Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 września 2009 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Treść obwieszczenia

1) ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ,

2) ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową ,

3) ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej ,

4) ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ,

5) ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw ,

6) ustawą z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej ,

7) ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ,

8) ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw ,

9) ustawą z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw ,

10) ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych ,

11) ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw ,

12) ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw ,

13) ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw ,

14) ustawą z dnia 24 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw

oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 22 września 2009 r.

1) art. 38-45, 48 i 53-56 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych , które stanowią:

Art. 38. W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w art. 197 wprowadza się następujące zmiany: 1) skreśla się ust. 1-6; 2) w ust. 7 skreśla się pkt 2. Art. 39. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 92 w § 1 w pkt 2 skreśla się wyrazy „wypadku przy pracy,” oraz wyrazy „choroby zawodowej lub”; 2) art. 237^1^ otrzymuje brzmienie: „ Art. 237^1^ § 1. Pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy lub zachorował na chorobę zawodową określoną w wykazie, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2, przysługują świadczenia z ubezpieczenia społecznego, określone w odrębnych przepisach. § 2. Pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy, przysługuje od pracodawcy odszkodowanie za utratę lub uszkodzenie w związku z wypadkiem przedmiotów osobistego użytku oraz przedmiotów niezbędnych do wykonywania pracy, z wyjątkiem utraty lub uszkodzenia pojazdów samochodowych oraz wartości pieniężnych. ” . Art. 40. W ustawie z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 6: a) w ust. 2 skreśla się pkt 1, b) skreśla się ust. 3; 2) w art. 6a skreśla się ust. 1. Art. 41. W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 37c skreśla się ust. 2 i 3. Art. 42. W ustawie z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora w art. 28 po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: „ 2a. Świadczenia, o których mowa w ust. 2, dla posła lub senatora niepobierającego uposażenia są finansowane z budżetu państwa. ” . Art. 43. W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 22 w ust. 2 skreśla się pierwsze zdanie; 2) w art. 55 w pkt 4 na końcu dodaje się wyrazy „, a także koszty prewencji wypadkowej określone w odrębnych przepisach”. Art. 44. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych po art. 57 dodaje się art. 57a i 57b w brzmieniu: „ Art. 57a. Warunek określony w art. 57 pkt 2 nie jest wymagany od ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy jest spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy. Art. 57b. 1. Za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana. Jednakże uważa się, że wypadek nastąpił w drodze do pracy lub z pracy, mimo że droga została przerwana, jeżeli przerwa była życiowo uzasadniona i jej czas nie przekraczał granic potrzeby, a także wówczas, gdy droga, nie będąc drogą najkrótszą, była dla ubezpieczonego, ze względów komunikacyjnych, najdogodniejsza. 2. Za drogę do pracy lub z pracy uważa się oprócz drogi z domu do pracy lub z pracy do domu również drogę do miejsca lub z miejsca: 1) innego zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego, 2) zwykłego wykonywania funkcji lub zadań zawodowych albo społecznych, 3) zwykłego spożywania posiłków, 4) odbywania nauki lub studiów. 3. Ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku w drodze do pracy lub z pracy dokonują w karcie wypadku w drodze do pracy lub z pracy pracodawcy w stosunku do ubezpieczonych, będących pracownikami, a w stosunku do pozostałych ubezpieczonych podmioty określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych . 4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady, tryb uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy, sposób jego dokumentowania, wzór karty wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz termin jej sporządzania, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia jednolitości sposobu informowania o zaistnieniu wypadku. ” . Art. 45. W ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 3 w pkt 4 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje pkt 5 w brzmieniu: „ 5) wypadek w drodze do pracy lub z pracy - zdarzenie, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia chorobowego uznane za wypadek na zasadach określonych w przepisach o emeryturach i rentach z FUS. ” ; 2) skreśla się art. 5; 3) w art. 29 w ust. 4a wyraz „16” zastępuje się wyrazem „14”.

Art. 48. Od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 marca 2003 r. wysokość należnego jednorazowego odszkodowania ustala się w oparciu o przepisy dotychczasowe.

