Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa podstawowe cele i zasady normalizacji oraz jej organizację i finansowanie.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) normalizacji - rozumie się przez to działalność zmierzającą do uzyskania optymalnego, w danych okolicznościach, stopnia uporządkowania w określonym zakresie, poprzez ustalanie postanowień przeznaczonych do powszechnego i wielokrotnego stosowania, dotyczących istniejących lub mogących wystąpić problemów;
2) normalizacji krajowej - rozumie się przez to normalizację prowadzoną na szczeblu krajowym, nieobejmującą działań prowadzonych: w poszczególnych branżach lub sektorach gospodarki, na szczeblu lokalnym, na szczeblu stowarzyszeń lub przedsiębiorców i urzędów;
3) dokumencie normalizacyjnym - rozumie się przez to dokument ustalający zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników, niebędący aktem prawnym; podstawowym dokumentem normalizacyjnym jest norma;
4) normie - rozumie się przez to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę organizacyjną, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie;
5) konsensie - rozumie się przez to ogólne porozumienie charakteryzujące się brakiem trwałego sprzeciwu znaczącej części zainteresowanych w odniesieniu do istotnych zagadnień, osiągnięte w procesie rozpatrywania poglądów wszystkich zainteresowanych i zbliżenia przeciwstawnych stanowisk.
Rozdział 2. Cele i zasady normalizacji krajowej
Art. 3.
Normalizacja krajowa prowadzona jest w celu:
1) racjonalizacji produkcji i usług poprzez stosowanie uznanych reguł technicznych lub rozwiązań organizacyjnych;
2) usuwania barier technicznych w handlu i zapobiegania ich powstawaniu;
3) zapewnienia ochrony życia, zdrowia, środowiska i interesu konsumentów oraz bezpieczeństwa pracy;
4) poprawy funkcjonalności, kompatybilności i zamienności wyrobów, procesów i usług oraz regulowania ich różnorodności;
5) zapewnienia jakości i niezawodności wyrobów, procesów i usług;
6) działania na rzecz uwzględnienia interesów krajowych w normalizacji europejskiej i międzynarodowej;
7) ułatwiania porozumiewania się przez określanie terminów, definicji, oznaczeń i symboli do powszechnego stosowania.
Art. 4.
W normalizacji krajowej stosuje się następujące zasady:
1) jawności i powszechnej dostępności;
2) uwzględniania interesu publicznego;
3) dobrowolności uczestnictwa w procesie opracowywania i stosowania norm;
4) zapewnienia możliwości uczestnictwa wszystkich zainteresowanych w procesie opracowywania norm;
5) konsensu jako podstawy procesu uzgadniania treści norm;
6) niezależności od administracji publicznej oraz jakiejkolwiek grupy interesów;
7) jednolitości i spójności postanowień norm;
8) wykorzystywania sprawdzonych osiągnięć nauki i techniki;
9) zgodności z zasadami normalizacji europejskiej i międzynarodowej.
Rozdział 3. Polskie normy i inne dokumenty normalizacyjne
Art. 5.
Polska Norma jest normą krajową, przyjętą w drodze konsensu i zatwierdzoną przez krajową jednostkę normalizacyjną, powszechnie dostępną, oznaczoną - na zasadzie wyłączności - symbolem PN.
Polska Norma może być wprowadzeniem normy europejskiej lub międzynarodowej. Wprowadzenie to może nastąpić w języku oryginału.
Stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne.
Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w języku polskim.
Polskie Normy korzystają z ochrony jak utwory literackie, a autorskie prawa majątkowe do nich przysługują krajowej jednostce normalizacyjnej.
Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do norm europejskich i międzynarodowych, z zachowaniem porozumień międzynarodowych.
Ochrony Polskich Norm, o której mowa w ust. 5, nie narusza ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej .
Art. 6.
Przepisy art. 5 ust. 3 i 5-7 odnoszą się również do innych niż Polskie Normy dokumentów normalizacyjnych zatwierdzonych przez krajową jednostkę normalizacyjną, przy czym dokumenty takie mogą zostać zachowane w języku oryginału.
Art. 7.
Wyroby spełniające wymagania Polskich Norm oznaczane są na zasadzie dobrowolności znakiem zgodności z Polską Normą pod warunkiem uzyskania certyfikatu zgodności upoważniającego do takiego oznaczenia.
Wyłączne prawo do wyrażenia zgody na oznaczenie wyrobu znakiem zgodności z Polską Normą przysługuje krajowej jednostce normalizacyjnej.
Prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego może upoważnić jednostki certyfikujące, powołane na mocy odrębnych przepisów, do wydawania certyfikatu zgodności z Polską Normą.
Uzyskanie certyfikatu, o którym mowa w ust. 3, jest równoznaczne z uzyskaniem prawa do oznaczenia wyrobu znakiem zgodności z Polską Normą.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób nadawania i wykorzystywania znaku zgodności z Polska Normą, mając na względzie ułatwienie producentom i dystrybutorom oznaczania wyrobów znakiem zgodności z Polską Normą oraz uwzględniając:
1) cele systemu stosowania znaku zgodności;
2) wymagania stawiane wyrobom, które mają być oznaczone znakiem zgodności;
3) zasady wydawania certyfikatu zgodności.
