Ustawa z dnia 26 października 2000 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych

Art. 1.

W ustawie z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 1 w ust. 1, w art. 2 w ust. 2 w pkt 1 i 3, w art. 15 w ust. 3 i w art. 49 w ust. 2 w pkt 1 wyrazy „badawczo-rozwojowych” zastępuje się wyrazem „rozwojowych”;

2) w art. 2 w ust. 3a i w art. 23 w ust. 1 wyrazy „prace badawczo-rozwojowe” zastępuje się wyrazami „prace rozwojowe”;

3) w art. 4:

3a. Pierwszy statut nowo utworzonej jednostce badawczo-rozwojowej oraz statut jednostce badawczo-rozwojowej powstałej w wyniku połączenia lub podziału jednostek badawczo-rozwojowych nadaje organ sprawujący nadzór nad jednostką badawczo-rozwojową. Pierwszy statut obowiązuje do czasu zatwierdzenia przez organ sprawujący nadzór statutu uchwalonego w trybie ust. 3.

4) w art. 5:

5) art. 6 otrzymuje brzmienie:

Art. 6. 1. Rada Ministrów tworzy, w drodze rozporządzenia, jednostki badawczo-rozwojowe mające międzyresortowy lub wielogałęziowy zakres działania, z uwzględnieniem przepisów art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2. 2. Właściwy minister w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw nauki oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych tworzy, w drodze rozporządzenia, inne jednostki badawczo-rozwojowe niż określone w ust. 1, z uwzględnieniem przepisów art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2.

6) art. 7 otrzymuje brzmienie:

Art. 7. 1. Jednostka badawczo-rozwojowa może być łączona, dzielona, reorganizowana, likwidowana lub przekształcona w przedsiębiorstwo państwowe albo włączona do takiego przedsiębiorstwa, jeżeli nie wykonuje zadań określonych w art. 2 ust. 2 lub zadania te wykonuje nieefektywnie albo gdy przemawiają za tym trwałe i wymierne korzyści ekonomiczne, a także gdy nie wybrano rady naukowej zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 25 ust. 1 i 2. 2. Organ, który utworzył jednostkę badawczo-rozwojową, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw nauki i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, z własnej inicjatywy po zaopiniowaniu przez radę naukową jednostki albo na wniosek dyrektora lub rady naukowej jednostki badawczo-rozwojowej, w drodze rozporządzenia, przeprowadza jej połączenie, podział, reorganizację, likwidację lub przekształcenie w przedsiębiorstwo państwowe albo włączenie do przedsiębiorstwa państwowego, po uzgodnieniu z organem założycielskim tego przedsiębiorstwa, z uwzględnieniem warunków określonych w ust. 1. 3. Jeżeli połączenie, podział, reorganizacja, likwidacja lub przekształcenie jednostki badawczo-rozwojowej jest dokonywane z inicjatywy własnej organu sprawującego nadzór nad jednostką badawczo-rozwojową lub na wniosek dyrektora, rada naukowa opiniuje ten wniosek. 4. Jeżeli organ, który utworzył jednostkę badawczo-rozwojową, już nie istnieje lub na podstawie art. 6 ustawy nie jest właściwy do utworzenia jednostki badawczo-rozwojowej, jej połączenie, podział, reorganizację, likwidację, przekształcenie w przedsiębiorstwo państwowe lub włączenie do tego przedsiębiorstwa przeprowadza, w drodze rozporządzenia, minister sprawujący nadzór nad tą jednostką badawczo-rozwojową, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw nauki oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych.

7) w art. 9:

• skreśla się wyrazy „, z zastrzeżeniem ust. 2”,

• dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:

Do pracowników tych stosuje się przepis art. 23^1^ Kodeksu pracy.

