Πράξεις Υπουργικού Συμβουλίου — ΦΕΚ A' 83/2022

Οι γενικοί στόχοι που καθορίζονται στο υφιστάμενο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων (2015-2020), υιοθετούνται και από το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων. Επιπλέον υιοθετούνται οι στόχοι της νέας βιομηχανικής στρατηγικής της ΕΕ για την προοδευτική μετάβαση σε ένα βιώσιμο οικονομικό σύστημα, σύμφωνα με το Νέο Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κυκλική Οικονομία (A new Circular Economy Action Plan For a cleaner and more competitive Europe, Brussels, 11.03.2020, European Commission). Συγκεκριμένα: 9 Βελτιστοποίηση του κανονιστικού πλαισίου για μια πολιτική βιώσιμων προϊόντων: o Θέσπιση ενός ισχυρού και συνεκτικού πλαισίου πολιτικής το οποίο θα καταστήσει συνήθη πρακτική τα βιώσιμα προϊόντα, τις βιώσιμες υπηρεσίες και τα βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, μετασχηματίζοντας τα καταναλωτικά πρότυπα, ώστε εξαρχής να μην παράγονται απόβλητα. o Εφαρμογή οικολογικού σχεδιασμού- Εφαρμογή κυκλικότητας στις μεθόδους παραγωγής, με παράλληλη προσφορά δυνατοτήτων για έρευνα, καινοτομία και ψηφιοποίηση των πληροφοριών σχετικά με τα προϊόντα. o Προώθηση της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών για την ιχνηλάτηση, τον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση των πόρων. 9 Ενίσχυση της συμμετοχής των καταναλωτών στην κυκλική οικονομία: o Προώθηση θεσμικού πλαισίου που θέτει τις προϋποθέσεις, προκειμένου οι καταναλωτές να λαμβάνουν γνώσεις σχετικά με τη διάρκεια ζωής, την επισκευασιμότητα, την υποχρέωση παροχής εγχειριδίων επισκευής κ.λπ.. o Διασφάλιση του «δικαιώματος στην επισκευή», όσον αφορά στη διάθεση ανταλλακτικών ή στην πρόσβαση σε υπηρεσίες επισκευής, καθώς και του «δικαιώματος στις υπηρεσίες αναβάθμισης» αναφορικά με τις ΤΠΕ και τα ηλεκτρονικά προϊόντα (κινητά, υπολογιστές ταμπλέτες και φορητοί υπολογιστές). o Δημιουργία αξιακών αλυσίδων βασικών προϊόντων: o Υιοθέτηση κανονιστικών μέτρων για ηλεκτρονικά προϊόντα και ΤΠΕ όπως κινητά τηλέφωνα, ταμπλέτες και φορητοί υπολογιστές, (εκτυπωτές και μελάνια), έτσι ώστε οι εν λόγω συσκευές να σχεδιάζονται με γνώμονα την ενεργειακή απόδοση, την ανθεκτικότητα, τη δυνατότητα επισκευής, τη δυνατότητα αναβάθμισης, τη συντήρηση, την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση. o Επανεξέταση των ενωσιακών κανόνων για τους περιορισμούς των επικίνδυνων ουσιών στον ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό και παροχή κατευθυντήριων γραμμών για τη βελτίωση της συνοχής με τη σχετική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού REACH και των απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού. o Ανάπτυξη ισχυρού πλαισίου παρακολούθησης. αγορά. Κατά συνέπεια, ο βασικός στόχος του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων, είναι η ανάπτυξη μιας συντονισμένης προσέγγισης για τη δημιουργία των συνθηκών για μικρότερη κατανάλωση πρώτων υλών και τον μετασχηματισμό των καταναλωτικών προτύπων, με απώτερο σκοπό την επίτευξη της σταδιακής μείωσης στην παραγωγή αποβλήτων. Η αποφυγή αποβλήτων, καθώς και η μείωση της επικινδυνότητας και των περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων μπορούν να επιτευχθούν ουσιαστικά παρέχοντας ανατροφοδότηση και πρότυπα για τους παραγωγούς αυτών, σε συνδυασμό με τη συντονισμένη και στρατηγική συνεργασία όλων των μερών της εφοδιαστικής αλυσίδας και φυσικά με τη συστηματική ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών. Οι γενικοί ποιοτικοί στόχοι αναλυτικά είναι: o Η προώθηση της κυκλικής κατανάλωσης, η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η παροχή εργαλείων στους πολίτες (όπως οδηγοί, μελέτες, τεχνικά πρότυπα) για τη μετάβαση από το γραμμικό σε ένα κυκλικό μοντέλο συμπεριφοράς και κατανάλωσης. o Αξιοποίηση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης που προτείνεται στο πλαίσιο του σχεδίου επενδύσεων στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και του προγράμματος InvestEU που θα είναι σε θέση να στηρίξει έργα που εστιάζουν στην κυκλική οικονομία. o Υιοθέτηση στόχων μείωσης των αποβλήτων για συγκεκριμένες ροές, ως μέρος μιας ευρύτερης σειράς μέτρων με στόχο την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων στο πλαίσιο επανεξέτασης της οδηγίας 2008/98/ΕΚ. Η υιοθέτηση θα γίνει μέσω υπουργικών ή κοινών υπουργικών αποφάσεων, οι οποίες θα μεταφέρουν στην εθνική έννομη τάξη τους Κανονισμούς και τις Οδηγίες που προβλέπεται να εκδοθούν από την Ε.