Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów

Typ Rozporządzenie
Ogłoszono 2012-09-12
Status Obowiązujący
Wydawca RADA MINISTRÓW
Źródło Dziennik Ustaw
artykuły 13
Historia nowelizacji JSON API
b)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe, wietrzeniowe. Rumosz skały fliszowej występuje tuż pod warstwą orną. Skała lita zalega na głębokości od 40 cm. Gleby te są położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 30° o wystawie północnej lub wschodniej, lub wyżej, ale wtedy na stokach o korzystniejszej wystawie, czy też na trudno dostępnych wierzchowinach. Są to gleby rolniczo nieprzydatne, trudne do uprawy, silnie erodowane, zbyt suche. Owies i ziemniaki dają na nich niskie plony. Gleby te nadają się bardziej do trwałego zadarnienia.

c)

Gleby gliniaste, wietrzeniowe, z domieszką szkieletu, płytkie. Skała lita (piaskowiec, łupek pyłowy lub ilasty) występuje na głębokości od 30 cm. Gleby te są położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 45° o niekorzystnej wystawie lub wyżej, ale wtedy na terenach o mniejszym nachyleniu lub na wierzchołkach wzniesień. Poziom próchniczny o miąższości 10-15 cm. Są to gleby słabe, trudno dostępne, silnie erodowane, suche.

d)

Gleby pyłowe lub wytworzone z glin pylastych, o miąższości około 20 cm. W podłożu występuje piasek lub żwir. Gleby te są położone powyżej 450 m n.p.m. na terenach trudno dostępnych. Są to gleby bardzo słabe, zbyt przepuszczalne, przeważnie za suche. Uprawia się na nich owies, rzadko ziemniaki.

e)

Gleby gliniaste, ciężkie, wietrzeniowe, słabo szkieletowe. Podłoże, występujące nie głębiej niż na 30 cm, stanowi piaskowiec, łupek, łupek ilasty lub inna skała lita. Gleby te są położone powyżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 45°. Poziom próchniczny o miąższości 10-15 cm, słabo wykształcony. Gleby ciężkie, trudne do uprawy, zwięzłe i nieprzepuszczalne, rolniczo nieprzydatne. Nadają się raczej pod trwałe zadarnienie.

a)

Gleby podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Gleby pyłowe, takie jak gleby gatunku h w klasie V, ale płytsze (o głębokości do 40 cm). Poziom próchniczny o miąższości około 15 cm. Uprawia się na nich owies i ziemniaki.

c)

Gleby pyłowe, takie jak gleby gatunku i w klasie V, ale płytsze (o głębokości do 30 cm). Poziom próchniczny o miąższości 10-15 cm.

d)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe, wietrzeniowe. Rumosz skały fliszowej występuje tuż pod warstwą orną. Skała lita zalega na głębokości 40 cm. Gleby te są położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 30° o wystawie północnej lub wschodniej, lub wyżej, ale wtedy na stokach o korzystnej wystawie. Są to gleby nieprzydatne rolniczo. Są trudne do uprawy, silnie erodowane, zbyt suche. Owies i ziemniaki dają na nich niskie plony. Gleby te nadają się bardziej pod trwałe zadarnienie.

e)

Gleby gliniaste, z domieszką szkieletu, wietrzeniowe, płytkie. Skała lita (piaskowiec, łupek pyłowy lub ilasty) występuje już na głębokości 30 cm. Gleby te są położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu ponad 20° o niekorzystnej wystawie lub wyżej, ale wtedy na terenach o mniejszym nachyleniu lub na wierzchołkach wzniesień. Poziom próchniczny o miąższości 10-15 cm. Są to gleby słabe, trudno dostępne, silnie erodowane, suche.

f)

Gleby pyłowe lub wytworzone z glin pylastych, o miąższości około 20 cm. Podłoże stanowi piasek lub żwir. Gleby te są położone powyżej 450 m n.p.m. na terenach trudno dostępnych. Są to gleby bardzo słabe, zbyt przepuszczalne, przeważnie za suche. Uprawia się na nich owies, rzadko ziemniaki.

g)

Gleby gliniaste, takie jak gleby gatunku 1 w klasie V, ale płytsze, położone w gorszych warunkach lokalnych, o niższej przydatności rolniczej.

h)

Gleby gliniaste, wietrzeniowe, o uziarnieniu glin ciężkich, słabo szkieletowe. Podłoże, występujące nie głębiej niż na 30 cm, stanowi piaskowiec, łupek ilasty lub inna skała lita. Gleby te są położone powyżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu ponad 20°. Poziom próchniczny o miąższości 10-15 cm, słabo wykształcony. Są to gleby ciężkie, trudne do uprawy, zwięzłe i nieprzepuszczalne, rolniczo nieprzydatne. Nadają się raczej pod trwałe zadarnienie.

i)

Gleby piaszczyste, takie jak gleby gatunku m w klasie V, ale płytsze, o głębokości do 50 cm. Są to gleby o gorszej przydatności rolniczej. Nadają się jedynie pod uprawę owsa. Powinny być raczej zalesione.

j)

Gleby piaszczyste, takie jak gleby gatunku r w klasie V, ale zalegające na głębokości 60 - 80 cm na piasku luźnym.

a)

Gleby podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Gleby wietrzeniowe, płytkie, z arkozą lub zlepieńcem, zalegającymi tuż pod poziomem próchnicznym. Poziom próchniczny o miąższości około 10 cm, a jego uziarnienie stanowi glina średnia pylasta, średnio lub silnie szkieletowa. Gleby te są położone poniżej 400 (450) m n.p.m. Ze względu na bardzo utrudnioną uprawę mechaniczną nadają się raczej pod zalesienie.

c)

Gleby płytkie, poziom próchniczny o miąższości około 15 cm, wykazujące uziarnienie glin pylastych, zalegające bezpośrednio na litej skale, piaskowcu drobnoziarnistym. Położone są poniżej 400 (450) m n.p.m. na stokach o nachyleniu około 10°.

d)

Gleby namyte, poziom próchniczy o miąższości około 10 cm, uziarnienie gliny lekkiej pylastej, średnio szkieletowej, z większymi odłamkami granitu, sjenitu, porfiru lub innych skał, poniżej 20 cm osiągających średnicę powyżej 20 cm i zawierające coraz mniej części ziemistych (poniżej 50%). Położone są na wysokości powyżej 400 (450) m n.p.m. na stokach o nachyleniu około 10°. Są to gleby, na których dokonywanie zabiegów uprawy mechanicznej utrudniają liczne, większe odłamki skał występujące na powierzchni oraz płytko zalegający materiał silnie szkieletowy z dużymi odłamkami.

e)

Gleby płytkie, wietrzeniowe, z gliny lekkiej pylastej, silnie szkieletowej, z dużymi odłamkami zmetamorfizowanego łupku, zalegające poniżej 30 cm na rumoszu, który wykazuje nieznaczną zawartość części ziemistych, o uziarnieniu piaszczystym, a poniżej 60 cm zalega spękana skała. Poziom próchniczny o miąższości około 10 cm, pulchno-zwięzły, barwy ciemnoszarej w stanie świeżym, z odłamkami skały. Gleby te są położone na wysokości 400 (450 - 550 (600) m n.p.m. na stokach o nachyleniu około 15° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej.

f)

Gleby wytworzone z namytych glin lekkich pylastych, średnio szkieletowych, zalegających poniżej 100 cm na zwietrzelinie zawierającej dużą ilość odłamków. Lita skała występuje na głębokości poniżej 120 cm (łupek zmetamorfizowany). Poziom próchniczny o miąższości około 10 cm, z odłamkami skał o obtoczonych krawędziach. Gleby te są położone na wysokości powyżej 750 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 15°.

g)

Gleby płytkie, wytworzone z wietrzeniowych, żółtych piasków gliniastych, słabo lub średnio szkieletowych, z większymi odłamkami piaskowca kwadrowego (o lepiszczu krzemionkowym), barwy szarej lub, gdy nadwietrzałe, szarożółtej. Na głębokości 30 cm zalega spękany piaskowiec. Poziom próchniczny o miąższości około 15 cm, słabo szkieletowy. Gleby te są położone powyżej 400 (450) m n.p.m. na płaskich wierzchowinach lub stokach o nachyleniu około 5° (korzystniejsza jest wystawa północna). Są to gleby wrażliwe na wysychanie.

h)

Gleby płytkie, wietrzeniowe, silnie szkieletowe, z dużą ilością odłamków łupku zielonego, części ziemiste wykazują uziarnienie gliny lekkiej pylastej. Poziom próchniczny o miąższości około 10 cm, a pod nim zalega zwietrzelina silnie szkieletowa, z większymi płytami łupku zielonego. Płyty te w dużym stopniu utrudniają dokonywanie zabiegów uprawy mechanicznej. Gleby te są położone na wysokości poniżej 400 (450) m n.p.m. na wierzchowinach wzniesień lub w górnych częściach stoków o nachyleniu do 10°, względnie na wypiętrzeniach, w częściach środkowych stoku. Gleby te nadają się raczej pod łąki trwałe i pastwiska trwałe lub pod zalesienie, szczególnie gdy są położone powyżej 400 (450) m n.p.m.

a)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, rzadziej pyłowo-ilaste (ale wtedy w dolnych poziomach lżejsze, piaszczyste lub z otoczakami), całkowite, o miąższości ponad 100 cm. Może być mała domieszka piasku lub szkieletu w całym profilu glebowym. Poziom próchniczny o miąższości ponad 35 cm. Są to gleby strukturalne, przewiewne, przepuszczalne, położone poniżej 400 m n.p.m., przeważnie w szerokich i płaskich dolinach rzek lub kotlinach śródgórskich. Nie są narażone na zalewanie. Węglan wapnia może występować od powierzchni lub w dolnej części profilu glebowego. Mady te nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

b)

Mady wytworzone z glin średnich pylastych, całkowite, o miąższości ponad 100 cm. Zawierają czasem domieszkę części grubszych (kamyki) lub cienkie wkładki piasku w dolnych poziomach. Położone tak jak gleby gatunku a w tej klasie. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm, barwy szarej lub szarobrunatnej (bez zacieków żelazistych). Gleby te są czasem dość zwięzłe, ale strukturalne i bardzo żyzne, o właściwych stosunkach wodnych. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

a)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, czasem z małą domieszką piasku lub części grubszych, całkowite. Strukturalne, przewiewne i przepuszczalne, o właściwych stosunkach wodnych. Barwa ciemno lub jasnoszara, jaśniejsza ku dołowi profilu glebowego. Zawierają czasem węglan wapnia od powierzchni. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm. Mady te są położone przeważnie poniżej 400 m n.p.m. w szerokich i płaskich dolinach rzek lub w kotlinach śródgórskich. Nie są narażone na zalewanie. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

b)

Mady wytworzone z glin średnich pylastych, całkowite, o miąższości ponad 100 cm. Czasem dość zwięzłe, ale strukturalne i bardzo żyzne, pozostają we właściwych stosunkach wodnych. Mady te zawierają czasem domieszkę części grubszych (kamyki) lub cienkie wkładki piasków dolnych poziomów. Barwa szara lub szarobrunatna (bez zacieków żelazistych). Położone tak jak gleby gatunku a w tej klasie. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm. Mady te nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

c)

Mady pyłowe, ilaste, całkowite, o miąższości co najmniej 100 cm. W dolnych poziomach mają lżejsze uziarnienie (domieszka piasku lub otoczaków). Poziom próchniczny o miąższości ponad 30 cm. Mady te są nieco trudniejsze do uprawy, ale bardzo żyzne, strukturalne o dobrych stosunkach wodno-powietrznych. Położone tak jak gleby gatunku a i b w tej klasie. Nie są narażone na zalewanie. Często zawierają węglan wapnia tuż pod warstwą orną. Nadają się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów.

a)

Mady średnie, strukturalne, o miąższości ponad 100 cm, barwy brunatnej lub brunatnoszarej. Głębiej, poniżej 80 cm, może występować warstwa materiału nieco lżejszego, pyłowego lub namułu, o uziarnieniu gliny pylastej ciężkiej, z pojedynczymi odłamkami skał. Na głębokości ponad 100 cm zalega piasek lub żwirowo-piaszczysty utwór. Mady te są położone poniżej 400 (450) m n.p.m. na terenach niepodlegających zalewom lub podlegających im, ale jedynie okresowo i o słabym nasileniu. Są to gleby łatwe do uprawy. Nadają się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów.

a)

Mady lekkie, średnie lub ciężkie, strukturalne, o miąższości ponad 100 cm. Zawierają domieszkę żwiru i kamieni (otoczaków). Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. Są niezbyt suche, łatwe do uprawy. Nadają się dobrze pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

b)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, ilasto-pyłowe lub wytworzone z glin lekkich lub średnich, pylastych (często z domieszką szkieletu), całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. w dość szerokich, płaskich dolinach rzek lub kotlinach śródgórskich. W profilu glebowym przeważa zabarwienie szare lub szarobrunatne, czasem widoczne warstwowanie. Okresowo mady te są zbyt wilgotne, a wiosną podlegają krótkotrwałym zalewom wodą bogatą w namuły. Są to gleby łatwe do uprawy i żyzne. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych. W latach o małej ilości opadów dają dobre plony.

c)

Mady pyłowe, ilasto-pyłowe, a także gliniaste ciężkie, pylaste (ale wtedy strukturalne, przechodzące od 30 - 40 cm w utwór pyłowy). W całym profilu glebowym niewielka domieszka szkieletu lub cienkie warstewki piasku. W podłożu, od głębokości 80 - 100 cm, występuje żwir piaszczysty lub piasek luźny. Poziom próchniczny o miąższości co najmniej 30 cm. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na ogół w szerokich dolinach na terenach warunkujących właściwe stosunki wodne. Są łatwe lub dość łatwe do uprawy. Niekiedy zawierają węglan wapnia w całym profilu glebowym. Dają dobre plony roślin uprawnych.

d)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, niecałkowite. Od głębokości 50 - 60 cm może wystąpić glina ciężka lub ił pylasty. W podłożu, od głębokości około 80 cm, występuje piasek słabo gliniasty lub żwir. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach warunkujących właściwe stosunki wodne. Są łatwe do uprawy, żyzne, ale niezbyt przepuszczalne. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

a)

Gleby podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, ilasto-pyłowe lub wytworzone z glin, lekkich lub średnich, pylastych (często z domieszką szkieletu), całkowite. Okresowo są zbyt wilgotne, a wiosną podlegają krótkotrwałym zalewom wodą bogatą w namuły. W profilu glebowym przeważa zabarwienie szare lub szarobrunatne, czasem widoczne warstwowanie. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. w szerszych, płaskich dolinach rzek lub kotlinach śródgórskich. Są to gleby łatwe do uprawy, żyzne. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych. W latach o małej ilości opadów dają dobre plony.

c)

Mady pyłowe, ilasto-pyłowe lub wytworzone z glin pylastych, o miąższości około 100 cm. W całym profilu glebowym niewielka domieszka szkieletu lub cienkie warstewki piasku. W podłożu występuje piasek luźny lub utwór żwirowo-piaszczysty. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. w obrębie szerokich i płaskich dolin rzecznych, na terenach warunkujących właściwe stosunki wodne. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Są to gleby łatwe do uprawy, żyzne. Czasem zawierają węglan wapnia w całym profilu glebowym. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

d)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, niecałkowite. W profilu glebowym, na głębokości 50-60 cm, zalega glina ciężka lub ił pylasty, sięgające do głębokości 80 - 100 cm. W podłożu występuje piasek słabo gliniasty lub żwir. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach warunkujących właściwe stosunki wodne. Są łatwe do uprawy, żyzne, ale niezbyt przepuszczalne. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

e)

Mady ilasto-pyłowe lub pyłowo-ilaste, lub gliniaste o uziarnieniu glin ciężkich pylastych, z domieszką części grubszych w całym profilu glebowym. Podłoże, występujące na głębokości 80 - 100 cm, stanowi piasek lub żwir gliniasty. Poziom próchniczny o miąższości 40 - 50 cm. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. Należą tu również mady całkowite o podobnym uziarnieniu, ale położone powyżej 450 m n.p.m. Są to gleby trudniejsze do uprawy, ale żyzne. Dają dobre plony prawie wszystkich roślin uprawnych.

f)

Mady ciężkie, ale strukturalne, mające w górnych poziomach na głębokości 30-40 cm glinę ciężką lub ił pylasty, z domieszką części grubszych. Niżej, do głębokości 100 cm, zalega materiał pyłowy, czasem z niewielką domieszką piasku, zapewniający dostateczną przepuszczalność i przewiewność gleby. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach warunkujących właściwe stosunki wodne. Są one trudniejsze do uprawy i mają skłonność do zaskorupiania, ale są bardzo żyzne z natury. Często zawierają węglan wapnia w całym profilu glebowym.

a)

Mady o miąższości ponad 80-100 cm, zawierające, oprócz pyłu i piasku, domieszkę żwiru i kamieni (otoczaków). Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Są to gleby niezbyt suche, łatwe do uprawy (pomimo kamieni). Położone poniżej 450 m n.p.m. Nadają się dobrze pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

b)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. w wąskich dolinkach górskich rzek i strumieni, podlegają na wiosnę krótkotrwałym zalewom. Ślady oglejenia występują nie płycej niż od 70 cm. Wyżej widoczne są rdzawe plamy, które wskazują na zmienność poziomu wody gruntowej. Są to gleby dość żyzne, strukturalne i łatwe do uprawy. W latach o dużej ilości opadów plony mogą być zawodne.

c)

Mady wytworzone z pyłów ilastych lub glin średnich, ze znaczną domieszką żwiru i kamieni w całym profilu glebowym. Podłoże od 80 - 100 cm (żwir lub kamienie). Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach zapewniających właściwe stosunki wodne. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Są to gleby dość zwięzłe i dość trudne do uprawy, ale strukturalne i żyzne. Nadają się pod uprawę roślin uprawnych.

d)

Mady pyłowe lub wytworzone z glin lekkich lub średnich pylastych. Położone poniżej 450 m n.p.m. na starych tarasach akumulacyjnych. Podłoże (żwir lub kamienie) od głębokości około 80 cm. Mady te są łatwe do uprawy i w latach meteorologicznie korzystnych mogą dawać dobre plony większości ziemiopłodów.

e)

Mady średnie, głębokie, o profilu glebowym złożonym z przewarstwień pyłu, piasku i iłu pylastego, z niewielką domieszką szkieletu. Są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach zapewniających właściwe stosunki wodne. Przeważnie bez oznak oglejenia. Czasem poniżej głębokości 60 cm występują rdzawe plamy. Są to gleby żyzne, strukturalne i niezbyt trudne do uprawy. Nadają się dobrze pod uprawę prawie wszystkich roślin uprawnych.

a)

Gleby podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. w wąskich dolinkach górskich rzek i strumieni. Podlegają wiosną krótkotrwałym zalewom. Ślady oglejenia występują nie płycej niż na głębokości 70 cm. Wyżej są widoczne rdzawe plamy, które wskazują na zmienność poziomu wód gruntowych. Są to gleby dość żyzne, strukturalne i łatwe do uprawy. W latach o dużej ilości opadów plony mogą być zawodne.

c)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, czasem z domieszką szkieletu. Podłoże, występujące na głębokości 80-100 cm, stanowi piasek słabo gliniasty. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. w dolinach rzek lub na starych tarasach akumulacyjnych. Są to gleby strukturalne. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Gleby te mogą zawierać węglan wapnia w całym profilu glebowym. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

d)

Mady wytworzone z pyłów ilastych lub glin średnich, ze znaczną domieszką żwiru i kamieni w całym profilu glebowym, o miąższości 80 - 100 cm. Podłoże stanowi żwir lub kamienie. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach zapewniających właściwe stosunki wodne. Są to gleby dość zwięzłe i trudniejsze do uprawy, ale strukturalne i żyzne. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Mady te nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

e)

Mady pyłowe lub wytworzone z glin lekkich lub średnich, pylastych. Położone poniżej 450 m n.p.m. na starych tarasach akumulacyjnych. Podłoże, występujące na głębokości 60 - 80 cm, stanowią żwir lub kamienie. Mady te są często zbyt suche, ale łatwe do uprawy i w latach meteorologicznie korzystnych mogą dawać dobre plony większości roślin uprawnych.

f)

Mady średnie, głębokie, o profilu glebowym złożonym z przewarstwień pyłu, piasku i iłu pylastego, z niewielką domieszką szkieletu. Są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach zapewniających właściwe stosunki wodne. Są to gleby żyzne, strukturalne i niezbyt trudne do uprawy. Przeważnie bez oznak oglejenia, czasem rdzawe plamy występują poniżej 60 cm. Mady te nadają się dobrze pod uprawę prawie wszystkich roślin uprawnych.

g)

Mady pyłowo-ilaste lub gliniaste, średnie lub ciężkie, o miąższości 80 - 100 cm. W całym profilu glebowym występuje domieszka szkieletu. W profilu glebowym występuje piasek lub żwir gliniasty. Mady te są położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. Poziom próchniczny o miąższości 40 - 50 cm. Są to gleby trudniejsze do uprawy, ale dostatecznie przepuszczalne i przewiewne. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

h)

Mady ciężkie, ale strukturalne, o miąższości 80-100 cm. Wytworzone z glin ciężkich (czasem przewarstwienia ilaste), z domieszką części grubszych. W podłożu występuje piasek lub żwir. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach o zmiennym poziomie wód gruntowych i okresowo są zalewane. Oznaki oglejenia występują nie wyżej niż na głębokości 70 cm. Są to gleby dość żyzne, ale trudne do uprawy, słabo przepuszczalne. W latach o właściwych stosunkach wodnych większość roślin uprawnych daje na nich dobre plony.

a)

Mady o miąższości 60 - 80 cm, z otoczakami w profilach glebowych. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych, a szczególnie owsa.

b)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, o miąższości około 60 cm, na podłożu z piasku luźnego lub żwiru. Położone poniżej 450 m n.p.m., okresowo zalewane. Są to gleby średniej wartości, łatwe do uprawy, przepuszczalne, ale okresowo zbyt wilgotne. W latach o dużej ilości opadów plony mogą być zawodne.

c)

Mady gliniaste, lekkie, o miąższości 60 - 80 cm. Od głębokości 30 - 40 cm występuje warstwa piasku gliniastego, niżej (od głębokości 60 - 80 cm) warstwa gliny ciężkiej ze szkieletem. Pod nią piasek luźny lub żwir. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na starych tarasach akumulacyjnych. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Są to gleby łatwe do uprawy, ale dość lekkie, łatwo przepuszczalne, z tendencją do przesychania. Przeważnie żytnio-ziemniaczane.

d)

Mady pyłowo-ilaste lub gliniaste, średnie lub ciężkie. W całym profilu glebowym mają domieszkę szkieletu. W podłożu od głębokości 80-100 cm występuje piasek lub żwir gliniasty. Mady te są położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. Poziom próchniczny o miąższości około 40 cm. Są to gleby trudne do uprawy, ale dostatecznie przepuszczalne i przewiewne. Nadają się pod uprawę większości ziemiopłodów.

e)

Mady ilasto-pyłowe lub gliniaste, średnie lub ciężkie, o miąższości około 60 cm. Na przemian występują warstwy gliny ciężkiej i pyłu ilastego, w całym profilu glebowym otoczaki. Podłoże przepuszczalne. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Ślady oglejenia występują nie płycej niż od 50 cm. Są to gleby żyzne, ale trudne do uprawy, okresowo zbyt wilgotne.

f)

Mady gliniasto-pylaste, średnie, z domieszką szkieletu, tzw. stare mady próchniczne (próchniczność widoczna do głębokości około 50 cm). Od głębokości około 50 cm ciężkie gliniaste podłoże ze śladami oglejenia, przechodzącymi niżej w poziom glejowy. Mady te są położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. na starych tarasach akumulacyjnych na terenach płaskich. W latach meteorologicznie korzystnych ziemniaki i owies dają niezłe plony.

g)

Mady gliniaste, ciężkie, słabo szkieletowe, całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach warunkujących właściwe stosunki wodne. Są nieoglejone lub mają plamy glejowe tylko sporadycznie. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Są to gleby dość żyzne, ale trudne do uprawy, słabo przepuszczalne i zlewne.

h)

Mady pyłowe, średnie, z przewarstwieniami żwiru. W podłożu od głębokości 60 - 80 cm występuje żwir lub piasek. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. Są to gleby przeważnie żytnio-ziemniaczane, często skłonne do przesychania. W latach o małej ilości opadów są zawodne.

i)

Mady pyłowe, średnie, z przewarstwieniami żwiru, podobne do gleb gatunku h w tej klasie, ale okresowo zalewane i okresowo zbyt wilgotne (ślady oglejenia występują na głębokości około 60 cm).

j)

Mady pyłowe lub gliniaste, średnie. Na głębokości 40 cm występuje warstwa żwiru gliniastego lub kamieni, o miąższości 15-25 cm. Są to gleby łatwe do uprawy, przepuszczalne, żyzne, o właściwych stosunkach wodnych.

k)

Mady lekkie, piaszczysto-gliniaste, niecałkowite. Warstwa piasku gliniastego występuje do 40 - 60 cm, niżej utwór pyłowy lub gliniasty ze szkieletem. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. w dolinach blisko koryta rzeki. Są to gleby łatwe do uprawy, lekkie i przepuszczalne, żytnio-ziemniaczane.

l)

Mady lekkie, wytworzone z piasków gliniastych, z wkładkami materiału cięższego (pyłu lub gliny), całkowite lub niecałkowite, na iłach. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach o niskim poziomie wody gruntowej. Są to gleby łatwe do uprawy, ale zbyt przepuszczalne, skłonne do przesychania, żytnio-ziemniaczane.

a)

Mady podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, o miąższości 40 - 60 cm, na podłożu z piasku luźnego lub żwiru. Położone poniżej 450 m n.p.m., okresowo zalewane. Są to gleby średniej wartości, łatwe do uprawy, przepuszczalne, ale okresowo zbyt wilgotne. W latach o dużej ilości opadów plony mogą być zawodne.

c)

Mady gliniaste, lekkie, o miąższości 60 - 80 cm. W profilu glebowym na głębokości 30-40 cm występuje piasek gliniasty. Niżej (na głębokości 60 - 80 cm) zalega warstwa gliny ciężkiej ze szkieletem. W podłożu występuje piasek luźny lub żwir. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na starych tarasach akumulacyjnych. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Są to gleby łatwe do uprawy, ale dość lekkie, łatwo przepuszczalne, z tendencją do przesychania. Przeważnie żytnio-ziemniaczane.

d)

Mady ilasto-pyłowe lub gliniaste, średnie lub ciężkie, o miąższości 40 - 60 cm. Warstwy gliny ciężkiej i pyłu ilastego występują na przemian. W całym profilu glebowym występują otoczaki. Podłoże jest przepuszczalne. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Ślady oglejenia występują na głębokości nie mniejszej niż 50 cm. Są to gleby żyzne, ale trudne do uprawy, okresowo zbyt wilgotne.

e)

Mady gliniaste, ciężkie, słabo szkieletowe, całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach warunkujących właściwe stosunki wodne. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Są to gleby dość żyzne, ale trudne do uprawy, słabo przepuszczalne i zlewne.

f)

Mady ilaste, całkowite. Górne poziomy dość strukturalne, w całym profilu glebowym może występować węglan wapnia. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, o zabarwieniu jasnoszarym. Położone tak jak gleby gatunku e w tej klasie. Mady te są żyzne z natury, ale zbyt zwięzłe, nieprzepuszczalne i mało przewiewne. Uprawa mechaniczna jest utrudniona. Plony zbóż mogą być na nich zawodne, ale rośliny okopowe i rośliny pastewne dają dobre plony.

g)

Mady pyłowe, całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach o zbyt wysokim poziomie wód gruntowych, okresowo zalewane. Od głębokości 30 cm występują rdzawe plamy, a poniżej 50 cm jest widoczne wyraźne oglejenie. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Potencjalnie są to gleby średniej wartości, łatwe do uprawy, ale zbyt wilgotne. W latach o dużej ilości opadów plony są zawodne.

h)

Mady pyłowe, średnie, z przewarstwieniami żwiru. Podłoże, występujące na głębokości 60 - 80 cm, stanowi żwir lub piasek. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. Są to gleby przeważnie żytnio-ziemniaczane, często skłonne do przesychania. W latach o małej ilości opadów plony są zawodne.

i)

Mady pyłowe, podobne do gleb gatunku h w tej klasie, ale okresowo zalewane i okresowo zbyt wilgotne (ślady oglejenia są widoczne już na głębokości 60 cm).

j)

Mady pyłowe lub gliniaste, średnie. W profilu glebowym na głębokości 40 cm występuje warstwa żwiru lub kamieni, o miąższości 15-25 cm. Są to gleby łatwe do uprawy, przepuszczalne, żyzne, o właściwych stosunkach wodnych (bez przewarstwienia żwirowego można by je zaliczyć do klasy IIIa).

k)

Mady lekkie, piaszczyste, niecałkowite. Warstwa piasku gliniastego sięga do głębokości 40 - 60 cm. Niżej zalega utwór pyłowy lub gliniasty ze szkieletem. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. w dolinach bliżej koryta rzeki. Okresowo są zalewane. W okresie lata mogą mieć skłonność do przesychania. Są to gleby łatwe do uprawy, ale zbyt lekkie i przepuszczalne, żytnio-ziemniaczane.

l)

Mady lekkie, wytworzone z piasków gliniastych, całkowite lub niecałkowite, na iłach. W profilu glebowym występują wkładki materiału cięższego (pyłu lub gliny). Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach o niskim poziomie wód gruntowych. Są to gleby łatwe do uprawy, ale zbyt przepuszczalne, skłonne do przesychania, żytnio-ziemniaczane.

a)

Mady o miąższości 40 - 60 cm, z otoczakami w profilu glebowym. Poziom próchniczny o miąższości około 20 - 25 cm. Mady te nadają się dobrze pod uprawę owsa, słabiej pod uprawę innych roślin.

b)

Mady pyłowe, całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach o zbyt wysokim poziomie wód gruntowych, okresowo zalewane. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Od głębokości 30 cm występują rdzawe plamy, poniżej głębokości 50 cm wyraźne oglejenie. Potencjalnie są to gleby średniej wartości, łatwe do uprawy, ale zbyt wilgotne. W latach o dużej ilości opadów plony są zawodne.

c)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, bez szkieletu, w podłożu od głębokości 40 - 60 cm występuje piasek luźny lub żwir. Położone poniżej 450 m n.p.m. na starych tarasach akumulacyjnych. Poziom próchniczny o miąższości ponad 20 cm. Są to gleby okresowo zbyt suche, łatwe do uprawy. W latach meteorologicznie niekorzystnych plony są zawodne. Nadają się pod uprawę owsa i ziemniaków, słabiej żyta.

d)

Mady pyłowe, z domieszką piasku, lekkie lub średnie, lub wytworzone z glin lekkich lub średnich, głębokie. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach o wysokim poziomie wody gruntowej. Wyraźne oglejenie występuje na głębokości około 50 cm, a plamy rdzawe tuż pod warstwą orną. Są to gleby zbyt mokre. W latach o małej ilości opadów nadają się pod uprawę owsa i roślin pastewnych.

e)

Mady ilasto-pyłowe, z domieszką żwiru i kamieni. W podłożu od głębokości 50 - 60 cm występuje żwir lub kamienie. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m., okresowo zalewane. W latach o małej ilości opadów mają skłonność do przesychania. Są to gleby dość żyzne, ale trudne do uprawy. W latach meteorologicznie niekorzystnych plony są zawodne.

f)

Mady gliniasto-pylaste, średnie (tzw. stare mady próchniczne), takie jak gleby gatunku f w klasie IVa, ale z płytszym poziomem próchnicznym przejściowym o miąższości 30-40 cm, z plamami glejowymi lub pieprzami od głębokości 40 cm lub położone powyżej 600 m n.p.m.

g)

Mady gliniasto-pylaste, średnie, średnio szkieletowe od głębokości około 30 cm. W podłożu od głębokości 60 - 80 cm występuje utwór kamienisto-żwirowy (otoczaki). Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Brak wyraźnego oglejenia. Mady te są położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. Nadają się pod uprawę owsa, ziemniaków i koniczyny.

h)

Mady średnie, przewarstwione, występują na przemian warstwy żwiru gliniastego i pyłu z domieszką szkieletu. W podłożu od głębokości 60 - 80 cm występuje żwir lub kamienie. Mady te są położone powyżej 400 m n.p.m., często w starych korytach rzek. Czasem węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym. Są to gleby nieprzydatne rolniczo. Przy właściwych stosunkach wodnych dają średnie plony owsa i ziemniaków.

i)

Mady lekkie, o uziarnieniu piasków gliniastych. Od głębokości 60 - 80 cm występuje piasek luźny lub żwir. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. w pobliżu koryta rzeki. Są to gleby słabe, zbyt przepuszczalne, wymagające wzbogacenia w próchnicę, przeważnie za suche. Uprawia się na nich średnio owies i ziemniaki.

a)

Mady podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, bez szkieletu, o miąższości 40 - 60 cm, na podłożu z piasku luźnego lub żwiru. Położone poniżej 450 m n.p.m. na starych tarasach akumulacyjnych. Okresowo są zbyt suche. Poziom próchniczny o miąższości ponad 20 cm. Są to gleby łatwe do uprawy, ale w latach meteorologicznie niekorzystnych plony są zawodne. Nadają się pod uprawę owsa, ziemniaków, słabiej żyta.

c)

Mady pyłowe, z domieszką piasku, lekkie lub średnie lub wytworzone z glin lekkich lub średnich, głębokie. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach o wysokim poziomie wód gruntowych. Wyraźne oglejenie występuje już na głębokości około 50 cm, a plamy rdzawe są widoczne tuż pod warstwą orną. Są to gleby zbyt mokre, często sapowate i słabo czynne, ale zasobne w składniki pokarmowe dla roślin. W latach o małej ilości opadów nadają się pod uprawę owsa i roślin pastewnych.

d)

Mady ilasto-pyłowe, z domieszką żwiru i kamieni, o miąższości 50 - 60 cm. W podłożu występują żwir lub kamienie. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m., okresowo zalewane. W latach o małej ilości opadów mają skłonność do przesychania. Są to gleby dość żyzne z natury, ale trudne do uprawy. W latach o dużej ilości opadów plony są zawodne.

e)

Mady lekkie, wytworzone z piasków słabo gliniastych, całkowite lub niecałkowite, na iłach. W profilu glebowym występują wkładki gliniaste. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. w pobliżu koryta rzek. Są to gleby słabe, zbyt przepuszczalne, wykazujące skłonność do przesychania. W latach meteorologicznie korzystnych można je traktować jako gleby żytnio-ziemniaczane. W latach o małej ilości opadów są zawodne w plonach.

f)

Mady ciężkie, gliniaste lub ilaste, z domieszką żwiru lub kamieni w całym profilu glebowym, głębokie. Położone poniżej 450 m n.p.m. w lokalnych obniżeniach dolin rzecznych. Potencjalnie są to gleby dość żyzne, ale niestrukturalne, bardzo trudne do uprawy, nieprzepuszczalne. W stanie suchym są bardzo twarde, a przy nadmiarze wilgoci lepkie i zwięzłe. Mają wadliwe stosunki wodno-powietrzne. Nadają się bardziej pod uprawę roślin pastewnych. Plony zbóż są zawodne.

g)

Mady średnie, przewarstwione, w profilu glebowym występują na przemian warstwy pyłu z domieszką szkieletu i żwiru gliniastego. Podłoże, występujące na głębokości 60 - 80 cm, stanowi żwir lub kamienie. Mady te są położone ponad 400 m n.p.m., często w starych korytach rzek. Czasem zawierają węglan wapnia w całym profilu glebowym. Są to gleby rolniczo nieprzydatne. Przy właściwych stosunkach wodnych dają średnie plony owsa i ziemniaków.

h)

Mady lekkie, o uziarnieniu piasków gliniastych. Na głębokości 60 - 80 cm występuje piasek luźny lub żwir. Położone poniżej 450 m n.p.m. w pobliżu koryta rzek. Są to gleby bardzo słabe, zbyt przepuszczalne, ubogie w składniki pokarmowe roślin, wymagają wzbogacenia w próchnicę, przeważnie za suche. Średnio uprawia się na nich owies i ziemniaki.

a)

Mady płytkie, o miąższości do 50 cm, silnie kamieniste w całym profilu glebowym. Poziom próchniczny o miąższości około 20 cm. Mady te nadają się pod uprawę owsa, słabiej żyta i ziemniaków.

b)

Mady płytkie, podobne do gleb gatunku a w tej klasie, położone powyżej 450 m n.p.m., często na starych tarasach akumulacyjnych, ale nieco głębsze (ponad 60 cm).

c)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, z domieszką szkieletu. W podłożu od głębokości 30 - 40 cm występuje piasek luźny lub żwir. Położone poniżej 450 m n.p.m. Poziom próchniczny o miąższości około 20 cm. Są to gleby słabe, przeważnie za suche, rolniczo nieprzydatne. Uprawia się na nich owies i ziemniaki.

d)

Mady pyłowe lub gliniaste, lekkie lub średnie, o miąższości 50-70 cm. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach o wysokim poziomie wody gruntowej, bez możliwości melioracji. Plamy glejowe występują od głębokości 30 cm. Są to gleby często podmokłe, zimne, mało czynne, ewentualnie okresowo zalewane. W latach o dużej ilości opadów plony są bardzo zawodne. Nadają się raczej pod łąki trwałe i pastwiska trwałe.

e)

Mady pyłowe lub gliniaste, lekkie lub średnie, podmokłe, podobne do gleb gatunku d w tej klasie, ale o poziomie próchnicznym z próchnicą torfiastą (przypominają słabo wykształcone czarne ziemie).

f)

Mady ciężkie, wytworzone z glin ciężkich szkieletowych lub iłów. Położone poniżej 450 m n.p.m., często w małych kotlinach lub bezodpływowych zagłębieniach, bez możliwości melioracji. Wyraźne oglejenie występuje na głębokości nie mniejszej niż około 50 cm. Są to gleby zbyt mokre, zimne, zwięzłe i nieprzepuszczalne. Nadają się raczej pod łąki trwałe i pastwiska trwałe. Plony zbóż są zawodne.

a)

Mady podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Mady pyłowe, lekkie lub średnie, z domieszką szkieletu, o miąższości 30-40 cm. W podłożu występuje piasek luźny lub żwir. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. Są to gleby słabe, o płytkim poziomie próchnicznym o miąższości około 20 cm, przeważnie za suche, rolniczo nieprzydatne. Uprawia się na nich owies i ziemniaki.

c)

Mady pyłowe lub gliniaste, lekkie lub średnie, o miąższości 50-70 cm. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach o wysokim poziomie wód gruntowych. Plamy glejowe występują już na głębokości 30 cm. Są to gleby często podmokłe, zimne, mało czynne, okresowo zalewane. W latach o dużej ilości opadów plony są bardzo zawodne. Bez możliwości melioracji. Nadają się raczej pod łąki trwałe i pastwiska trwałe.

d)

Mady pyłowe lub gliniaste, średnie, z dużym udziałem szkieletu, o miąższości 40 - 50 cm. W podłożu występuje żwir lub kamienie. Mady te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach warunkujących właściwe stosunki wodne. Są to gleby słabe, bardzo trudne do uprawy. Nadają się pod uprawę owsa, rzadziej ziemniaków.

e)

Mady ciężkie, wytworzone z glin ciężkich, szkieletowych lub iłów. Położone poniżej 450 m n.p.m., często w małych kotlinach lub w bezodpływowych zagłębieniach, bez możliwości melioracji. Są to gleby zbyt mokre, zimne, zwięzłe i nieprzepuszczalne. Wyraźne oglejenie występuje już na głębokości około 50 cm. Nadają się raczej pod łąki trwałe i pastwiska trwałe.

a)

Mady bardzo lekkie, o uziarnieniu piasków luźnych (głębokich) lub słabo gliniastych, zalegających na piasku luźnym lub utworze żwirowo-kamienistym. Położone poniżej 450 m n.p.m. w bliskim sąsiedztwie koryta rzeki lub na starych łachach rzecznych. Są to gleby bardzo słabe, przeważnie suche, słabo spojone i ubogie w próchnicę, wymagające intensywnego nawożenia. Nadają się pod uprawę owsa i ziemniaków, ale w latach o małej ilości opadów również te rośliny zawodzą.

b)

Mady lekkie lub bardzo lekkie, o uziarnieniu piasków, podmokłe, z plamami glejowymi już pod poziomem próchnicznym o miąższości do 20 cm. W podłożu od głębokości 50 cm (lub płycej) występuje utwór żwirowy lub kamienisty (oglejony). Nadają się raczej pod łąki trwałe i pastwiska trwałe.

c)

Mady pyłowe lub gliniaste, lekkie lub średnie, średnio lub silnie szkieletowe, bardzo płytkie. Tuż pod warstwą orną (15-30 cm) występuje piasek luźny, żwir lub kamienie. Są to gleby bardzo słabe, trudne do uprawy, niekiedy za suche. Należą tu również gleby nieco głębsze (około 30 cm), ale położone ponad 450 m n.p.m., zwłaszcza w dość wąskich i zacienionych dolinach potoków. Nadają się raczej pod trwałe zadarnienie lub zadrzewienie.

d)

Mady średnie, pyłowe lub gliniaste, ze szkieletem, płytkie. Od głębokości około 30 cm występuje utwór żwirowy lub kamienisty. Położone na terenach, gdzie okresowo gromadzi się woda i powstają wymoki. W latach o dużej ilości opadów plony mogą przepadać.

a)

Mady podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Mady pyłowe lub gliniaste, lekkie lub średnie, średnio szkieletowe, bardzo płytkie. Tuż pod warstwą orną (15-20 cm) występuje piasek luźny, żwir lub kamienie. Są to gleby bardzo słabe, trudne do uprawy, przeważnie za suche. Nadają się raczej pod trwałe zadarnienie lub zadrzewienie.

c)

Mady pyłowe lub gliniaste, średnie, ze szkieletem, płytkie. Na głębokości około 30 cm występuje utwór żwirowy lub kamienisty. Położone na terenach, gdzie okresowo gromadzi się woda i powstają wymoki. W latach o dużej ilości opadów plony mogą być zawodne.

d)

Mady bardzo płytkie, gliniaste, silnie szkieletowe, o miąższości do 20 cm, na podłożu żwirowym lub kamienistym. Są to gleby bardzo słabe, trudne do uprawy. W latach o małej ilości opadów plony są bardzo zawodne.

a)

Rędziny wytworzone z wapiennych skał węglanowych (np. wapieni, margli, piaskowców wapnistych lub łupków wapnistych lub marglistych), o miąższości ponad 60 cm. Należą tu również rędziny wytworzone z iłowców wapnistych lub łupków ilastych marglistych lub wapnistych, które występują nie płycej niż na głębokości 70 cm. Gleby te zawierają węglan wapnia już od powierzchni. Są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej. Są to gleby trudne do uprawy, ale urodzajne.

b)

Rędziny gliniaste, średnie, pylaste, słabo szkieletowe, wytworzone z piasków wapnistych lub łupków marglistych, o miąższości ponad 70 cm. Węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, szarobrunatny, niżej barwa jaśniejsza żółtawa. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej, lub na wierzchowinach wzniesień. Są to gleby średnio zwięzłe, łatwe do uprawy i dość żyzne. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

a)

Rędziny podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Rędziny wytworzone z miękkich skał wapiennych, zawierające węglan wapnia w całym profilu glebowym, o miąższości ponad 50 cm. Uziarnienie glin średnich ze znaczną domieszką piasku, szkieletu brak lub jest go bardzo mało. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach płaskich lub na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej. Są to gleby niezbyt trudne do uprawy, dość żyzne. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

c)

Rędziny wytworzone z trudniej wietrzejących skał wapiennych (wapienie litotamniowe), o miąższości nie mniejszej niż 70 cm. Węglan wapnia występuje od powierzchni. Uziarnienie glin średnich lub ciężkich, z małą domieszką szkieletu w górnych poziomach. W profilu glebowym przeważa zabarwienie jasnobrązowe. Występują w warunkach podobnych do gleb gatunku b w tej klasie. Są to gleby trudniejsze do uprawy, ale żyzne z natury. Nadają się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów.

d)

Rędziny wytworzone z piaskowców wapnistych lub łupków marglistych, o uziarnieniu glin średnich pylastych (słabo szkieletowe), o miąższości ponad 70 cm. Zawierają węglan wapnia w całym profilu glebowym. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, o szarobrunatnym zabarwieniu, niżej barwa jaśniejsza, żółtawa. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej, lub na wierzchowinach wzniesień. Są to gleby średnio zwięzłe, łatwe do uprawy i dość żyzne. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

a)

Rędziny wytworzone z wapiennych skał węglanowych (np. wapieni, margli, piaskowców wapnistych lub łupków wapnistych lub marglistych), o miąższości 50-60 cm. Należą tu również rędziny wytworzone z iłowców wapnistych lub łupków ilastych marglistych lub wapnistych, które występują na głębokości 60 - 70 cm. Gleby te zawierają węglan wapnia od powierzchni. Są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10°. Są trudne do uprawy, ale dość urodzajne.

b)

Rędziny gliniaste, średnie, z okruchami miękkiej, zwietrzałej skały macierzystej, wytworzone z piaskowców lub łupków wapnistych, o miąższości 50-70 cm. Węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 20° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej, lub na wierzchołkach wzniesień. Poziom próchniczny o miąższości 20-30 cm, o zabarwieniu szarym z żółtawym odcieniem, niżej przeważa barwa żółta. Gleby te są łatwe do uprawy i przy dobrych stosunkach wodno-powietrznych nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

c)

Rędziny gliniaste, ciężkie, wytworzone z wapnistych łupków ilastych lub iłów marglistych, o miąższości nie mniejszej niż 70 cm. Położone tak jak gleby gatunku b w tej klasie. Węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym. Gleby te są dość trudne do uprawy.

a)

Rędziny podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Rędziny wytworzone z różnych skał wapiennych trzeciorzędu, zawierające węglan wapnia w całym profilu glebowym. Nie płytsze niż 50 cm, o uziarnieniu glin ciężkich, z niewielką domieszką szkieletu. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej, lub na płaskich wierzchowinach. Są to gleby trudne do uprawy, ale dość urodzajne. W latach o niezbyt małej ilości opadów nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

c)

Rędziny wytworzone z piaskowców lub łupków wapnistych, o miąższości 50-70 cm, o uziarnieniu glin średnich, z odłamkami miękkiej zwietrzałej skały macierzystej. Zawierają węglan wapnia w całym profilu glebowym. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 20° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej, lub na wierzchowinach wzniesień. Poziom próchniczny o miąższości 20-30 cm, o zabarwieniu szarym z żółtawym odcieniem, niżej przeważa barwa żółta. Gleby te są łatwe do uprawy i przy dobrych stosunkach wodno-powietrznych nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

d)

Rędziny wytworzone z wapnistych łupków ilastych lub iłów marglistych, o miąższości nie mniejszej niż 70 cm. Uziarnienie glin ciężkich. Są to gleby trudniejsze do uprawy (węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym). Podłoże takie jak u gleb gatunku c w tej klasie.

a)

Rędziny wytworzone z wapiennych skał węglanowych (np. wapieni, margli), o miąższości 40 - 50 cm, przeważnie z domieszką obcego materiału, szkieletowe. Należą tu również iły wapniowcowe, wytworzone z piaskowców wapnistych lub łupków wapnistych lub marglistych, które występują nie płycej niż 60 cm. Gleby te zawierają węglan wapnia już od powierzchni. Gleby te są położone na stokach. Są trudne do uprawy, ale dają średnie plony zbóż, roślin okopowych i większość roślin motylkowych.

b)

Rędziny gliniaste, średnie, słabo szkieletowe, wytworzone z piaskowców lub pyłowców wapnistych, występujących nie płycej niż 50 cm. Są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 10 - 20° lub wyżej, ale wtedy na stokach o nachyleniu do 10° o korzystnej wystawie. Burzenie z kwasem solnym od powierzchni. Są to gleby średniej wartości, dość trudne do uprawy. Zboża i rośliny okopowe mogą dawać na nich średnie plony. Lepiej nadają się pod uprawę roślin motylkowych.

c)

Rędziny gliniaste, ciężkie, wytworzone z wapnistych łupków ilastych lub iłów marglistych, występujących nie płycej niż 60 cm. Są położone tak jak gleby gatunku b w tej klasie. Burzenie z kwasem solnym w całym profilu glebowym. Są to gleby trudne do uprawy, zwięzłe i zlewne, jednak dość żyzne. W latach meteorologicznie korzystnych mogą dawać średnie plony zbóż i roślin okopowych. Najbardziej nadają się pod uprawę roślin motylkowych.

a)

Rędziny podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Rędziny wytworzone z wapiennych skał węglanowych (wapienie trzeciorzędowe), o miąższości 40 - 50 cm, o uziarnieniu glin średnich lub ciężkich. Domieszka szkieletu występuje już na powierzchni. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 10 - 20° lub wyżej, ale wtedy na terenach bardziej płaskich o nachyleniu do 10° o korzystnej wystawie. W profilu glebowym przeważa zabarwienie ciemnożółte (rdzawe plamy). Węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym. Są to gleby dość żyzne, ale trudne do uprawy.

c)

Rędziny wytworzone z piaskowców lub pyłowców wapnistych, występujących nie płycej niż na głębokości 50 cm. Uziarnienie glin średnich, słabo szkieletowych. Burzenie z kwasem solnym od powierzchni. Gleby te są położone podobnie jak gleby gatunku b w tej klasie. Są to gleby średniej wartości, trudniejsze do uprawy. Zboża i rośliny okopowe mogą dawać na nich średnie plony. Bardziej nadają się pod uprawę roślin motylkowych.

d)

Rędziny wytworzone z wapnistych łupków ilastych lub iłów marglistych, występujących nie płycej niż na głębokości 60 cm. Uziarnienie glin ciężkich. Gleby te są położone podobnie jak gleby gatunku b i c w tej klasie. Są to gleby trudne do uprawy, zwięzłe i zlewne, jednak potencjalnie żyzne. Burzenie z kwasem solnym w całym profilu glebowym. W latach meteorologicznie korzystnych gleby te mogą dawać średnie plony zbóż i roślin okopowych. Najbardziej nadają się pod uprawę roślin motylkowych.

a)

Rędziny wytworzone z wapiennych skał węglanowych (np. wapieni, margli), o miąższości 30-40 cm, przeważnie z domieszką obcego materiału, silnie szkieletowe. Należą tu również iły wapniowe wytworzone z piaskowców wapnistych lub łupków wapnistych lub marglistych, które występują nie płycej niż 40 cm. Gleby te zawierają węglan wapnia w całym profilu glebowym. Występują na stokach o nachyleniu 30-45°. Są trudne do uprawy. Dają średnie plony zbóż i niektórych roślin motylkowych.

b)

Rędziny gliniaste, średnie lub ciężkie, ze szkieletem, wytworzone ze skał wapiennych różnych formacji geologicznych, występujących na głębokości 30 - 40 cm. Są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 30° lub wyżej, ale wtedy na terenach o mniejszym nachyleniu i korzystnej wystawie, albo na płaskich wierzchowinach. Barwa profilu glebowego szarożółta, dołem rdzawe nacieki. Burzenie z kwasem solnym występuje w całym profilu glebowym. Rędziny te są trudne do uprawy. W latach o małej ilości opadów plony są zawodne. W latach meteorologicznie korzystnych dają niezłe plony zbóż i roślin motylkowych.

c)

Rędziny gliniaste, średnie, szkieletowe, wytworzone z piaskowców lub łupków pyłowych, bogatych w węglan wapnia. Podłoże od głębokości około 30 cm. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 10 - 20° lub wierzchołkach wzniesień (często narażone na działanie erozji). Burzenie z kwasem solnym występuje od powierzchni. Gleby te są łatwe do uprawy, ale mało żyzne i łatwo przesychające. W latach meteorologicznie korzystnych owies, żyto i koniczyna dają średnie plony.

d)

Rędziny gliniaste, ciężkie, wytworzone z wapnistych łupków ilastych lub iłów marglistych, o miąższości 30-50 cm, takie jak gleby gatunku c w klasie IVa, ale położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 30°. Dają słabe stanowisko dla niektórych zbóż i roślin motylkowych.

e)

Rędziny gliniaste, ciężkie, namyte, z gleb wytworzonych z twardych wapieni, w podłożu od głębokości około 50 - 70 cm występuje lita skała (piaskowiec wapnisty, iłołupek marglisty). Są położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10°. Poziom próchniczny o miąższości około 20 cm, poziom przejściowy słabiej próchniczny o miąższości do 35 - 50 cm. Słabe burzenie z kwasem solnym występuje tylko przy okruchach szkieletu lub głębszych poziomach. Są to gleby podobne do gleb gatunku t w klasie IVb w oddziale 2.

a)

Rędziny podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Rędziny wytworzone ze skał wapiennych (różnych formacji geologicznych), występujących na głębokości 30-40 cm. Barwa profilu glebowego szarożółta, dołem rdzawe nacieki. Uziarnienie glin średnich lub ciężkich, ze szkieletem. Burzenie z kwasem solnym występuje w całym profilu glebowym. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 30° lub wyżej, ale wtedy na terenach o mniejszym nachyleniu i korzystnej wystawie albo na płaskich wierzchowinach wzniesień. Rędziny te są trudne do uprawy. W latach o małej ilości opadów plony zawodne. W latach meteorologicznie korzystnych dają niezłe plony zbóż i roślin motylkowych.

c)

Rędziny wytworzone z piaskowców lub łupków pyłowych, bogatych w węglan wapnia. Podłoże występuje na głębokości około 30 cm. Uziarnienie glin średnich, ze znaczną domieszką odłamków skalnych. Z kwasem solnym burzą od powierzchni. Gleby te są łatwe do uprawy, ale słabo żyzne i łatwo przesychające. Są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 10 - 20° lub wierzchołkach wzniesień (często narażone na działanie erozji). W latach meteorologicznie korzystnych owies, żyto i koniczyna dają na nich średnie plony.

d)

Rędziny podobne do gleb gatunku d w klasie IVa, ale położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 30°. Gleby te mają miąższość 30 - 50 cm. Dają słabe stanowisko dla niektórych zbóż i roślin motylkowych.

a)

Rędziny wytworzone z twardych skał wapiennych, piaskowców wapnistych lub iłołupków wapnistych, płytkie, o miąższości 15-30 cm, z małą ilością cząstek ziemistych. Są to gleby silnie szkieletowe. Są położone na stokach o nachyleniu 30 - 45°. Są trudne do uprawy. Dają słabe plony owsa i koniczyny.

b)

Rędziny gliniaste, średnie, wytworzone z piaskowców lub pyłowców wapnistych, takie jak gleby gatunku b w klasie IVa, ale położone powyżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20-30° lub grzbietach.

c)

Rędziny gliniaste, ciężkie, wytworzone z iłów lub piaskowców marglistych. Położone poniżej 450 m n.p.m. na wierzchołkach pagórków lub stokach o nachyleniu 20 - 30° o korzystnej wystawie lub wyżej, ale wtedy na terenach o mniejszym nachyleniu. Poziom próchniczny o miąższości 20-30 cm. Ił stanowi podglebie do głębokości 70-100 cm, dalej skała podłoża. Węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym. Są to gleby narażone na działanie erozji, trudne do uprawy, zwięzłe i trudno dostępne. Najbardziej nadają się pod uprawę roślin motylkowych. Plony zbóż i roślin okopowych są często zawodne.

d)

Rędziny gliniaste, średnio szkieletowe, wytworzone z twardych piaskowców wapnistych, pyłowców lub łupków marglistych, płytkie (do głębokości 20 - 30 cm). Położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 30° narażonych na erozję lub wyżej, ale wtedy na terenach bardziej płaskich (wierzchołki wzgórz). Węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym. Gleby te są trudne do uprawy, zawodne w plonach, przeważnie za suche. Dają słabe plony owsa i koniczyny.

e)

Rędziny gliniaste, ciężkie, namyte, podobne do gleb gatunku e w klasie IVb, ale położone powyżej 600 m n.p.m. Można tu zaliczyć także podobne gleby położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m., ale wtedy płytsze lub na stokach o większym nachyleniu. Podobne do gleb gatunku o w klasie V w oddziale 2.

a)

Rędziny podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Rędziny wytworzone z twardych skał wapiennych, wapienie jurajskie, o miąższości 20 - 30 cm, średnio szkieletowe. Barwa gleby szarożółta, dołem rdzawe nacieki. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20-30° narażonych na erozję lub wyżej, ale wtedy na terenach bardziej płaskich (wierzchołki wzgórz). Są trudne do uprawy. Dają słabe plony owsa i roślin motylkowych.

c)

Rędziny wytworzone z iłów marglistych, o uziarnieniu glin ciężkich. Poziom próchniczny o miąższości 20-30 cm. Ił stanowiący podglebie sięga do głębokości 70 - 100 cm. Niżej zalega łupek ilasty wapnisty. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na wierzchołkach pagórków lub stokach o nachyleniu 20 - 30° o korzystnej wystawie lub wyżej, ale wtedy na terenach bardziej dostępnych. Węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym. Są to gleby potencjalnie żyzne, ale trudne do uprawy, zwięzłe i trudno dostępne (narażone na działanie erozji). Najbardziej nadają się pod uprawę roślin motylkowych. Plony zbóż i roślin okopowych są często zawodne.

d)

Rędziny wytworzone z twardych piaskowców wapnistych, pyłowców lub łupków marglistych, płytkie, o miąższości 20 - 30 cm i uziarnieniu glin średnio szkieletowych. Położone tak jak gleby gatunku b w tej klasie. Węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym. Gleby te są trudne do uprawy, zawodne w plonach, przeważnie za suche, narażone na erozję. Dają słabe plony owsa i koniczyny.

a)

Rędziny wytworzone z twardych skał wapiennych, bardzo płytkie, szkieletowe (nawet kamieniste), o miąższości do 20 cm. Położone na stokach o nachyleniu 20 - 30°, czasem 30 - 45°, lub na trudno dostępnych wierzchołkach wzniesień. Silnie erodowane, przeważnie za suche, bardzo trudne do uprawy. Są to gleby rolniczo nieprzydatne. Nadają się pod zalesienie.

b)

Rędziny wytworzone z twardych piaskowców wapnistych, pyłowców lub łupków marglistych, takie jak gleby gatunku d w klasie V, ale płytsze (do głębokości 20 cm), bardziej szkieletowe, o niższej przydatności rolniczej. Nadają się pod zalesienie.

a)

Rędziny wytworzone z twardych skał wapiennych, bardzo płytkie, szkieletowe, a nawet kamieniste, o miąższości do 20 cm. Położone na stokach o nachyleniu 20 - 30°, czasem 30 - 45°, lub na trudno dostępnych wierzchołkach wzniesień. Silnie erodowane, przeważnie za suche. Są to gleby bardzo trudne do uprawy, rolniczo nieprzydatne. Nadają się raczej pod zalesienie.

b)

Rędziny podobne do gleb gatunku d w klasie V, ale płytsze (do 20 cm), bardziej szkieletowe, o niższej przydatności rolniczej.

a)

Czarne ziemie wytworzone z pyłów różnego pochodzenia, całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach płaskich o właściwych dla roślin stosunkach wodnych (często ogrody i warzywniki przydomowe). Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm. Są to gleby żyzne, strukturalne, łatwe do uprawy, o dobrych stosunkach wodno-powietrznych. Nadają się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów.

b)

Czarne ziemie wytworzone z glin lekkich lub średnich, całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach płaskich lub lekko nachylonych, dostatecznie wilgotnych. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm, o barwie ciemnoszarej lub prawie czarnej. Są to gleby głębokie, o przepuszczalnym podłożu, zmeliorowane lub nie wymagają melioracji. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

c)

Czarne ziemie wytworzone z pyłów, z domieszką piasków lub glin średnich, głębokie. W profilu glebowym występują cienkie przewarstwienia piaskiem. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach warunkujących właściwe dla roślin stosunki wodne. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm. Gleby te są łatwe do uprawy, przepuszczalne, ciepłe i czynne. Wszystkie rośliny uprawne dają na nich dobre plony.

c)

Czarne ziemie wytworzone z pyłów wietrzeniowych, z niewielkim udziałem części grubszych, niecałkowite. Od głębokości około 70 cm zalega glina ciężka lub ił. Poziom próchniczny o miąższości 30-40 cm. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. Są dostatecznie przepuszczalne i przewiewne, o właściwych stosunkach wodnych. Większość roślin uprawnych daje na nich dobre plony.

d)

Czarne ziemie wytworzone z glin lekkich lub średnich, o miąższości około 80 cm. W podłożu występuje piasek. Poziom próchniczny o miąższości 30-40 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym. Czasem zawierają węglan wapnia już na głębokości 40 cm. Są to gleby położone poniżej 450 m n.p.m. Są żyzne, o dobrych stosunkach wodno-powietrznych. Nadają się pod uprawę prawie wszystkich roślin uprawnych.

e)

Czarne ziemie wytworzone z glin ciężkich lub iłów, niecałkowite. Podłoże przepuszczalne, występuje na głębokości 80-100 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 40 cm. Węglan wapnia występuje w całym profilu glebowym. Są to gleby trudniejsze do uprawy, zwięzłe, ale dostatecznie przewiewne i strukturalne. Są położone poniżej 450 m n.p.m. W latach meteorologicznie korzystnych stanowią dobre gleby pszenno-buraczane.

f)

Czarne ziemie wytworzone z piasków gliniastych mocnych, próchniczne, niecałkowite. Na głębokości 40 - 60 cm występuje materiał pyłowy lub gliniasty, niezbyt ciężki. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym, bogaty w próchnicę. Są to gleby łatwe do uprawy, pozostające we właściwych stosunkach wodnych, przepuszczalne, ciepłe i czynne. Są położone poniżej 450 m n.p.m. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

a)

Czarne ziemie wytworzone z glin lekkich lub średnich, niecałkowite. Podłoże, występujące na głębokości 60 - 80 cm, stanowi piasek luźny. Poziom próchniczny o miąższości około 35 cm. W profilu glebowym występują plamy żelaziste poniżej 50 cm. Wyraźnych śladów trwałego oglejenia brak. Są to gleby strukturalne i łatwe do uprawy. Są położone poniżej 450 m n.p.m. W latach o niezbyt dużej ilości opadów nadają się pod uprawę prawie wszystkich roślin uprawnych.

b)

Czarne ziemie pyłowe, całkowite. Położone w obniżeniach, na terenach warunkujących okresowo nadmierne uwilgotnienie. Wyraźne oglejenie występuje na głębokości około 70 cm, plamy rdzawe tuż pod warstwą orną. Poziom próchniczny o miąższości 30-40 cm. Są to gleby średniej wartości, potencjalnie dość żyzne, ale zbyt wilgotne. Są położone poniżej 450 m n.p.m. W latach o dużej ilości opadów są zawodne w plonach.

c)

Czarne ziemie próchniczne, wytworzone z piasków gliniastych, całkowite. W profilu glebowym występują czasem cienkie wkładki pyłowe lub gliniaste. Poziom próchniczny o miąższości około 40 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym, prawie czarnym. Są to gleby łatwe do uprawy, pulchne, strukturalne, ciepłe i czynne. Są położone poniżej 450 m n.p.m. Są zmeliorowane lub nie wymagają melioracji. Nadają się szczególnie pod uprawę warzyw.

d)

Czarne ziemie wytworzone z glin ciężkich lub iłów, całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach płaskich, ale dość niskich. Poziom próchniczny o miąższości 30-40 cm. Są to gleby strukturalne i dość żyzne, ale trudne do uprawy, słabo przepuszczalne i okresowo zbyt wilgotne. Plamy glejowe występują na głębokości 70 cm. W latach o dużej ilości opadów plony zbóż mogą być zawodne. W latach meteorologicznie korzystnych stanowią gleby pszenno-buraczane.

a)

Czarne ziemie wytworzone z glin lekkich lub średnich, całkowite lub niecałkowite, na iłach (ił występuje nie płycej niż na głębokości 100 cm). Położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach płaskich lub lokalnych obniżeniach. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy ciemnoszarej. Ich stosunki wodne są zmienne, okresowo są zbyt wilgotne. Plamy glejowe i żelaziste występują już na głębokości 50 cm. Są to gleby łatwe do uprawy, przepuszczalne. W latach meteorologicznie korzystnych nadają się nawet pod uprawę pszenicy. W latach o dużej ilości opadów plony są zawodne.

b)

Czarne ziemie pyłowe, o miąższości 80 - 100 cm, na podłożu piaszczystym. Są położone w obniżeniach, okresowo są zbyt wilgotne. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, dość dobrze wykształcony. Gleby te są żyzne z natury, jednak wykazują często nadmiar wilgoci. Plamy żelaziste występują na głębokości około 40 cm. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. Trwałe oglejenie występuje poniżej 60 cm. W latach meteorologicznie korzystnych nadają się pod uprawę pszenicy, czasem nawet buraków. W latach o dużej ilości opadów plony są zawodne.

c)

Czarne ziemie wytworzone z glin ciężkich lub iłów, głębokie. Występują w lokalnych obniżeniach terenu (niegdyś zabagnionych), są zmeliorowane, ale okresowo zbyt wilgotne. Wyraźne oglejenie występuje już na głębokości 50 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy ciemnoszarej. Są to gleby trudne do uprawy, zwięzłe i niezbyt czynne. Są położone poniżej 450 m n.p.m. Plony pszenicy i buraków często zawodzą. Nadają się dobrze pod uprawę roślin pastewnych.

d)

Czarne ziemie wytworzone z pyłów z domieszką piasku lub wietrzeniowych glin średnich pylastych, głębokie. Położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 30°. Gleby te tworzą się pod wpływem wysiąkającej wody. Plamy rdzawe występują od głębokości 60 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 40 cm. Są to gleby średniej wartości. W latach meteorologicznie korzystnych większość roślin uprawnych daje na nich średnie plony.

e)

Czarne ziemie wytworzone z piasków gliniastych, na iłach. Położone wyżej, na terenach falistych lub u podnóża zboczy (ale nie namywane). W latach o dużej ilości opadów nieprzepuszczalne podłoże powoduje nadmiar wody. W latach o małej ilości opadów górne poziomy wykazują skłonność do przesychania. Są to gleby łatwe do uprawy, pulchne i czynne, mające głęboki poziom próchniczny o miąższości około 40 cm. W latach meteorologicznie korzystnych nadają się nawet pod uprawę pszenicy.

a)

Czarne ziemie pyłowe lub wytworzone z glin niezbyt ciężkich pylastych. Położone na terenach o wadliwych stosunkach wodnych. W latach o dużej ilości opadów są podmokłe. Oglejenie występuje już na głębokości 50 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Są to gleby zimne, słabo czynne, zawodne w plonach. W latach o małej ilości opadów nadają się nawet pod uprawę pszenicy i buraków.

b)

Czarne ziemie wytworzone z pyłów z domieszką piasku lub glin, lekkich lub średnich, pylastych, niecałkowite, na piaskach. Piasek luźny występuje od głębokości 50 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 40 cm, o zabarwieniu jasnoszarym. Położone wyżej, na terenach narażonych na przesychanie. Należą tu również czarne ziemie podobne do opisanych, ale położone nisko, okresowo podmokłe (oglejone od głębokości około 60 cm). W latach o małej ilości opadów plony są mniej zawodne. Są to gleby słabe, dają niskie plony.

c)

Czarne ziemie takie jak gleby gatunku c w klasie IVa, ale mające gorsze właściwości i gorszą przydatność rolniczą.

d)

Czarne ziemie wytworzone z piasków gliniastych, całkowite lub niecałkowite, na iłach. Występują na terenach płaskich, ale nisko położonych. Okresowo są zbyt wilgotne. Ślady oglejenia występują nie wyżej niż na głębokości 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości 30-40 cm, o zabarwieniu szarym. Są to gleby łatwe do uprawy, ciepłe i czynne, ale ich uziarnienie i niewłaściwe stosunki wodne sprawiają, że wybór roślin jest ograniczony. Można je zaliczyć do średnich gleb żytnio-ziemniaczanych.

a)

Czarne ziemie pyłowe lub wytworzone z glin niezbyt ciężkich, całkowite lub niecałkowite. Są położone w bezodpływowych zagłębieniach o wysokim poziomie wód gruntowych (bez możliwości melioracji). Wiosną lub jesienią mogą tworzyć się wymoki. Oglejenie trwałe występuje od głębokości 50 cm. Plony roślin uprawnych mogą być zawodne. Powinny być wykorzystane raczej jako łąki trwałe lub pastwiska trwałe.

b)

Czarne ziemie pyłowe lub wytworzone z wietrzeniowych glin średnich pylastych. Są położone na zboczach, gdzie okresowo występują wysięki wody pod ciśnieniem hydrostatycznym. Są to gleby zimne i słabo czynne. Często w ciągu całego roku zbyt mokre. Plony są bardzo zawodne.

c)

Czarne ziemie wytworzone z glin ciężkich lub iłów. Są położone w zagłębieniach gruntu, podmokłe (bez możliwości melioracji). Są oglejone już na głębokości około 40 cm. Są to gleby bardzo słabe, trudne do uprawy, zimne i nieczynne, o bardzo ograniczonym wyborze roślin. Nadają się raczej pod łąki trwałe lub pastwiska trwałe.

d)

Czarne ziemie zdegradowane, wytworzone z piasków słabo gliniastych, całkowite lub niecałkowite. W podłożu może występować piasek luźny lub żwir. Poziom próchniczny o miąższości 30-40 cm, o zabarwieniu szarym. Są to gleby łatwe do uprawy, ale ubogie w składniki pokarmowe, często kwaśne, zbyt przepuszczalne. Wykazują skłonność przesychania i rozpylania. W latach meteorologicznie korzystnych można je traktować jako słabe gleby żytnio-ziemniaczane.

a)

Gleby torfowo-murszowe, zmeliorowane, poziom próchniczny, murszowy, o miąższości 20 - 30 cm. Są położone na wysokości 450 - 600 m n.p.m. Warstwa torfu średnio rozłożonego o miąższości około 50 - 100 cm zalega na podłożu gliniastym lub ilastym oglejonym, często z domieszką żwiru lub kamieni (otoczaków). Gleby te nadają się pod uprawę niektórych warzyw, owsa lub roślin pastewnych.

a)

Gleby torfowo-murszowe, zmeliorowane, poziom próchniczny, murszowy, o miąższości 20-30 cm, takie jak gleby gatunku a w klasie V, ale położone w wąskich zacienionych dolinach lub powyżej 600 m n.p.m.

Część II. Grunty zrekultywowane

a)

Piaski gliniaste mocne, niecałkowite, na glinach lub iłach. Zwięzłe podłoże występuje nie głębiej niż 60 - 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy ciemnoszarej lub szarobrunatnej w stanie świeżym, dobrze wykształcony w wyniku wieloletniej uprawy roślin, strukturalny.

b)

Gliny średnie, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości 25 - 30 cm, barwy ciemnoszarej lub szarobrunatnej, dobrze wykształcony, strukturalny.

c)

Lżejsze odmiany glin średnich pylastych, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości 25 - 30 cm, barwy ciemnoszarej lub szarobrunatnej, dobrze wykształcony, strukturalny.

d)

Utwory pyłowe wodnego pochodzenia, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, strukturalny.

e)

Lessy niecałkowite, na przepuszczalnym podłożu, zalegającym poniżej 100 cm. Poziom próchniczny o miąższości 25 - 30 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, strukturalny.

f)

Lessy całkowite. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, strukturalny.

g)

Ziemia próchniczna lub ziemia popłuczkowa z gorzelni lub cukrowni, zalegające na głębokości 50 - 60 cm, np. na wapnie defekacyjnym. Uziarnienie ziemi próchnicznej lub popłuczkowej: piasek gliniasty mocny, glina lekka, glina lekka pylasta lub utwór pyłowy. Powierzchnia terenu z nawiezioną ziemią próchniczna dobrze wyrównana.

h)

Ziemia próchniczna lub ziemia popłuczkowa z gorzelni lub cukrowni, zalegające na głębokości 40 - 50 cm na piaskach gliniastych lub glinie. Uziarnienie ziemi próchnicznej lub popłuczkowej: piasek gliniasty mocny, glina lekka lub utwór pyłowy. Powierzchnia terenu dobrze wyrównana.

a)

Piaski gliniaste lekkie, niecałkowite, na glinach lub iłach. Zwięzłe podłoże występuje nie głębiej niż 60 - 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości 30 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony w wyniku wieloletniej uprawy roślin, strukturalny. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

b)

Piaski gliniaste, niecałkowite, na glinach występujących na głębokości 40-50 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, strukturalny. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

c)

Piaski gliniaste mocne, niecałkowite, na glinach lub iłach. Zwięzłe podłoże występuje poniżej 100 cm. Poziom próchniczny o miąższości 30 cm, barwy ciemnoszarej lub szarobrunatnej, dobrze wykształcony, strukturalny.

d)

Piaski gliniaste mocne, niecałkowite, na glinach lub iłach. Zwięzłe podłoże występuje na głębokości 60 - 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej lub szarobrunatnej, dobrze wykształcony, strukturalny.

e)

Gliny lekkie, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej lub szarobrunatnej, dobrze wykształcony, strukturalny.

f)

Gliny średnie pylaste, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości 25 cm, barwy szarej lub szarobrunatnej, dobrze wykształcony, strukturalny.

g)

Lżejsze odmiany glin średnich, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości 25-30 cm, barwy ciemnoszarej lub szarobrunatnej, dobrze wykształcony, strukturalny.

h)

Utwory pyłowe wodnego pochodzenia, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, strukturalny.

i)

Lessy niecałkowite, na przepuszczalnym podłożu zalegającym na głębokości 80-100 cm. Poziom próchniczny o miąższości 25 - 30 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony w wyniku wieloletniej uprawy roślin, strukturalny.

j)

Ziemia próchniczna lub ziemia popłuczkowa z gorzelni lub cukrowni, zalegające na głębokości 40 - 50 cm na wapnie defekacyjnym. Uziarnienie ziemi próchnicznej lub popłuczkowej: piasek gliniasty lekki lub mocny, glina lekka, glina lekka pylasta lub utwór pyłowy. Powierzchnia terenu z nawiezioną ziemią popłuczkowa dobrze wyrównana.

k)

Ziemia próchniczna lub ziemia popłuczkowa z gorzelni lub cukrowni, zalegające na głębokości 30 - 40 cm na piaskach gliniastych lub glinie. Uziarnienie ziemi próchnicznej lub popłuczkowej: piasek gliniasty lekki lub mocny, glina lekka lub utwór pyłowy, zależnie od uziarnienia poziomu próchnicznego gleb, z których pochodzi. Powierzchnia terenu z nawiezioną ziemią popłuczkowa dobrze wyrównana.

a)

Piaski gliniaste lekkie pylaste, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości 30 cm, barwy szarej, gorzej wykształcony niż na gruntach klas wyższych, strukturalny. Występują na terenach warunkujących dobry stan uwilgotnienia do rozwoju roślin uprawnych. Łatwe w uprawie, ale wymagają wysokiego nawożenia mineralnego.

b)

Piaski gliniaste, niecałkowite, na glinach, z gliną występującą poniżej 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, strukturalny. Występują na terenach warunkujących dobry stan uwilgotnienia do rozwoju roślin uprawnych. Łatwe w uprawie, ale wymagające wysokiego nawożenia mineralnego.

c)

Piaski gliniaste lekkie, niecałkowite, na glinach lub iłach. Zwięzłe podłoże występuje nie głębiej niż 60 - 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, słabo strukturalny. Występują na stokach o nachyleniu 6 - 10° o wystawie północnej lub północno-wschodniej. Okresowo suche.

d)

Piaski gliniaste lekkie, niecałkowite, na glinach lub iłach. Zwięzłe podłoże występuje nie głębiej niż 60 - 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, słabo strukturalny. Położone na terenach płaskich, właściwie uwilgotnione. Przed rekultywacją mogą być silnie zakwaszone w wierzchnich warstwach. Po rekultywacji poziom próchniczny ma odczyn obojętny, pod nim występuje 20 - 30-centymetrowa warstwa znacznie zakwaszona. Glina w podłożu może zawierać węglan wapnia.

e)

Piaski gliniaste lekkie, niecałkowite, na glinach, z gliną występującą na głębokości 40 - 50 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej, słabo strukturalny. Położone na terenach płaskich, okresowo odgórnie nadmiernie uwilgotnione. Przed rekultywacją silnie zakwaszone w poziomach powierzchniowych. Po rekultywacji poziom próchniczny ma odczyn obojętny, pod nim warstwa piasku jest silnie zakwaszona. Glina w podłożu często zawiera węglan wapnia.

f)

Piaski gliniaste mocne, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości 25 - 30 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, słabo strukturalny. Łatwe w uprawie, ale wymagające wysokiego nawożenia mineralnego.

g)

Piaski gliniaste mocne, niecałkowite, na glinach lub iłach. Zwięźlejsze podłoże występuje na głębokości poniżej 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, strukturalny. Występują na terenach warunkujących dobry stan uwilgotnienia do rozwoju roślin uprawnych. Łatwe w uprawie, ale wymagające wysokiego nawożenia mineralnego.

h)

Piaski gliniaste mocne, niecałkowite, na glinach. Glina występuje poniżej 100 cm. Poziom próchniczny o miąższości 30 cm, barwy szarej, słabo strukturalny. Położone na terenach płaskich, właściwie uwilgotnione. Pierwotnie silnie zakwaszone do głębokości około 50 cm. Po rekultywacji poziom próchniczny ma odczyn obojętny, pod nim występuje 20 - 30-centymetrowa warstwa znacznie zakwaszona. Głębiej odczyn piasku jest lekko kwaśny, a gliniaste podłoże może zawierać węglan wapnia.

i)

Piaski gliniaste mocne, niecałkowite, na glinach lub iłach. Zwięzłe podłoże występuje na głębokości 60 - 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej, dobrze wykształcony, strukturalny. Występują na stokach o nachyleniu 6 - 10° o wystawie północnej lub północno-wschodniej.

j)

Piaski gliniaste mocne, niecałkowite, na glinach lub iłach. Zwięzłe podłoże występuje na głębokości 60 - 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej, słabo strukturalny. Pierwotnie silnie zakwaszone do głębokości około 50 cm. Po rekultywacji poziom próchniczny ma odczyn obojętny, a glina w podłożu może zawierać węglan wapnia.

k)

Piaski gliniaste lekkie lub mocne, zalegające na różnej głębokości na utworach zwięźlej szych, zawierające węglany. Poziom próchniczny o miąższości do 30 cm (uzależniony od głębokości orki), dobrze wykształcony, strukturalny. Wykazują dobrą zasobność wierzchnich warstw gruntu w składniki niezbędne do rozwoju roślin. Położone na terenach o ułatwionym odpływie wód powierzchniowych. Łatwe w uprawie, ale wymagające wysokiego nawożenia mineralnego.

l)

Gliny lekkie, całkowite, zawierające węglany, występujące w szczególności na terenach zwałowisk górnictwa odkrywkowego. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy szarej lub szarobrunatnej, dobrze wykształcony, uzyskany drogą wieloletniej intensywnej uprawy roślin, słabo strukturalny. Wykazują dobrą zasobność wierzchnich warstw gruntu w składniki niezbędne do rozwoju roślin uprawnych. Położone na terenach o ułatwionym odpływie wód powierzchniowych. Stosunkowo łatwe w uprawie, ale wymagające wysokiego nawożenia.

ł) Gliny lekkie, zalegające na utworach zwięźlej szych, zawierające węglany, występujące w szczególności na terenach zwałowisk górnictwa odkrywkowego. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy szarej lub szarobrunatnej, dobrze wykształcony, słabo strukturalny. Wierzchnie warstwy gruntu wymagają nawożenia azotem, ale wykazują dobrą zasobność w pozostałe składniki niezbędne do rozwoju roślin uprawnych. Położone na terenach o ułatwionym odpływie wód powierzchniowych. Stosunkowo łatwe w uprawie, ale wymagające wysokiego nawożenia.

m)

Gliny lekkie, zalegające na różnej głębokości na piaskach gliniastych, zawierające węglany, występujące na terenach zwałowisk górnictwa odkrywkowego. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy szarej lub szarobrunatnej, dobrze wykształcony, strukturalny. Wierzchnie warstwy gruntu wymagają nawożenia azotem, ale wykazują dobrą zasobność w składniki niezbędne do rozwoju roślin uprawnych. Są stosunkowo łatwe w uprawie, ale wymagające wysokiego nawożenia.

n)

Gliny lekkie, zalegające poniżej 80 cm na przepuszczalnym podłożu, zawierające węglany, występujące na terenach zwałowisk górnictwa odkrywkowego. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy szarej lub szarobrunatnej, wyraźnie wykształcony, strukturalny. Położone na terenach warunkujących właściwe uwilgotnienie. Stosunkowo łatwe w uprawie, ale wymagające wysokiego nawożenia.

Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.

Ten tekst jest publikowany na własnych warunkach ponownego wykorzystania określonych przez Dziennik Ustaw, a nie na licencji Legalize ani na licencji domeny publicznej. Dziennik Ustaw
domena publiczna (urzędowe publikacje rządowe)