Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi
Art. 1.
Ustawa określa zasady tworzenia i działania funduszy inwestycyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności przez fundusze zagraniczne i spółki zarządzające.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) prawie o publicznym obrocie papierami wartościowymi - rozumie się przez to ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi ;
2) ustawie o rachunkowości - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ;
3) towarzystwie - rozumie się przez to towarzystwo funduszy inwestycyjnych spółka akcyjna;
4) Komisji - rozumie się przez to Komisję Papierów Wartościowych i Giełd;
5) EEA - rozumie się przez to Europejski Obszar Gospodarczy;
6) OECD - rozumie się przez to Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju;
7) państwie członkowskim - rozumie się przez to państwo inne niż Rzeczpospolita Polska, które jest członkiem Unii Europejskiej;
8) państwie goszczącym - rozumie się przez to państwo członkowskie, na terytorium którego towarzystwo zamierza wykonywać lub wykonuje działalność lub fundusz inwestycyjny otwarty zamierza zbywać lub zbywa jednostki uczestnictwa;
9) funduszu zagranicznym - rozumie się przez to fundusz inwestycyjny otwarty lub spółkę inwestycyjną z siedzibą w państwie członkowskim prowadzące działalność zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe;
10) spółce zarządzającej - rozumie się przez to podmiot lub spółkę z siedzibą w państwie członkowskim, której podstawowa działalność polega na zarządzaniu funduszami zagranicznymi;
11) państwie macierzystym - rozumie się przez to państwo członkowskie, na terytorium którego ma siedzibę fundusz zagraniczny lub spółka zarządzająca;
12) prawie wspólnotowym - rozumie się przez to akty prawne wydawane przez instytucje i organy Unii Europejskiej;
13) oddziale - rozumie się przez to oddział w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej , przy czym za jeden oddział uważa się wszystkie jednostki organizacyjne spółki zarządzającej lub spółki zarządzającej funduszami inwestycyjnymi otwartymi z siedzibą w państwach należących do EEA, zlokalizowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz wszystkie jednostki organizacyjne towarzystwa zlokalizowane na terytorium państwa członkowskiego lub państwa należącego do EEA;
14) firmie inwestycyjnej - rozumie się przez to osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej z siedzibą na terytorium państwa członkowskiego albo osobę fizyczną zamieszkałą na terytorium państwa członkowskiego, prowadzącą, na podstawie zezwolenia odpowiedniego organu nadzoru, działalność maklerską na terytorium państwa członkowskiego, a także instytucję kredytową prowadzącą, na podstawie zezwolenia odpowiedniego organu nadzoru, działalność maklerską na terytorium państwa członkowskiego;
15) banku krajowym - rozumie się przez to bank, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe ;
16) banku zagranicznym - rozumie się przez to bank, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe;
17) instytucji kredytowej - rozumie się przez to instytucję kredytową, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe;
18) instrumentach pochodnych - rozumie się przez to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 ust. 3 prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, oraz inne prawa majątkowe, których cena rynkowa bezpośrednio lub pośrednio zależy od kształtowania się ceny rynkowej, walut obcych lub od zmiany wysokości stóp procentowych;
19) niewystandaryzowanych instrumentach pochodnych - rozumie się przez to instrumenty pochodne, które są przedmiotem obrotu poza rynkiem zorganizowanym, a ich treść jest lub może być przedmiotem negocjacji między stronami;
20) bazie instrumentów pochodnych - rozumie się przez to papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe, a także określone indeksy, kursy walut, stopy procentowe, stanowiące podstawę do ustalenia ceny instrumentu pochodnego lub niewystandaryzowanego instrumentu pochodnego;