Producent lub osoba wprowadzająca wyroby do obrotu może zadeklarować ich zgodność z Polskimi Normami deklaracją zgodności wydaną na własną odpowiedzialność, przy czym wymagania stawiane takiej deklaracji określają Polskie Normy.
Deklaracja zgodności nie upoważnia do oznaczenia wyrobu znakiem zgodności, o którym mowa w ust. 1.
Sprawy sporne wynikające z oceny zgodności z Polską Normą, dotyczące interpretacji postanowień Polskich Norm, rozstrzyga Prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, po zasięgnięciu opinii właściwego komitetu technicznego.
Art. 8.
W celu zapewnienia w obszarze normalizacji ochrony interesów państwa w zakresie obronności i bezpieczeństwa mogą być opracowywane, zatwierdzane i wycofywane, przez inne niż Polski Komitet Normalizacyjny jednostki, dokumenty normalizacyjne, w tym Normy Obronne, co do których nie jest wymagane spełnienie zasad normalizacji wymienionych w art. 4 oraz art. 5 ust. 3 i 5-7.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, w celu zapewnienia w obszarze normalizacji ochrony interesów państwa w zakresie obronności i bezpieczeństwa:
1) sposób organizacji i prowadzenia przez Polski Komitet Normalizacyjny oraz Ministra Obrony Narodowej i ministra właściwego do spraw wewnętrznych normalizacji związanej z obronnością i bezpieczeństwem państwa;
2) rodzaje dokumentów normalizacyjnych dotyczących obronności i bezpieczeństwa państwa;
3) tryb opracowywania, zatwierdzania i stosowania dokumentów normalizacyjnych dotyczących obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym Norm Obronnych, w zakresie, który nie może być ujęty w Polskich Normach;
4) tryb zatwierdzania i wprowadzania do stosowania zagranicznych dokumentów normalizacyjnych dotyczących obronności i bezpieczeństwa państwa.
Rozdział 4. Polski Komitet Normalizacyjny
Art. 9.
Tworzy się Polski Komitet Normalizacyjny, zwany dalej „PKN”, jako krajową jednostkę normalizacyjną zapewniającą realizację celów wymienionych w art. 3, zgodnie z zasadami wymienionymi w art. 4.
PKN jest państwową jednostką organizacyjną.
PKN ma wyłączne prawo używania skrótu „PKN” i zastrzeżonego znaku graficznego.
Organizację, zakres i sposób działania PKN określa statut nadany przez Prezesa Rady Ministrów w drodze zarządzenia.
Art. 10.
Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad PKN w zakresie spraw dotyczących:
1) obronności i bezpieczeństwa państwa;
2) realizacji zadań wynikających z podjętej współpracy z organami administracji rządowej;
3) realizacji zadań wynikających z zawartych przez Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór, wydając Prezesowi PKN wiążące wytyczne i polecenia.
Art. 11.
Do zadań PKN należy organizowanie i prowadzenie normalizacji krajowej zgodnie z potrzebami kraju, w tym:
1) określanie stanu i kierunków rozwoju normalizacji;
2) organizowanie i nadzorowanie działań związanych z opracowywaniem i rozpowszechnianiem Polskich Norm i innych dokumentów normalizacyjnych, w szczególności przez ankietę powszechną projektów norm; ankieta powszechna jest realizowana przez podawanie do publicznej wiadomości tytułów, terminów zakończenia ankiety oraz miejsca i sposobu udostępniania zainteresowanym treści projektów;
3) zatwierdzanie i wycofywanie Polskich Norm oraz innych dokumentów normalizacyjnych;
4) reprezentowanie Rzeczypospolitej Polskiej w międzynarodowych i regionalnych organizacjach normalizacyjnych, uczestnictwo w ich pracach oraz występowanie za granicą w sprawach dotyczących normalizacji;
5) inicjowanie i organizowanie pracy komitetów technicznych do realizacji zadań związanych z opracowywaniem dokumentów normalizacyjnych;
6) organizowanie i prowadzenie działalności szkoleniowej, wydawniczej, promocyjnej i informacyjnej dotyczącej normalizacji i dziedzin pokrewnych;
7) opiniowanie projektów aktów prawnych związanych z normalizacją.
Art. 12.
PKN uczestniczy w krajowym systemie notyfikacji norm i aktów prawnych, w szczególności prowadząc krajowy punkt informacyjny.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, mając na względzie konieczność precyzyjnego podziału zadań w tym zakresie między właściwe organy administracji rządowej oraz państwowe jednostki organizacyjne w celu realizacji zobowiązań wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.
Art. 13.
