Νόμοι — ΦΕΚ A' 87/2025

οποίων φορέας υποδοχής είναι η Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης,

• β) Γνωμοδοτική Επιτροπή για επενδυτικά σχέδια των

οποίων φορέας υποδοχής είναι οι λοιποί φορείς της παρ. 3 του άρθρου 17.

• α) την έκδοση αποφάσεων ανάκλησης και επιστροφής

ενισχύσεων,

• β) την τροποποίηση αποφάσεων υπαγωγής,

• γ) την έκδοση και τροποποίηση αποφάσεων, πιστοποίησης της ολοκλήρωσης και της έναρξης παραγωγικής

λειτουργίας επενδύσεων, ο τρόπος συμμόρφωσης προς δικαστικές αποφάσεις και συστάσεις ελεγκτικών οργάνων, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τον τρόπο λειτουργίας τους. Ο αριθμός των μελών των Επιτροπών της παρ. 1 με δικαίωμα ψήφου δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δεκαπέντε (15). Τα μέλη αυτά δύναται να προέρχονται από στελέχη των φορέων της παρ. 3 του άρθρου 17, συναρμόδιων υπουργείων και εποπτευόμενων φορέων με εμπειρία σε θέματα του παρόντος νόμου, καθώς και από εκπροσώπους των κοινωνικών εταίρων και ειδικούς σε θέματα επενδύσεων. Η θητεία τους ορίζεται διετής. Στις Επιτροπές συμμετέχει ο Νομικός Σύμβουλος ή Πάρεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους του οικείου φορέα, χωρίς δικαίωμα ψήφου. Η παρούσα ισχύει για επενδυτικά σχέδια που έχουν υπαχθεί στον παρόντα και στους νόμους 4399/2016 (Α’ 117), 3908/2011 (Α’ 8), 3299/2004 (Α’ 261), 2601/1998 (Α’ 81) και 1892/1990 (Α’ 101).

Άρθρο 84

Αξιολόγησης και Ελέγχου - Αντικατάσταση τίτλου άρθρου 124 ν. 4887/2022 Στο άρθρο 124 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί αποζημιώσεων μελών Επιτροπών, ο τίτλος αντικαθίσταται ως εξής: Αξιολόγησης και Ελέγχου».

Άρθρο 85

Υποχρέωση συμμετεχόντων σε επιτροπές και όργανα ελέγχου για υποβολή δήλωσης περιουσιακής κατάστασης - Αντικατάσταση άρθρου 125 ν. 4887/2022 Το άρθρο 125 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί υποχρέωσης μελών επιτροπών υποβολής δήλωσης περιουσιακής κατάστασης, αντικαθίσταται ως εξής: «Άρθρο 125 Υποχρέωση συμμετεχόντων σε επιτροπές και όργαναελέγχου για υποβολή δήλωσης περιουσιακής κατάστασης Τα όργανα αξιολόγησης του άρθρου 117, τα μέλη των επιτροπών των άρθρων 118, 119 και 122, καθώς και τα όργανα ελέγχου του άρθρου 120 υποχρεούνται να υποβάλλουν δήλωση περιουσιακής κατάστασης, σύμφωνα με τα άρθρα 1, 2, 3 και 14 του ν. 5026/2023 (Α’ 45).».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β’ ΜΕΡΟΥΣ Γ’ Ν. 4887/2022

Άρθρο 86

Θέματα λειτουργίας του Πληροφοριακού Συστήματος του αναπτυξιακού νόμου Τροποποίηση άρθρου 126 ν. 4887/2022 Στο άρθρο 126 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί θεμάτων λειτουργίας του Πληροφοριακού Συστήματος του αναπτυξιακού νόμου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η παρ. 1 αντικαθίσταται, β) στην παρ. 2: βα) στο πρώτο εδάφιο, διαγράφονται οι λέξεις «και Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα», ββ) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «στο άρθρο 126» αντικαθίστανται από τις λέξεις «στο παρόν άρθρο», γ) η παρ. 3 καταργείται, δ) το τελευταίο εδάφιο της παρ. 4 καταργείται, ε) προστίθεται παρ. 5 και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις το άρθρο 126 διαμορφώνεται ως εξής: «Άρθρο 126 Θέματα λειτουργίας του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού νόμου (Π.Σ.- Αν)

Άρθρο 87

Αξιολόγηση συνεπειών ενισχύσεων Τροποποίηση άρθρου 128 ν. 4887/2022 Στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 128 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί αξιολόγησης συνεπειών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η λέξη «εφαρμογής» αντικαθίσταται από τη λέξη «υποδοχής», β) μετά από τις λέξεις «Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων» διαγράφονται οι λέξεις «και Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (Σ.Δ.Ι.Τ.)» και το άρθρο 128 διαμορφώνεται ως εξής: «Άρθρο 128 Αξιολόγηση συνεπειών ενισχύσεων Οι αρμόδιες υπηρεσίες υποδοχής του παρόντος νόμου, υπό τον συντονισμό και σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων, συλλέγουν, επεξεργάζονται και αναλύουν ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα των ενισχυόμενων επενδύσεων και συντάσσουν αναφορές σε ετήσια βάση, οι οποίες περιλαμβάνουν, ιδίως, στοιχεία σχετικά με τους πόρους που διατέθηκαν, τις επενδύσεις που ενισχύθηκαν, τις θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν ανά κλάδο και περιφέρεια, τα αποτελέσματα των ενισχύσεων στις επιχειρήσεις που τις λαμβάνουν, την επίδρασή τους στην ανάπτυξη και τις δημοσιονομικές επιπτώσεις τόσο στον Τακτικό Προϋπολογισμό, όσο και στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Ο Υπουργός Ανάπτυξης υποβάλλει, το πρώτο τρίμηνο εκάστου έτους, στη Βουλή των Ελλήνων σχετική έκθεση απολογισμού για την εφαρμογή του παρόντος, καθώς και των προγενέστερων αναπτυξιακών νόμων.». ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Ν. 4887/2022

Άρθρο 88

Εξουσιοδοτικές διατάξεις - Τροποποίηση άρθρου 129 ν. 4887/2022 Στο άρθρο 129 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 4, στο δεύτερο εδάφιο, η λέξη «καθώς» αντικαθίσταται από τις λέξεις «ο έλεγχος των επενδυτικών σχεδίων με ύψος μικρότερο ή ίσο των επτακοσίων χιλιάδων (700.000) ευρώ», β) στην παρ. 7 οι λέξεις «της περ. ιβ’ της παρ. 3 του άρθρου 25» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της περ. γιβ’ του άρθρου 25», και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις το άρθρο 129 διαμορφώνεται ως εξής: «Άρθρο 129 Εξουσιοδοτικές διατάξεις