Ε. (π.χ. Κανονισμός για τις Μπαταρίες και τους Συσσωρευτές, που βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία για την υιοθέτησή του από τα ευρωπαϊκά όργανα). o Προαγωγή της αντίληψης ότι τα απόβλητα αποτελούν πόρους προς αξιοποίηση στο ευρύτερο πλαίσιο της Κυκλικής Οικονομίας, με ιδιαίτερη έμφαση στα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης, καθώς και στα τρόφιμα. o Ενίσχυση των δράσεων πρόληψης-αποφυγής δημιουργίας αποβλήτων μέσω ολοκληρωμένης και συστηματικής καμπάνιας ευαισθητοποίησης των πολιτών, για τη διασφάλιση της μέγιστης δυνατής συμμετοχής, αλλά και της χρήσης ορθών πρακτικών από το κοινό. o Ανάπτυξη και προώθηση μιας νέας βιομηχανικής στρατηγικής για την ενθάρρυνση της κυκλικότητας στην παραγωγική διαδικασία. o Μέγιστη δυνατή εισαγωγή Βέλτιστων Διαθέσιμων Τεχνικών (ΒΔΤ) στην παραγωγική διαδικασία για πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων και βελτίωση των χαρακτηριστικών των παραγόμενων αποβλήτων. o Ανάπτυξη μεθοδολογιών για την ελαχιστοποίηση της παρουσίας βλαβερών/επικινδύνων για την υγεία ή το περιβάλλον ουσιών σε ανακυκλωμένα υλικά. με καθαρή τεχνολογία, που σημαίνει μείωση της ρύπανσης, αύξηση της ασφάλειας και αποδοχή από την κοινωνία. Για παράδειγμα, οι πτητικοί οργανικοί διαλύτες (VOCs) και οι χλωριωμένοι διαλύτες, CFC, HCFC, αντικαθίστανται από το υπερκρίσιμο CO2, το οποίο ανακυκλώνεται και επαναχρησιμοποιείται σε εφαρμογές όπως το οικολογικό στεγνό καθάρισμα, στον καθαρισμό μετάλλων, καθώς και ως καθαριστικό στη βιομηχανία ημιαγωγών. o Η πολιτική και η νομοθεσία της ΕΕ για τα χημικά προϊόντα, ιδίως ο κανονισμός REACH, ενθαρρύνουν τη μετάβαση σε ασφαλή χημικά προϊόντα ήδη από τον σχεδιασμό τους, μέσω της προοδευτικής υποκατάστασης των επικίνδυνων ουσιών με σκοπό την καλύτερη προστασία των πολιτών και του περιβάλλοντος. Επίσης, υπάρχει μια σειρά από νομοθετικές διατάξεις που αφορούν συγκεκριμένα προϊόντα, όπως η οδηγία για την ασφάλεια των παιχνιδιών (2009/48/ΕΚ), ο κανονισμός για τις συσκευασίες τροφίμων, η οδηγία RoHS (για τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών σε ΗΗΕ), και η οδηγία για τον οικολογικό σχεδιασμό (EcoDesign Directive). Στο πλαίσιο λοιπόν του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (1907/2006) για την καταχώρηση, αξιολόγηση, αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (Κανονισμός REACH), αρκετοί από αυτούς τους περιορισμούς αφορούν τα παιχνίδια και τα είδη παιδικής φροντίδας, όπως: περιορισμός στη χρήση φθαλικών εστέρων, στη χρήση βενζολίου, στη χρήση αζωχρωστικών και αζωχρωμάτων, και στη χρήση πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (PAHs). o Προώθηση της «βιομηχανικής συμβίωσης» με ενδυνάμωση της συνέργειας μεταξύ βιομηχανιών για ανταλλαγή ή/και συνεπεξεργασία αποβλήτων με στόχο τη μεγιστοποίηση της αξιοποίησής τους και τη μείωση των εξαγωγών τους, κάτι που θα συμβάλλει και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Επιπλέον, ορίζονται οι ακόλουθοι ποσοτικοί στόχοι: o Απόβλητα τροφίμων: Τα απόβλητα τροφίμων αποτελούν το κύριο υπορεύμα των Αστικών Στερεών Αποβλήτων. Επομένως, οποιοσδήποτε στόχος μείωσης της παραγωγής τους θα έχει άμεσο αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής των ΑΣΑ. Στρατηγικός στόχος του ΕΠΠΔΑ, είναι μείωση μέχρι το 2030 των κατά κεφαλήν παραγόμενων αποβλήτων τροφίμων σε επίπεδο λιανικής πώλησης και καταναλωτή κατά τριάντα τοις εκατό (30%) σε σχέση με τα παραγόμενα απόβλητα τροφίμων το 2022 και μείωση της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων κατά την πρωτογενή παραγωγή, την επεξεργασία και τη μεταποίηση, το λιανικό εμπόριο και άλλες μορφές διανομής τροφίμων, σε εστιατόρια και υπηρεσίες εστίασης και στα νοικοκυριά, καθώς και των απωλειών τροφίμων κατά μήκος της αλυσίδας παραγωγής και εφοδιασμού. o Πλαστικά Μιας Χρήσης: πρωτίστως μέσω της χρήσης οικονομικών και φορολογικών κινήτρων/αντικινήτρων, της προώθησης της έρευνας και ανάπτυξης για την παραγωγή καθαρότερων τεχνολογιών, της προώθησης της επαναχρησιμοποίησης και τέλος μέσω της σύναψης εθελοντικών συμφωνιών και της υλοποίησης εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης. Για τα υπόλοιπα ρεύματα προτεραιότητας, θεσπίζονται οι ακόλουθοι ποιοτικοί στόχοι: o Χαρτί: Ο κύριος στόχος πρόληψης για το ρεύμα προτεραιότητας του χαρτιού, είναι η μείωση της κατανάλωσης χαρτιού, μέσω της υιοθέτησης από το κοινό μιας περισσότερο περιβαλλοντικής συμπεριφοράς αναφορικά με τη χρήση και την κατανάλωσή του, υιοθετώντας έμπρακτα καλές πρακτικές μείωσης και επαναχρησιμοποίησής του. Ο στόχος θα επιτευχθεί πρωτίστως μέσω επικοινωνιακών εργαλείων για την οικολογικά υπεύθυνη κατανάλωση χαρτιού από επιχειρήσεις (π.