Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie warunków bezpieczeństwa wykonywania prac podwodnych w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa warunki bezpieczeństwa wykonywania prac podwodnych w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, zwanych dalej „jednostkami organizacyjnymi”.
§ 2.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1) ekipa - grupę osób wykonujących prace podwodne;
2) kandydat na nurka - osobę nieposiadającą kwalifikacji nurkowych w rozumieniu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie wykonywania prac podwodnych w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej , zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie wykonywania prac podwodnych”;
3) oficer-lekarz nurkowy - osobę będącą etatowym lub nieetatowym lekarzem ekipy wykonującej prace podwodne i specjalizującą się w zakresie anestezjologii i intensywnej terapii, medycyny ratunkowej, medycyny transportu lub wojskowej medycyny morskiej;
4) mieszanina oddechowa - roztwór gazów oddechowych o złożonym składzie przygotowany ze ściśle określoną dokładnością, wykorzystywany w nurkowaniu i prowadzeniu prac podwodnych oraz rekompresji leczniczej;
5) nurek asekuracyjny - nurka wykonującego asekurację prac podwodnych wykonywanych przez nurka lub grupę nurków;
6) nurkowanie szkoleniowe - nurkowanie przeprowadzone według programu szkolenia w celu uzyskania kwalifikacji zgodnych z wymogami rozporządzenia w sprawie wykonywania prac podwodnych;
7) rekompresja lecznicza - proces oddziaływania ciśnienia na organizm nurka składający się z ponownej kompresji, programowego czasu przebywania pod wpływem działania określonego ciśnienia i dekompresji z wykorzystaniem odpowiedniego czynnika oddechowego, w celu leczenia wybranych chorób nurkowych;
8) sygnalista - osobę podlegającą kierownikowi prac podwodnych i wykonującą ściśle jego polecenia i komendy, która jest członkiem ekipy prac podwodnych i w czasie wykonywania tych prac trzyma linkę sygnałową nurka, odbiera, potwierdza i nadaje nią sygnały.
§ 3.
Przepisy rozporządzenia stosuje się do żołnierzy i innych osób zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych, którzy wykonują prace podwodne w zakresie:
1) podwodnych działań bojowych;
2) podwodnych działań minerskich;
3) podwodnych działań inżynieryjnych;
4) podwodnych działań ratowniczych;
5) nurkowań szkoleniowych.
§ 4.
Za stan bezpieczeństwa prowadzenia prac podwodnych w jednostkach organizacyjnych odpowiadają kierownicy tych jednostek.
Rozdział 2. Ekipa
§ 5.
Minimalny skład ekipy w miejscu wykonywania prac podwodnych jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 6.
Do kierowania pracami podwodnymi w zakresie działań, o których mowa w § 3, upoważniony jest kierownik prac podwodnych, zwany dalej „kierownikiem”, posiadający kwalifikacje uprawniające do kierowania pracami podwodnymi w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej określone w rozporządzeniu w sprawie wykonywania prac podwodnych.
§ 7.
Kierownik wyznacza osoby do wykonywania określonych funkcji w składzie ekipy w zależności od rodzaju i typu wykorzystywanego sprzętu nurkowego, głębokości, na której wykonywane są prace podwodne, oraz ich rodzaju.
§ 8.
Zabezpieczenie medyczne wykonywania prac podwodnych w jednostkach organizacyjnych, zwane dalej „zabezpieczeniem medycznym”, realizują:
1) oficer-lekarz nurkowy;
2) lekarz;
3) kierownik;
4) ratownik medyczny;
5) pielęgniarka.
Skład personelu medycznego w zależności od rodzaju wykonywanych prac podwodnych jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Dopuszcza się realizację zabezpieczenia medycznego, przez kierownika lub ratownika medycznego, w czasie prowadzenia prac podwodnych na małych i średnich głębokościach z użyciem powietrza i mieszanin oddechowych.
§ 9.
Minimalne wyposażenie apteczki nurkowej (lekarskiej) jest określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
Kierownik wykonujący zabezpieczenie medyczne w miejscu wykonywania prac podwodnych posiada środki zabezpieczenia medycznego, o których mowa w pkt 3 i 9 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
§ 10.
Osoby, o których mowa w § 8:
1) posiadają odpowiednio do zakresu posiadanych uprawnień środki zabezpieczenia medycznego w ilości i zakresie niezbędnych do udzielenia nurkowi kwalifikowanej pierwszej pomocy lub pierwszej pomocy;
2) działają zgodnie z zasadami zabezpieczenia medycznego prac podwodnych oraz obowiązującymi procedurami kompresji, dekompresji i rekompresji leczniczej.