Άρθρο 89

Μεταβατικές διατάξεις - Τροποποίηση άρθρου 130 ν.  4887/2022 Στο άρθρο 130 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί μεταβατικών διατάξεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «του Μέρους Γ’» αντικαθίστανται από τις λέξεις «και οι διαδικασίες του παρόντος νόμου», β) στην παρ. 3: βα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «και Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα» διαγράφονται, ββ) στο τρίτο εδάφιο, μετά από τις λέξεις «Γνωμοδοτική Επιτροπή» προστίθενται οι λέξεις «της παρ. 1Α», γ) στην παρ. 8 οι λέξεις «της παρ. 2α του άρθρου 24 του παρόντος» αντικαθίσταται από τις λέξεις «της παρ. 6 του άρθρου 129 του παρόντος», δ) στην παρ. 9, οι λέξεις «της παρ. 13 του άρθρου 21 του παρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της παρ. 5 του άρθρου 129», ε) στην παρ. 10, οι λέξεις «της περ. δ’ της παρ. 1 του άρθρου 24 του παρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της παρ. 7 του άρθρου 129», στ) στην παρ. 11, οι λέξεις «της παρ. 3 του άρθρου 26 του παρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της παρ. 9 του άρθρου 129», ζ) στην παρ. 12, οι λέξεις «της παρ. 9 του άρθρου 28 του παρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της παρ. 11 του άρθρου 129», η) στην παρ. 13, οι λέξεις «Η περ. η’ της παρ. 1. του άρθρου 25 του παρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Η περ. ζ’ της παρ. 1 του άρθρου 26», θ) η παρ. 18 καταργείται και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις το άρθρο 130 διαμορφώνεται ως εξής: «Άρθρο 130 Μεταβατικές διατάξεις

ΜΕΡΟΣ Ε’

ΥΠΑΓΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΞΑΙΡΟΥΜΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

Άρθρο 90

Υπαγόμενα και εξαιρούμενα επενδυτικά σχέδια - Τροποποίηση Παραρτήματος Α’ ν. 4887/2022 Στο Παράρτημα Α’ του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί υπαγόμενων και εξαιρούμενων επενδυτικών σχεδίων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 2, αα) στο τέλος της περ. α’ προστίθενται οι λέξεις «, στον τομέα του λιγνίτη όπως ορίζεται στο στοιχείο 43α του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) 651/2014», αβ) στην περ. ε’, μετά από τις λέξεις «τομέα παραγωγής» προστίθενται οι λέξεις «, αποθήκευσης, μεταφοράς», αγ) προστίθενται περ. ζ) έως θ), β) στην παρ. 4, βα) στην περ. α’, i) στην υποπερ. αβ) οι λέξεις «σύμφωνα με το άρθρο 40» αντικαθίστανται από τις λέξεις «σύμφωνα με το άρθρο 41», ii) στην υποπερ. αε) οι λέξεις «και τηλεψύξης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «και/ή τηλεψύξης», iii) η υποπερ.

• αστ) αντικαθίσταται, ββ) στο τέλος της υποπερ. βε) προστίθενται οι λέξεις «, με βάση το άρθρο 36α του Γ.Α.Κ.»

και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το Παράρτημα Α’ «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α’ ΥΠΑΓΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΞΑΙΡΟΥΜΕΝ Α ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

• α) Στον τομέα του χάλυβα, όπως ορίζεται στο στοιχείο

43 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014 κατά κατηγορία, στον τομέα του λιγνίτη, όπως ορίζεται στο στοιχείο 43α του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) 651/2014.

• β) Καταργήθηκε.

• γ) Στον τομέα του άνθρακα, όπως ο άνθρακας ορίζεται στο στοιχείο 13 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ)

αριθ. 651/2014, σχετικά με κρατικές ενισχύσεις προς τη βιομηχανία άνθρακα,

• δ) Καταργήθηκε.

• ε) Στον τομέα παραγωγής, αποθήκευσης, μεταφοράς,

διανομής και υποδομών ενέργειας, με την επιφύλαξη της περ. α’ της παρ. 4,

• στ) στον τομέα μεταφορών (και της συναφούς υποδομής), όπως ορίζεται στο στοιχείο 45 του άρθρου 2 του

Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014, κατά κατηγορία.

• ζ) στις ενισχύσεις στον τομέα των ευρυζωνικών δικτύων,

• η) στις περιφερειακές ενισχύσεις υπό μορφή καθεστώτων που στοχεύουν σε περιορισμένο αριθμό συγκεκριμένων τομέων οικονομικής δραστηριότητας, σύμφωνα

με το στοιχείο 46 του άρθρου 2 του Γ.Α.Κ., με την επιφύλαξη των καθεστώτων που αφορούν τουριστικές δραστηριότητες ή τη μεταποίηση και την εμπορία γεωργικών προϊόντων, τα οποία δεν θεωρείται ότι στοχεύουν σε συγκεκριμένους τομείς οικονομικής δραστηριότητας,

• θ) στις περιφερειακές ενισχύσεις λειτουργίας που χορηγούνται σε επιχειρήσεις των οποίων οι κύριες δραστηριότητες εμπίπτουν στον τομέα ΙΑ «Χρηματοπιστωτικές