8) dodaje się art. 9a w brzmieniu:

Art. 9a. 1. Jednostka badawczo-rozwojowa, nie posiadająca statusu państwowego instytutu badawczego, w drodze rozporządzenia ministra sprawującego nad nią nadzór, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw nauki oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, może być: 1) przekształcona w instytut Polskiej Akademii Nauk - po podjęciu uchwały w tej sprawie przez Prezydium Polskiej Akademii Nauk, w trybie określonym w art. 38 ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. Nr 75, poz. 469 i Nr 141, poz. 943 oraz z 1999 r. Nr 49, poz. 484), 2) włączona do państwowej szkoły wyższej - po uzgodnieniu z właściwymi organami szkoły wyższej oraz z ministrem sprawującym nadzór nad tą szkołą, 3) włączona do instytutu Polskiej Akademii Nauk - po uzgodnieniu z dyrektorem tego instytutu oraz z Prezesem Polskiej Akademii Nauk. 2. Przekształcenie jednostki badawczo-rozwojowej w instytut Polskiej Akademii Nauk lub jej włączenie do państwowej szkoły wyższej albo do instytutu Polskiej Akademii Nauk przeprowadza organ sprawujący nadzór nad jednostką badawczo-rozwojową z własnej inicjatywy albo na wniosek dyrektora lub rady naukowej tej jednostki. 3. Wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego jednostki badawczo-rozwojowej: 1) przekształconej w instytut Polskiej Akademii Nauk lub włączonej do takiego instytutu - następuje na wniosek dyrektora instytutu Polskiej Akademii Nauk, 2) włączonej do państwowej szkoły wyższej - następuje na wniosek rektora tej szkoły. 4. Do jednostki badawczo-rozwojowej przekształconej w instytut Polskiej Akademii Nauk, włączonej do państwowej szkoły wyższej lub do instytutu Polskiej Akademii Nauk stosuje się odpowiednio przepisy art. 8 ust. 1, art. 9 oraz przepisy o łączeniu jednostek badawczo-rozwojowych.

9) w art. 10:

1. Jednostka badawczo-rozwojowa może podlegać komercjalizacji i prywatyzacji. 2. Do komercjalizacji i prywatyzacji jednostki badawczo-rozwojowej stosuje się przepisy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, z zastrzeżeniem ust. 3, 3a, 4 oraz art. 10a i 10b. 3. Komercjalizacja jednostki badawczo-rozwojowej może nastąpić na wniosek: 1) dyrektora jednostki badawczo-rozwojowej, złożony po zasięgnięciu opinii rady naukowej, 2) organu, który sprawuje nadzór nad jednostką badawczo-rozwojową, po zasięgnięciu opinii rady naukowej - złożony w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw nauki.

3a. Decyzję o prywatyzacji bezpośredniej jednostki badawczo-rozwojowej może podjąć z własnej inicjatywy albo na wniosek dyrektora jednostki badawczo-rozwojowej, złożony po zasięgnięciu opinii rady naukowej, organ, który sprawuje nadzór nad jednostką badawczo-rozwojową, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw nauki.

1. Do pracowników jednostki badawczo-rozwojowej przekształconej w spółkę handlową stosuje się art. 23^1^ Kodeksu pracy.

10) dodaje się art. 10a i 10b w brzmieniu:

Art. 10a. W spółkach powstałych w wyniku komercjalizacji jednostek badawczo-rozwojowych oraz w spółkach, w których Skarb Państwa objął akcje w wyniku prywatyzacji bezpośredniej jednostek badawczo-rozwojowych, realizujących cel, o którym mowa w art. 1, działa rada naukowa. Art. 10b. 1. Do rady naukowej spółki, o której mowa w art. 10a, należy: 1) przedkładanie władzom spółki propozycji perspektywicznych kierunków działalności naukowej, rozwojowej i wdrożeniowej, 2) przeprowadzanie postępowania o nadanie tytułu naukowego na zasadach określonych w odrębnych przepisach, 3) przeprowadzanie przewodów doktorskich i habilitacyjnych w zakresie posiadanych uprawnień, 4) opiniowanie kierunkowych planów tematycznych i finansowych spółki, 5) opiniowanie regulaminu organizacyjnego spółki, 6) opiniowanie kwalifikacji osób zatrudnionych na stanowiskach pracowników naukowych i naukowo-technicznych oraz dokonywanie okresowej oceny dorobku naukowego i technicznego tych osób. 2. Do rady naukowej spółki stosuje się art. 24 ust. 3-5 i art. 25-27.