Rozdział 3. Wykonywanie prac podwodnych z użyciem autonomicznych lub zasilanych przewodowo zestawów sprzętu nurkowego
§ 11.
Nurek wykonuje prace podwodne z użyciem autonomicznych lub zasilanych przewodowo zestawów lekkiego i ciężkiego sprzętu nurkowego.
§ 12.
Minimalne wyposażenie nurka do wykonywania prac podwodnych w lekkim sprzęcie nurkowym jest określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Minimalne wyposażenie nurka do wykonywania prac podwodnych w przewodowym lekkim sprzęcie nurkowym jest określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia.
Minimalne wyposażenie nurka do wykonywania prac podwodnych w przewodowym ciężkim sprzęcie nurkowym jest określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia.
Minimalne wyposażenie nurka do wykonywania prac podwodnych w aparatach o półzamkniętym obiegu czynnika oddechowego jest określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia.
Minimalne wyposażenie nurka do wykonywania prac podwodnych w aparatach o zamkniętym obiegu czynnika oddechowego jest określone w załączniku nr 8 do rozporządzenia.
Wykaz wyposażenia do prowadzenia prac podwodnych, o których mowa w ust. 1-5, nie dotyczy nurkowań szkoleniowych wykonywanych w basenach nurkowych w ośrodkach szkoleniowych. W takim przypadku doboru wyposażenia nurkowego w zależności od rodzaju prowadzonych zajęć dokonuje kierownik.
Czynniki oddechowe i sorbenty są określone w załączniku nr 9 do rozporządzenia.
§ 13.
Zestaw zasilania awaryjnego zapewnia odpowiednią ilość czynnika oddechowego, aby w przypadku użycia tego zestawu czas jego ochronnego działania umożliwiał:
1) co najmniej pięciominutowy pobyt na głębokości wykonywania prac podwodnych przy wentylacji minutowej Q = 50 dm^3^/min oraz bezpieczną ewakuację do dzwonu nurkowego;
2) w przypadku prac podwodnych w ramach limitów bezdekompresyjnych wykonywanych bez użycia dzwonu nurkowego - bezpieczne wynurzenie nurka;
3) w przypadku prac podwodnych wymagających dekompresji wykonywanych bez użycia dzwonu nurkowego - bezpieczne wynurzenie nurka po wykonaniu dekompresji co najmniej na przystanku umożliwiającym przeprowadzenie dekompresji przerywanej.
§ 14.
Czas ochronnego działania zestawu autonomicznego aparatu nurkowego należy obliczyć każdorazowo przed przystąpieniem do wykonania prac podwodnych, z uwzględnieniem:
1) średniej wentylacji płuc nurka w warunkach zwiększonego ciśnienia przy różnych poziomach obciążenia, która jest określona w załączniku nr 10 do rozporządzenia;
2) pojemności butli aparatu nurkowego;
3) maksymalnego ciśnienia roboczego czynnika oddechowego w aparacie nurkowym;
4) maksymalnej głębokości nurkowania;
5) rezerwy czynnika oddechowego o wartości minimum 50 atm.
Czas ochronnego działania zestawu zasilania awaryjnego należy obliczyć każdorazowo przed przystąpieniem do wykonywania prac podwodnych, z uwzględnieniem ust. 1 pkt 1-4.
Czas ochronnego działania zestawu autonomicznego aparatu nurkowego musi być wystarczający do zapewnienia prawidłowej realizacji zadania oraz bezpiecznego wynurzenia.
§ 15.
Przewód doprowadzający czynnik oddechowy, lina opustowa i lina sygnałowa posiadają oznaczenia barwne długości w odstępach nie większych niż 5 m.
§ 16.
Butle i zestawy butlowe aparatów nurkowych posiadają:
1) zawory z gwintem przyłączeniowym odpowiednim do rodzaju czynnika oddechowego;
2) aktualną legalizację, zgodnie z wymaganiami producenta.
§ 17.
Sprzęt nurkowy przeznaczony do wykonywania prac podwodnych w wodach zimnych oraz wodach chemicznie i biologicznie zanieczyszczonych posiada dopuszczenia do użytkowania w wymienionych warunkach potwierdzone deklaracją producenta.
§ 18.