και ασφαλιστικές δραστηριότητες» της NACE αναθεώρηση 2 ή σε επιχειρήσεις που ασκούν ενδοομιλικές δραστηριότητες και των οποίων οι κύριες δραστηριότητες εμπίπτουν στις τάξεις 70.10 «Δραστηριότητες κεντρικών γραφείων» ή 70.22 «Δραστηριότητες παροχής επιχειρηματικών συμβουλών και άλλων συμβουλών διαχείρισης» της NACE αναθεώρηση 2. Β. Με βάση την «Εθνική Ονοματολογία Οικονομικών Δραστηριοτήτων  - Κωδικ. Αριθμοί Δραστηριότητας 2008» [υπό στοιχεία 1100330/1954/ΔΜ/2008 απόφαση του Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών (Β’ 2149) και Εγκ./Πολ. 1133/2008], και με την επιφύλαξη των άρθρων 52 έως 58: -02- Δασοκομία και Υλοτομία. -05- Εξόρυξη άνθρακα και λιγνίτη. -06- Άντληση αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου. -09.1- Υποστηρικτικές δραστηριότητες για την άντληση πετρελαίου και φυσικού αερίου και -09.90.11- Υποστηρικτικές υπηρεσίες για την εξαγωγή λιθάνθρακα και εν γένει όποια δραστηριότητα σχετίζεται με τον τομέα του άνθρακα και του χάλυβα. -36- Συλλογή, επεξεργασία και παροχή νερού εκτός των υπηρεσιών αφαλάτωσης θαλασσινού νερού αποκλειστικά με χρήση Α.Π.Ε.. -41- Κατασκευές κτιρίων. -42- Έργα πολιτικού μηχανικού. -43- Εξειδικευμένες κατασκευαστικές δραστηριότητες. -45- Χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών. -46- Χονδρικό εμπόριο, με την επιφύλαξη της περ. ζ) της παρ. 4. -47- Λιανικό εμπόριο. -49- Χερσαίες μεταφορές και μεταφορές μέσω αγωγών. -52- Αποθήκευση και υποστηρικτικές προς τη μεταφορά δραστηριότητες, με την επιφύλαξη της περ. β) της παρ. 4. -55- Καταλύματα, με την επιφύλαξη της περ. γ) της παρ. 4. -65- Ασφαλιστικά, αντασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά ταμεία. -66- Δραστηριότητες συναφείς προς τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τις ασφαλιστικές δραστηριότητες. -68- Διαχείριση ακίνητης περιουσίας, με την επιφύλαξη της περ. ι’ της παρ. 4. -69- Νομικές και λογιστικές δραστηριότητες. -70- Δραστηριότητες κεντρικών γραφείων - δραστηριότητες παροχής συμβουλών διαχείρισης. -71- Αρχιτεκτονικές δραστηριότητες και δραστηριότητες μηχανικών - με την επιφύλαξη της περ κ) της παρ. 4. -73- Διαφήμιση και έρευνα αγοράς. -75- Κτηνιατρικές δραστηριότητες. -77- Δραστηριότητες ενοικίασης και εκμίσθωσης. -78- Δραστηριότητες απασχόλησης. -79- Δραστηριότητες ταξιδιωτικών πρακτορείων, γραφείων οργανωμένων ταξιδίων και υπηρεσιών κρατήσεων και συναφείς δραστηριότητες. -80- Δραστηριότητες παροχής προστασίας και έρευνας. -81- Δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών σε κτίρια και εξωτερικούς χώρους. -82- Διοικητικές δραστηριότητες γραφείου, γραμματειακή υποστήριξη και άλλες δραστηριότητες παροχής υποστήριξης προς τις επιχειρήσεις. -84- Δημόσια διοίκηση και άμυνα - υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση. -85- Εκπαίδευση. -86- Δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας, εξαιρούμενων των επενδυτικών σχεδίων τουρισμού υγείας και ιατρικού τουρισμού, με την επιφύλαξη της περ. ε) της παρ. 4. -87- Δραστηριότητες βοήθειας με παροχή καταλύματος, εξαιρούμενων των επενδυτικών σχεδίων τουρισμού υγείας και ιατρικού τουρισμού, με την επιφύλαξη της περ. ε) της παρ. 4. -88- Δραστηριότητες κοινωνικής μέριμνας χωρίς παροχή καταλύματος. -90- Δημιουργικές δραστηριότητες, τέχνες και διασκέδαση. -91- Δραστηριότητες βιβλιοθηκών, αρχειοφυλακείων, μουσείων και λοιπές πολιτιστικές δραστηριότητες, με την επιφύλαξη της παρ. 3. -92- Τυχερά παιχνίδια και στοιχήματα. -93- Αθλητικές δραστηριότητες και δραστηριότητες διασκέδασης και ψυχαγωγίας, με την επιφύλαξη της υποπερ. ζζ’ της περ. γ’ και της περ. στ’ της παρ. 4. -94- Δραστηριότητες οργανώσεων. -95- Επισκευή ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδών ατομικής ή οικιακής χρήσης. -96- Άλλες δραστηριότητες παροχής προσωπικών υπηρεσιών, με την επιφύλαξη της υποπερ. ζζ’ της περ. γ) και της περ. η) της παρ. 4. -97- Δραστηριότητες νοικοκυριών ως εργοδοτών οικιακού προσωπικού. -98- Δραστηριότητες ιδιωτικών νοικοκυριών, που αφορούν στην παραγωγή μη διακριτών αγαθών και υπηρεσιών για ίδια χρήση. -99- Δραστηριότητες εξωχώριων οργανισμών και φορέων.

• αα) μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών εγκατεστημένης ισχύος μέχρι 15 MW, σύμφωνα με το άρθρο 41 του

Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014 και τον ν. 3468/2006 (Α’ 129),

• αβ) μονάδων συμπαραγωγής ενέργειας υψηλής απόδοσης από Α.Π.Ε., σύμφωνα με το άρθρο 41 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014,

• αγ) υβριδικών σταθμών Α.Π.Ε. στο Ηλεκτρικό Σύστημα

της Κρήτης, οι οποίοι πρόκειται να τεθούν σε δοκιμαστική λειτουργία έως την ολοκλήρωση και ηλέκτριση του έργου της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής, καθώς και στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά (ΜΔΝ), σύμφωνα με το άρθρο 41 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 651/2014,

• αδ) παραγωγής θερμότητας και ψύξης από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σύμφωνα με το άρθρο 41 του

Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014,

• αε) ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης, σύμφωνα με τον ν. 4342/2015

(Α’  143) και το άρθρο  46 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 651/2014,

• αστ) παραγωγής και αποθήκευσης βιοκαυσίμων,

βιορευστών, βιοαερίου (συμπεριλαμβανομένου του βιομεθανίου) και καυσίμων βιομάζας σύμφωνα με το άρθρο 41 του Κανονισμού (ΕΚ) 651/2014.

• β) Στον τομέα των υποστηρικτικών προς τη μεταφορά

δραστηριοτήτων κατ’ εξαίρεση ενισχύονται οι κλάδοι:

• βα) 52.22.11.05 [Υπηρεσίες τουριστικών λιμανιών (μαρίνων)],

• ββ) 52.22.11.06 (Υπηρεσίες λειτουργίας υδατοδρομίων) και,

• βγ) 52.29.19.03 [Υπηρεσίες μεταφοράς με διαχείριση

της αλυσίδας εφοδιασμού προς τρίτους (logistics)].