χ. μείωση έντυπου διαφημιστικού υλικού) και νοικοκυριά (π.χ. ηλεκτρονική αλληλογραφία), την ενθάρρυνση της επαναχρησιμοποίησης και της μείωσης της κατανάλωσης (π.χ. εκτυπώσεις διπλής όψεως) και τη συνολικότερη ευαισθητοποίηση όλων των ομάδων-στόχων (π.χ. ενημερωτικό υλικό μέσω ηλεκτρονικών λογαριασμών ΔΕΚΟ). o Υλικά/Απόβλητα συσκευασίας: Αναφορικά με το ρεύμα προτεραιότητας «Υλικά/Απόβλητα συσκευασίας», πρωταρχικό στόχο αποτελεί η πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων συσκευασίας και η εξάλειψη ή ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των συσκευασιών. Επίσης, ενθαρρύνονται η αύξηση του ποσοστού επαναχρησιμοποιήσιμων συσκευασιών που διατίθενται στην αγορά, καθώς και η μείωση της κατανάλωσης πλαστικής σακούλας μεταφοράς. o Ειδικές κατηγορίες πλαστικών προϊόντων/αποβλήτων: o Ο κύριος στόχος πρόληψης για το ρεύμα προτεραιότητας «Πλαστικά προϊόντα μιας χρήσης», είναι η πρόληψη και μείωση του αντίκτυπου ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον, ιδίως στο υδάτινο περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία, καθώς και η προώθηση της μετάβασης στην κυκλική οικονομία με καινοτόμα και βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, προϊόντα και υλικά, συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη της οικονομίας και την αποδοτική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, όπως ορίζεται και από τον ν. 4736/2020 (Α’ 200). Παραδείγματα τέτοιων δράσεων περιλαμβάνουν τη σταδιακή υποχρεωτική χρήση επαναχρησιμοποιήσιμων σκευών σε δημόσιες εκδηλώσεις, τη στροφή των καταναλωτών σε επαναχρησιμοποιήσιμα ή επαναγεμιζόμενα σκεύη και εθελοντικές συμφωνίες στον τομέα της εστίασης και των ξενοδοχείων. o Ο κύριος στόχος πρόληψης για το ρεύμα προτεραιότητας «Πλαστικές σακούλες μεταφοράς» είναι η περαιτέρω μείωση στην πηγή και η πρόληψη της δημιουργίας σχετικών αποβλήτων, καθώς και η μετάβαση σε βιώσιμα μοντέλα καταναλωτικής συμπεριφοράς. o Απόβλητα Ηλεκτρικού Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) οικιακής προέλευσης: δικαιώματος στην αναβάθμιση, μέσω της επιδιόρθωσης και επαναχρησιμοποίησης του ηλεκτρικού/ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΗΗΕ) στο μέτρο του δυνατού, ώστε να είναι αξιόπιστη η λειτουργία τους, ιδίου ή παραπλήσιου επιπέδου με καινούργιες συσκευές. o Ειδικές κατηγορίες αστικών αποβλήτων: o Ο κύριος στόχος πρόληψης για το υπορεύμα «Ρουχισμός» του ρεύματος των Κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων (Κ/Υ), είναι η ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας στον τομέα Κ/Υ παράλληλα με την παροχή ώθησης στην αγορά για βιώσιμα και κυκλικά Κ/Υ προϊόντα, συμπεριλαμβανομένης της επαναχρησιμοποίησης Κ/Υ προϊόντων, της αντιμετώπισης της γρήγορης μόδας και της προώθησης νέων επιχειρηματικών μοντέλων. Τα μέτρα θα περιλαμβάνουν και δράσεις με ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα, για την παροχή ρουχισμού και ειδών κλωστοϋφαντουργίας σε ευπαθείς και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, με τη στήριξη των ΟΤΑ και των ΜΚΟ. o Ο κύριος στόχος πρόληψης για το υπορεύμα προτεραιότητας «Έπιπλα» του ρεύματος των ογκωδών προϊόντων, είναι η μείωση των σχετικών αποβλήτων στην πηγή, μέσω της συστηματικής επιδιόρθωσης και ανακατασκευής (refurbish) και μέσω της δημιουργίας κατάλληλων διαύλων, πλατφορμών, κοινωνικών δικτύων και αγορών για την προώθηση της επαναχρησιμοποίησής τους. Τα μέτρα θα περιλαμβάνουν και δράσεις με ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα, ενώ σημαντικό ρόλο καλούνται να διαδραματίσουν τα αντίστοιχα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης που θα εγκριθούν, σε συνεργασία με τους ΟΤΑ και τις ΜΚΟ, για την αξιοποίηση της ανακατασκευής μεταχειρισμένων επίπλων με τον βέλτιστο δυνατό κοινωνικό αντίκτυπο. o Βιομηχανικά Απόβλητα (ΒΑ): Ο κύριος στόχος πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων στη βιομηχανία (ρεύμα προτεραιότητας «Βιομηχανικά Απόβλητα») είναι να ενταχθεί στην αντίληψη των βιομηχανικών φορέων η πρόληψη και η συνεπακόλουθη μείωση λειτουργικού κόστους