Maksymalna głębokość wykonywania prac podwodnych w autonomicznych aparatach nurkowych o obiegu otwartym z użyciem powietrza i mieszanin oddechowych jest ograniczona do maksymalnego ciśnienia parcjalnego tlenu w mieszaninie oddechowej równego 160 kPa.
Dopuszcza się wykonywanie prac podwodnych powyżej ciśnienia parcjalnego tlenu 160 kPa w celach szkoleniowych oraz w celu ratowania życia i zdrowia ludzkiego.
Rozdział 4. Wykonywanie prac podwodnych w autonomicznych aparatach nurkowych o półzamkniętym i zamkniętym obiegu czynnika oddechowego
§ 19.
Użycie autonomicznych aparatów nurkowych o zamkniętym obiegu czynnika oddechowego zasilanych mieszaninami oddechowymi i tlenem jest ograniczone do wykonywania prac podwodnych w zakresie niewymagającym prowadzenia dekompresji w toni wodnej.
Dopuszcza się użycie autonomicznych aparatów nurkowych o półzamkniętym obiegu czynnika oddechowego zasilanych mieszaninami oddechowymi do wykonywania prac podwodnych w zakresie obejmującym prowadzenie dekompresji w toni wodnej.
§ 20.
Do prowadzenia prac podwodnych w ramach podwodnych działań minerskich i bojowych używa się zestawu autonomicznego aparatu nurkowego o obiegu półzamkniętym i zamkniętym lub aparatów dwusystemowych spełniających niezależną funkcję półzamkniętego i zamkniętego obiegu czynnika oddechowego, stanowiących indywidualne wyposażenie nurka do prowadzenia prac podwodnych.
§ 21.
Zestaw autonomicznego aparatu nurkowego o półzamkniętym obiegu czynnika oddechowego posiada układ awaryjnego zasilania czynnikiem oddechowym.
Zestaw awaryjnego zasilania posiada taką ilość czynnika oddechowego, aby w przypadku konieczności użycia tego zestawu czas ochronnego działania zapewniał możliwość wynurzenia się z maksymalnej planowanej głębokości wykonywania prac podwodnych.
Do wykonywania prac podwodnych w zakresie podwodnych działań bojowych z użyciem aparatów dwusystemowych spełniających niezależną funkcję półzamkniętego i zamkniętego obiegu czynnika oddechowego nie stosuje się ust. 1.
§ 22.
Czas ochronnego działania zestawu autonomicznego aparatu nurkowego o półzamkniętym obiegu czynnika oddechowego należy obliczyć każdorazowo przed przystąpieniem do realizacji prac podwodnych, zgodnie z § 14 ust. 1, z uwzględnieniem:
1) rodzaju układu i sposobu dozowania czynnika oddechowego;
2) średniego ciśnienia zredukowanego układu redukcji ciśnienia;
3) czasu ochronnego działania układu pochłaniania dwutlenku węgla;
4) postanowień instrukcji producenta aparatu nurkowego;
5) układu zasilania mieszaniną lub czynnikiem oddechowym stosownym do dekompresji w toni wodnej.
Czas ochronnego działania autonomicznego aparatu nurkowego o półzamkniętym obiegu czynnika oddechowego musi być wystarczający do zapewnienia prawidłowej realizacji zadania oraz możliwości bezpiecznego wynurzenia się.
§ 23.
Butle aparatów nurkowych napełnione tlenem lub mieszaninami oddechowymi posiadają etykietę informacyjną zawierającą następujące dane:
1) skład procentowy czynnika oddechowego;
2) termin przydatności czynnika oddechowego do użycia;
3) maksymalną dozwoloną głębokość nurkowania;
4) numer atestu laboratorium fizykochemicznego;
5) nazwisko osoby napełniającej butle.
Butle nurkowe zawierające czynniki oddechowe o zawartości tlenu większej niż 22% posiadają odpowiedni rodzaj zaworów przyłączeniowych zgodnie z wymogami określonymi dla systemów tlenowych.
Sprzęt nurkowy stosowany do wykonywania prac podwodnych z użyciem czynników oddechowych o zawartości tlenu większej niż 22% musi posiadać atest umożliwiający jego eksploatację w warunkach bezpośredniego kontaktu z tlenem i mieszaninami wzbogaconymi w tlen.
§ 24.
Maksymalna głębokość wykonywania prac podwodnych w aparatach o półzamkniętym obiegu czynnika oddechowego z użyciem nitroksu wynosi 52 m.
Maksymalna głębokość wykonywania prac podwodnych w aparatach o półzamkniętym obiegu czynnika oddechowego z użyciem trimiksu wynosi 80 m.
§ 25.
Wykonywanie prac podwodnych w aparatach o zamkniętym i półzamknietym obiegu czynnika oddechowego jest ograniczone do maksymalnego ciśnienia parcjalnego tlenu równego 160 kPa.
W celach szkoleniowych oraz w celu ratowania życia i zdrowia ludzkiego dopuszcza się wykonywanie prac podwodnych powyżej ciśnienia parcjalnego tlenu 160 kPa.
Przy ekspozycjach wielokrotnych i wielodniowych należy przestrzegać dozwolonego limitu dziennego zanurzeń oraz przerw w prowadzeniu prac podwodnych.
Dozwolone ciśnienia cząstkowe i czasy ekspozycji w przypadku prac podwodnych wykonywanych z użyciem tlenu (mieszanin wzbogaconych w tlen) są określone w załączniku nr 11 do rozporządzenia. Tabela 2 załącznika nr 11 dotyczy wyłącznie wykonywania prac podwodnych w ramach podwodnych działań bojowych w Dowództwie Wojsk Specjalnych.
Rozdział 5. Wyposażenie bazy nurkowej
§ 26.
Przy wykonywaniu prac podwodnych na małych i średnich głębokościach bazę prac podwodnych wyposaża się w:
1) tablicę zasilania nurka czynnikiem oddechowym zapewniającą zasilanie co najmniej dwóch nurków z dwóch niezależnych linii zasilania z układem zasilania awaryjnego dwóch nurków z jednej linii zasilającej, wyposażoną w system łączności, układ redukcji ciśnienia i pomiaru czasu oraz głębokości wykonywanych prac podwodnych;
2) dwa zestawy przewodowego lub autonomicznego wyposażenia nurkowego do wykonywania prac podwodnych, o których mowa w załącznikach nr 4-8 do rozporządzenia, w zależności od rodzaju wykonywanych prac podwodnych;
3) zapas czynników oddechowych i sorbentów niezbędnych do przeprowadzenia prac podwodnych i dekompresji, o których mowa w załączniku nr 9 do rozporządzenia;
4) system łączności przewodowej lub bezprzewodowej (z wyjątkiem sytuacji, o których mowa w § 46);
5) wyposażenie niezbędne do oznakowania miejsca prowadzenia prac podwodnych;
6) linę opustową wraz z ciężarem o masie około 30 kg;
7) linę dystansową;
8) liny sygnałowe;
9) trap lub inne urządzenie umożliwiające bezpieczne wejście do wody i wyjście z wody;
10) łódź umożliwiającą umieszczenie w niej osób asekurujących nurka oraz nurka zabezpieczającego.
Wyposażenie określone w ust. 1 pkt 1 dotyczy prowadzenia prac podwodnych z użyciem wyposażenia, o którym mowa w załączniku nr 6 do rozporządzenia.
Wyposażenie określone w ust. 1 pkt 10 nie dotyczy prowadzenia prac podwodnych w przypadku, gdy baza prac podwodnych znajduje się na jednostce pływającej lub obiekcie hydrotechnicznym, pod warunkiem że miejsce prowadzenia prac znajduje się bezpośrednio pod jednostką pływającą lub obiektem albo odległość od brzegu jest nie większa niż 50 m.
§ 27.
Przy wykonywaniu prac podwodnych na dużych głębokościach z użyciem przewodowego sprzętu nurkowego bazę prac podwodnych wyposaża się co najmniej w:
1) tablicę rozdziału czynnika oddechowego zapewniającą zasilanie co najmniej dwóch nurków z dwóch niezależnych linii zasilania z układem zasilania awaryjnego dwóch nurków z jednej linii zasilającej, wyposażoną w system łączności z nurkami, układ redukcji ciśnienia, pomiaru czasu i głębokości oraz układ rejestracji dźwięku;
2) tablice zasilania dzwonu nurkowego;
3) dzwon nurkowy zamknięty lub otwarty umożliwiający jednoczesny transport co najmniej dwóch nurków;
4) zapas czynników oddechowych i sorbentów niezbędnych do przeprowadzenia prac podwodnych, o których mowa w załączniku nr 9 do rozporządzenia;
5) system zasadniczego i awaryjnego wodowania, opuszczania i podnoszenia dzwonu nurkowego;
6) system zasadniczego i awaryjnego zasilania czynnikami oddechowymi i energią elektryczną dzwonu nurkowego;
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.