• βδ) 52.21.24.00 [Υπηρεσίες χώρων στάθμευσης]. Ενισχύονται κατ’ εξαίρεση επενδυτικά σχέδια για την ίδρυση

ή επέκταση δημόσιας χρήσης κλειστών σταθμών ιδιωτικής χρήσεως επιβατηγών αυτοκινήτων χωρητικότητας σαράντα (40) τουλάχιστον θέσεων, επιπλέον εκείνων που επιβάλλει ο Οικοδομικός Κανονισμός για την κάλυψη των μόνιμων αναγκών που προκύπτουν από τις χρήσεις του κτιρίου, εφόσον καταρτίζονται από επιχειρήσεις εκμετάλλευσης δημοσίας χρήσεως, υπέργειων ή υπόγειων σταθμών αυτοκινήτων.

• βε) 52.21.26.01 (Υπηρεσίες επαναφόρτισης Συσσωρευτών Ηλεκτρικών Οχημάτων), για επενδυτικά σχέδια

• γ) Στον τομέα του τουρισμού, κατ’ εξαίρεση υπάγονται

στα καθεστώτα ενισχύσεων επενδυτικά σχέδια:

• γα) ίδρυσης ή επέκτασης ξενοδοχειακών μονάδων

τεσσάρων (4) τουλάχιστον αστέρων,

• γβ) εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης μορφής ξενοδοχειακών μονάδων που ανήκουν ή αναβαθμίζονται σε

κατηγορία τριών (3) τουλάχιστον αστέρων, αφού παρέλθει πενταετία από την έναρξη λειτουργίας της μονάδας ή από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της προηγούμενης επένδυσης εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης μορφής της μονάδας, καθώς και εκσυγχρονισμού μη κύριων τουριστικών καταλυμάτων, εφόσον αναβαθμίζονται σε κατηγορία τριών (3) τουλάχιστον αστέρων,

• γγ) επέκτασης και εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης

μορφής ξενοδοχειακών μονάδων που έχουν διακόψει τη λειτουργία τους, με την προϋπόθεση ότι στο διάστημα διακοπής δεν έχει γίνει αλλαγή χρήσης του κτιρίου και ότι, μέσω της επέκτασης ή του εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης μορφής, αναβαθμίζονται σε κατηγορία τεσσάρων (4) τουλάχιστον αστέρων,

• γδ) ίδρυσης, επέκτασης και εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης μορφής Τουριστικών Οργανωμένων Κατασκηνώσεων (camping), τα οποία ανήκουν ή αναβαθμίζονται σε κατηγορία τριών (3) τουλάχιστον αστέρων και

glamping,

• γε) ίδρυσης και εκσυγχρονισμού ολοκληρωμένης μορφής ξενοδοχειακών μονάδων εντός χαρακτηρισμένων

παραδοσιακών ή διατηρητέων κτιρίων, τα οποία ανήκουν ή αναβαθμίζονται σε κατηγορία τριών (3) τουλάχιστον αστέρων,

• γστ) σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων, όπως ορίζονται στον ν. 4276/2014 (Α’ 155), εκτός του μέρους αυτών

που αφορά σε προς μεταβίβαση ή μακροχρόνια μίσθωση κτίρια και εγκαταστάσεις και με την προϋπόθεση ότι κατατίθενται ως ενιαία επενδυτικά σχέδια,

• γζ) εγκαταστάσεων Ειδικής Τουριστικής Υποδομής,

όπως συνεδριακά κέντρα, γήπεδα γκολφ, τουριστικοί λιμένες, χιονοδρομικά κέντρα, θεματικά πάρκα, εγκαταστάσεις ιαματικού τουρισμού, όπως μονάδες ιαματικής θεραπείας, κέντρα ιαματικού τουρισμού θερμαλισμού, κέντρα θαλασσοθεραπείας, κέντρα αναζωογόνησης (spa), κέντρα προπονητικού αθλητικού τουρισμού, ορειβατικά καταφύγια και αυτοκινητοδρόμια, όπως αυτές ορίζονται στον ν. 4276/2014,

• γη) εγκαταστάσεων αγροτουρισμού ή οινοτουρισμού

ή γεωτουρισμού,

• γθ) ξενοδοχείων συνιδιοκτησίας (condo hotels), όπως

ορίζονται στον ν. 4276/2014, υπό την προϋπόθεση ότι η μεταβίβαση ή η μακροχρόνια μίσθωση ενισχυόμενων τμημάτων αυτών λαμβάνει χώρα μετά από τη λήξη της τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων του φορέα της επένδυσης, με την επιφύλαξη του άρθρου 21 του παρόντος,

• γι) ίδρυση και εκσυγχρονισμό μη κύριων τουριστικών καταλυμάτων, εφόσον: α) φέρουν διακριτικό τίτλο

«ξενώνας φιλοξενίας», β) υλοποιούνται εντός παραδοσιακών οικισμών σε μια από τις ακόλουθες περιοχές: i) ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που συνιστούν μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας, ii) περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα, iii) νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων εκατό (3.100) κατοίκων, γ) κατατάσσονται σε κατηγορία πέντε (5) κλειδιών, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 12868/2018 (Β’ 3119) απόφαση του Υπουργού Τουρισμού και δ) διατηρούν ελάχιστο αριθμό είκοσι (20) ενοικιαζόμενων δωματίων,

• για) εγκαταστάσεων καταδυτικού τουρισμού.

• δ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης

και Τουρισμού και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών, η οποία δεν μπορεί να τροποποιηθεί πριν από την παρέλευση διετίας από την έκδοσή της, δύνανται να καθορίζονται περιοχές της Επικράτειας, οι οποίες εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής μιας ή περισσότερων υποπεριπτώσεων της περ. γ) ή και από είδη ενισχύσεων των καθεστώτων των υποκεφαλαίων Θ και Ι του Μέρους Β’.

• ε) Στον τομέα της ανθρώπινης υγείας και της κοινωνικής μέριμνας κατ’ εξαίρεση ενισχύονται τα επενδυτικά

σχέδια για τη δημιουργία κέντρων αποθεραπείας και αποκατάστασης, όπως αυτά καθορίζονται με το άρθρο 10 του ν. 2072/1992 (Α’ 125) και επενδυτικά σχέδια για την παροχή Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης Ατόμων με Αναπηρία, σύμφωνα με το άρθρο 30 του ίδιου νόμου. Ομοίως, κατ’ εξαίρεση ενισχύονται τα επενδυτικά σχέδια για την παροχή υπηρεσιών οίκων ευγηρίας - ΚΑΔ 87.30.11.01.