λόγω εξοικονόμησης πρώτων υλών και πόρων για την αποθήκευση/επεξεργασία/διάθεση των αποβλήτων, ούτως ώστε να δημιουργηθεί αντίστοιχη δυναμική που θα υπερβαίνει τη στενή τήρηση των περιβαλλοντικών όρων λειτουργίας των βιομηχανικών εγκαταστάσεων. o Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ): Ο κύριος στόχος πρόληψης για το ρεύμα προτεραιότητας «Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων» είναι η μείωση της ποσότητας των παραγόμενων αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων στη χώρα, μέσω της μετάβασης του κατασκευαστικού κλάδου προς την κυκλική διαχείριση πόρων και αποβλήτων. Το ΥΠΕΝ θα καθορίσει ποσοτικούς στόχους πρόληψης για το σύνολο των ΑΣΑ αλλά και για ειδικότερα ρεύματα προϊόντων/υλικών και χρονοδιαγράμματα επίτευξης αυτών, έως 31 Δεκεμβρίου 2022. Για τον σκοπό αυτό θα μεριμνήσει για την εκπόνηση των απαραίτητων ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται δέσμες μέτρων/μέτρα πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων με βάση: 9 την υφιστάμενη κατάσταση της χώρας, 9 την εθνική νομοθεσία, 9 τις ισχύουσες οδηγίες της ΕΕ, 9 το επικαιροποιημένο ΕΣΔΑ 2020-2030 της χώρας, 9 τις ιδιαίτερες συνθήκες της χώρας, 9 τους τομείς και τα ρεύματα προτεραιότητας, 9 τους στόχους που τέθηκαν για την πρόληψη, καθώς και 9 αντίστοιχα μέτρα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, έτσι ώστε να είναι ευρέως αποδεκτά, αλλά και εφαρμόσιμα/υλοποιήσιμα. Η απαρίθμηση των μέτρων και δράσεων που αναφέρονται στο παρόν Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης δεν έχει σε καμία περίπτωση περιοριστικό χαρακτήρα, επίκειται δε η περαιτέρω ανάλυση, εξειδίκευση και – όπου και εφόσον απαιτείται – ο περαιτέρω εμπλουτισμός τους στο πλαίσιο του νέου επικαιροποιημένου Επιχειρησιακού Σχεδίου Δράσης για την Κυκλική Οικονομία που βρίσκεται ήδη υπό εκπόνηση. Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι το παρόν Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης υιοθετείται σε μια ιδιαίτερη χρονική συγκυρία: Σύμφωνα με το Δεύτερο Σχέδιο Δράσης της Επιτροπής, επίκειται η υιοθέτηση σειράς στρατηγικών, πολιτικών και νομοθεσιών, που θα επηρεάσουν καταλυτικά το θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο της μετάβασης προς την κυκλική οικονομία (όπως ενδεικτικά, Στρατηγική για το Δομημένο Περιβάλλον, Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Υφάσματα, Πρωτοβουλία για την Κυκλικότητα στα Ηλεκτρονικά, αναθεώρηση της νομοθεσίας για τις μπαταρίες και τα ΟΤΚΖ, πλαίσιο για τα βιοδιασπώμενα πλαστικά, προδιαγραφές για τη συσκευασία και τη μείωση της υπερ-συσκευασίας). Για τον λόγο αυτό, το παρόν Πρόγραμμα θέτει τις βάσεις, καθώς και τα ελάχιστα ενδεικτικά απαιτούμενα μέτρα και δράσεις, για την προώθηση της πρόληψης. Με δεδομένη τη δυναμικότητα του αντικειμένου και τη χρονική συγκυρία, τα μέτρα και οι δράσεις του παρόντος θα πρέπει να θεωρούνται ως «βάσεις εκκίνησης», και παρέχεται η δυνατότητα στις αρμόδιες κατά νόμον αρχές, να τις συμπληρώσουν, επεκτείνουν, εξειδικεύσουν, ακόμα και να τις αναθεωρήσουν, αλλά μόνο επί τω αυστηρότερο, είτε στο πλαίσιο επιχειρησιακών στρατηγικών, είτε στο πλαίσιο επιχειρησιακών σχεδίων για ειδικά ρεύματα, πάντα με σκοπό την ενίσχυση της πρόληψης, την επιτάχυνση της μετάβασης προς την κυκλική οικονομία και πάντα σε πλήρη συμφωνία και εναρμόνιση με τις αντίστοιχες πολιτικές, νομοθεσίες, πρότυπα και κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως συνολικοί δείκτες για την πρόληψη δημιουργίας αστικών αποβλήτων τίθενται: - παραγωγή ΑΣΑ ανά εκατ. € ΑΕΠ σε ετήσια βάση Υπεύθυνος παρακολούθησης ΥΠΕΝ/Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων. 4.1 ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΜΕΤΡΑ ΕΥΡΕΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Ακολούθως παρατίθενται τα μέτρα οριζόντιας εφαρμογής για όλους τους τομείς προτεραιότητας του νέου Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων, καθώς επίσης και για τα ρεύματα εκτός τομέων προτεραιότητας στα οποία θα έχουν ευρεία εφαρμογή: o Ενθάρρυνση της βέλτιστης αξιοποίησης των υφιστάμενων, αλλά και μελλοντικών εθνικών και ενωσιακών χρηματοδοτικών εργαλείων για να διασφαλιστεί η δίκαιη μετάβαση προς την κυκλική οικονομία, τόσο σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο επιχειρήσεων και πολιτών - Διαμόρφωση ειδικού σχεδίου χρηματοδότησης δράσεων κυκλικής οικονομίας. o Προώθηση και