Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje organizację rynków:
1) owoców i warzyw, wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy,
2) chmielu,
3) tytoniu,
4) suszu paszowego.
Do organizacji rynków, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) obrót - oferowanie do sprzedaży i sprzedaż,
2) chmiel - wysuszony kwiatostan żeńskiej rośliny chmielu uprawnego, zwany również szyszką chmielu,
3) produkty chmielowe - proszki, granulaty i ekstrakty, które zostały wytworzone w procesie obróbki chmielu,
4) zizomeryzowany produkt chmielowy - produkt chmielowy, w którym alfakwasy uległy prawie całkowitej izomeryzacji,
5) certyfikat - świadectwo potwierdzające spełnianie przez chmiel lub produkt chmielowy minimalnych wymagań jakościowych,
6) świadectwo równoważności - świadectwo potwierdzające spełnianie przez importowany chmiel lub produkt chmielowy minimalnych wymagań jakościowych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej, wydane przez kraj pochodzenia i uznane za równoważne z polskim certyfikatem na podstawie umów międzynarodowych,
7) małe opakowanie chmielu lub produktu chmielowego - opakowanie chmielu lub proszku chmielowego o masie do 1 kg albo opakowanie ekstraktów chmielu lub zizomeryzowanych produktów chmielowych o masie do 0,30 kg,
8) chmiel nieprzygotowany - chmiel, który poddany został wyłącznie wstępnemu suszeniu i pakowaniu,
9) chmiel przygotowany - chmiel, który został poddany końcowemu suszeniu i pakowaniu,
10) surowiec tytoniowy - wysuszone liście tytoniu odmian uprawianych w kraju,
11) wstępne przetwarzanie surowca tytoniowego - przygotowanie do dalszego przerobu przez producentów wyrobów tytoniowych surowca tytoniowego, polegające w szczególności na odżyłowaniu, cięciu, nasączaniu lub dosuszaniu blaszki liściowej,
12) tytoń przemysłowy - tytoń wstępnie przetworzony,
13) grupy użytkowe tytoniu - tytonie:
odmian typu Virginia, suszone w suszarniach cieplnych ze sterowanym obiegiem powietrza oraz kontrolą temperatury i wilgotności powietrza,
odmian typu Burley, suszone powietrzem, pod osłoną i bez możliwości fermentacji,
odmian tytoni ciemnych, suszone powietrzem, pod osłoną i bez możliwości fermentacji,
odmian tytoni ciemnych, suszone powietrzem z możliwością dosuszenia w suszarniach cieplnych oraz wędzenia,
14) zielonka - lucernę, trawę, esparcetę, koniczynę, łubin, wykę, seradelę oraz zboża, zbierane w stanie zielonym, i inne rośliny pastewne uprawiane na gruntach ornych, skoszone i rozdrobnione w warunkach polowych lub na sieczkarniach stacjonarnych przed suszeniem,
15) susz paszowy - materiał paszowy otrzymany z zielonki w wyniku szybkiego jej suszenia gorącymi gazami spalinowymi, zmieszanymi z powietrzem lub gorącym powietrzem,
16) rekompensata finansowa - częściowy zwrot utraconego dochodu z tytułu niewprowadzenia produktów do obrotu.
Rozdział 2. Organizacja rynku owoców i warzyw
Art. 3.
Organizacja rynku owoców i warzyw obejmuje:
1) funkcjonowanie grup producentów owoców lub warzyw, zwanych dalej „grupami”,
2) udzielanie pomocy finansowej grupom,
3) ustalanie warunków wycofywania z obrotu owoców i warzyw przez grupy.
Art. 4.
Pomoc finansowa państwa przewidziana w niniejszej ustawie przysługuje grupom, które:
1) zostały utworzone na podstawie przepisów o grupach producentów rolnych i ich związkach,
2) zostały wpisane do rejestru grup producentów owoców i warzyw objętych pomocą finansową, zwanego dalej „rejestrem grup uznanych”, prowadzonego przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce siedziby grupy,
3) utworzą fundusz operacyjny oraz spełnią wymagania określone w art. 9 - 11.
Art. 5.
Grupę wpisuje się do rejestru grup uznanych, jeżeli:
1) została utworzona przez co najmniej 5 producentów, dla jednej z następujących grup produktów:
owoce i warzywa,
owoce,
warzywa,
owoce i warzywa przeznaczone dla przetwórstwa,
owoce przeznaczone dla przetwórstwa,
warzywa przeznaczone dla przetwórstwa,
orzechy,
grzyby,
2) łączna wartość produktów wytworzonych przez członków grupy i sprzedanych za jej pośrednictwem w okresie roku wynosi co najmniej równowartość 100 tys. EURO,
3) działa na podstawie statutu albo umowy, które oprócz wymagań określonych odrębnymi przepisami ustalają w szczególności:
wysokość składek wpłacanych na fundusz operacyjny, o którym mowa w art. 4 pkt 3, ustalonych w procentach od wartości sprzedanych produktów,
warunki dostarczania przez członków grupy informacji dotyczących powierzchni uprawy, wysokości zbiorów, wielkości sprzedaży, cen uzyskiwanych za sprzedawane produkty oraz działań podejmowanych na rzecz ochrony środowiska,
wymóg przynależności tylko do jednej z grup,
zasady i tryb, na jakich grupa sprzedaje produkty swoich członków.
