός και τα μέσα καταπολέμησης της ρύπανσης που χρησιμοποιήθηκαν στην επιχείρηση συντηρούνται και καθαρίζονται με περιβαλλοντικά απο?δεκτό τρόπο και επιθεωρούνται με ευθύνη των ιδιοκτητών τους, σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών, μετα?φέρονται δε στους χώρους συνήθους αποθήκευσής τους όπου παραμένουν σε ετοιμότητα για ενδεχόμενη επαναχρησιμοποίηση.

Επικοινωνίες 7.1 Πίνακας με τα διαθέσιμα τηλεπικοινωνιακά μέσα (TELEX, τηλέφωνα, FAX, φορητά τηλέφωνα, VHF κλπ), με τους αριθμούς / χαρακτηριστικά κλήσης τους τα οποία εκτιμάται ότι θα χρησιμοποιηθούν κατά την διάρκεια των εργασιών καταπολέμησης από τον Τοπικό Συντονιστή και το προσωπικό του παρατίθενται σε χωριστό Παράρτημα 19 που καταρτίζει το Γραφείο Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος της Λιμενικής Αρχής. 7.2 Τα τηλέφωνα - TELEX και FAX χρησιμοποιούνται για επικοινωνίες με διάφορες Υπηρεσίες και Οργανισμούς, τόσο εντός της περιοχής της Λιμενικής Αρχής, όσο και με Κεντρικές Υπηρεσίες που εδρεύουν στην Αθήνα και τον Πειραιά. 7.3 Οι διαθέσιμες συσκευές VHF χρησιμοποιούνται για την επικοινωνία του Τοπικού Συντονιστή με τις ομάδες καταπο?λέμησης καθώς και τις επικοινωνίες μεταξύ των ομάδων. 7.4 Κατά την διάρκεια των εργασιών καταπολέμησης της ρύπανσης τα κανάλια VHF του ΥΕΝ/ΑΛΣ θα χρησιμο?ποιούνται κατά προτεραιότητα για τις ανάγκες της επιχεί?ρησης καταπολέμησης.

Εκπαίδευση και ασκήσεις 8.1 Όλο το προσωπικό που λαμβάνει μέρος σε εργασίες καταπολέμησης της ρύπανσης εκπαιδεύεται περιοδικά ανάλογα με τα καθήκοντά του στα θέματα πρόληψης,πε?ριορισμού και καταπολέμησης της ρύπανσης. Τα επίπεδα εκπαίδευσης είναι τα εξής:

Σχεδιασμός / Λήψη αποφάσεων

Συντονισμός / Εποπτεία

Χειρισμός εξοπλισμού. 8.2 Τα πρόσωπα που πρόκειται να εκτελέσουν καθήκο?ντα επιπέδου (1) και (2) εκπαιδεύονται με μέριμνα της ΔΠΘΠ σε σεμινάρια που οργανώνονται σε εξειδικευμένα κέντρα από διεθνείς Οργανισμούς, Κυβερνήσεις ,πετρε?λαϊκές εταιρείες και την ναυτιλιακή βιομηχανία. 8.3 Οι χειριστές εξοπλισμού εκπαιδεύονται τοπικά από τους επικεφαλής των ομάδων. 8.4 Το Γραφείο Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλο?ντος της Λιμενικής Αρχής έχει την επιμέλεια και την ευθύ?νη της γραμματειακής υποστήριξης για την κατάρτιση και την συνεχή ενημέρωση του σχεδίου και υποχρεούται να διαθέτει ενημερωμένο αντίγραφο αυτού για άμεση χρήση από τους εκτελούντες φυλακή σε 24ωρη βάση. 8.5 Τα υπόλοιπα πρόσωπα που συμμετέχουν στις εργα?σίες καταπολέμησης της ρύπανσης (πληρώματα σκαφών - αεροσκαφών, προσωπικό εγκαταστάσεων, διϋλιστη?ρίων, συντήρησης κλπ) λαμβάνουν οδηγίες από τον Τοπι?κό Συντονιστή, του Αξ/κούς Επιχειρήσεων ή τους υπευ?θύνους των Ομάδων για το ρόλο που τους έχει ανατεθεί. 8.6 Ο Τοπικός Συντονιστής με την Ομάδα Σχεδίασης σε συνεργασία με τους μετέχοντες στο σχέδιο Δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς προετοιμάζει περιληπτικές οδηγίες για το ρόλο κάθε ομάδας που περιλαμβάνεται στο σχέδιο, οι οποίες αποτελούνται από:

