Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje sprawy:
1) ochrony roślin przed organizmami szkodliwymi;
2) dopuszczania środków ochrony roślin do obrotu oraz substancji aktywnej do stosowania w środkach ochrony roślin;
3) zapobiegania zagrożeniom dla zdrowia człowieka, zwierząt oraz dla środowiska, które mogą powstać w wyniku obrotu i stosowania środków ochrony roślin;
4) organizacji Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) rośliny - żywe rośliny lub ich części, wraz z nasionami w rozumieniu botanicznym przeznaczonymi do siewu, w szczególności:
owoce, w rozumieniu botanicznym, z wyjątkiem głęboko zamrożonych,
warzywa, z wyjątkiem głęboko zamrożonych,
bulwy, bulwocebule, rozłogi, cebule i kłącza,
kwiaty cięte,
ścięte drzewa z liśćmi,
gałęzie z liśćmi,
kultury tkankowe roślin,
liście, łęty,
żywy pyłek,
oczka, zrazy, sadzonki;
2) produkt roślinny - nieprzetworzony lub poddany wstępnemu przetworzeniu materiał pochodzenia roślinnego, niebędący rośliną;
3) przedmioty - rzeczy inne niż rośliny i produkty roślinne, które mogą przenosić organizmy szkodliwe;
4) organizmy szkodliwe - wszelkie gatunki, szczepy lub biotypy roślin, zwierząt lub czynników patogenicznych szkodliwych dla roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów;
5) organizm szkodliwy zadomowiony na danym obszarze - organizm szkodliwy, którego występowanie na danym obszarze zostało stwierdzone i nie zostały podjęte urzędowe działania w celu jego zwalczenia lub podjęte działania okazały się nieskuteczne przez okres co najmniej dwóch kolejnych lat;
6) paszport roślin - etykietę dołączoną do roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, poświadczającą, że spełniają one wymagania zdrowotności określone w ustawie;
7) zwierzęta - zwierzęta należące do gatunków zwyczajowo żywionych lub chowanych, lub których mięso jest spożywane przez człowieka;
8) środowisko - wodę, powietrze, glebę, dziko żyjące gatunki fauny i flory oraz wszelkie inne powiązania z żywymi organizmami;
9) przesyłka - określoną ilość roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, zaopatrzoną w jeden dokument przewozowy;
10) partia - liczbę jednostek pojedynczej przesyłki, identycznych pod względem jednorodności, składu i pochodzenia, tworzących część tej przesyłki;
11) płody rolne - rośliny i produkty roślinne;
12) państwo członkowskie - państwo wchodzące w skład Unii Europejskiej;
13) państwa trzecie - państwa inne niż państwa członkowskie Unii Europejskiej;
14) środki ochrony roślin - substancje aktywne lub preparaty zawierające jedną lub więcej substancji aktywnych, w postaci dostarczonej użytkownikowi, przeznaczone do:
ochrony roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów przed organizmami szkodliwymi lub zapobiegania występowaniu tych organizmów,
wpływania na procesy życiowe roślin w inny sposób niż składnik pokarmowy, w tym regulator wzrostu,
zabezpieczenia produktów roślinnych, jeżeli te substancje lub preparaty nie są objęte odrębnymi przepisami,
niszczenia niepożądanych roślin,
niszczenia części roślin lub hamowania, lub zapobiegania niepożądanemu wzrostowi roślin;
15) pozostałości środków ochrony roślin - jedną lub większą liczbę substancji aktywnych znajdujących się w roślinach lub produktach roślinnych, jadalnych produktach zwierzęcych, lub na tych roślinach, lub produktach roślinnych, jadalnych produktach zwierzęcych, lub gdziekolwiek w środowisku, stanowiące wynik stosowania środka ochrony roślin, w tym również jego metabolitów oraz produktów rozpadu lub reakcji;
16) substancje - pierwiastki chemiczne i ich związki, występujące w stanie naturalnym lub wytworzone, w tym również wszelkie zanieczyszczenia powstające w zastosowanym procesie produkcji;
17) substancje aktywne - substancje lub mikroorganizmy, łącznie z wirusami, o działaniu ogólnym lub specyficznym na organizmy szkodliwe lub rośliny, lub części roślin, lub produkty roślinne;
18) preparat - mieszaninę lub roztwory, składające się z dwu lub większej liczby substancji, z których co najmniej jedna jest substancją aktywną, przeznaczone do stosowania jako środek ochrony roślin;
19) okres karencji - czas, który powinien upłynąć od dnia zastosowania środka ochrony roślin do dnia zbioru roślin lub produktów roślinnych przeznaczonych do konsumpcji;
20) okres prewencji - czas, po zastosowaniu środka ochrony roślin, w którym człowiek i zwierzęta nie powinni stykać się ani przebywać w pobliżu miejsc, także w obiektach, w których zastosowano środek ochrony roślin;
21) konfekcjonowanie środków ochrony roślin - przepakowywanie ich z większych opakowań do mniejszych;
22) wprowadzanie do obrotu - oferowanie do sprzedaży, sprzedaż lub inna forma zbycia roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, środków ochrony roślin, w tym wprowadzanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
23) posiadacz - osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, w których władaniu znajdują się grunty, rośliny, produkty roślinne lub przedmioty, lub środki ochrony roślin;
24) urzędowe działania - działania w zakresie nadzoru nad zdrowiem roślin, obrotem i stosowaniem środków ochrony roślin oraz nad wytwarzaniem, oceną i obrotem materiałem siewnym, podejmowane przez organy Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa lub upoważnione przez nie osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
Rozdział 2. Ochrona roślin uprawnych przed organizmami szkodliwymi
Art. 3.
Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, zwana dalej „Inspekcją”, przeprowadza obserwacje i kontrole roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów w celu ustalenia występowania:
1) organizmów szkodliwych szczególnie groźnych, dotychczas niewystępujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub których występowanie nie jest szeroko rozpowszechnione, zwanych dalej „organizmami kwarantannowymi”, lub
2) organizmów szkodliwych szeroko rozpowszechnionych, zwanych dalej „organizmami niekwarantannowymi”.
W przypadku stwierdzenia wystąpienia organizmów szkodliwych lub podejrzenia ich wystąpienia wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa, zwany dalej „wojewódzkim inspektorem”:
1) identyfikuje organizm szkodliwy i źródło jego pochodzenia;
2) ocenia możliwości dalszego rozprzestrzeniania się organizmu szkodliwego i możliwości jego zwalczania.
W przypadku stwierdzenia organizmów niekwarantannowych w lasach stosuje się przepisy o lasach.
Art. 4.
W przypadku wystąpienia organizmu niekwarantannowego wojewódzki inspektor ocenia stopień zagrożenia roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów.
W przypadku stwierdzenia zagrożenia rozprzestrzenienia się organizmu niekwarantannowego lub możliwości wywołania przez niego strat gospodarczych wojewódzki inspektor informuje zainteresowane podmioty, za pośrednictwem dostępnych środków przekazu, o sposobach i terminach zwalczania tego organizmu.
Organizmy niekwarantannowe można zwalczać lub ograniczać ich występowanie przez:
1) zabiegi agrotechniczne;
2) stosowanie roślin odmian tolerancyjnych lub odpornych;
3) zwalczanie biologiczne;
4) zabiegi środkami ochrony roślin;
5) zastosowanie co najmniej dwóch metod zwalczania, wymienionych w pkt 1-4, zwanych dalej „integrowaną ochroną roślin”, mających na celu ograniczenie stosowania środka ochrony roślin do niezbędnego minimum do utrzymania populacji organizmów szkodliwych na poziomie ograniczającym szkody lub straty gospodarcze.
Art. 5.
Producent prowadzący produkcję roślin z zastosowaniem integrowanej ochrony roślin oraz wykorzystujący w sposób zrównoważony postęp techniczny i biologiczny w uprawie, ochronie roślin i nawożeniu, zwracający szczególną uwagę na ochronę środowiska i zdrowie ludzi, zwaną dalej „integrowaną produkcją”, może ubiegać się o poświadczenie jej stosowania.
Poświadczeniem stosowania integrowanej produkcji jest certyfikat wydawany przez wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na miejsce prowadzenia upraw, na wniosek producenta roślin.
Certyfikat wydaje się, jeżeli producent roślin:
1) ukończył szkolenie w zakresie integrowanej produkcji;
2) prowadził produkcję i ochronę roślin według szczegółowych metodyk zatwierdzonych przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, zwanego dalej „Głównym Inspektorem”;
3) udokumentował prowadzenie działań związanych z integrowaną produkcją.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się:
1) oświadczenie producenta roślin, że uprawa będzie prowadzona zgodnie z zasadami integrowanej produkcji;
2) informację o gatunkach roślin uprawianych metodami integrowanymi oraz ich powierzchni;
3) zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie integrowanej produkcji.
Certyfikat wydaje się na okres 12 miesięcy.
Wojewódzki inspektor prowadzi ewidencję producentów roślin stosujących integrowaną produkcję.
Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, jednostki upoważnione do prowadzenia szkoleń w zakresie integrowanej produkcji, programy tych szkoleń, termin ważności zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, wzór zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, zasady dokumentowania działań związanych z integrowaną produkcją oraz sposób i tryb przeprowadzania kontroli upraw prowadzonych zgodnie z zasadami integrowanej produkcji, mając na uwadze zapewnienie przez te jednostki wykwalifikowanej kadry, uzyskanie przejrzystości dokumentowania działań związanych z integrowaną produkcją oraz sprawne i rzetelne przeprowadzanie kontroli.
Art. 6.
Organizmy kwarantannowe podlegają obowiązkowi zwalczania i nie mogą być wprowadzane, przemieszczane, hodowane lub przechowywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 33 ust. 1.