• στ) Στον τομέα των αθλητικών δραστηριοτήτων και

δραστηριοτήτων διασκέδασης και ψυχαγωγίας κατ’ εξαίρεση ενισχύονται οι κάτωθι κωδικοί αριθμοί δραστηριότητας (ΚΑΔ) του ΚΑΔ 93:

• στα) 93.11.10.01 Υπηρεσίες γηπέδων (4x4, 5x5 κ.λπ.)

ποδοσφαίρου, καλαθοσφαίρισης, αντισφαίρισης κ.λπ., και

• στβ) 93.11.10.03 Υπηρεσίες κολυμβητηρίου (πισίνας).

• ζ) Στον τομέα του χονδρικού εμπορίου κατ’ εξαίρεση

ενισχύονται τα επενδυτικά σχέδια των ΚΑΔ 46.71.12.05, 46.71.13.14 και 46.71.13.16 που υλοποιούνται στα νησιά, για τη δημιουργία εγκαταστάσεων αποθήκευσης. Ομοίως, κατ’ εξαίρεση ενισχύονται επενδυτικά σχέδια του ΚΑΔ 46.46 - Χονδρικό Εμπόριο Φαρμακευτικών Προϊόντων μόνο για το καθεστώς ενισχύσεων «Επιχειρηματική Εξωστρέφεια».

• η) Στον τομέα των άλλων δραστηριοτήτων παροχής

προσωπικών υπηρεσιών κατ’ εξαίρεση ενισχύονται τα επενδυτικά σχέδια των ΚΑΔ 96.01.19.02: Υπηρεσίες Μηχανικών Πλυντηρίων και 96.01.13.01: Υπηρεσίες Σιδερωτηρίου Ρούχων.

• θ) Στον τομέα ενημέρωσης και επικοινωνίας ενισχύεται

η δημιουργία μόνιμων εγκαταστάσεων «studios» για την παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών, βίντεο, τηλεοπτικών προγραμμάτων και ηχογραφήσεων.

• ι) Στον τομέα διαχείρισης ακίνητης περιουσίας κατ’

εξαίρεση ενισχύονται τα επενδυτικά σχέδια του ΚΑΔ και υλοποιούνται σε έκταση άνω των τριακοσίων (300) στρεμμάτων, μόνο για τα καθεστώτα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» και «Επιχειρηματικότητα 360ο».

• ια) Στον τομέα των δραστηριοτήτων μηχανικών κατ’

εξαίρεση ενισχύονται τα επενδυτικά σχέδια του ΚΑΔ 71.20 για επιχειρήσεις τεχνικών δοκιμών και αναλύσεων, μόνο για το καθεστώς «Έρευνα και Εφαρμοσμένη Καινοτομία».».

Άρθρο 91

Επιλέξιμες δαπάνες εκτός περιφερειακών ενισχύσεων - Τροποποίηση Παραρτήματος Β’ ν. 4887/2022 Στο Παράρτημα Β’ του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο τέλος του εισαγωγικού εδαφίου, προστίθενται οι λέξεις «των ειδικότερων προϋποθέσεων που τίθενται στα αντίστοιχα άρθρα του Γ.Α.Κ. και στο Κεφάλαιο Ι αυτού», β) η υποπαρ. 3 της παρ. 1 καταργείται, γ) η υποπαρ. 2 της παρ. 2 καταργείται, δ) στην παρ. 3: δα) η υποπαρ. 1 αντικαθίσταται, δβ) στην υποπαρ. 2 μετά από τις λέξεις «σε ποσοστό έως» προστίθενται οι λέξεις «εκατό τοις εκατό (100%) για βασική έρευνα», δγ) η υποπαρ. 3 καταργείται,

• ε) στην παρ. 4, η υποπαρ. 3 καταργείται, στ) στην παρ. 5:

• στα) στην υποπαρ. 1: i) στην περ. γ’, μετά από τις λέξεις

«δαπάνες για» προστίθενται οι λέξεις «έρευνα επί συμβάσει», ii) στην περ. δ’, οι λέξεις «που είναι απαραίτητα για την υλοποίηση του έργου» αντικαθίστανται από τις λέξεις «που είναι άμεσο αποτέλεσμα του έργου», στβ) η υποπαρ. 3 καταργείται, ζ) στην παρ. 6: ζα) η υποπαρ. 1 αντικαθίσταται, ζβ) στην υποπαρ. 2 προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο, ζγ) το τελευταίο εδάφιο της υποπαρ. 3 καταργείται, η) στην παρ. 7: ηα) στο εισαγωγικό εδάφιο, μετά από τις λέξεις «ενεργειακής απόδοσης» προστίθενται οι λέξεις «εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια», ηβ) στην υποπαρ. 1: i) το τρίτο εδάφιο αντικαθίσταται, ii) προστίθεται τέταρτο εδάφιο, ηγ) η υποπαρ. 3 καταργείται, θ) στην παρ. 8: θα) στο εισαγωγικό εδάφιο, οι λέξεις «άρθρο 40 ΓΑΚ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «άρθρο 41 ΓΑΚ», θβ) στην υποπαρ. 1: i) στο πρώτο εδάφιο διαγράφεται η λέξη «μόνο», ii) το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται, iii) το τρίτο εδάφιο καταργείται, θγ) η υποπαρ. 2 αντικαθίσταται, θδ) η υποπαρ. 3 καταργείται,

• ι) στην παρ. 9: ια) οι υποπαρ. 1 και 2 αντικαθίστανται,

• ιβ) η υποπαρ. 3 καταργείται, ια) στην παρ. 10: ιαα) στο

εισαγωγικό εδάφιο, οι λέξεις «και τηλεψύξης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «και/ή τηλεψύξης», ιαβ) η υποπαρ. 1 αντικαθίσταται, ιαγ) στην υποπαρ. 2: i) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «σαράντα πέντε τοις εκατό (45%)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τριάντα τοις εκατό (30%)», ii) το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται, iii) τα τρίτο, τέταρτο και πέμπτο εδάφια καταργούνται, ιαδ) η υποπαρ. 3 καταργείται, ιβ) στην παρ. 11: ιβα) το εισαγωγικό εδάφιο αντικαθίσταται, ιββ) οι υποπαρ. 1 και 2 αντικαθίστανται,