Σύντομη περιγραφή της όλης δομής και οργάνωσης που καθορίζεται με το σχέδιο

Περιγραφή του ρόλου της ομάδας

Τεχνική του σχεδίου αναφορικά με το ρόλο και τα κα?θήκοντα της ομάδας

Τεχνικές πληροφορίες για τον εξοπλισμό που χρησι?μοποιεί η ομάδα

Οδηγίες για την χρήση του εξοπλισμού. 8.7 Με πρωτοβουλία του Τοπικού Συντονιστή και μετά από συνεννόηση με την ΔΠΘΠ οργανώνεται ετησίως μια τουλάχιστον τακτική άσκηση επί χάρτου για τον έλεγχο των επικοινωνιών, της ενεργοποίησης και της λήψης απο?φάσεων. 8.8 Εκτός των ασκήσεων επί χάρτου, μία γενική άσκηση με πλήρη ενεργοποίηση του διαθέσιμου ανθρώπινου δυ?ναμικού και του εξοπλισμού οργανώνεται τουλάχιστον μια φορά κάθε δύο χρόνια, ει δυνατόν κατά την επέτειο της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος (5η Ιουνίου), ώστε να ελέγχονται όλες οι επί μέρους λειτουργίες του σχεδίου (ενεργοποίηση, επικοινωνίες, λήψη αποφάσεων, επιχείρηση καταπολέμησης, συντήρηση, συντονισμός των διαφόρων τμημάτων και οργανισμών, σύνταξη δελ?τίων τύπου και επικοινωνία με τα ΜΜΕ.