Jeżeli statut albo umowa przewidują odstępstwa od zasady sprzedaży całości produktów za pośrednictwem grupy, odstępstwa dotyczą możliwości sprzedaży przez członka grupy wytworzonych przez niego produktów:
1) bezpośrednio konsumentom w ilości nie większej niż 25% całości produktów, jeżeli jest członkiem grupy utworzonej dla grupy produktów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a),
2) bezpośrednio konsumentom w ilości 20% całości produktów, jeżeli jest członkiem jednej z pozostałych grup utworzonych dla grup produktów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b)-h),
3) za pośrednictwem innej grupy, jeżeli produkty te nie są przedmiotem obrotu grupy, której jest członkiem.
Art. 6.
Wniosek o wpisanie do rejestru grup uznanych zawiera:
1) nazwę i siedzibę grupy,
2) rodzaj grupy produktów, o których mowa w art. 5 ust. 1,
3) informację o wartości produktów wytworzonych przez członków grupy i sprzedanych za jej pośrednictwem w poprzednim roku.
Do wniosku dołącza się:
1) wypis z Krajowego Rejestru Sądowego,
2) statut albo umowę grupy,
3) dokumenty potwierdzające informację, o której mowa w ust. 1 pkt 3.
Art. 7.
Decyzję administracyjną w sprawie wpisania grupy do rejestru grup uznanych wydaje wojewoda właściwy ze względu na siedzibę grupy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 6.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw rynków rolnych.
Minister właściwy do spraw rynków rolnych prowadzi krajowy rejestr grup uznanych na podstawie informacji przekazanych przez wojewodów.
Art. 8.
Rejestr grup uznanych jest jawny i zawiera:
1) nazwę i adres grupy,
2) datę i numer wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru,
3) grupę produktów objętych decyzją,
4) informacje o osobach upoważnionych do reprezentowania grupy.
Grupa jest obowiązana informować właściwego wojewodę o każdej zmianie danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4.
Art. 9.
Fundusz operacyjny jest tworzony ze składek członków grupy oraz kwot przyznanych w ramach pomocy finansowej udzielanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Wysokość składki wpłacanej przez członka grupy nie może być niższa niż 1% wartości wytworzonych przez niego produktów, uzyskanej ze sprzedaży za pośrednictwem grupy.
Środki finansowe funduszu operacyjnego gromadzone są na wyodrębnionym rachunku bankowym grupy i wykorzystywane są na:
1) finansowanie programu działania opracowanego przez grupę, zwanego dalej „programem”,
2) wypłaty z tytułu niewprowadzenia produktów do obrotu.
Art. 10.
W programie powinien być zawarty co najmniej jeden z następujących celów:
1) dostosowanie produkcji do potrzeb i wymagań rynku,
2) koncentrowanie produkcji określonych gatunków i odmian,
3) obniżanie kosztów produkcji,
4) wprowadzanie metod produkcji przyjaznych dla środowiska.
Program określa w szczególności:
1) okres jego obowiązywania, który nie może trwać krócej niż 3 lata i dłużej niż 5 lat,
2) aktualny stan produkcji, obrotu i wyposażenia technicznego,
3) cel i harmonogram działań w poszczególnych latach kalendarzowych niezbędnych do jego realizacji,
4) przewidywaną wielkość niezbędnych do realizacji celów środków finansowych, w tym środków z funduszu operacyjnego.
Art. 11.
Program zatwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po zasięgnięciu opinii właściwego wojewody.
Wniosek o zatwierdzenie programu składa się najpóźniej do dnia 15 września roku poprzedzającego realizację programu.
Decyzje w sprawie zatwierdzenia programu wydawane są nie później niż do dnia 15 listopada roku, w którym złożono wniosek.
Od decyzji w sprawie zatwierdzenia programu służy odwołanie do ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Art. 12.
Grupie, po zatwierdzeniu programu, przysługuje zaliczka na realizację zadań przewidzianych w harmonogramie na pierwszy rok realizacji tego programu.
Zaliczka udzielana i wypłacana jest przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na wniosek grupy złożony do dnia 31 marca roku realizacji programu.
Zaliczka wypłacana jest w wysokości 2% planowanej wartości produktów sprzedanych przez członków grupy za jej pośrednictwem.
W razie niezrealizowania zadań objętych harmonogramem zaliczka podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia jej udzielenia.
