Ustawa z dnia 23 sierpnia 2001 r. o środkach żywienia zwierząt
Art. 1.
Ustawa określa:
1) zasady wytwarzania i stosowania następujących środków żywienia zwierząt: pasz, dodatków paszowych i premiksów oraz obrotu nimi,
2) zasady sprawowania nadzoru przez Inspekcję Weterynaryjną i Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w zakresie, o którym mowa w pkt 1,
3) wymagania co do jakości środków żywienia zwierząt w zakresie, o którym mowa w pkt 1.
Ustawa nie narusza przepisów dotyczących organizmów genetycznie zmodyfikowanych, zwanych dalej „GMO”, w tym zwłaszcza przepisów o wprowadzaniu do obrotu produktów GMO oraz ich oznakowaniu.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) środki żywienia zwierząt - pasze, dodatki paszowe i premiksy,
2) pasze - materiały paszowe i mieszanki paszowe,
3) materiały paszowe - produkty pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego w stanie naturalnym, świeże lub konserwowane albo przetworzone, oraz inne substancje organiczne, a także substancje nieorganiczne, przeznaczone do bezpośredniego żywienia zwierząt lub do sporządzania mieszanek paszowych albo premiksów,
4) dodatki paszowe - substancje przetworzone lub nieprzetworzone oraz ich mieszaniny dodawane do pasz w celu:
poprawy cech materiałów paszowych, mieszanek paszowych lub środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego,
zaspokojenia potrzeb żywieniowych zwierząt lub poprawienia cech użytkowych zwierząt w wyniku wpływu na florę żołądkowo-jelitową lub na strawność paszy,
wprowadzenia składników pokarmowych umożliwiających osiągnięcie szczególnych celów żywieniowych lub zaspokojenie szczególnych potrzeb żywieniowych w danym okresie,
zapobiegania szkodliwemu wpływowi odchodów zwierzęcych na środowisko lub zmniejszenia tego wpływu,
5) premiks - mieszaninę dodatków paszowych lub mieszaninę jednego lub więcej dodatków paszowych z materiałem paszowym, przeznaczoną do wytwarzania pasz,
6) mieszanki paszowe - mieszaniny:
materiałów paszowych bez zawartości albo z zawartością dodatku paszowego lub premiksu,
materiału paszowego z dodatkiem paszowym lub premiksem,
7) mieszanka paszowa pełnoporcjowa - mieszankę paszową przeznaczoną do bezpośredniego żywienia zwierząt, o składzie wystarczającym do zapewnienia składników pokarmowych niezbędnych do zaspokojenia dziennych potrzeb żywieniowych zwierząt danego gatunku, w określonym wieku lub użytkowanych w określony sposób,
8) mieszanka paszowa uzupełniająca - mieszankę paszową przeznaczoną do stosowania wraz z innymi paszami, zawierającą składniki pokarmowe lub dodatki paszowe w ilości mniejszej lub większej niż wymagana w odniesieniu do mieszanki paszowej pełnoporcjowej,
9) mieszanka paszowa dietetyczna - mieszankę paszową zaspokajającą szczególne potrzeby żywieniowe, która ze względu na specjalny skład fizykochemiczny lub sposób przygotowania różni się od powszechnie stosowanych mieszanek paszowych i przeznaczona jest dla zwierząt:
u których procesy trawienia i metabolizmu są tymczasowo zakłócone lub uległy nieodwracalnym zmianom,
dla których ze względu na stan fizjologiczny wskazane jest kontrolowanie spożycia określonych substancji w paszach,
10) jakość środka żywienia zwierząt - ogół cech i kryteriów, za pomocą których charakteryzuje się środki żywienia zwierząt pod względem ich wartości odżywczej, właściwości organoleptycznych, mikrobiologicznych, fizykochemicznych, składu, wytwarzania, opakowania, prezentacji i oznakowania oraz prawidłowości procesów technologicznych wpływających na bezpieczeństwo zdrowia zwierząt, ludzi i środowiska, wartość pokarmową, a także prawidłowości obrotu,
11) seria - określoną ilość środka żywienia zwierząt wytworzoną w czasie zmiany produkcyjnej według tej samej receptury,
12) obrót - przechowywanie w celu sprzedaży, oferowanie do sprzedaży, sprzedaż i inną odpłatną lub nieodpłatną formę zbycia,
13) okres karencji - minimalny czas, jaki powinien upłynąć od dnia zakończenia karmienia zwierząt paszami zawierającymi określone dodatki paszowe do dnia uboju tych zwierząt lub wytworzenia środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego o wymaganych cechach jakościowych,
14) substancje niepożądane - substancje lub produkty, które mogą niekorzystnie wpływać na zdrowie i cechy użytkowe zwierząt lub obniżać jakość środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego,
15) okres trwałości - oznaczony okres od daty wytworzenia, w czasie którego prawidłowo przechowywane środki żywienia zwierząt zachowują wymagane właściwości jakościowe,
16) zwierzęta - zwierzęta gospodarskie, zwierzęta domowe oraz inne zwierzęta karmione paszami,
17) zwierzęta gospodarskie - zwierzęta utrzymywane przez ludzi w celu pozyskania surowców zwierzęcych oraz konie,
18) zwierzęta domowe - zwierzęta utrzymywane przez ludzi nie w celu pozyskania surowców zwierzęcych.