Διάφορα 9.1 Μόνο το Γραφείο Επικοινωνίας και Μαζικών Μέσων Ενημέρωσης του ΥΕΝ και ο Εθνικός Συντονιστής ή το Γραφείο Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας και ο Τοπικός Συντονιστής ή ο Αξιωματικός Δημοσίων Σχέσεων, ανάλο?γα με το μέγεθος του συμβάντος, ενημερώνουν τους εκ?προσώπους του τύπου για την κατάσταση και την εξέλιξη των εργασιών καταπολέμησης. 9.2 Ο Αξιωματικός Δημοσίων Σχέσεων πρέπει να ενημε?ρώνεται για την κατάσταση και τα μέτρα που έχουν λη?φθεί. Για το σκοπό αυτό μπορεί να συμμετέχει στις συνα?ντήσεις των Ομάδων Σχεδίασης και Καταπολέμησης. 9.3 Ο Αξιωματικός Δημοσίων Σχέσεων προετοιμάζει και διανέμει ημερήσιο δελτίο τύπου μετά από συνεννόηση με 50 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) καθώς και κατάλληλος χώρος υποδοχής για να ενημερώ?νει τους εκπροσώπους του τύπου. 9.5 Για την απρόσκοπτη και ταχεία ανάληψη των εργα?σιών καταπολέμησης της ρύπανσης, και εφόσον υπάρχει δυνατότητα οι εργασίες μπορούν να χρηματοδοτούνται από το «ΓΑΛΑΖΙΟ ΤΑΜΕΙΟ» σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. 9.6 Ο Τοπικός Συντονιστής και η Ομάδα Σχεδίασης σε συνεργασία με τον Εθνικό Συντονιστή είναι το Κλιμάκιο της Διοίκησης που είναι υπεύθυνο για την αντιμετώπιση της ρύπανσης και την υποστήριξη όλων των εργασιών κα?ταπολέμησής της. 9.7 Όλες οι πληρωμές πρέπει να εγκριθούν από τον Το?πικό Συντονιστή. 9.8 Τόσο το γραφείο καταγραφής, όσο και το γραφείο αγορών, λογαριασμών και οικονομικών πρέπει να τεκμη?ριώνουν τα σχετικά έξοδα, ώστε να είναι δυνατός ο κατα?λογισμός των πραγματοποιηθέντων δαπανών στον υπαί?τιο ή στους άλλους συνυπευθύνους για την καταβολή των ποσών αυτών. 9.9 Όλες οι αποδείξεις συγκεντρώνονται και κρατού?νται από τον Αξ/κό Διοικητικής Μέριμνας που ορίζεται από τον Τοπικό Συντονιστή. 9.10 Ο Αξ/κός Διοικητικής Μέριμνας είναι υπεύθυνος για την τεκμηρίωση των εξόδων που αναλήφθηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών καταπολέμησης. 9.11 Ο Αξ/κός Διοικητικής Μέριμνας είναι επίσης υπεύ?θυνος για την συλλογή φωτογραφιών, βιντεοταινιών και κάθε άλλου στοιχείου που επιβεβαιώνει τις παραπάνω ερ?γασίες καταπολέμησης. 9.12 Ο Τοπικός Συντονιστής και ο Αξ/κός Διοικητικής Μέριμνας σε συνεργασία με τον Εθνικό Συντονιστή και τους εκπροσώπους των Δημόσιων Οργανισμών και των Ο.Τ.Α προετοιμάζουν τους λογαριασμούς για τον κατα?λογισμό των δαπανών σε βάρος του υπαιτίου της ρύπαν?σης και των συνυπευθύνων σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. 9.13 Ο Τοπικός Συντονιστής σε συνεργασία με τον Εθνι?κό Συντονιστή αποφασίζει για την επιστημονική παρακο?λούθηση της περιοχής του συμβάντος από αναγνωρισμέ?να ερευνητικά εργαστήρια. Εάν κριθεί σκόπιμο, η εργασία αυτή μπορεί να αρχίσει αμέσως και να εκτελείται παράλ?ληλα με τις εργασίες καταπολέμησης ή να συνεχίζεται και μετά από την ολοκλήρωσή τους.

Σχόλια 10.1 Το παρόν «Σχέδιο» και τα Παραρτήματά του μπο?ρούν να τηρούνται με ψηφιακή μορφή δεδομένων (χάρ?τες, φωτογραφίες εγκαταστάσεων, περιοχών προστα?σίας υψηλής προτεραιότητας κλπ) σε Η/Υ με κατάλληλο λογισμικό (Geographical Information System :GIS) 10.2 Οι τακτικές ενημερώσεις του «Σχεδίου» και οι συ?νακόλουθες μεταβολές ή προσθήκες θα κοινοποιούνται στη ΔΠΘΠ, η οποία είναι υπεύθυνη για την τήρηση ενημε?ρωμένων ευρετηρίων που αφορούν στα στοιχεία των πα?ραρτημάτων του Εθνικού Σχεδίου.

Παραρτήματα

Περιοχή εφαρμογής του «Σχεδίου» (περιλαμβάνει ναυτικό χάρτη με τα όρια δικαιοδοσίας της Λιμενικής Αρχής και ευρετήρια με τα στοιχεία των Υπηρεσιών της Πε?ριφέρειας, της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, των Επαρχείων, των Λιμενικών Ταμείων, των παράκτιων ΟΤΑ, των Εισαγγελιών, των Στρατιωτικών Μονάδων, των τελωνεί?ων, των περιφερειακών Χημικών Υπηρεσιών του Γ.Χ.Κ, των Υπηρεσιών της ΕΛ.ΑΣ και του Π.Σ., των φορέων εκμε?τάλλευσης, των λιμενικών εγκαταστάσεων, μαρινών, αλι?ευτικών καταφυγίων και μέσων εκτέλεσης θαλάσσιων, επίγειων και εναέριων μεταφορών).