Art. 53. 1. Pierwszy rok składkowy obejmuje składki na ubezpieczenie wypadkowe należne za okres od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 marca 2004 r. 2. Stopę procentową składek na ubezpieczenie wypadkowe dla płatnika składek, o którym mowa w art. 28 ust. 2, należnych za okres od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 marca 2006 r., ustala się w wysokości stopy procentowej określonej dla grupy działalności, do której płatnik składek należy. 3. Informację, o której mowa w art. 31 ust. 6, za: 1) 2003 r. - przekazuje się do dnia 31 stycznia 2004 r., 2) 2004 r. - przekazuje się do dnia 31 stycznia 2005 r. w takiej samej formie, jaka obowiązuje płatnika składek w odniesieniu do dokumentów określonych przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. 4. W przypadku składek na ubezpieczenie wypadkowe należnych za okres od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 marca 2006 r., płatnik składek, który nieprawidłowo ustali liczbę ubezpieczonych lub grupę działalności, co spowoduje: 1) zaniżenie stopy procentowej składek - po stwierdzeniu nieprawidłowości zobowiązany jest ponownie ustalić stopę procentową na cały rok składkowy w oparciu o prawidłowe dane oraz opłacić zaległe składki wraz z odsetkami za zwłokę; 2) zawyżenie stopy procentowej składek - po stwierdzeniu nieprawidłowości zobowiązany jest ponownie ustalić stopę procentową na cały rok składkowy w oparciu o prawidłowe dane. 5. (uchylony). Art. 54. Jeżeli stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe dla grupy działalności, należna za okres do dnia 31 marca 2007 r., ustalona zgodnie z zasadami określonymi w art. 30 ust. 1, jest niższa niż 25% najwyższej stopy procentowej ustalonej dla grup działalności na dany rok składkowy, stopę procentową dla tej grupy działalności ustala się w wysokości 25% najwyższej stopy procentowej dla grup działalności. Art. 55. 1. Jednorazowe odszkodowanie za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu przysługuje w wysokości: 1) 16% przeciętnego wynagrodzenia - w okresie od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 31 marca 2004 r.; 2) 17% przeciętnego wynagrodzenia - w okresie od dnia 1 kwietnia 2004 r. do dnia 31 marca 2005 r.; 3) 18% przeciętnego wynagrodzenia - w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r.; 4) 19% przeciętnego wynagrodzenia - w okresie od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 31 marca 2007 r. 2. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do zwiększenia jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 2. Art. 56. 1. Ubezpieczeni będący pracownikami lub członkowie rodzin pracowników, których roszczenie o jednorazowe odszkodowanie nie zostało zaspokojone przez syndyka, likwidatora lub niewypłacalnego pracodawcę, mogą w terminie do dnia 30 czerwca 2003 r. wystąpić z pisemnym wnioskiem do kierownika Biura Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o wypłatę jednorazowego odszkodowania. 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać określenie syndyka, likwidatora lub niewypłacalnego pracodawcy. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające prawo do jednorazowego odszkodowania i dokumenty potwierdzające przeprowadzenie bezskutecznego postępowania zmierzającego do wyegzekwowania należności albo dokumenty potwierdzające niezaspokojenie roszczenia w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym prowadzonym wobec niewypłacalnego pracodawcy. 3. Osoby nieposiadające orzeczenia o uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową albo orzeczenia stwierdzającego związek śmierci z tym wypadkiem lub chorobą składają do Zakładu wniosek o jego ustalenie do dnia 30 czerwca 2003 r. Orzeczenie uzyskane w tym trybie jest podstawą roszczeń, o których mowa w ust. 1. 4. Do roszczeń, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy oraz art. 291 § 1 Kodeksu pracy.

2) art. 23 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw , który stanowi:

Art. 23. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., z wyjątkiem: 1) art. 3 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2 i 4 w części dotyczącej rozdziału 4a, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia; 2) art. 3 pkt 4 w części dotyczącej rozdziału 4b, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2004 r.

3) art. 33 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową , który stanowi:

Art. 33. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 26, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

4) art. 52 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej , który stanowi:

Art. 52. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

5) art. 152 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , który stanowi:

Art. 152. Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 138 pkt 5-7, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2004 r.; 2) art. 12 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2004 r.; 3) art. 101 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.