21) instrumentach rynku pieniężnego - rozumie się przez to papiery wartościowe lub prawa majątkowe inkorporujące wyłącznie wierzytelności pieniężne, o terminie realizacji praw liczonym od dnia ich wystawienia, nie dłuższym niż rok, których wartość może być ustalona w każdym czasie i co do których istnieją popyt i podaż umożliwiające ich nabywanie i zbywanie w sposób ciągły, przy czym przejściowa utrata płynności przez papier wartościowy lub prawo majątkowe nie powoduje utraty przez ten papier lub prawo statusu instrumentu rynku pieniężnego;
22) rynku zorganizowanym - rozumie się przez to wyodrębniony pod względem organizacyjnym i finansowym system obrotu działający regularnie i zapewniający jednakowe warunki zawierania transakcji oraz powszechny i równy dostęp do informacji o tych transakcjach, zgodnie z zasadami określonymi przez właściwe przepisy kraju, w którym obrót ten jest dokonywany, a w szczególności publiczny obrót papierami wartościowymi, dokonywany na rynku regulowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na zagranicznym rynku regulowanym lub wtórny obrót papierami wartościowymi prowadzony na podstawie zezwolenia Komisji, o którym mowa w art. 92 prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi;
23) bliskich powiązaniach - rozumie się przez to posiadanie bezpośrednio lub pośrednio ponad 20% kapitału innego podmiotu lub prawa do wykonywania co najmniej 20% głosów w organach innego podmiotu, lub sprawowanie przez podmiot kontroli, lub współkontroli nad innym podmiotem w zakresie określonym w art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowości;
24) grupie kapitałowej - rozumie się przez to podmiot dominujący wraz z podmiotami od niego zależnymi;
25) podmiocie dominującym - rozumie się przez to podmiot dominujący w rozumieniu prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi;
26) podmiocie zależnym - rozumie się przez to podmiot zależny w rozumieniu prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi;
27) zarządzaniu cudzym pakietem papierów wartościowych na zlecenie - rozumie się przez to zarządzanie cudzym pakietem papierów wartościowych na zlecenie w rozumieniu prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi;
28) doradztwie w zakresie obrotu papierami wartościowymi - rozumie się przez to doradztwo w zakresie obrotu papierami wartościowymi w rozumieniu prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi;
29) krótkiej sprzedaży - rozumie się przez to technikę inwestycyjną, która opiera się na założeniu osiągnięcia zysku w wyniku spadku cen określonych papierów wartościowych, instrumentów rynku pieniężnego, instrumentów pochodnych lub tytułów uczestnictwa w instytucjach zbiorowego lokowania od momentu realizacji zlecenia sprzedaży tych praw, o ile zostały pożyczone w celu rozliczenia transakcji przez inwestora lub przez podmiot realizujący na rachunek inwestora zlecenie sprzedaży, albo nabyte w tym celu przez jeden z tych podmiotów na podstawie umowy lub umów zobowiązujących zbywcę do dokonania w przyszłości odkupu od nabywcy takich samych praw, do momentu wymagalności roszczenia o zwrot sprzedanych w ten sposób praw;
30) puli wierzytelności - rozumie się przez to grupę jednolitych rodzajowo wierzytelności, przynoszących regularny dopływ kapitału, posiadanych i wyodrębnionych przez inicjatora sekurytyzacji, z których każda wierzytelność spełnia kryteria określone w statucie funduszu;
31) inicjatorze sekurytyzacji - rozumie się przez to jednostkę samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą, zbywające funduszowi sekurytyzacyjnemu pulę wierzytelności albo zobowiązujące się do przekazywania funduszowi sekurytyzacyjnemu wszystkich świadczeń otrzymanych przez nie z określonej puli wierzytelności;
32) sekurytyzowanych wierzytelnościach - rozumie się przez to wierzytelności stanowiące przedmiot lokat funduszu sekurytyzacyjnego oraz wierzytelności wyodrębnione przez inicjatora sekurytyzacji albo inny podmiot, który zawarł z funduszem umowę zobowiązującą go do przekazywania funduszowi świadczeń uzyskanych w związku z tymi wierzytelnościami;
33) danych osobowych - rozumie się przez to imiona i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania, a w przypadku obywateli Rzeczypospolitej Polskiej także numer PESEL;
34) papierach wartościowych - rozumie się przez to zbywalne papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Art. 3.
Fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.
Przez publiczne proponowanie nabycia, o którym mowa w ust. 1, rozumie się proponowanie nabycia w sposób określony w art. 2 ust. 1 prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Fundusz inwestycyjny prowadzi działalność, ze szczególnym uwzględnieniem interesu uczestników, przestrzegając zasad ograniczania ryzyka inwestycyjnego określonych w ustawie.
Art. 4.
Towarzystwo tworzy fundusz inwestycyjny, zarządza nim i reprezentuje fundusz w stosunkach z osobami trzecimi.
Organem funduszu inwestycyjnego jest towarzystwo, utworzone zgodnie z przepisami ustawy.
W przypadkach i na warunkach określonych w ustawie w funduszu inwestycyjnym, jako jego organ, działają również rada inwestorów lub zgromadzenie inwestorów.
Fundusz nie jest podmiotem zależnym od towarzystwa nim zarządzającego ani od osoby posiadającej bezpośrednio lub pośrednio większość głosów w zgromadzeniu inwestorów lub w radzie inwestorów.
Art. 5.
Siedzibą i adresem funduszu inwestycyjnego jest siedziba i adres towarzystwa będącego jego organem.
Art. 6.
Uczestnikami funduszu inwestycyjnego są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej:
1) na rzecz których w rejestrze uczestników funduszu są zapisane jednostki uczestnictwa lub ich ułamkowe części albo
2) będące posiadaczami rachunku papierów wartościowych, na którym są zapisane certyfikaty inwestycyjne dopuszczone do publicznego obrotu, albo
3) w przypadku niepodlegających wprowadzeniu do publicznego obrotu certyfikatów inwestycyjnych funduszu inwestycyjnego zamkniętego:
osoby uprawnione z certyfikatów inwestycyjnych w formie dokumentu,
osoby wskazane w ewidencji uczestników funduszu jako posiadacze certyfikatów inwestycyjnych, które nie mają formy dokumentu.
Jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne reprezentują prawa majątkowe uczestników funduszu, określone ustawą i statutem funduszu inwestycyjnego.
Uczestnicy funduszu nie odpowiadają za zobowiązania funduszu.
Art. 7.
Wpłaty do funduszu inwestycyjnego są dokonywane w formie pieniężnej.
Do funduszu inwestycyjnego mogą być wniesione:
1) papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu - jeżeli statut funduszu tak stanowi, lub
2) papiery wartościowe niedopuszczone do publicznego obrotu, lub udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ustawa oraz statut funduszu tak stanowią.
Do papierów wartościowych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie stosuje się wymogu dokonywania obrotu na rynku regulowanym, określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Ilekroć w ustawie jest mowa o wpłatach, rozumie się przez to również wniesienie do funduszu papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, o których mowa w ust. 2.
Art. 8.
Fundusz inwestycyjny dokonuje wyceny aktywów funduszu, ustalenia wartości aktywów netto oraz wartości aktywów netto przypadających na jednostkę uczestnictwa lub certyfikat inwestycyjny.
Wartość aktywów netto funduszu ustala się pomniejszając wartość aktywów funduszu o jego zobowiązania.
Art. 9.
Depozytariusz wykonuje obowiązki określone w ustawie, w szczególności polegające na prowadzeniu rejestru aktywów funduszu inwestycyjnego.
Art. 10.
Towarzystwo i depozytariusz działają niezależnie i w interesie uczestników funduszu inwestycyjnego.
Art. 11.
W przypadku papierów wartościowych emitowanych za granicą pojęcie „papiery wartościowe” ma w ustawie takie znaczenie, jakie nadają mu przepisy państwa, w którym zostały wyemitowane, lub państwa, w którym emitent ma siedzibę.