11) w art. 11 kropkę zastępuje się przecinkiem oraz dodaje się wyrazy „uwzględniając w szczególności sposób komisyjnego ustalania stanu majątkowego i organizacyjno-prawnego jednostki, sposób uregulowania zobowiązań oraz zabezpieczenie uprawnień pracowniczych.”;

12) dodaje się rozdział 2a w brzmieniu:

Rozdział 2a Państwowy instytut badawczy Art. 12a. 1. Instytut naukowo-badawczy spełniający warunki określone w art. 3 może otrzymać status państwowego instytutu badawczego, jeżeli zaistnieje potrzeba powierzenia temu instytutowi do wykonywania w sposób ciągły zadań określonych w art. 12b. 2. Nadanie statusu państwowego instytutu badawczego może być dokonane na wniosek ministra sprawującego nadzór nad instytutem naukowo-badawczym, po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw nauki oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych. 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, należy dołączyć ocenę dotychczasowej działalności instytutu naukowo-badawczego, ze szczególnym uwzględnieniem informacji o prowadzonych badaniach naukowych i pracach rozwojowych oraz o ich wynikach, liczbie zatrudnionych pracowników i ich kwalifikacjach oraz o stanie majątkowym tego instytutu, umożliwiającym właściwą realizację zadań, o których mowa w art. 12b. 4. Państwowy instytut badawczy, na zasadzie wyłączności, używa w nazwie określenia «Państwowy Instytut Badawczy». 5. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, dokonuje nadania instytutowi naukowo-badawczemu statusu państwowego instytutu badawczego, uwzględniając w szczególności wymagania, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, oraz określając zakres zadań tego instytutu, źródła finansowania i wskazując dysponentów środków budżetowych przeznaczonych na realizację tych zadań. 6. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może dokonać pozbawienia statusu państwowego instytutu badawczego, jeżeli ustały przyczyny uzasadniające nadanie tego statusu albo gdy instytut nie wykonuje powierzonych mu zadań. Art. 12b. 1. Do zadań państwowego instytutu badawczego należy wykonywanie: 1) zadań określonych w art. 2 ust. 2 oraz 2) zadań szczególnie ważnych dla planowania i realizacji polityki państwa, których wykonanie jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, obronności i bezpieczeństwa kraju, działania wymiaru sprawiedliwości oraz dziedzictwa narodowego, edukacji i kultury oraz jakości życia obywateli, dotyczących: a) opracowywania i opiniowania standardów w zakresie rynku pracy, ochrony pracy i zabezpieczenia społecznego, ochrony zdrowia, ochrony środowiska, gospodarki żywnościowej, gospodarki przestrzennej, gospodarki bogactwami i zasobami naturalnymi, bezpieczeństwa technicznego, energetycznego i bezpieczeństwa transportu oraz standardów produktów, procesów i usług, a także warunków przestrzegania tych standardów, b) monitoringu i zapobiegania skutkom zjawisk i wydarzeń mogących stwarzać zagrożenie publiczne, w tym zapobiegania skutkom katastrof naturalnych lub technicznych, noszących znamiona klęski żywiołowej. 2. Zakres zadań państwowego instytutu badawczego, o których mowa w ust. 1 pkt 2, ustala Rada Ministrów w wieloletnich programach, ustanawianych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, poz. 1014, z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 49, poz. 485, Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255 oraz z 2000 r. Nr 6, poz. 69, Nr 12, poz. 136, Nr 48, poz. 550 i Nr 95, poz. 1041).