6) art. 19, 20, 22 i 26 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:

Art. 19. Ilekroć w przepisach jest mowa o orzekaniu przez lekarzy orzeczników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, należy przez to rozumieć również orzekanie przez komisje lekarskie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Art. 20. Prawo wniesienia sprzeciwu i zgłoszenia zarzutu wadliwości, o których mowa w ustawach wymienionych w art. 1, 12 i 14, przysługuje od orzeczeń lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanych od dnia 1 stycznia 2005 r.

Art. 22. 1. Przepisy ustawy, o której mowa w art. 14, stosuje się do wniosków o jednorazowe odszkodowanie z tytułu: 1) wypadku przy prowadzeniu pozarolniczej działalności lub współpracy przy jej prowadzeniu, 2) uszczerbku na zdrowiu z tytułu choroby zawodowej pozostającego w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności lub współpracą przy jej prowadzeniu, 3) śmierci ubezpieczonego lub rencisty pozostającej w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową - o ile zdarzenia te wystąpiły w okresie od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2002 r., a wniosek o jednorazowe odszkodowanie zostanie złożony do dnia 31 grudnia 2004 r. 2. Jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje osobom, które do dnia 31 grudnia 2004 r. nie uregulują zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Art. 26. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 6, 28 i 29, art. 2 pkt 2 i 4-6, art. 10 pkt 24 lit. a tiret pierwsze, art. 12 pkt 2, 5 i 6, art. 14 pkt 1, 6 i 7, art. 15 i 19, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.

7) art. 9 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej , który stanowi:

Art. 9. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

8) art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , który stanowi:

Art. 252. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2004 r., z wyjątkiem: 1) art. 201, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.; 2) art. 239 ust. 1 i 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia ustawy.

9) art. 22 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw , który stanowi:

Art. 22. Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia trzeciego miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 6 lit. b, pkt 7, 32, 35, 39 lit. b, pkt 64 i 67 lit. c, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2006 r.; 2) art. 1 pkt 13 lit. a, który wchodzi w życie z dniem 30 czerwca 2006 r.; 3) art. 2 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2005 r.; 4) art. 11 pkt 1-3 i 5-9, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2005 r.; 5) art. 11 pkt 4 i 10, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

10) art. 7 i 8 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:

Art. 7. Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego osobom, o których mowa w art. 9 ust. 3 pkt 3 ustawy wymienionej w art. 3, stosuje się zasady określone w art. 46, 48 i 52 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa , przy czym przychodem za okres od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. jest przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie wypadkowe po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,26% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie wypadkowe. Art. 8. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2007 r.

11) art. 46 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych , który stanowi:

Art. 46. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

12) art. 40 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw , który stanowi:

Art. 40. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 39, który wchodzi w życie z dniem wejścia w życie ustawy, z mocą od dnia 1 stycznia 2009 r.; 2) art. 1 pkt 75 i art. 18, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2009 r.; 3) art. 1 pkt 49, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.

13) art. 20 ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw , który stanowi:

Art. 20. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

14) art. 4 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw , który stanowi:

Art. 4. Ustawa wchodzi w życie z dniem 3 lipca 2009 r.

15) art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:

Art. 6. Ustawa wchodzi w życie z dniem 14 lipca 2009 r.

Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Rozdział 1. Przepisy ogólne

Art. 1.

Ustawa określa:

1) rodzaje świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz warunki nabywania prawa do tych świadczeń;

2) zasady i tryb przyznawania świadczeń, ustalania ich wysokości oraz zasady ich wypłaty;

3) zasady różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków;

4) zasady finansowania prewencji wypadkowej.

Art. 2.

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) „fundusz wypadkowy” - fundusz wyodrębniony w ramach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , zwanych dalej „przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych”;

2) „lekarz orzecznik” - lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;

2a) „komisja lekarska” - komisję lekarską Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;

3) „okres ubezpieczenia wypadkowego” - okres podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu, a także okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu przed dniem 1 stycznia 1999 r.;