Art. 13.
Kwota pomocy finansowej udzielanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na tworzenie funduszu operacyjnego jest równa wysokości składek wpłaconych przez członków grupy, nie może jednak przekroczyć:
1) 4,5% wartości produktów członków grupy, sprzedanych za jej pośrednictwem,
2) 50% wydatków ponoszonych na realizację programu.
Wniosek o przyznanie pomocy finansowej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawiera informacje o:
1) których mowa w art. 6 ust. 1,
2) realizacji zadań określonych w zatwierdzonym programie,
3) wysokości kwoty pomocy finansowej,
4) wysokości składek wpłaconych przez członków grupy na fundusz operacyjny,
5) wartości produktów sprzedanych przez członków grupy za jej pośrednictwem.
Art. 14.
Wniosek o przyznanie pomocy finansowej za dany rok kalendarzowy składa się do dnia 31 stycznia następnego roku.
Do wniosku dołącza się:
1) dokumenty potwierdzające poniesione wydatki z tytułu realizacji programu,
2) zaświadczenie z banku o wysokości środków zgromadzonych na rachunku, o którym mowa w art. 9 ust. 3,
3) dokumenty potwierdzające informacje, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 5.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydaje decyzję administracyjną o przyznaniu pomocy finansowej po stwierdzeniu, że zostały zrealizowane działania zgodnie z programem.
Od decyzji wydanej w sprawie przyznania pomocy finansowej przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Art. 15.
Grupa otrzymuje rekompensatę finansową z tytułu niewprowadzenia do obrotu przez grupę lub producentów niebędących członkami grupy następujących produktów:
1) kalafiorów,
2) pomidorów,
3) bakłażanów,
4) moreli,
5) brzoskwiń,
6) gruszek (poza gruszkami przeznaczonymi do produkcji gruszecznika),
7) winogron stołowych,
8) jabłek (poza jabłkami przeznaczonymi do produkcji jabłecznika).
Wysokość rekompensaty finansowej dla grupy z tytułu niewprowadzenia do obrotu produktów wymienionych w ust. 1 stanowi równowartość kwoty obliczonej na podstawie stawek określonych w załączniku nr 2 do ustawy.
Rekompensatą finansową są objęte produkty w ilości nie większej niż 10%, a w przypadku jabłek - 8,5% każdego z tych produktów sprzedanych za pośrednictwem grupy, z wyjątkiem produktów pochodzących z importu.
Za produkty sprzedane za pośrednictwem grupy uważa się również produkty sprzedane bezpośrednio przez jej członków zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2.
Art. 16.
Rekompensata finansowa przysługuje grupie, jeżeli jej produkty nie zostały wprowadzone do obrotu, lecz przekazane nieodpłatnie domom pomocy społecznej, placówkom opiekuńczo-wychowawczym, ośrodkom adopcyjno-opiekuńczym, obozom wypoczynkowym dla dzieci oraz szpitalom i zakładom karnym i przekazanie to nie będzie miało wpływu na planowaną przez nie ilość zakupu owoców i warzyw.
W przypadku braku możliwości pełnego zagospodarowania niewprowadzonych do obrotu produktów w sposób, o którym mowa w ust. 1, grupy mają obowiązek zgłoszenia pozostałych ilości produktów do Agencji Rynku Rolnego w celu ich sprzedaży z przeznaczeniem na paszę, a w przypadku jabłek i gruszek - w celu ich przetworzenia w gorzelniach rolniczych na spirytus surowy o zawartości alkoholu powyżej 80% objętościowo, z przeznaczeniem na cele paliwowe.
Sprzedaż produktów, o których mowa w ust. 2, odbywa się w trybie przetargów, do których nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych. Przetargi organizuje Agencja Rynku Rolnego, mając na względzie wybór najkorzystniejszych ofert oraz dążenie do minimalizacji kosztów sprzedaży.
W przypadku gdy produkty nie zostały sprzedane w trybie określonym w ust. 2, mogą być poddane na koszt grupy procesowi biodegradacji, który nie wpłynie ujemnie na stan środowiska naturalnego.
Produkty niewprowadzone na rynek i przeznaczone do zagospodarowania w sposób, o którym mowa w ust. 1 i 2, mają spełniać wymagania jakościowe przewidziane dla tych produktów w odrębnych przepisach.
Minister właściwy do spraw rynków rolnych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb organizowania przetargów, mając na uwadze równy dostęp wszystkich grup producentów owoców i warzyw do organizowanych przetargów, o których mowa w ust. 3, oraz dążenie do zagospodarowania wyprodukowanych produktów bez spowodowania destabilizacji rynku.
Art. 17.
Kwotę środków uzyskanych ze sprzedaży produktów pomniejszoną o koszty przetargu Agencja Rynku Rolnego przekazuje grupie.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.