• ιβγ) η υποπαρ. 3 καταργείται, ιγ) στην παρ. 12: ιγα) στο εισαγωγικό εδάφιο, οι λέξεις «ανακύκλωση για επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων» αντικαθίστανται από τις λέξεις

«την αποδοτική χρήση των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς μία κυκλική οικονομία», ιγβ) η υποπαρ. 1 αντικαθίσταται, ιγγ) στην υποπαρ. 2: i) οι λέξεις «τριάντα πέντε τοις εκατό (35%)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «σαράντα τοις εκατό (40%)», ii) το τέταρτο εδάφιο καταργείται, ιγδ) η υποπαρ. 3 καταργείται, ιδ) στην παρ. 13: ιδα) στην περ. β’ της υποπαρ. 1: i) στο πρώτο εδάφιο, μετά από τις λέξεις «έξοδα μετακίνησης» προστίθενται οι λέξεις «έξοδα διαμονής», ii) το δεύτερο εδάφιο καταργείται, ιδβ) η υποπαρ. 3 καταργείται, ιε) στην παρ. 14 η υποπαρ. 3 καταργείται, ιστ) στην υποπαρ. Δ’ της παρ. 15: ιστα) η περ. γ’ καταργείται, ιστβ) προστίθεται νέο τελευταίο εδάφιο και το Παράρτημα Β’ διαμορφώνεται ως εξής: «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β’ ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΚΤΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ Το παρόν περιλαμβάνει τις δαπάνες που μπορούν να ενισχυθούν συμπληρωματικά προς τις περιφερειακές ενισχύσεις, με την επιφύλαξη των ειδικότερων προϋποθέσεων που τίθενται στα αντίστοιχα άρθρα του Γ.Α.Κ. και στο Κεφάλαιο Ι αυτού.

• α) δαπάνες προσωπικού: ερευνητές, τεχνικοί και λοιπό

υποστηρικτικό προσωπικό στον βαθμό που απασχολούνται στο έργο,

• β) δαπάνες οργάνων και εξοπλισμού, στον βαθμό και

για όσο χρόνο χρησιμοποιούνται για το έργο. Αν τα όρ μόνον οι δαπάνες απόσβεσης που αντιστοιχούν στη διάρκεια του έργου, οι οποίες υπολογίζονται με βάση τις γενικά αποδεκτές λογιστικές αρχές,

• γ) δαπάνες για κτίρια και γήπεδα, στον βαθμό και για

όσον χρόνο χρησιμοποιούνται για το έργο. Όσον αφορά τα κτίρια, επιλέξιμες θεωρούνται μόνον οι δαπάνες απόσβεσης που αντιστοιχούν στη διάρκεια του έργου, οι οποίες υπολογίζονται με βάση τις γενικά αποδεκτές λογιστικές αρχές. Για τα γήπεδα, είναι επιλέξιμες οι δαπάνες εμπορικής μεταβίβασης ή οι όντως καταβληθείσες κεφαλαιουχικές δαπάνες,

• δ) δαπάνες για έρευνα επί συμβάσει, γνώσεις και διπλώματα ευρεσιτεχνίας που αγοράστηκαν ή ελήφθησαν

με άδεια εκμετάλλευσης από εξωτερικές πηγές με τήρηση της αρχής των ίσων αποστάσεων, καθώς και δαπάνες για συμβουλευτικές και ισοδύναμες υπηρεσίες χρησιμοποιούμενες αποκλειστικά για το έργο,

• ε) πρόσθετα γενικά έξοδα και λοιπές λειτουργικές

δαπάνες, συμπεριλαμβανομένου του κόστους υλικών, εφοδίων και συναφών προϊόντων, που είναι άμεσο αποτέλεσμα του έργου. Με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 7, οι εν λόγω δαπάνες των έργων έρευνας και ανάπτυξης μπορούν εναλλακτικά να υπολογίζονται με βάση απλουστευμένη επιλογή κόστους που λαμβάνει τη μορφή κατ’ αποκοπή ποσοστού έως και είκοσι τοις εκατό (20%), το οποίο εφαρμόζεται στις συνολικές επιλέξιμες δαπάνες των έργων έρευνας και ανάπτυξης που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ). Στην περίπτωση του προηγούμενου εδαφίου, οι δαπάνες των έργων έρευνας και ανάπτυξης που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των έμμεσων δαπανών καθορίζονται με βάση τις συνήθεις λογιστικές πρακτικές και περιλαμβάνουν μόνο τις επιλέξιμες δαπάνες έργων έρευνας και ανάπτυξης που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ).

• α) αν το αντιπαράδειγμα συνίσταται στην πραγματοποίηση λιγότερο φιλικής προς το περιβάλλον επένδυσης

που αντιστοιχεί στη συνήθη εμπορική πρακτική στον συγκεκριμένο τομέα ή στο πλαίσιο της συγκεκριμένης δραστηριότητας, οι επιλέξιμες δαπάνες συνίστανται στη διαφορά μεταξύ του κόστους της επένδυσης για την οποία χορηγείται κρατική ενίσχυση και του κόστους της λιγότερο φιλικής προς το περιβάλλον επένδυσης,

• β) αν το αντιπαράδειγμα συνίσταται στην πραγματοποίηση της ίδιας επένδυσης σε μεταγενέστερη χρονική

στιγμή, οι επιλέξιμες δαπάνες συνίστανται στη διαφορά μεταξύ του κόστους της επένδυσης για την οποία χορηγείται κρατική ενίσχυση και της καθαρής παρούσας αξίας του κόστους της μεταγενέστερης επένδυσης, με αναγωγή κατά τον χρόνο κατά τον οποίο θα πραγματοποιούνταν η ενισχυόμενη επένδυση,

• γ) αν το αντιπαράδειγμα συνίσταται στη διατήρηση

των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και εξοπλισμού σε λειτουργία, οι επιλέξιμες δαπάνες συνίστανται στη διαφορά μεταξύ του κόστους της επένδυσης για την οποία χορηγείται κρατική ενίσχυση και της καθαρής παρούσας αξίας των επενδύσεων στη συντήρηση, επισκευή και εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και εξοπλισμού, με αναγωγή κατά τον χρόνο κατά τον οποίο θα πραγματοποιούνταν η ενισχυόμενη επένδυση,

• δ) στην περίπτωση εξοπλισμού που αποτελεί αντικείμενο σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης, οι επιλέξιμες δαπάνες συνίστανται στη διαφορά, από άποψη