13) w art. 13:

1. W przypadku likwidacji jednostki badawczo-rozwojowej, o której mowa w art. 1 ust. 1, jej majątek, po zaspokojeniu wierzytelności, staje się własnością Skarbu Państwa, a o jego przeznaczeniu decyduje organ sprawujący nadzór nad tą jednostką badawczo-rozwojową, po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Nie zaspokojone zobowiązania likwidowanej jednostki badawczo-rozwojowej obciążają Skarb Państwa. 4. Jednostka badawczo-rozwojowa może zbywać środki trwałe, stosując przepisy dotyczące państwowych osób prawnych.

1. Sprawozdanie finansowe jednostki badawczo-rozwojowej zatwierdza organ sprawujący nadzór nad tą jednostką.

14) w art. 14:

1. Państwowy instytut badawczy otrzymuje dotację celową na dofinansowywanie realizacji zadań, o których mowa w art. 12b ust. 1 pkt 2. Wysokość dotacji jest określana w ustawie budżetowej, na wniosek właściwych dysponentów części budżetowych.

15) w art. 15:

2a. Jednostka badawczo-rozwojowa tworzy zakładowy fundusz nagród.

16) art. 17 otrzymuje brzmienie:

Art. 17. Wysokość wynagrodzenia dyrektora jednostki badawczo-rozwojowej ustala organ sprawujący nadzór nad tą jednostką.

17) art. 19 otrzymuje brzmienie:

Art. 19. Minister właściwy do spraw nauki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe warunki i sposób gospodarki finansowej jednostek badawczo-rozwojowych, w tym w szczególności określa źródła przychodów tej jednostki, fundusze tworzone przez jednostkę i sposób gospodarowania tymi funduszami.

18) w art. 21:

1. Minister właściwy do spraw nauki określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady postępowania konkursowego, uwzględniając w szczególności sposób ogłaszania konkursu, zadania komisji konkursowej, tryb postępowania tej komisji i sposób wyłaniania przez nią kandydatów na funkcje dyrektora.

19) w art. 23 w ust. 1 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:

Odwołanie nie powoduje rozwiązania stosunku pracy wobec pracownika jednostki badawczo-rozwojowej.

20) w art. 24 w ust. 2:

3) ustalanie perspektywicznych kierunków działalności naukowej, rozwojowej i wdrożeniowej jednostki badawczo-rozwojowej, z tym że w odniesieniu do państwowych instytutów badawczych wymaga to uzgodnienia z organem sprawującym nadzór nad jednostką,

8) opiniowanie kandydatów na funkcje dyrektora, zastępców dyrektora jednostki badawczo-rozwojowej, sekretarza naukowego oraz kierowników komórek organizacyjnych wskazanych w regulaminie organizacyjnym,

21) w art. 25:

• w pkt 1 wyrazy „nie więcej niż 60%” zastępuje się wyrazami „nie więcej niż 50%”,

• pkt 2 i 3 otrzymują brzmienie:

2) pracownicy badawczo-techniczni jednostki badawczo-rozwojowej zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy, w liczbie stanowiącej nie więcej niż 30% składu rady naukowej, 3) osoby spoza jednostki badawczo-rozwojowej posiadające tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego, a także osoby wyróżniające się zasobem wiedzy i praktycznym dorobkiem w dziedzinie objętej zakresem działania jednostki badawczo-rozwojowej, w liczbie stanowiącej nie mniej niż 20% i nie więcej niż 50% składu rady naukowej.

4a. Członkowie rady naukowej zatrudnieni poza jednostką są obowiązani do nieujawniania uzyskanych informacji, stanowiących tajemnicę jednostki badawczo-rozwojowej w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

22) w art. 28 dodaje się ust. 5 i 6 w brzmieniu:

1. W razie stwierdzenia, że decyzja dyrektora jednostki badawczo-rozwojowej lub zaniechanie podjęcia decyzji spowodowało stratę finansową, organ sprawujący nadzór nad tą jednostką może ustalić odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie pracy. 6. Przepis ust. 5 nie wyklucza zastosowania przepisów dotyczących odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

23) w art. 29: