LegalizeRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie stanowisk mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz inspektorów ochrony radiologicznej
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 12b ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) rodzaje stanowisk, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, zwanej dalej „ustawą”, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień do zajmowania tych stanowisk;
2) typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej oraz rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, a także szczegółowe warunki nadawania tych uprawnień;
3) tryb nadawania przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, zwanego dalej „Prezesem Agencji”, uprawnień inspektora ochrony radiologicznej oraz uprawnień dla osób, które mogą być zatrudnione na stanowiskach określonych w art. 12 ust. 1 ustawy;
4) tryb pracy komisji egzaminacyjnej i składów egzaminacyjnych komisji egzaminacyjnej, sposób i tryb przygotowania i przeprowadzania egzaminów, sposób wnoszenia opłaty za egzamin, jej wysokość oraz wysokość wynagrodzenia członków komisji egzaminacyjnej;
5) wymagane zakresy szkoleń i formy organizowania szkoleń, warunki, jakie muszą spełniać jednostki przeprowadzające szkolenie, a także tryb uzyskiwania wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 7 ust. 11 ustawy, oraz do rejestru, o którym mowa w art. 12a ust. 3 ustawy.
§ 2.
Rodzaje stanowisk mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień do zajmowania tych stanowisk określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§ 3.
Typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej określonego typu określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 4.
Zakresy szkoleń dla osób, które ubiegają się o uprawnienia umożliwiające zatrudnienie na stanowiskach mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej, określają odpowiednio załączniki nr 3 i 4 do rozporządzenia.
Szkolenie mogą prowadzić jednostki, które:
1) dysponują kadrą wykładowców, którzy posiadają wykształcenie wyższe, mają wiedzę i doświadczenie zawodowe w dziedzinie podstaw technologii jądrowych oraz bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, zgodnie z zakresem prowadzonych szkoleń;
2) posiadają obiekty, urządzenia i wyposażenie umożliwiające prowadzenie ćwiczeń praktycznych objętych tematyką szkolenia lub zapewniają do nich dostęp;
3) posiadają szczegółowe programy szkoleń;
4) prowadzą dzienniki zajęć, do których wpisuje się tematykę i czas trwania poszczególnych zajęć, oraz spis osób biorących udział w szkoleniach i przechowują je co najmniej przez 5 lat od dnia zakończenia szkolenia.
Wpis jednostki przeprowadzającej szkolenie do rejestru prowadzonego przez Prezesa Agencji następuje na wniosek kierownika jednostki przeprowadzającej szkolenie, po stwierdzeniu przez Prezesa Agencji spełnienia warunków, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3, oraz zobowiązaniu się wnioskodawcy do spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 2 pkt 4.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, kierownik jednostki przeprowadzającej szkolenie załącza dokumenty i informacje potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oraz programy szkoleń, o których mowa w ust. 2 pkt 3.
Kierownikowi jednostki przeprowadzającej szkolenie, która została wpisana do rejestru, Prezes Agencji wydaje zaświadczenie o uzyskaniu wpisu do rejestru.
Szkolenie przeprowadza się w formie wykładów, ćwiczeń obliczeniowych, ćwiczeń laboratoryjnych lub szkolenia na stanowisku pracy w zależności od zakresu szkolenia.
Przed rozpoczęciem szkolenia:
1) osoba, która ubiega się o uprawnienia umożliwiające zatrudnienie na stanowisku mającym istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, przedstawia kierownikowi jednostki przeprowadzającej szkolenie orzeczenie lekarskie, o którym mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy;
2) osoba, która ubiega się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej, przedstawia kierownikowi jednostki przeprowadzającej szkolenie orzeczenie lekarskie, o którym mowa w art. 7 ust. 6 pkt 4 ustawy.
Kierownik jednostki przeprowadzającej szkolenie wydaje osobie, która odbyła szkolenie, dokument potwierdzający jego odbycie.
§ 5.
Osoba, która odbyła szkolenie, zdaje egzamin przed właściwą komisją egzaminacyjną.
Kierownik jednostki przeprowadzającej szkolenie zawiadamia przewodniczącego właściwej komisji egzaminacyjnej o zamiarze przeprowadzenia szkolenia najpóźniej na 30 dni przed jego rozpoczęciem.
Prezes Agencji wyznacza egzamin, o którym mowa w ust. 1, na dzień przypadający nie później niż 30 dni od zakończenia szkolenia.
O terminie egzaminu Prezes Agencji zawiadamia kierownika jednostki przeprowadzającej szkolenie.
Kierownik jednostki przeprowadzającej szkolenie zawiadamia o terminie egzaminu osoby przystępujące do szkolenia.
§ 6.
Wniosek o dopuszczenie do egzaminu bez szkolenia wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków dopuszczenia do egzaminu jest składany do Prezesa Agencji, który sprawdza, czy składający wniosek spełnia te warunki, i dopuszcza albo nie dopuszcza go do egzaminu.
O dopuszczeniu albo o niedopuszczeniu do egzaminu bez szkolenia Prezes Agencji zawiadamia składającego wniosek w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, podając, w przypadku dopuszczenia do egzaminu, jego termin i miejsce.
§ 7.
Osoba, która nie przystąpiła do egzaminu w terminie wyznaczonym przez Prezesa Agencji, może w terminie 1 miesiąca od zakończenia egzaminu wystąpić do Prezesa Agencji o wyznaczenie nowego terminu egzaminu.
Z wnioskiem o wyznaczenie nowego terminu egzaminu można wystąpić dwukrotnie.
§ 8.
Egzaminy przeprowadzają:
1) komisja egzaminacyjna właściwa dla uprawnień umożliwiających zatrudnienie na stanowiskach mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;
2) komisja egzaminacyjna właściwa dla uprawnień inspektora ochrony radiologicznej.
Przewodniczący właściwej komisji egzaminacyjnej, wyznaczając skład egzaminacyjny, wskazuje przewodniczącego składu i sekretarza.
Skład egzaminacyjny:
1) przygotowuje pytania egzaminacyjne uwzględniające zakresy szkoleń, o których mowa w § 4 ust. 1;
2) przeprowadza egzamin;
3) ocenia pisemną i ustną część egzaminu.
Skład egzaminacyjny podejmuje decyzje zwykłą większością głosów. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego składu egzaminacyjnego.
Skład egzaminacyjny sporządza protokół z egzaminu, który zawiera:
1) wskazanie składu egzaminacyjnego odpowiedniej komisji egzaminacyjnej;
2) numer protokołu i datę jego sporządzenia;
3) nazwisko, imię, datę i miejsce urodzenia oraz numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość osoby zdającej;
4) tematy części problemowej lub obliczeniowej części pisemnej egzaminu i wynik części pisemnej egzaminu;
5) treść pytań części ustnej egzaminu i liczbę punktów uzyskanych przez osobę zdającą za odpowiedź na każde z pytań;
6) informację o pozytywnym lub negatywnym wyniku egzaminu;
7) imiona, nazwiska i podpisy przewodniczącego składu egzaminacyjnego i pozostałych członków tego składu.
§ 9.
Egzamin obejmuje zagadnienia z zakresu określonego dla danego rodzaju szkolenia.
Egzamin składa się z części pisemnej obejmującej test złożony z 30 pytań i 3 zadania obliczeniowe lub pytania problemowe oraz z części ustnej obejmującej 5 pytań.
Część pisemna egzaminu trwa 120 minut.
Za część pisemną egzaminu skład egzaminacyjny przyznaje:
1) 1 pkt za każdą poprawną odpowiedź na pytanie z testu;
2) od 0 do 10 pkt za każde zadanie obliczeniowe lub pytanie problemowe.
Do części ustnej egzaminu przystępuje się po uzyskaniu z części pisemnej egzaminu co najmniej 40 punktów, w tym co najmniej 20 punktów z testu i co najmniej 20 punktów z zadań obliczeniowych lub pytań problemowych.
Z części ustnej egzaminu przyznaje się od 0 do 5 punktów za odpowiedź na każde pytanie.
Pozytywny wynik egzaminu uzyskuje się po otrzymaniu co najmniej 15 punktów z części ustnej egzaminu.
Osoba, która nie zdała egzaminu, może w terminie do 6 miesięcy od zakończenia egzaminu wystąpić z wnioskiem do Prezesa Agencji o wyznaczenie terminu ponownego egzaminu.
Osobie, która zdała egzamin, komisja egzaminacyjna wydaje dokument potwierdzający zdanie egzaminu, podpisany przez przewodniczącego składu egzaminacyjnego.
§ 10.
Opłata za egzamin wynosi w przypadku egzaminu na uprawnienia:
1) inspektora ochrony radiologicznej - 400 zł;
2) do zajmowania stanowiska mającego istotne znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej - 300 zł.
Opłatę, o której mowa w ust. 1, wnosi się na rachunek bankowy Państwowej Agencji Atomistyki, a dowód wniesienia opłaty osoba zdająca egzamin przedstawia komisji egzaminacyjnej przed rozpoczęciem egzaminu.
Kwota opłaty za egzamin oraz numer rachunku bankowego, o którym mowa w ust. 2, są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych Prezesa Agencji.
Niewykorzystana opłata za egzamin zostaje zaliczona na poczet przyszłej opłaty za egzamin, o ile wniosek o dopuszczenie do egzaminu zostanie złożony w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 1. W przeciwnym wypadku niewykorzystana opłata za egzamin staje się dochodem budżetu państwa.
Opłata za egzamin może zostać zwrócona, w przypadku gdy osoba mająca przystąpić do egzaminu nie mogła wziąć w nim udziału z przyczyn przez siebie niezawinionych. Warunkiem zwrotu opłaty za egzamin jest załączenie do wniosku o zwrot tej opłaty dokumentów potwierdzających niemożność przystąpienia do egzaminu.
§ 11.
Wynagrodzenie członka komisji egzaminacyjnej uczestniczącego w składzie egzaminacyjnym przeprowadzającym egzamin wynosi 30 zł za każdą osobę przystępującą do egzaminu.
§ 12.
Wniosek do Prezesa Agencji o nadanie uprawnień, o których mowa w art. 7 ust. 3 lub art. 12 ust. 1 ustawy, zawiera:
1) imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia oraz numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień;
2) wskazanie rodzaju i typu uprawnień, o które ubiega się ta osoba;
3) adres do korespondencji;
4) informacje o przebiegu pracy zawodowej tej osoby;
5) w przypadku stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność polegającą na budowie, rozruchu, eksploatacji lub likwidacji obiektu jądrowego - także wskazanie nazwy tej jednostki.
Występujący z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, dołącza do niego następujące dokumenty dotyczące osoby, która ubiega się o nadanie uprawnień:
1) dokument stwierdzający zdanie egzaminu;
2) orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące, o którym mowa w art. 7 ust. 6 pkt 4 lub art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy;
3) odpisy dyplomów lub świadectw potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia i zawodu;
4) dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganego stażu pracy w warunkach narażenia;
5) oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się w terminie 6 miesięcy od dnia przeprowadzenia egzaminu.
W przypadku osób dopuszczonych do egzaminu bez wymaganego szkolenia nie jest wymagane załączanie do wniosku o nadanie uprawnień dokumentów załączonych do wniosku o dopuszczenie do egzaminu.
Osoby, które w dniu składania wniosku o dopuszczenie do egzaminu posiadały ważne uprawnienia:
1) umożliwiające zatrudnienie na stanowisku mającym istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej i ubiegają się o uprawnienia do zatrudnienia na takim samym stanowisku,
2) inspektora ochrony radiologicznej i ubiegają się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej tego samego typu
- nie składają dokumentów wymienionych w ust. 2 pkt 3 i 4.
§ 13.
Uprawnienia do zajmowania stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność polegającą na budowie, rozruchu, eksploatacji lub likwidacji obiektu jądrowego uprawniają do zajmowania takiego stanowiska tylko w jednostce organizacyjnej imiennie wskazanej w uprawnieniu.
Uprawnienia do zajmowania stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w jednostce niewykonującej działalności polegającej na budowie, rozruchu, eksploatacji lub likwidacji obiektu jądrowego, nadane w trybie określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie stanowisk mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz inspektorów ochrony radiologicznej , uprawniają do zajmowania stanowiska wskazanego w uprawnieniu na terenie całego kraju.
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-0 nadane w trybie określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów, o którym mowa w ust. 2, odpowiadają uprawnieniom określonym w niniejszym rozporządzeniu jako IOR-1Z.
Stanowisko operatora akceleratora stosowanego do kontroli pojazdów na przejściach granicznych, określone w rozporządzeniu Rady Ministrów, o którym mowa w ust. 2, odpowiada stanowisku operatora akceleratora stosowanego do kontroli pojazdów określonemu w niniejszym rozporządzeniu.
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej oraz uprawnienia dla osób, które mogą być zatrudnione na stanowisku mającym istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, nadane na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w ust. 2, zachowują ważność przez okres, na jaki zostały nadane.
§ 14.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Załącznik nr 1 - Rodzaje stanowisk mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień do zajmowania tych stanowisk
Załącznik nr 2 - Typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej
Załącznik nr 3 - Zakresy szkoleń dla osób, które ubiegają się o uprawnienia umożliwiające zatrudnienie na stanowiskach mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej
Szkolenie typu A-A
Tematy wykładów:
1) podstawowe wiadomości z zakresu fizyki współczesnej (min. 1 godzina);
2) oddziaływanie promieniowania z materią (min. 1 godzina);
3) biologiczne skutki promieniowania jonizującego (min. 1 godzina);
4) zasady fizyki akceleratorów (min. 1 godzina);
5) zasady pomiarów promieniowania X i gamma, detekcja promieniowania jonizującego, podstawowe wielkości dozymetryczne i jednostki (min. 3 godziny);
6) zasady ochrony radiologicznej (min. 1 godzina);
7) ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe i akty wykonawcze do niej (min. 1 godzina);
8) program zapewnienia jakości w pracowni akceleratorowej (min. 1 godzina);
9) zasady postępowania w sytuacjach zdarzeń radiacyjnych (min. 1 godzina).
Analiza dokumentacji techniczno-technologicznej akceleratora i źródeł promieniowania jonizującego oraz stosowanych w pracowni procedur wraz ze szkoleniem stanowiskowym.
Szkolenie typu S-A
Tematy wykładów jak w szkoleniu typu A-A oraz:
1) zasady bezpiecznej pracy w pracowni akceleratorowej i teleradioterapeutycznej (min. 2 godziny);
2) zasady ochrony radiologicznej pacjentów (min. 2 godziny);
3) program zapewnienia jakości w pracowni akceleratorowej i teleradioterapeutycznej (min. 4 godziny).
Analiza dokumentacji techniczno-technologicznej akceleratora i urządzeń do teleradioterapii oraz stosowanych w pracowni procedur wraz ze szkoleniem stanowiskowym.
Szkolenie typu S-Z
Tematy wykładów jak w szkoleniu typu A-A, z wyłączeniem zasad fizyki akceleratorów, oraz:
1) zasady bezpiecznej pracy w pracowni brachyterapii (min. 2 godziny);
2) zasady ochrony radiologicznej pacjentów (min. 2 godziny);
3) program zapewnienia jakości w pracowni brachyterapii (min. 4 godziny);
4) podstawowe wiadomości z zakresu budowy oraz zasady działania urządzeń do brachyterapii (min. 2 godziny).
Analiza dokumentacji techniczno-technologicznej urządzeń do brachyterapii ze źródłami promieniotwórczymi oraz stosowanych w pracowni procedur wraz ze szkoleniem stanowiskowym.
Szkolenie typu S-E
Tematy wykładów:
1) podstawowe wiadomości z zakresu fizyki współczesnej (min. 1 godzina);
2) oddziaływanie promieniowania z materią (min. 1 godzina);
3) biologiczne skutki promieniowania jonizującego (min. 1 godzina);
4) detekcja promieniowania jonizującego (min. 2 godziny);
5) podstawowe wielkości dozymetrii promieniowania jonizującego, jednostki (min. 2 godziny);
6) zasady ochrony radiologicznej (min. 4 godziny);
7) podstawy fizyki reakcji rozszczepienia, w tym w szczególności zagadnienia krytyczności i współczynnika mnożenia (min. 4 godziny);
8) ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe i akty wykonawcze do niej (min. 2 godziny);
9) konwencje i umowy międzynarodowe w zakresie zabezpieczeń materiałów jądrowych (min. 2 godziny);
10) zasady i metody ewidencji i rachunkowości materiałów jądrowych (min. 2 godziny);
11) zasady i metody ochrony fizycznej obiektów i materiałów jądrowych (min. 2 godziny);
12) źródła zagrożenia radiacyjnego w postępowaniu z materiałami jądrowymi, w tym z wypalonym paliwem jądrowym (min. 1 godzina);
13) zawartość raportu bezpieczeństwa obiektu jądrowego (min. 1 godzina).
Szkolenie typu S-O
Tematy wykładów jak w szkoleniu typu S-E oraz:
1) zasady pomiarów mocy dawki i skażeń promieniotwórczych (min. 2 godziny);
2) zasady bezpiecznej pracy z zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi, urządzeniami zawierającymi takie źródła, otwartymi źródłami promieniotwórczymi, w pracowni i poza pracownią (min. 4 godziny);
3) zasady postępowania z odpadami promieniotwórczymi - metody przetwarzania i segregacji, transport, przechowywanie, składowanie (min. 4 godziny);
4) organizacja ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej, obowiązki i uprawnienia kierownika jednostki, inspektora ochrony radiologicznej, pracowników (min. 2 godziny);
5) przygotowanie dokumentów w jednostce organizacyjnej: regulamin pracy, technologiczne instrukcje pracy, rejestry dawek, rejestry źródeł, zakładowy plan postępowania awaryjnego (min. 2 godziny).
Analiza dokumentacji techniczno-technologicznej, łącznie z planami postępowania awaryjnego, składowiska odpadów lub przechowalnika wypalonego paliwa jądrowego.
Szkolenie typu R-O
Tematy wykładów jak w szkoleniu typu S-E oraz:
1) podstawy fizyki jądrowej i reaktorowej (min. 6 godzin);
2) charakterystyki fizyczne i cieplne reaktora (min. 2 godziny);
3) detekcja promieniowania jonizującego - uzupełnienie (min. 2 godziny);
4) system barier powstrzymujących rozprzestrzenianie się produktów rozszczepienia (min. 2 godziny);
5) źródła zagrożenia w jądrowym reaktorze badawczym (min. 2 godziny);
6) podstawy zagadnień dozymetrii reaktorowej (min. 4 godziny);
7) gospodarka odpadami promieniotwórczymi i paliwem jądrowym (min. 2 godziny);
8) awarie w badawczych reaktorach jądrowych (min. 4 godziny);
9) zasady zapewnienia jakości w eksploatacji jądrowych reaktorów badawczych (min. 4 godziny);
10) wymiana ciepła w reaktorze (min. 4 godziny);
11) napromienianie materiału tarczowego oraz ewidencja i kontrola ruchu źródeł promieniotwórczych (min. 2 godziny);
12) limity operacyjne w reaktorze badawczym (min. 1 godzina).
Analiza dokumentacji techniczno-technologicznej (w tym raportu bezpieczeństwa) reaktora badawczego, ze szczególnym uwzględnieniem następujących tematów:
1) budowa bloku reaktora;
2) obiegi chłodzenia: pierwotny i wtórny;
3) awaryjne systemy chłodzenia;
4) systemy wentylacji;
5) systemy sterowania, zabezpieczeń i kontroli technologicznej;
6) systemy zasilania elektrycznego;
7) standardowe i awaryjne procedury pracy reaktora badawczego;
8) charakterystyka i budowa układów kontroli dozymetrycznej;
9) napromienianie w reaktorze;
10) zagadnienia chemiczne;
11) komory gorące i ekspedycja izotopów;
12) plany postępowania awaryjnego.
Ćwiczenia z zakresu fizyki reaktorowej, obejmujące w szczególności kalibrację prętów regulacyjnych, metody sterowania reaktorem, pomiary efektów reaktywnościowych, gęstości strumienia neutronów i dawek, kontrolę stanu elementów paliwowych w reaktorze, kontrolę uwolnień z reaktora badawczego.
Szkolenie stanowiskowe na pracującym reaktorze, w wybranych zespołach służb eksploatacyjnych i pracowni reaktora, według programu indywidualnego przygotowanego przez kierownika jednostki.
Szkolenie typu R-OK
Tematy wykładów jak w szkoleniu typu R-O oraz:
1) fizyka reaktorowa - uzupełnienie (min. 4 godziny);
2) planowanie awaryjne (min. 5 godzin);
3) określanie narażenia radiacyjnego w obiekcie reaktora badawczego (min. 2 godziny).
Analiza dokumentacji techniczno-technologicznej reaktora, szczególnie w zakresie procedur eksploatacyjnych, postępowania awaryjnego i ochrony fizycznej reaktora.
Szkolenie typu R-D
Tematy wykładów jak w szkoleniu typu S-E oraz:
1) podstawy fizyki jądrowej i reaktorowej (min. 4 godziny);
2) charakterystyka i budowa układów kontroli dozymetrycznej (min. 6 godzin);
3) systemy wentylacji (min. 2 godziny);
4) systemy sterowania, zabezpieczeń i kontroli technologicznej (min. 2 godziny);
5) komory gorące i ekspedycja izotopów (min. 4 godziny);
6) napromienianie w reaktorze (min. 2 godziny);
7) metodyka obliczania osłon dla promieniowania mieszanego neutronów i promieniowania gamma (1 godzina);
8) kontrola narażenia indywidualnego od skażeń promieniotwórczych (powierzchniowych i przestrzennych) (min. 1 godzina).
Analiza dokumentacji techniczno-technologicznej (w tym raportu bezpieczeństwa) reaktora badawczego, ze szczególnym uwzględnieniem następujących tematów:
1) systemy wentylacji;
2) systemy sterowania, zabezpieczeń i kontroli technologicznej;
3) standardowe i awaryjne procedury pracy reaktora badawczego;
4) charakterystyka i budowa układów kontroli dozymetrycznej;
5) napromienianie w reaktorze;
6) zagadnienia chemiczne;
7) komory gorące i ekspedycja izotopów;
8) plany postępowania awaryjnego.
Ćwiczenia z zakresu fizyki reaktorowej, obejmujące w szczególności kalibrację prętów regulacyjnych, metody sterowania reaktorem, pomiary efektów reaktywnościowych, gęstości strumienia neutronów i dawek, pomiar i ocenę skażeń osobistych.
Szkolenie stanowiskowe na pracującym reaktorze, w szczególności w pracowni dozymetrycznej, według programu indywidualnego przygotowanego przez kierownika jednostki.
Załącznik nr 4 - Zakresy szkoleń dla osób, które ubiegają się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej
Typ IOR-1Z
Tematy wykładów (min. 30 godzin):
1) wybrane podstawowe zagadnienia z fizyki atomowej i jądrowej; rozpady promieniotwórcze;
2) naturalne i sztuczne izotopy promieniotwórcze;
3) oddziaływanie promieniowania z materią;
4) biologiczne skutki promieniowania jonizującego;
5) detektory promieniowania jonizującego;
6) podstawowe wielkości dozymetrii promieniowania jonizującego, jednostki;
7) przyrządy dozymetryczne;
8) podstawowe zasady ochrony radiologicznej, w tym uzasadnianie, optymalizacja, ograniczanie narażenia;
9) opisy znanych zdarzeń radiacyjnych;
10) ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe i akty wykonawcze do niej, podstawowe przepisy międzynarodowe w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, w tym przepisy Unii Europejskiej;
11) zezwolenia na działalność w warunkach narażenia, zgłaszanie takiej działalności, wyłączenia, uprawnienia inspektorów dozoru jądrowego;
12) zasady bezpiecznej pracy z zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi w pracowniach i poza pracowniami;
13) pomiary mocy dawki i skażeń promieniotwórczych;
14) kontrola narażenia pracowników i osób z ogółu ludności, w tym od promieniowania jonizującego od źródeł naturalnych;
15) kontrola szczelności i ewidencja zamkniętych źródeł promieniotwórczych;
16) ogólne informacje o postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi;
17) podstawowe zasady transportu towarów niebezpiecznych klasy 7;
18) organizacja ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej, obowiązki i uprawnienia kierownika jednostki, inspektora ochrony radiologicznej i pracowników (w tym pracowników zewnętrznych), prace w warunkach narażenia na wzmożone promieniowanie naturalne;
19) przygotowanie dokumentów w jednostce organizacyjnej: regulamin pracy, technologiczne instrukcje pracy, rejestry dawek, rejestry źródeł, plan postępowania awaryjnego;
20) podstawowe zagadnienia z zakresu prawa pracy.
Ćwiczenia obliczeniowe (min. 4 godziny)
Obliczanie zmiany aktywności w czasie, obliczanie dawek, obliczanie osłon, optymalizacja warunków pracy w warunkach narażenia, ocena dawek indywidualnych na podstawie dozymetrycznych pomiarów w środowisku pracy, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w pomieszczeniu o podwyższonym promieniowaniu.
Ćwiczenia laboratoryjne (min. 4 godziny)
Dobór parametrów przyrządu dozymetrycznego, pomiary mocy dawki, wykreślanie izodoz, pomiary skażeń promieniotwórczych.
Typ IOR-1R
Tematy wykładów (min. 20 godzin):
1) wybrane podstawowe zagadnienia z fizyki atomowej i jądrowej;
2) oddziaływanie promieniowania z materią;
3) biologiczne skutki promieniowania jonizującego;
4) detektory promieniowania jonizującego;
5) podstawowe wielkości dozymetrii promieniowania jonizującego, jednostki;
6) przyrządy dozymetryczne;
7) podstawowe zasady ochrony radiologicznej, w tym uzasadnianie, optymalizacja, ograniczanie narażenia;
8) opisy znanych zdarzeń radiacyjnych;
9) ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe i akty wykonawcze do niej, podstawowe przepisy międzynarodowe w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, w tym przepisy Unii Europejskiej;
10) zezwolenia na działalność w warunkach narażenia, zgłaszanie takiej działalności, wyłączenia, uprawnienia inspektorów dozoru jądrowego;
11) zasady bezpiecznej pracy z urządzeniami wytwarzającymi promieniowanie jonizujące, w pracowniach i poza pracowniami;
12) pomiary mocy dawki;
13) kontrola narażenia pracowników i osób z ogółu ludności;
14) podstawy fizyki i techniki lamp rentgenowskich oraz akceleratorów;
15) zasady bezpiecznej pracy w pracowniach rentgenowskich i pracowniach akceleratorowych;
16) organizacja ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej, obowiązki i uprawnienia kierownika jednostki, inspektora ochrony radiologicznej i pracowników (w tym pracowników zewnętrznych);
17) przygotowanie dokumentów w jednostce organizacyjnej: regulamin pracy, instrukcje pracy, rejestry dawek, plan postępowania awaryjnego;
18) podstawowe zagadnienia z zakresu prawa pracy.
Ćwiczenia obliczeniowe (min. 3 godziny):
Obliczanie dawek, obliczanie osłon, optymalizacja warunków pracy w warunkach narażenia, ocena dawek indywidualnych na podstawie dozymetrycznych pomiarów w środowisku pracy, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w pomieszczeniu o podwyższonym promieniowaniu.
Ćwiczenia laboratoryjne (min. 3 godziny):
Dobór parametrów przyrządu dozymetrycznego, pomiary widma promieniowania X, pomiary mocy dawki i pomiary dawki, wykreślanie izodoz.
Typ IOR-1
Tematy jak w szkoleniach typu IOR-1Z i IOR-1R oraz (łącznie min. 60 godzin):
1) działalność zawodowa i działania interwencyjne, włącznie z promieniowaniem naturalnym, zwłaszcza radonu;
2) zasady bezpiecznej pracy z otwartymi źródłami promieniotwórczymi i urządzeniami wytwarzającymi promieniowanie jonizujące w pracowniach i poza pracowniami, kontrola uwolnień, limity użytkowe (ograniczniki) dawek;
3) zasady pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy, wytyczanie granic terenów kontrolowanych i nadzorowanych;
4) ocena narażenia osób z ogółu ludności, pojęcie grup odniesienia;
5) skażenia wewnętrzne;
6) dekontaminacja powierzchni roboczych sprzętu, skażeń osobistych;
7) prace w warunkach narażenia na wzmożone promieniowanie naturalne;
8) identyfikacja substancji promieniotwórczych, w tym materiałów jądrowych;
9) postępowanie z odpadami promieniotwórczymi;
10) składowiska odpadów promieniotwórczych;
11) przykłady typowych zastosowań technik jądrowych oraz związane z nimi zagrożenie.
Ćwiczenia obliczeniowe:
Jak w szkoleniu typu IOR-1Z oraz (łącznie min. 8 godzin):
Obliczanie osłon, ocena wewnętrznego skażenia organizmu, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w polu podwyższonego promieniowania, ocena dawki dla grupy odniesienia.
Ćwiczenia laboratoryjne:
Jak w szkoleniu typu IOR-1Z oraz (łącznie min. 8 godzin):
Pomiary widma promieniowania gamma, pomiary strumienia neutronów, pomiar i ocena skażeń indywidualnych.
Typ IOR-2
Tematy wykładów:
Tematy jak w szkoleniu typu IOR-1 oraz (łącznie min. 84 godziny):
1) podstawy fizyki reakcji rozszczepienia, fizyki reaktorowej i wymiany ciepła w reaktorach jądrowych;
2) elementy fizyki i chemii cyklu paliwa jądrowego;
3) zasady bezpiecznej gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem;
4) składowiska odpadów promieniotwórczych przeznaczonych do składowania wypalonego paliwa jądrowego oraz przechowalniki wypalonego paliwa jądrowego;
5) źródła zagrożenia w reaktorze jądrowym pochodzące z rdzenia reaktora, obiegów chłodzenia, układów filtracji wody i powietrza, wypalonego paliwa, materiałów naświetlonych i odpadów promieniotwórczych;
6) zagadnienia dozymetrii reaktorowej;
7) ocena zagrożenia w obiekcie jądrowym i okolicy (eksploatacja normalna i sytuacje awaryjne);
8) potencjalne awarie w obiektach jądrowych;
9) plany postępowania awaryjnego w wybranych obiektach jądrowych;
10) zasady ochrony fizycznej i ewidencji materiałów jądrowych.
Ćwiczenia obliczeniowe:
Jak w szkoleniu typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin):
1) oszacowanie aktywności napromienionego materiału tarczowego;
2) oszacowanie współczynnika mnożenia napromienionego paliwa jądrowego.
Ćwiczenia laboratoryjne:
Jak w szkoleniu typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin):
1) ustalanie progów ostrzegawczych i awaryjnych w systemie zabezpieczeń;
2) wyznaczanie izodoz i skażeń powierzchni w pomieszczeniu technologicznym.
Typ IOR-3
Tematy wykładów:
Tematy jak w szkoleniu typu IOR-1 oraz (łącznie min. 72 godziny):
1) podstawy wykorzystania promieniowania jonizującego w diagnostyce i terapii medycznej, rodzaje procedur w teleradioterapii i brachyterapii, typowe zagrożenia;
2) podstawowe zasady ochrony radiologicznej pacjentów;
3) zadania inspektorów ochrony radiologicznej w placówkach służby zdrowia, zasady współpracy z personelem medycznym;
4) opis znanych zdarzeń radiacyjnych w postępowaniu medycznym z wykorzystaniem źródeł promieniowania jonizującego.
Ćwiczenia obliczeniowe:
Jak w szkoleniu typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin):
Obliczanie mocy dawki i dawki osłon i czasu pracy w typowych pracowniach radioterapeutycznych, obliczanie aktywności i stężeń izotopów promieniotwórczych w odpadach promieniotwórczych dla typowych procedur medycyny nuklearnej.
Ćwiczenia laboratoryjne:
Jak w szkoleniu typu IOR-1.