υιοθέτηση Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων σε σημαντικούς τομείς της Οικονομίας. o Θέσπιση κινήτρων και αντικινήτρων για τους παραγωγούς αποβλήτων, τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τους ΟΤΑ. o Ειδικά για τον τουρισμό, λόγω της ιδιαίτερης φύσης του κλάδου, εκπόνηση διακριτού προγράμματος πρόληψης. Στο πλαίσιο αυτό προώθηση στοχευμένων δράσεων για την πρόληψη παραγωγής αποβλήτων, όπως: o η επιμόρφωση-ενημέρωση του προσωπικού μεγάλων ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων/τουριστικών καταλυμάτων, σχετικά με την πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων και την ορθολογική διαχείριση των παραγόμενων αποβλήτων, o η ενθάρρυνση των τουριστικών επιχειρήσεων για την εφαρμογή και πιστοποίηση συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης ή/και για την έκδοση οικολογικών σημάτων. o Εφαρμογή του τέλους ταφής ήδη από το 2022, ως του σημαντικότερου εργαλείου για την εφαρμογή στην πράξη της αρχής της ιεράρχησης των μεθόδων διαχείρισης και με ουσιαστικό αντίκτυπο, τόσο για την προώθηση της επαναχρησιμοποίησης/ανακύκλωσης, όσο και ως κινήτρου για την ενθάρρυνση της πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων στην πηγή. o Καθορισμός αντιπροσωπευτικών δεικτών που θα διασφαλίζουν τη συνεχή και αξιόπιστη παρακολούθηση και αξιολόγηση της υλοποίησης των μέτρων πρόληψης και της διαδικασίας μετάβασης προς μια κυκλική οικονομία - Σύσταση εθνικού παρατηρητηρίου κυκλικής οικονομίας. o Αναβάθμιση του Ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων, με συμπερίληψη και νέων υπόχρεων και παράλληλη προώθηση της ψηφιοποίησης με διαρκή αναβάθμιση και πρόβλεψη αξιοπιστίας των δεδομένων. o Προώθηση κέντρων επαναχρησιμοποίησης υλικών, με υποχρέωση δημιουργίας τους για ΟΤΑ, ΦΟΔΣΑ και ΣΕΔ. o Δημιουργία αυτόνομου διαδικτυακού τόπου (ιστοσελίδα) για το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων, όπου θα εισαχθούν σε πρώτο στάδιο τα υπάρχοντα παραδείγματα πρακτικής εφαρμογής προγραμμάτων πρόληψης και στη συνέχεια θα εμπλουτίζονται με τα αποτελέσματα των δράσεων του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων (ΕΠΠΔΑ). Θα υπάρχει ξεχωριστή ενότητα για κάθε ρεύμα προτεραιότητας, που (ενδεικτικά) θα περιλαμβάνει δεδομένα, μελέτες και κατευθυντήριες γραμμές, τα επιμέρους μέτρα και δράσεις και θα επικαιροποιείται συνεχώς, ούτως ώστε να είναι σαφής η πρόοδος που θα συντελείται σε βάθος χρόνου. o Διοργάνωση εκστρατειών ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης που απευθύνονται στο ευρύ κοινό ή σε ειδικές ομάδες καταναλωτών και θα παρουσιάζουν επιτυχημένα παραδείγματα (success stories) προγραμμάτων πρόληψης που ήδη εφαρμόζονται. Ο γενικός συντονισμός και η παρακολούθηση της υλοποίησης της εκστρατείας ενημέρωσης/ευαισθητοποίησης σε εθνικό επίπεδο θα γίνεται από το ΥΠΕΝ και τον ΕΟΑΝ σε συνεργασία με τους κατά περίπτωση αρμόδιους φορείς (ΦΟΔΣΑ, ΟΤΑ, ΣΕΒ, σύνδεσμοι καταναλωτών, εκπαιδευτικοί φορείς κ.λπ.), ενώ σε τοπικό επίπεδο ο συντονισμός και η παρακολούθηση θα πραγματοποιείται από τις Περιφέρειες σε συνεργασία με τους Δήμους και τους τοπικούς φορείς. Οι δράσεις ενημέρωσης πρέπει να είναι στοχευμένες για κάθε ομάδα «χρηστών» (target groups), ούτως ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγχυση από πολλαπλά, αόριστα ή/και αντικρουόμενα μηνύματα. Θα απευθύνονται κυρίως σε τέσσερις βασικές ομάδες χρηστών (εκπαιδευτική κοινότητα, καταναλωτές/νοικοκυριά, εμπόριο και βιομηχανία). Συγκεκριμένα: o Κατάρτιση σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, μετά από γνωμοδότηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.), εκπαιδευτικού υλικού για τους μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αναφορικά με την πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων με παράλληλη σχετική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. o Η προσέγγιση των καταναλωτών/νοικοκυριών και εν μέρει του εμπορίου μπορεί να γίνει μέσω τηλεοπτικών/ραδιοφωνικών μηνυμάτων, καθώς και με καταχωρίσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και διαφημιστικά μηνύματα στα μέσα μαζικής μεταφοράς (ΜΜΜ). Σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσουν και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), στους οποίους επαφίεται η πρωτοβουλία για τοπικές δράσεις ενημέρωσης προγραμμάτων, που υλοποιούνται στην περιοχή τους. o Τέλος, όσον αφορά στη βιομηχανία, πρέπει να τονιστεί ότι, εκτός από τα κυρίως βιομηχανικά απόβλητα (ΒΑ), εμπλέκεται άμεσα ή έμμεσα στη διαχείριση και άλλων ρευμάτων προτεραιότητας π.