Πιθανές εστίες ρύπανσης (περιλαμβάνει στοιχεία για τις κάθε είδους εγκαταστάσεις και τις παράκτιες δραστη?ριότητες από τις οποίες είναι δυνατόν να σημειωθεί περι?στατικό ρύπανσης καθώς και συναφή στοιχεία του πα?ρελθόντος).

Περιοχές συχνής εμφάνισης περιστατικών.

Είδη, ιδιότητες, κατηγορίες και συμπεριφορά πετρε?λαίου.

Χαρακτηριστικά προγενέστερων ρυπάνσεων (περι?λαμβάνει πίνακα με τα είδη του πετρελαίου και άλλων ρυ?πογόνων ουσιών που έχουν απορριφθεί στην περιοχή αρ?μοδιότητας της Αρχής την τελευταία πενταετία).

Μορφολογία ακτών (περιλαμβάνει στοιχεία και πλη?ροφορίες για το είδος χρήσης, τη δυνατότητα πρόσβα?σης και τη μορφολογία των ακτών, που επηρεάζουν την μεθοδολογία καταπολέμησης της ρύπανσης).

Περιοχές υψηλής προτεραιότητας και ανάγκης προ?στασίας (περιλαμβάνονται οι ακτές κολύμβησης, οι ορ?γανωμένες λουτρικές εγκαταστάσεις, οι μονάδες αφαλά?τωσης, τα σημεία υδροληψίας ή πετρέλευσης παράκτιων εγκαταστάσεων, οι οστρακοκαλλιέργειες και ιχθυοκαλ?λιέργειες, οι λιμνοθάλασσες, οι εκβολές ποταμών, τα θα?λάσσια πάρκα και οι βιότοποι προστατευόμενων ειδών).

Περιβαλλοντικά στοιχεία της περιοχής (περιλαμβάνει τα μετεωρολογικά και ωκεανογραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής).

Κατανομή του προσωπικού της Λιμενικής Αρχής βά?σει του Σχεδίου.

Δημόσιοι φορείς που συμμετέχουν στο Σχέδιο.

Συνεργαζόμενοι φορείς του ιδιωτικού τομέα (περιλαμ?βάνει τις παράκτιες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, τις εταιρεί?ες διακίνησης πετρελαίου, τα διυλιστήρια, τις επιχειρήσεις καταπολέμησης ρύπανσης της θάλασσας, τις εταιρείες εκτέ?λεσης υποθαλάσσιων εργασιών και τα στοιχεία των ιδιωτών που μπορούν να συνδράμουν εθελοντικά σε περιπτώσεις ανάγκης, κατηγοριοποιημένα σε ομοειδείς πίνακες).

Στοιχεία Τοπικού και Εθνικού Συντονιστή.

Εξοπλισμός της Λιμενικής Αρχής σε υλικά και μέσα καταπολέμησης της ρύπανσης της θάλασσας και διαθέ?σιμα πλωτά, χερσαία και εναέρια μέσα.

Εξοπλισμός των συνεργαζομένων φορέων σε υλικά και μέσα.

Κρίσιμες ποσότητες φραγμάτων σε ετοιμότητα για την προστασία ειδικών περιοχών (περιλαμβάνει τις θέσεις φορτοεκφόρτωσης παράκτιων εγκαταστάσεων, τις υδροληψίες βιομηχανικών μονάδων και τις μαρίνες).

Περιοχές απαγόρευσης της χρήσης ουσιών δια?σκορπισμού πετρελαίου.

Εγχειρίδιο Καταπολέμησης Ρύπανσης και συναφείς ΜΕ-ΠΘΠ.

Χώροι τελικής νόμιμης διάθεσης καταλοίπων και απορριμμάτων ή αχρήστων υλικών.

Πίνακας τηλεπικοινωνιακών δικτύων της Λιμενικής Αρχής. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 51 Αθήνα, 23 Δεκεμβρίου 2001