καθαρής παρούσας αξίας, μεταξύ της μίσθωσης του εξοπλισμού για τον οποίο χορηγείται κρατική ενίσχυση και της μίσθωσης του λιγότερο φιλικού προς το περιβάλλον εξοπλισμού που θα μισθωνόταν εάν δεν είχε χορηγηθεί η ενίσχυση· το κόστος μίσθωσης δεν περιλαμβάνει δαπάνες που σχετίζονται με τη λειτουργία του εξοπλισμού ή της εγκατάστασης (κόστος καυσίμων, ασφάλιση, συντήρηση, άλλα αναλώσιμα), ανεξάρτητα από το αν καλύπτονται από τη σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης. Για τα στοιχεία α) έως δ), το αντιπαράδειγμα αντιστοιχεί σε επένδυση με συγκρίσιμη παραγωγική ικανότητα και διάρκεια που συμμορφώνεται με τα ήδη ισχύοντα ενωσιακά πρότυπα. Το αντιπαράδειγμα πρέπει να είναι αξιόπιστο υπό το πρίσμα των νομικών απαιτήσεων, των συνθηκών της αγοράς και των κινήτρων που παρέχει το σύστημα εμπορίας εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν η επένδυση για την οποία χορηγείται κρατική ενίσχυση συνίσταται στην εγκατάσταση πρόσθετου κατασκευαστικού στοιχείου σε ήδη υφιστάμενη εγκατάσταση, για την οποία δεν υπάρχει λιγότερο φιλικό προς το περιβάλλον αντιπαράδειγμα όσον αφορά την επένδυση, επιλέξιμες δαπάνες είναι οι συνολικές επενδυτικές δαπάνες. Αν η επένδυση για την οποία χορηγείται κρατική ενίσχυση συνίσταται στην κατασκευή ειδικής υποδομής, όπως αναφέρεται στο άρθρο 2 του Γ.Α.Κ., για υδρογόνο κατά την έννοια της παρ. 1β του άρθρου 36 του Γ.Α.Κ., απορριπτόμενη θερμότητα ή διοξείδιο του άνθρακα (CO2), τα οποία είναι απαραίτητα για να καταστεί δυνατή η αύξηση του επιπέδου περιβαλλοντικής προστασίας όπως αναφέρεται στις παρ. 2 και 2α του άρθρου 36 του Γ.Α.Κ. επιλέξιμες δαπάνες είναι οι συνολικές επενδυτικές δαπάνες. Οι δαπάνες για την κατασκευή ή την αναβάθμιση εγκαταστάσεων αποθήκευσης, με εξαίρεση τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης ανανεώσιμου υδρογόνου και υδρογόνου που καλύπτεται από την παρ. 1β του άρθρου 36 Γ.Α.Κ., δεν είναι επιλέξιμες. Οι δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος δεν είναι επιλέξιμες.

• α) το σαράντα πέντε τοις εκατό (45%) των επιλέξιμων

δαπανών για επενδύσεις στην παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των αντλιών θερμότητας που συμμορφώνονται με το παράρτημα VII της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (L 328), του ανανεώσιμου υδρογόνου και της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

• β) το τριάντα τοις εκατό (30%) των επιλέξιμων δαπανών για κάθε άλλη επένδυση που καλύπτεται από το

άρθρο 41 του Γ.Α.Κ. Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξηθεί κατά είκοσι (20) ποσοστιαίες μονάδες, για ενισχύσεις που χορηγούνται σε μικρές επιχειρήσεις, και κατά δέκα (10) ποσοστιαίες μονάδες, για ενισχύσεις που χορηγούνται σε μεσαίες επιχειρήσεις.

• α) το σαράντα πέντε τοις εκατό (45%) των επιλέξιμων

δαπανών για επενδύσεις στην παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των αντλιών θερμότητας που συμμορφώνονται με το παράρτημα VII της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001, του ανανεώσιμου υδρογόνου και της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

• β) το τριάντα τοις εκατό (30%) των επιλέξιμων δαπανών για κάθε άλλη επένδυση που καλύπτεται από το

άρθρο 41 Γ.Α.Κ.. Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξηθεί κατά είκοσι (20) ποσοστιαίες μονάδες για ενισχύσεις που χορηγούνται σε μικρές επιχειρήσεις και κατά δέκα (10) ποσοστιαίες μονάδες για ενισχύσεις που χορηγούνται σε μεσαίες επιχειρήσεις.

• α) το εκατό τοις εκατό (100%) των επιλέξιμων δαπανών

για επενδύσεις στην εξυγίανση περιβαλλοντικής ζημίας ή την αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οικοσυστημάτων,

• β) το εβδομήντα τοις εκατό (70%) των επιλέξιμων δαπανών για επενδύσεις στην προστασία ή επαναφορά

της βιοποικιλότητας και σε λύσεις που βασίζονται στη φύση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό της.

• α) αντιπαράδειγμα που συνίσταται σε συγκρίσιμη

επένδυση η οποία θα μπορούσε αξιόπιστα να πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο νέας ή προϋπάρχουσας παραγωγικής διαδικασίας χωρίς ενίσχυση και η οποία δεν επιτυγχάνει το ίδιο επίπεδο αποδοτικής χρήσης των πόρων,

• β) αντιπαράδειγμα που συνίσταται σε επεξεργασία των

αποβλήτων με βάση μέθοδο επεξεργασίας που βρίσκεται χαμηλότερα στην τάξη προτεραιότητας την οποία καθιερώνει η ιεράρχηση των αποβλήτων που αναφέρεται στην παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4819/2021 (Α’ 129) ή σε επεξεργασία των αποβλήτων, άλλων προϊόντων, υλικών ή ουσιών με λιγότερο αποδοτικό τρόπο ως προς τη χρήση των πόρων,

• γ) αντιπαράδειγμα που συνίσταται σε συγκρίσιμη

επένδυση σε συμβατική διαδικασία παραγωγής που χρησιμοποιεί πρωτογενείς πρώτες ύλες ή υλικό τροφοδοσίας, εάν το ληφθέν δευτερογενές (επαναχρησιμοποιούμενο ή ανακτημένο) προϊόν μπορεί να υποκατασταθεί από τεχνική και οικονομική άποψη από το πρωτογενές προϊόν. Για τα στοιχεία α) και γ), το αντιπαράδειγμα αντιστοιχεί σε επένδυση με συγκρίσιμη παραγωγική ικανότητα και διάρκεια που συμμορφώνεται με τα ήδη ισχύοντα ενωσιακά πρότυπα. Το αντιπαράδειγμα πρέπει να είναι αξιόπιστο υπό το πρίσμα των νομικών απαιτήσεων, των συνθηκών της αγοράς και των κινήτρων. Αν η επένδυση συνίσταται στην εγκατάσταση πρόσθετου κατασκευαστικού στοιχείου σε ήδη υφιστάμενη εγκατάσταση, για την οποία δεν υπάρχει λιγότερο φιλικό προς το περιβάλλον ισοδύναμο, ή όταν ο αιτών την ενίσχυση μπορεί να αποδείξει ότι δεν θα πραγματοποιηθεί επένδυση χωρίς την ενίσχυση, επιλέξιμες δαπάνες είναι οι συνολικές επενδυτικές δαπάνες.