χ. υλικά συσκευασίας, απόβλητα ηλεκτρικού/ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ). Κατά συνέπεια, η σχετική εκστρατεία ενημέρωσης/ευαισθητοποίησης για τα ρεύματα αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνει και τις βιομηχανικές/βιοτεχνικές επιχειρήσεις, ενώ η προσέγγιση των της ενημέρωσης. o Οργάνωση στοχευμένων ημερίδων για συγκεκριμένα ρεύματα αποβλήτων, με παρουσίαση των δράσεων που προβλέπονται στο ΕΠΠΔΑ για διάφορα ρεύματα προτεραιότητας (τρόφιμα, χαρτί, ΑΗΗΕ, ΒΑ κλπ.), όπως ενδεικτικά: o Αλλαγή συμπεριφοράς σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο: Ενθάρρυνση της υπεύθυνης καταναλωτικής συμπεριφοράς, ώστε να επιτευχθεί μείωση των αποβλήτων σε ό,τι αφορά (κυρίως) προϊόντα Πλαστικών Μίας Χρήσης για τα οποία δεν υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές. Σε ότι αφορά το ρεύμα προτεραιότητας «Χαρτί», οι καταναλωτές θα μπορούσαν να αναλάβουν δράση στο πλαίσιο της καθημερινότητάς τους, για την ορθολογική και οικολογικά υπεύθυνη κατανάλωση χαρτιού, ενσωματώνοντας τις δυνατότητες που τους παρέχει η τεχνολογία, προκειμένου να μειώσουν τη δημιουργία αποβλήτων χαρτιού στο σπίτι και στην εργασία τους. Ομοίως, ιδιωτικές εταιρείες και δημόσιοι οργανισμοί καλούνται να εμφυσήσουν στα μέλη/εργαζόμενους τους νέα πρότυπα συμπεριφοράς με στόχο την πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων χαρτιού, διαδραματίζοντας έτσι σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της άσκοπης κατανάλωσης χαρτιού μέσω στοχευμένων δράσεων ενημέρωσης/ευαισθητοποίησης και υποστήριξης στην αλλαγή συμπεριφοράς. Αναφορικά με τα απόβλητα κλωστοϋφαντουργίας, στις κατευθυντήριες γραμμές για υπεύθυνη κατανάλωση, μπορούν να ληφθούν υπόψη γενικές πληροφορίες σχετικά με τις αρνητικές περιβαλλοντικές συνέπειες που σχετίζονται με την παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. o Προώθηση εκδηλώσεων ενημέρωσης στα σχολεία και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και αντίστοιχα εκπαιδευτικά προγράμματα για τα παιδιά, αναφορικά με τη σημασία μείωσης της σπατάλης τροφίμων, της κατανάλωσης χαρτιού, της ορθολογικής διαχείρισης μεταχειρισμένων βιβλίων και συγγραμμάτων, της επαναχρησιμοποίησης συσκευασιών και της κατανάλωσης Πλαστικών Μιας Χρήσης. Δίνεται έτσι η δυνατότητα υιοθέτησης βιώσιμης συμπεριφοράς από τις νέες ηλικιακά ομάδες του πληθυσμού και προάγεται η συμβολή αυτής στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης. o Ενθάρρυνση της επαναχρησιμοποίησης, μέσω της οργάνωσης ενημερωτικών εκστρατειών που θα απευθύνονται, μεταξύ άλλων, σε πιθανούς δωρητές μεταχειρισμένων επίπλων, οι οποίες θα περιλαμβάνουν ιδίως μέτρα ενημέρωσης για καταναλωτές σχετικά με τα οφέλη των δράσεων επαναχρησιμοποίησης, τη διαθεσιμότητα υπηρεσιών επιδιόρθωσης επίπλων, καθώς και πληροφορίες για τον αντίκτυπο του κύκλου ζωής μεταχειρισμένων επίπλων για προμηθευτές, επισκευαστές, καταναλωτές και ανακυκλωτές. Περιλαμβάνεται, επίσης, η προώθηση των επαναχρησιμοποιήσιμων σακουλών μεταφοράς στην αγορά, ώστε να γίνουν συνήθεια των καταναλωτών. Η αντιστοιχία μέτρων και δράσεων του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων με τους στόχους των μέτρων πρόληψης, όπως προβλέπονται από το άρθρο 9 της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ παρουσιάζεται στο Παράρτημα ΙII του παρόντος, ενώ η αντιστοιχία μέτρων και δράσεων που προβλέπονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων με τα παραδείγματα των μέσων και των μέτρων πρόληψης που απαριθμούνται στο Παράρτημα IVα της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ, παρουσιάζεται στο Παράρτημα ΙV του παρόντος. Σημειώνεται ότι τα παρακάτω αναφερόμενα μέτρα, δράσεις, δείκτες παρακολούθησης, εμπλεκόμενοι φορείς κ.λπ., ανά ρεύμα προτεραιότητας, είναι τα ελάχιστα απαραίτητα και μπορεί να εμπλουτίζονται/συμπληρώνονται και να προσαρμόζονται σε βάθος χρόνου, προκειμένου να ανταποκρίνονται στις εκάστοτε ανάγκες, χωρίς αυτό να θεωρείται ασυμβατότητα με το παρόν πρόγραμμα. 