PKN współdziała z organami administracji rządowej w szczególności poprzez:
1) wzajemne informowanie się o zdarzeniach zachodzących w gospodarce, administracji publicznej i normalizacji w kontekście ich wzajemnego związku;
2) uzgadnianie potrzeb tłumaczenia na język polski norm europejskich z zakresu ochrony życia, zdrowia, środowiska, mienia oraz bezpieczeństwa pracy i użytkowania, wprowadzonych do Polskich Norm w języku oryginału;
3) uzgadnianie potrzeb sporządzania dokumentów zawierających wymagania techniczne w procesie opracowywania projektów aktów normatywnych.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposoby współdziałania PKN z organami administracji rządowej, uwzględniając konieczność zapewnienia udziału organów administracji rządowej w procesie opiniowania projektów Polskich Norm i innych dokumentów normalizacyjnych.
Art. 14.
PKN jest jednostką budżetową.
Tworzy się środek specjalny PKN, zwany dalej „środkiem specjalnym”.
Środek specjalny może być tworzony z następujących źródeł:
1) wpływów od zamawiających prace związane z opracowywaniem Polskich Norm i innych dokumentów normalizacyjnych;
2) wpływów ze sprzedaży norm i innych materiałów związanych z normalizacją;
3) wpływów ze szkoleń normalizacyjnych;
4) odsetek bankowych od środka specjalnego, o którym mowa w ust. 2.
Ze środka specjalnego są finansowane:
1) prace związane z opracowywaniem Polskich Norm i innych dokumentów normalizacyjnych wykonywane na zamówienie jednostek pozabudżetowych;
2) przygotowania do sprzedaży i rozpowszechniania norm i innych materiałów związanych z normalizacją, w szczególności:
przygotowanie do druku oraz druk norm i innych materiałów związanych z normalizacją,
zapisywanie norm i innych materiałów związanych z normalizacją na nośnikach elektronicznych,
zakup zabezpieczeń przed nielegalnym kopiowaniem,
reklama i kolportaż,
zakup gotowych do sprzedaży norm i innych materiałów związanych z normalizacją od innych wydawnictw;
3) szkolenia normalizacyjne, w szczególności:
organizowanie i prowadzenie szkoleń normalizacyjnych,
wynagrodzenia wykładowców;
4) wydatki związane z obsługą środka specjalnego.
Ze środka specjalnego nie mogą być finansowane wynagrodzenia osobowe.
Art. 15.
PKN kieruje Prezes PKN, zwany dalej „Prezesem”.
Do zadań Prezesa należy w szczególności:
1) powoływanie i odwoływanie komitetów technicznych;
2) zatwierdzanie i wycofywanie, w imieniu PKN, Polskich Norm i innych dokumentów normalizacyjnych na wniosek komitetów technicznych, z uwzględnieniem zasad normalizacji krajowej wymienionych w art. 4;
3) podejmowanie decyzji w sprawach dotyczących działalności PKN;
4) wydawanie przepisów wewnętrznych PKN;
5) współpraca z Radą Normalizacyjną, w tym zasięganie opinii Rady w sprawach, o których mowa w art. 18 ust. 4;
6) składanie rocznych sprawozdań z działalności PKN Radzie Normalizacyjnej i Prezesowi Rady Ministrów w terminie do 30 czerwca następnego roku kalendarzowego;
7) reprezentowanie PKN na zewnątrz;
8) zarządzanie mieniem PKN.
Art. 16.
Prezes Rady Ministrów powołuje Prezesa na okres 5 lat spośród zgłoszonych przez Radę Normalizacyjną kandydatów wyłonionych uprzednio w drodze konkursu. Rada Normalizacyjna może również przedstawić Prezesowi Rady Ministrów tylko jednego kandydata.
Rada Normalizacyjna przeprowadza konkurs, o którym mowa w ust. 1.
Na stanowisko Prezesa może kandydować obywatel polski:
1) posiadający wykształcenie wyższe;
2) legitymujący się co najmniej czteroletnim stażem pracy związanym z normalizacją;
3) niekarany.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, organizację i sposób przeprowadzenia konkursu, mając na względzie w szczególności zapewnienie powszechności dostępu do konkursu i ocenę kwalifikacji kandydatów.
Prezes Rady Ministrów powołuje i odwołuje, na wniosek Prezesa, dwóch zastępców Prezesa.
Prezes Rady Ministrów odwołuje Prezesa przed upływem kadencji, w przypadku:
1) choroby trwale uniemożliwiającej wykonywanie zadań;
2) rezygnacji ze stanowiska;
3) skazania prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa z winy umyślnej.
Prezes Rady Ministrów może odwołać Prezesa przed upływem kadencji w razie nieprzyjęcia przez Radę rocznego sprawozdania złożonego przez Prezesa PKN lub na wniosek 2/3 składu Rady Normalizacyjnej.
Art. 17.
Wynagrodzenie Prezesa i jego zastępców ustala Prezes Rady Ministrów.
Prezesowi i jego zastępcom przysługuje nagroda jubileuszowa i odprawa emerytalna według zasad obowiązujących pracowników PKN oraz może być przyznana nagroda roczna według zasad określonych w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi .
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.