• α) Δαπάνες προσωπικού των εκπαιδευτών, για τις ώρες

κατά τις οποίες οι εκπαιδευτές συμμετέχουν στην επαγγελματική κατάρτιση,

• β) λειτουργικές δαπάνες εκπαιδευτών και εκπαιδευόμενων που σχετίζονται άμεσα με το έργο επαγγελματικής

κατάρτισης, όπως έξοδα μετακίνησης, έξοδα διαμονής, υλικά και εφόδια που σχετίζονται άμεσα με το έργο, αποσβέσεις των υλικοτεχνικών μέσων και του εξοπλισμού, στον βαθμό που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για το έργο επαγγελματικής κατάρτισης,

• γ) δαπάνες συμβουλευτικών υπηρεσιών σε σχέση με

το έργο επαγγελματικής κατάρτισης,

• δ) δαπάνες προσωπικού των εκπαιδευομένων και γενικές έμμεσες δαπάνες, όπως διοικητικές δαπάνες, μισθώματα και γενικά έξοδα, για τις ώρες κατά τις οποίες

οι εκπαιδευόμενοι συμμετέχουν στην επαγγελματική κατάρτιση.

• α) Κατά δέκα (10) εκατοστιαίες μονάδες, εάν η επαγγελματική κατάρτιση απευθύνεται σε εργαζομένους που

είναι άτομα με αναπηρία ή σε εργαζομένους σε μειονεκτική θέση,

• β) κατά δέκα (10) εκατοστιαίες μονάδες, εάν η ενίσχυση χορηγείται σε μεσαίες επιχειρήσεις και κατά είκοσι

(20) εκατοστιαίες μονάδες, εάν χορηγείται σε μικρές επιχειρήσεις.

• α) Δαπάνες προσαρμογής του χώρου εργασίας,

• β) δαπάνες απασχόλησης προσωπικού αποκλειστικά

για τον χρόνο που διανύεται για την υποστήριξη των εργαζομένων με αναπηρία και επαγγελματικής κατάρτισης του προσωπικού αυτού, προκειμένου να βοηθηθούν οι εργαζόμενοι με αναπηρία,

• γ) δαπάνες προσαρμογής ή αγοράς εξοπλισμού, ή

αγοράς και επικύρωσης λογισμικού προς χρήση από εργαζομένους με αναπηρία, περιλαμβανομένων προσαρμοσμένων ή βοηθητικών τεχνολογικών διευκολύνσεων, οι οποίες προστίθενται σε εκείνες τις οποίες θα πραγματοποιούσε ο δικαιούχος εάν απασχολούσε εργαζομένους χωρίς αναπηρία,

• δ) δαπάνες που συνδέονται άμεσα με τη μεταφορά

των εργαζομένων με αναπηρία στον χώρο εργασίας και για δραστηριότητες που συνδέονται με την εργασία τους,

• ε) μισθολογικό κόστος για τις ώρες που αφιερώνει

στην αποκατάσταση ένας εργαζόμενος με αναπηρία,

• στ) όταν ο δικαιούχος παρέχει προστατευόμενη απασχόληση, οι δαπάνες κατασκευής, εγκατάστασης ή εκσυγχρονισμού των μονάδων παραγωγής της συγκεκριμένης επιχείρησης, καθώς και οποιεσδήποτε δαπάνες

διοίκησης και μεταφοράς, υπό την προϋπόθεση ότι οι δαπάνες αυτές απορρέουν άμεσα από την απασχόληση εργαζομένων με αναπηρία. Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το εκατό τοις εκατό (100%) των επιλέξιμων δαπανών. Δ. Πρόσθετες δαπάνες απασχόλησης εργαζομένων σε μειονεκτική θέση (άρθρο 35 Γ.Α.Κ.) Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες:

• α) Απασχόλησης προσωπικού αποκλειστικά για τον

χρόνο που διανύεται για την υποστήριξη των εργαζομένων σε μειονεκτική θέση, για περίοδο δώδεκα (12) το πολύ μηνών από την πρόσληψη εργαζομένου σε μειονεκτική θέση ή για περίοδο είκοσι τεσσάρων (24) το πολύ μηνών από την πρόσληψη εργαζομένου σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση,

• β) επαγγελματικής κατάρτισης του προσωπικού αυτού,

προκειμένου να βοηθηθούν οι εργαζόμενοι σε μειονεκτική θέση. Η παρεχόμενη υποστήριξη συνίσταται σε μέτρα για την υποστήριξη της αυτονομίας και της προσαρμογής στο περιβάλλον εργασίας του εργαζομένου σε μειονεκτική θέση, στην παρουσία συνοδού του εργαζομένου στις κοινωνικές και διοικητικές διαδικασίες, στη διευκόλυνση της επικοινωνίας με τον επιχειρηματία και στη διαχείριση των συγκρούσεων,

• γ) Καταργείται.

Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) των επιλέξιμων δαπανών.».

ΜΕΡΟΣ ΣΤ’

ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 92

Παράταση προθεσμίας θεώρησης αδειών τεχνικών επαγγελματικών δραστηριοτήτων Τροποποίηση άρθρου 145 ν. 4887/2022 Στο άρθρο 145 του ν. 4887/2022 (Α’ 16), περί θεώρησης των αδειών τεχνικών επαγγελματικών δραστηριοτήτων, οι λέξεις «παρατείνεται κατά τρία (3) έτη», όπου αυτές αναφέρονται, αντικαθίστανται από τις λέξεις «παρατείνεται κατά τέσσερα (4) έτη», και το άρθρο 145 διαμορφώνεται ως εξής: «Άρθρο 145 Θεώρηση αδειών τεχνικών επαγγελματικών δραστηριοτήτων

Άρθρο 93