4.2.1 ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να λάβουν μέτρα για την προώθηση της πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων, σύμφωνα με το θεματολόγιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030, το οποίο εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 25 Σεπτεμβρίου 2015, και ιδίως τον στόχο για μείωση στο μισό των παγκόσμιων κατά κεφαλήν αποβλήτων τροφίμων σε επίπεδο λιανικού εμπορίου και καταναλωτή και μείωση των απωλειών τροφίμων στα επιμέρους στάδια της αλυσίδας παραγωγής και εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας μετά τη συγκομιδή, έως το 2030. Τα μέτρα πρόληψης θα πρέπει να επικεντρωθούν στην υιοθέτηση πρακτικών και αλλαγής συμπεριφοράς τόσο σε επίπεδο επιχειρήσεων τροφίμων όσο και σε επίπεδο καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένων δράσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την επίδειξη τρόπων πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων. Τα προβλεπόμενα μέτρα για το ρεύμα προτεραιότητας «Απόβλητα τροφίμων» αποσκοπούν στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων σε όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων, από την παραγωγή έως την κατανάλωση. Τίθεται ως στόχος η μείωση μέχρι το 2030 των κατά κεφαλήν παραγόμενων αποβλήτων τροφίμων σε επίπεδο λιανικής πώλησης και καταναλωτή κατά τριάντα τοις εκατό (30%) σε σχέση με τα παραγόμενα απόβλητα τροφίμων το 2022 και η μείωση της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων κατά την πρωτογενή παραγωγή, την επεξεργασία και τη μεταποίηση, το λιανικό εμπόριο και άλλες μορφές διανομής τροφίμων, σε εστιατόρια και υπηρεσίες εστίασης και στα νοικοκυριά, καθώς και των απωλειών τροφίμων κατά μήκος της αλυσίδας παραγωγής και εφοδιασμού. Οι ομάδες - στόχοι των προτεινόμενων μέτρων πρόληψης είναι ο τομέας πρωτογενούς παραγωγής τροφίμων, ο κλάδος της επεξεργασίας και μεταποίησης τροφίμων, το λιανικό εμπόριο και άλλες μορφές διανομής τροφίμων, τα εστιατόρια και οι υπηρεσίες περίθαλψης και τα νοικοκυριά. τους μεγάλους παραγωγούς, αναμένεται ότι θα αυξήσει την ιχνηλασιμότητα των αποβλήτων τροφίμων, συμβάλλοντας στην παρακολούθηση της προόδου που σημειώνεται στη μείωση των αποβλήτων τροφίμων σε επίπεδο χώρας. Οι βασικοί πυλώνες μέτρων που θεσπίζει το ΕΠΠΔΑ για τα απόβλητα τροφίμων είναι οι εξής: 1) Βελτίωση της γνώσης σχετικά με την παραγωγή αποβλήτων τροφίμων 2) Υποστήριξη της δωρεάς τροφίμων για ανθρώπινη κατανάλωση 3) Προώθηση της μείωσης αποβλήτων τροφίμων στον πρωτογενή τομέα 4) Ενεργοποίηση των κλάδων επεξεργασίας – μεταποίησης και εμπορίου τροφίμων για τη μείωση αποβλήτων τροφίμων 5) Εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας στον κλάδο εστίασης και συναφών υπηρεσιών (π.χ. πανεπιστήμια, νοσοκομεία, δικαστήρια, δημόσιες υπηρεσίες) για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων 6) Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των νοικοκυριών και της εστίασης για την αλλαγή συμπεριφοράς στην κατανάλωση και τη διαχείριση τροφίμων. Οι πυλώνες αυτοί, σε συνδυασμό με τη μόχλευση πόρων χρηματοδότησης (ΕΣΠΑ, LIFE+ κ.λπ.), θα συμβάλλουν καθοριστικά στη μείωση της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων στην Ελλάδα. Ενδεικτικά, οι δράσεις που προτείνονται να υλοποιηθούν (ανά πυλώνα μέτρων) είναι οι εξής:

μα Φορέας Σχόλια πλατφόρμας για τη δωρεά τροφίμων 2.Αριθμός χρηστών/έτος 3.Πλήθος συμφωνιών συνεργασίας που έχουν συναφθεί μεταξύ δωρητών και φιλανθρωπικών οργανώσεων

μα Φορέας Σχόλια εμπορίου τροφίμων για τη μείωση αποβλήτων τροφίμων υλοποίηση πιλοτικών έργων αποβλήτων τροφίμων στη βιομηχανία τροφίμων ται σε ετήσια βάση 4.2. Στήριξη των μικρομεσαίων τροφίμων για την ενίσχυση των οικείων διαδικασιών απόκτησης γνώσεων και ανάπτυξης δυναμικού 1.Πλήθος επιχειρήσεων που έλαβαν στήριξη 2.Πλήθος επιχειρήσεων που προσάρμοσαν τις διαδικασίες τους με γνώμονα τη μείωση της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων

μα Φορέας Σχόλια 4.5. Ενθάρρυνση της πώλησης των οπτικά μη ελκυστικών τροφίμων και των τροφίμων «κοντά στη λήξη της διάρκειας ζωής τους» Πλήθος εκστρατειών, κινήτρων κ.λπ. 2022 και μετά ΥΠΕΝ/ΥΠΑΑΤ/ΣΕΒΤ/Εμπορικοί φορείς/Επιχειρήσεις Τα αποτελέσματα θα δημοσιοποιούν ται σε ετήσια βάση 4.6. Βελτιστοποίηση της σήμανσης των συσκευασμένων τροφίμων, ώστε να μην δημιουργείται σύγχυση στον καταναλωτή Βελτιστοποίηση της σήμανσης των συσκευασμένων τροφίμων 2022 και μετά ΥΠΕΝ/ΥΠΑΑΤ/ΣΕΒ/Επιμελητήρια/Επιχειρήσεις/ Λοιποί εμπλεκόμενοι φορείς Τα αποτελέσματα θα δημοσιοποιούν ται σε ετήσια βάση 4.7. Διοργάνωση θεματικών ημερίδων - Θέσπιση βραβείου «Μείωση Αποβλήτων Τροφίμων» 1.Πλήθος ημερίδων που υλοποιήθηκαν 2.Πλήθος συμμετεχόντων 2022 και μετά ΥΠΕΝ/ΥΠΑΑΤ/Επιμελητήρια/Λοιποί εμπλεκόμενοι φορείς Τα αποτελέσματα θα δημοσιοποιούν ται σε ετήσια βάση 5 Εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας στον κλάδο εστίασης και συναφών υπηρεσιών (π.χ. εστιατόρια, ξενοδοχεία, καφετέριες), συμπεριλαμβανομέ νων των κυλικείων (π.χ. σε σχολεία, 5.1. Παροχή στήριξης του κλάδου εστίασης και συναφών υπηρεσιών για την ενίσχυση των οικείων διαδικασιών απόκτησης γνώσεων και ανάπτυξης δυναμικού 1.Πλήθος επιχειρήσεων που έλαβαν τις σχετικές γνώσεις 2.Πλήθος επιχειρήσεων που προσάρμοσαν τις διαδικασίες τους με γνώμονα τη μείωση της σπατάλης τροφίμων