Załącznik nr 1 - Rodzaje stanowisk mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień do zajmowania tych stanowisk
| Lp. | Stanowisko | Wykształcenie | Wykształcenie | Staż pracy w warunkach narażenia (w latach) | Zakres szkolenia | |
| Lp. | Stanowisko | wyższe, specjalność | średnie, zawód w zakresie | Staż pracy w warunkach narażenia (w latach) | Zakres szkolenia | |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | |
| 1 | Operator reaktora badawczego | fizyk, chemik, elektryk, elektronik, mechanik, informatyk i pokrewne | nukleonik, energetyk, elektryk, mechanik, elektronik, elektromechanik i pokrewne | 2 w jednostce eksploatującej reaktor | R-O | |
| 2 | Dozymetrysta reaktora badawczego | fizyk, chemik, elektryk, elektronik, mechanik, informatyk i pokrewne | elektronik, chemik, elektromechanik, nukleonik | 1 w pracowni lub zakładzie dozymetrii w jednostce eksploatującej reaktor | R-D | |
| 3 | Starszy dozymetrysta reaktora badawczego | fizyk, chemik, elektryk, elektronik, mechanik, informatyk i pokrewne | – | 2 na stanowisku dozymetrysty reaktora | R-D | |
| 4 | Kierownik zmiany reaktora badawczego | fizyk, chemik, elektryk, elektronik, mechanik, informatyk i pokrewne | nukleonik, energetyk, elektryk, mechanik, elektronik, elektromechanik i pokrewne | z wykształceniem wyższym - 1, z wykształceniem średnim - 3 - na stanowisku operatora reaktora badawczego | R-OK | |
| 5 | Kierownik reaktora badawczego | fizyk, chemik, elektryk, elektronik, mechanik, informatyk i pokrewne | – | 1 na stanowisku kierownika zmiany reaktora | R-OK | |
| 6 | Zastępca dyrektora do spraw bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej posiadającej reaktor badawczy | fizyk, chemik, elektryk, elektronik, mechanik, informatyk i pokrewne | – | 1 na stanowisku kierownika reaktora | R-OK + R-D | |
| 7 | Specjalista do spraw ewidencji materiałów jądrowych | dowolne | dowolne | 1 w jednostce posiadającej materiały jądrowe | S-E | |
| 8 | Operator przechowalnika wypalonego paliwa jądrowego | fizyk, chemik, elektryk, elektronik, mechanik, informatyk i pokrewne | elektryk, chemik, mechanik, nukleonik | 1 w jednostce eksploatującej przechowalnik wypalonego paliwa jądrowego | S-O | |
| 9 | Kierownik składowiska odpadów promieniotwórczych | fizyk, chemik, elektryk, elektronik, mechanik, informatyk i pokrewne | elektryk, chemik, mechanik, nukleonik | z wykształceniem wyższym - 1, z wykształceniem średnim - 3 - w składowisku odpadów promieniotwórczych lub zakładzie unieszkodliwiania odpadów promieniotwórczych | S-O | |
| 10 | Kierownik zakładu unieszkodliwiania odpadów promieniotwórczych | fizyk, chemik, elektryk, elektronik, mechanik, informatyk i pokrewne | – | 3 w składowisku odpadów promieniotwórczych lub zakładzie unieszkodliwiania odpadów promieniotwórczych | S-O | |
| 11 | Operator akceleratora stosowanego do celów innych niż medyczne z wyłączeniem akceleratorów stosowanych do kontroli pojazdów | fizyk, chemik, informatyk, dowolne techniczne, dowolne przyrodnicze | elektryk, elektronik, mechanik, nukleonik i pokrewne | z wykształceniem wyższym - 0, z wykształceniem średnim - 1 - w pracowni akceleratorowej | A-A | |
| 12 | Operator akceleratora stosowanego do kontroli pojazdów | dowolne | dowolne | 0 | A-A | |
| 13 | Operator akceleratora stosowanego do celów medycznych oraz urządzeń do teleradioterapii | fizyk, chemik, biolog, dowolne medyczne, dowolne techniczne | elektryk, elektronik, mechanik, medyczne, nukleonik | z wykształceniem wyższym - 0, z wykształceniem średnim - 1 - w pracowni akceleratorowej | S-A | |
| 14 | Operator urządzeń do brachyterapii ze źródłami promieniotwórczymi | fizyk, chemik, biolog, dowolne medyczne, dowolne techniczne | elektryk, elektronik, mechanik, medyczne, nukleonik | z wykształceniem wyższym - 0, z wykształceniem średnim - 1 - w pracowni radioterapeutycznej ze źródłami promieniotwórczymi | S-Z | |
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.
Ten tekst jest publikowany na własnych warunkach ponownego wykorzystania określonych przez Dziennik Ustaw, a nie na licencji Legalize ani na licencji domeny publicznej.
Dziennik Ustaw
domena publiczna (urzędowe publikacje rządowe)