Art. 12.
Do instrumentów pochodnych będących przedmiotem umów zawartych przez fundusz inwestycyjny nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych oraz art. 413 Kodeksu cywilnego.
Art. 13.
Aktywa funduszu inwestycyjnego mogą być wyceniane, a zobowiązania ustalane w walucie obcej, określonej w statucie funduszu, jeżeli zgodnie ze swoją polityką inwestycyjną fundusz lokuje co najmniej 50% wartości swoich aktywów w papiery wartościowe lub w instrumenty rynku pieniężnego:
1) nabyte poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej za tę walutę obcą lub
2) denominowane w tej walucie obcej.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, do funduszu nie mają zastosowania przepisy art. 9 oraz art. 45 ustawy o rachunkowości w zakresie odnoszącym się do waluty obcej.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wpłaty do funduszu i wypłaty kwot należnych uczestnikom z tytułu odkupienia jednostek uczestnictwa mogą być dokonywane w tej walucie obcej.
Art. 14.
Fundusz inwestycyjny może być utworzony wyłącznie przez towarzystwo, po uzyskaniu zezwolenia Komisji.
Towarzystwo może utworzyć więcej niż jeden fundusz inwestycyjny.
Fundusz inwestycyjny może być utworzony jako:
1) fundusz inwestycyjny otwarty;
2) specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty;
3) fundusz inwestycyjny zamknięty.
Oznaczenia „fundusz inwestycyjny”, skrótu tego oznaczenia lub skrótów, o których mowa w ust. 6, ma prawo i obowiązek używać w nazwie, reklamie lub informacji reklamowej lub do określenia wykonywanej przez siebie działalności gospodarczej jedynie fundusz inwestycyjny utworzony zgodnie z ustawą. Ograniczenie to nie dotyczy narodowych funduszy inwestycyjnych utworzonych zgodnie z ustawą z dnia 30 kwietnia 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji .
Nazwa funduszu inwestycyjnego powinna zawierać określenie rodzaju funduszu inwestycyjnego, zgodnie z ust. 3.
Jeżeli statut funduszu inwestycyjnego tak stanowi, fundusz inwestycyjny może zamiast oznaczenia rodzaju funduszu, zgodnie z ust. 3, używać w nazwie następującego skrótu:
1) „fio” - w przypadku funduszu inwestycyjnego otwartego;
2) „sfio” - w przypadku specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego;
3) „fiz” - w przypadku funduszu inwestycyjnego zamkniętego.
Art. 15.
Utworzenie funduszu inwestycyjnego wymaga:
1) nadania funduszowi inwestycyjnemu statutu przez towarzystwo;
2) zawarcia przez towarzystwo umowy z depozytariuszem o prowadzenie rejestru aktywów funduszu inwestycyjnego;
3) wydania zezwolenia przez Komisję;
4) zebrania wpłat do funduszu inwestycyjnego w wysokości określonej w jego statucie;
5) wpisania funduszu inwestycyjnego do rejestru funduszy inwestycyjnych.
Łączna wysokość wpłat, o których mowa w ust. 1 pkt 4, nie może być niższa niż 4 000 000 zł.
Wpłaty do funduszu inwestycyjnego są zbierane w drodze zapisów.
W przypadku funduszu inwestycyjnego zamkniętego, którego certyfikaty nie podlegają wprowadzeniu do publicznego obrotu, łączną minimalną wysokość wpłat do funduszu oraz sposób zbierania wpłat określa statut tego funduszu.
Towarzystwo, tworząc fundusz inwestycyjny, może przeprowadzić zapisy, o których mowa w ust. 3, przez dokonanie wpłat przez towarzystwo lub jego akcjonariuszy.
Fundusz inwestycyjny nabywa osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru funduszy inwestycyjnych. Z tą chwilą towarzystwo staje się organem funduszu inwestycyjnego.
Art. 16.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.