Wojewódzki inspektor przeprowadza kontrole roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, w tym podłoży, opakowań lub środków transportu, w zakresie występowania organizmów szkodliwych oraz spełnienia wymagań określonych w ustawie, zwane dalej „urzędowymi kontrolami”:
1) w miejscach uprawy roślin, wytwarzania produktów roślinnych lub przedmiotów;
2) w miejscach przechowywania i sprzedaży roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów;
3) u podmiotów nabywających rośliny, produkty roślinne lub przedmioty;
4) w każdym innym miejscu, w którym rośliny, produkty roślinne lub przedmioty są przemieszczane, w szczególności na drogach i w środkach transportu.
Urzędowa kontrola roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów na drogach i w środkach transportu jest przeprowadzana we współpracy z Policją i Inspekcją Transportu Drogowego.
Urzędowe kontrole przeprowadza się:
1) regularnie u zarejestrowanych podmiotów oraz wyrywkowo w każdym innym miejscu uprawy, wytwarzania, przechowywania, sprzedaży lub przemieszczania roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów;
2) w sposób ukierunkowany, jeżeli zostanie stwierdzone, że istnieje ryzyko niespełnienia wymagań ustawy;
3) za pomocą oceny makroskopowej lub badań laboratoryjnych.
W przypadku stwierdzenia lub podejrzenia wystąpienia organizmów kwarantannowych wojewódzki inspektor ustala:
1) zasięg ich występowania lub możliwego rozprzestrzenienia się lub
2) zasięg prawdopodobnego porażenia roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, lub
3) źródło infekcji, lub
4) strefy, w których mogą być podjęte działania w celu zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się tych organizmów, lub
5) rośliny, produkty roślinne lub przedmioty porażone lub podejrzane o porażenie
- zawiadamiając o tym posiadaczy, Głównego Inspektora i w razie potrzeby innych wojewódzkich inspektorów.
Posiadacz jest obowiązany do współdziałania z wojewódzkim inspektorem przy wykonywaniu czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2, 4 i 5.
Art. 7.
W przypadku wystąpienia lub podejrzenia wystąpienia organizmów kwarantannowych posiadacz jest obowiązany do:
1) zawiadomienia wojewódzkiego inspektora lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o wystąpieniu lub podejrzeniu wystąpienia organizmów kwarantannowych;
2) zaniechania sadzenia, siewu, rozmnażania lub przemieszczania roślin oraz obrotu roślinami, produktami roślinnymi lub przedmiotami porażonymi lub podejrzanymi o porażenie organizmami kwarantannowymi, do czasu zakończenia urzędowej kontroli.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ciąży również na osobach, które z racji wykonywania czynności służbowych lub zawodowych posiadają informacje o wystąpieniu lub podejrzeniu wystąpienia organizmów kwarantannowych.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje niezwłocznie właściwego wojewódzkiego inspektora o otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.
Art. 8.
W przypadku wystąpienia lub podejrzenia wystąpienia organizmów kwarantannowych, wojewódzki inspektor może, w drodze decyzji, na koszt podmiotu:
1) nakazać:
stosowanie zabiegów uprawowych, w szczególności stosowanie płodozmianu, niszczenie chwastów lub samosiewów, przyoranie resztek pożniwnych, wymianę lub odkażenie gleby lub podłoża uprawowego, stosowanie materiału siewnego odpowiedniej kategorii lub odmian odpornych na określony organizm kwarantannowy,
zniszczenie roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, określając sposób zniszczenia,
określony sposób postępowania z roślinami, produktami roślinnymi lub przedmiotami, w szczególności ich przetworzenie, przeznaczenie na paszę, konsumpcję, oczyszczenie lub odkażenie, kompostowanie, przechowywanie w określonym miejscu,
czyszczenie i odkażanie przedmiotów lub miejsc, w których występują lub występowały organizmy kwarantannowe, lub które miały kontakt z porażonymi lub podejrzanymi o porażenie roślinami, produktami roślinnymi lub przedmiotami,
zastosowanie określonych zabiegów niszczących organizmy kwarantannowe lub zapobiegających ich rozprzestrzenianiu się, w szczególności zabiegów chemicznego zwalczania, odkażania gleby, przemrożenia szklarni, stosowania tablic chwytnych i pułapek feromonowych, przeprowadzania oddzielnego zbioru, oddzielnego przechowywania i oddzielnego transportu,
prowadzenie stałych obserwacji upraw w celu wykrycia organizmów kwarantannowych i informowanie o ich wynikach wojewódzkiego inspektora,
spełnienie określonych warunków przed rozpoczęciem uprawy roślin, przemieszczaniem roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, lub wprowadzaniem ich do obrotu,
prowadzenie i przechowywanie dokumentacji dotyczącej uprawy, wytwarzania, przemieszczania, nabycia, zbycia, obrotu lub przechowywania roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów;
2) zakazać:
użytkowania gruntów do celów rolniczych i leśnych,
uprawy, siewu, sadzenia lub używania do reprodukcji określonych roślin,
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.