μα Φορέας Σχόλια πανεπιστήμια, νοσοκομεία, δικαστήρια, δημόσιες υπηρεσίες) για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων κατάρτισης για τους απασχολούμενους του κλάδου εστίασης και συναφών υπηρεσιών κατάρτισης που υλοποιήθηκαν 2.Πλήθος απασχολούμενων ανά κλάδο που συμμετείχαν σε προγράμματα κατάρτισης

μα Φορέας Σχόλια αποβλήτων τροφίμων στις οδηγίες του ΕΦΕΤ σχετικά με τη διατροφή και την ασφάλεια τροφίμων αποβλήτων τροφίμων στις οδηγίες του ΕΦΕΤ θα δημοσιοποιούν ται σε ετήσια βάση 5.7. Ενσωμάτωση όρου περί μείωσης αποβλήτων τροφίμων στη συγγραφή υποχρεώσεων των δημόσιων συμβάσεων παροχής υπηρεσιών εστίασης Πλήθος συμβάσεων που έχουν συγγραφεί 2022 και μετά ΥΠΕΝ/Λοιποί εμπλεκόμενοι φορείς Τα αποτελέσματα θα δημοσιοποιούν ται σε ετήσια βάση 6 Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση νοικοκυριών και της εστίασης για την αλλαγή συμπεριφοράς στην κατανάλωση και τη διαχείριση τροφίμων 6.1. Αλλαγή συμπεριφοράς σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο Ποσοστό μείωσης των αποβλήτων τροφίμων και της απώλειας τροφίμων στα νοικοκυριά 2022 και μετά ΥΠΕΝ/Φορείς Καταναλωτών/ΟΤΑ/ΜΚΟ Τα αποτελέσματα θα δημοσιοποιούν ται σε ετήσια βάση 6.2. Εκστρατείες ευαισθητοποίησης με ξεκάθαρο μήνυμα και συγκεκριμένο κοινόστόχο

εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 25 Σεπτεμβρίου 2015, τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να λάβουν μέτρα για την προώθηση της περαιτέρω μείωσης στην κατανάλωση χαρτιού, στο πλαίσιο του στόχου για επίτευξη της βιώσιμης διαχείρισης και της αποτελεσματικής χρήσης των φυσικών πόρων, έως το 2030. Η πρόληψη στη δημιουργία αποβλήτων χαρτιού απαιτεί την υιοθέτηση από το κοινό μιας περισσότερο περιβαλλοντικής συμπεριφοράς αναφορικά με τη χρήση και την κατανάλωσή του, υιοθετώντας έμπρακτα καλές πρακτικές μείωσης και επαναχρησιμοποίησής του. Βασικό πυλώνα μέτρων του ΕΠΠΔΑ για το χαρτί, αποτελεί η δυναμική προώθηση ολοκληρωμένων δράσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε ένα ευρύ κοινό ομάδων - στόχων όπου εντοπίζεται μεγάλη και άσκοπη κατανάλωση χαρτιού, ήτοι ο ιδιωτικός τομέας (επιχειρήσεις και βιομηχανίες), ο δημόσιος τομέας, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ο τύπος (εφημερίδες και περιοδικά) και οι καταναλωτές (νοικοκυριά). Η ανάδειξη των πρακτικών πρόληψης στο προαναφερόμενο κοινό, αναμένεται να συμβάλλει στο μέγιστο δυνατό βαθμό στη μείωση κατανάλωσης χαρτιού και στην ενθάρρυνση της επαναχρησιμοποίησής του, σηματοδοτώντας με αυτόν τον τρόπο την επιθυμητή αλλαγή καταναλωτικής συμπεριφοράς. Οι πυλώνες μέτρων για το Χαρτί, είναι οι εξής: 1) Συμβουλευτικός – Παροχή συμβουλών για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για την πρόληψη και την οικολογικά υπεύθυνη κατανάλωση χαρτιού. Οργάνωση/Συντονισμός: ΥΠΕΝ/EOAN/ΜΚΟ/Λοιποί εμπλεκόμενοι φορείς 2) Εθελοντικός - Περαιτέρω προώθηση της αντίληψης για μείωση κατανάλωσης χαρτιού και ενθάρρυνση της επαναχρησιμοποίησής του. Οργάνωση/Συντονισμός: ΥΠΕΝ/Επιμελητήρια/EOAN/OΤΑ/Σύνδεσμοι καταναλωτών/Εκπαιδευτικοί φορείς/Λοιποί εμπλεκόμενοι φορείς 3) Επικοινωνιακός - Ευαισθητοποίηση όλων των ομάδων - στόχων όπου εντοπίζεται μεγάλη και άσκοπη κατανάλωση χαρτιού σχετικά με τις δυνατότητες/ευκαιρίες που προσφέρει η πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων χαρτιού τόσο στην προστασία του περιβάλλοντος μέσω της εξοικονόμησης πόρων, όσο και στη μείωση του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων. Υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης. Οργάνωση/Συντονισμός: ΥΠΕΝ/Επιμελητήρια/Περιφέρειες/ΟΤΑ/Εκπαιδευτικοί φορείς/Λοιποί εμπλεκόμενοι φορείς διαχείρισης και της αποτελεσματικής χρήσης των φυσικών πόρων, έως το 2030. Ενδεικτικά, οι δράσεις που προτείνονται να υλοποιηθούν (ανά πυλώνα μέτρων) είναι οι εξής:

πολίτη