Art. 3.
Środki żywienia zwierząt powinny być właściwej jakości, dostosowane do potrzeb żywieniowych zwierząt, dla których są przeznaczone, i nie mogą szkodliwie wpływać na zdrowie zwierząt, jakość środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego i środowisko.
Art. 4.
Zabrania się wytwarzania, wprowadzania do obrotu i stosowania w żywieniu zwierząt:
1) substancji o działaniu hormonalnym, tyreostatycznym i beta-agonistycznym,
2) substancji szkodliwie wpływających na zdrowie zwierząt, jakość środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego i środowisko,
3) w wypadku zwierząt gospodarskich - materiałów paszowych zawierających źródło białka, pochodzące z tkanek zwierząt, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 2,
4) pasz zawierających substancje niepożądane w ilości przekraczającej dopuszczalną ich zawartość,
5) pasz zepsutych, w szczególności o zmienionym smaku, zapachu i wyglądzie, w wyniku procesów fermentacyjnych, gnilnych i innych, spowodowanych działaniem drobnoustrojów, grzybów, roztoczy, temperatury, światła, wilgotności i upływem czasu.
Minister właściwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska oraz ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz substancji, o których mowa w ust. 1 pkt 2,
2) wykaz materiałów paszowych pochodzących z tkanek zwierząt, które mogą być stosowane w żywieniu zwierząt gospodarskich,
3) dopuszczalne zawartości substancji niepożądanych w paszach
- mając na względzie ochronę zdrowia ludzi i zwierząt, ochronę środowiska oraz właściwą jakość środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego.
Art. 5.
Działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania środków żywienia zwierząt powinna być prowadzona w specjalnie do tego celu przystosowanych pomieszczeniach.
Art. 6.
Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania:
1) dodatków paszowych z grup:
antybiotyków,
kokcydiostatyków i innych środków farmaceutycznych,
stymulatorów wzrostu,
witamin i innych chemicznie zdefiniowanych substancji o podobnym działaniu,
pierwiastków śladowych,
karotenoidów i ksantofili,
enzymów,
mikroorganizmów,
przeciwutleniaczy, dla których jest określona maksymalna zawartość w mieszankach paszowych pełnoporcjowych,
2) dodatków paszowych innych niż określone w pkt 1, dla których została ustalona ich maksymalna zawartość w mieszankach paszowych pełnoporcjowych,
3) materiałów paszowych:
białka uzyskiwanego z mikroorganizmów należących do grupy bakterii, drożdży, glonów i grzybów, z wyjątkiem drożdży hodowanych na substancjach pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego,
produktów ubocznych uzyskiwanych w procesie wytwarzania aminokwasów w drodze fermentacji,
aminokwasów i ich soli,
hydroksyanalogów aminokwasów,
4) premiksów zawierających dodatki paszowe, o których mowa w pkt 1,
5) mieszanek paszowych zawierających premiksy, o których mowa w pkt 4,
6) mieszanek paszowych z materiałów paszowych zawierających substancje niepożądane w ilości przekraczającej ich dopuszczalną zawartość
- jest obowiązany zapewnić spełnianie wymagań technicznych i organizacyjnych przewidzianych dla określonego rodzaju i zakresu prowadzonej działalności.
Przedsiębiorca, o którym mowa w ust. 1, w zakresie spełniania wymagań technicznych i organizacyjnych jest obowiązany w szczególności:
1) wdrożyć system wewnętrznej kontroli jakości wytwarzanych środków żywienia zwierząt, obejmujący zwłaszcza:
częstotliwość i sposób pobierania próbek do badań w miejscach, w których może nastąpić pogorszenie jakości produktów,
metody badań,
sposób postępowania z produktami niespełniającymi wymagań jakościowych,
2) dysponować planem zakładu, obejmującym w szczególności pomieszczenia produkcyjne, magazynowe, socjalne i sanitarne, z zaznaczeniem:
linii technologicznej wraz z miejscami, o których mowa w pkt 1 lit. a),
dróg przemieszczania środków żywienia zwierząt,
stanowisk pracy,
3) wyznaczyć osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości wytwarzanych środków żywienia zwierząt,
4) określić zakres obowiązków pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy związanych z procesem technologicznym,
5) prowadzić działalność przy użyciu urządzeń, których konstrukcja i rozmieszczenie:
uniemożliwią zanieczyszczenie środków żywienia zwierząt,
uniemożliwią zmianę kolejności lub pominięcie określonego etapu cyklu produkcyjnego,
umożliwią ich czyszczenie po zakończeniu produkcji każdego asortymentu,
6) zapewnić, aby procesem produkcji kierowała osoba posiadająca kwalifikacje, o których mowa w art. 7,
7) prowadzić spis wytwarzanych środków żywienia zwierząt.
Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania techniczne i organizacyjne, o których mowa w ust. 2, dotyczące wytwarzania środków żywienia zwierząt, o których mowa w ust. 1, w zależności od rodzaju i zakresu prowadzonej działalności.
Art. 7.
W ramach prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 6 ust. 1:
1) w zakresie wytwarzania dodatków paszowych i premiksów procesem produkcji powinna kierować osoba, która:
ukończyła studia wyższe na jednym z kierunków: biologia, biotechnologia, chemia, farmacja, inżynieria chemiczna i procesowa, rolnictwo, technologia żywności i żywienie człowieka, weterynaria, zootechnika lub na kierunku lekarskim,
ma co najmniej 3-letni staż pracy w zakresie wytwarzania dodatków paszowych lub środków farmaceutycznych,
2) w zakresie wytwarzania pasz procesem produkcji powinna kierować osoba, która:
ukończyła studia wyższe na jednym z kierunków, o których mowa w pkt 1 lit. a), i ma co najmniej 2-letni staż pracy w zakresie wytwarzania pasz lub
posiada średnie wykształcenie rolnicze, weterynaryjne lub o kierunku: technologia żywności oraz ma co najmniej 3-letni staż pracy w zakresie wytwarzania pasz.
Art. 8.
W spisie, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 7, określa się:
1) w zakresie wytwarzania dodatków paszowych lub materiałów paszowych:
rodzaj i ilość wytworzonych dodatków paszowych lub materiałów paszowych,
datę wytworzenia i numer serii,
imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres siedziby podmiotu, do którego zostały przekazane dodatki paszowe lub materiały paszowe,
2) w zakresie wytwarzania premiksów:
imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres siedziby wytwórcy dodatku paszowego użytego w procesie wytwarzania premiksu lub przedsiębiorcy, od którego nabywany jest ten dodatek, jeżeli nie został on nabyty od jego wytwórcy,
rodzaj i ilość dodatków paszowych użytych w procesie wytwarzania premiksów oraz datę ich wytworzenia i numer serii,
rodzaj, ilość, datę wytworzenia i numer serii wytworzonego premiksu oraz datę jego wytworzenia,
imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres siedziby wytwórcy mieszanki paszowej lub podmiotu wprowadzającego do obrotu, do którego premiks został przekazany,
rodzaj, ilość, numer serii i datę wytworzenia premiksu oraz datę przekazania go do odbiorcy,
3) w zakresie wytwarzania mieszanek paszowych z udziałem premiksów:
imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres siedziby wytwórcy premiksu użytego w procesie wytwarzania mieszanki paszowej lub przedsiębiorcy, od którego został nabyty ten premiks, jeżeli nie został on nabyty od jego wytwórcy,
rodzaj i ilość premiksów użytych w procesie wytwarzania mieszanki paszowej oraz datę ich wytworzenia i numer serii,
rodzaj, ilość i numer serii wytworzonej mieszanki paszowej oraz datę jej wytworzenia,
4) w zakresie wytwarzania mieszanek paszowych z materiałów paszowych zawierających substancje niepożądane w ilości przekraczającej ich dopuszczalną zawartość:
imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres siedziby wytwórcy materiału paszowego zawierającego substancje niepożądane w ilości przekraczającej ich dopuszczalną zawartość, użytego w procesie wytwarzania mieszanki paszowej, lub przedsiębiorcy, od którego nabywany jest ten materiał paszowy, jeżeli nie został on nabyty od jego wytwórcy,
rodzaj, ilość, datę wytworzenia, numer serii i datę dostarczenia materiału paszowego, o którym mowa w lit. a), użytego w procesie wytwarzania mieszanki paszowej,
rodzaj oraz ilość substancji niepożądanych w materiałach paszowych, o których mowa w lit. a),
imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres siedziby wytwórcy premiksu użytego w procesie wytwarzania mieszanki paszowej lub przedsiębiorcy, od którego został nabyty ten premiks, jeżeli nie został on nabyty od jego wytwórcy,
rodzaj, ilość i numer serii wytworzonej mieszanki paszowej oraz datę jej wytworzenia.
Art. 9.
Środki żywienia zwierząt przechowuje się w specjalnie do tego celu przeznaczonych pomieszczeniach lub zbiornikach.
Art. 10.
Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania środków żywienia zwierząt jest obowiązany do:
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.