Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 68 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim zarządza się, co następuje:
§ 1.
Przepisy rozporządzenia określają:
1) szczegółowe wymagania kwalifikacyjne wobec członków załóg statków morskich do zajmowania stanowisk na statkach morskich, w tym na statkach nieobjętych umowami, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „ustawą”;
2) warunki przyznawania i odnawiania dyplomów i świadectw, świadectw przeszkoleń, potwierdzeń uznania oraz zezwoleń, zwanych dalej „dokumentami kwalifikacyjnymi”;
3) wzory dokumentów kwalifikacyjnych i sposób ich ewidencji;
4) warunki, jakie powinny spełniać osoby posiadające zagraniczne dyplomy lub świadectwa wydane na podstawie Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r. , zwanej dalej „Konwencją STCW”, ubiegających się o stanowiska oficerskie lub nieoficerskie na statkach o polskiej przynależności;
5) sposób obliczania czasu praktyki pływania.
Kwalifikacje osób uprawnionych do obsługi urządzeń radiokomunikacyjnych określają przepisy w sprawie świadectw operatora urządzeń radiowych.
§ 2.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1) żegluga krajowa - podróże po obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej;
2) żegluga przybrzeżna - podróże po akwenie Morza Bałtyckiego i akwenach przyległych do 8° długości geograficznej wschodniej;
3) żegluga międzynarodowa - podróże po obszarach morskich innych niż wymienione w pkt 1;
4) wody ograniczone - żeglugę przybrzeżną, zgodnie z pkt 2, w odniesieniu do rejonów żeglugi w rybołówstwie morskim;
5) wody nieograniczone - wszystkie akweny morskie inne niż wymienione w pkt 4, w odniesieniu do rejonów żeglugi w rybołówstwie morskim;
6) morskie jednostki edukacyjne typu A - morskie jednostki edukacyjne, o których mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 ustawy, zwane dalej „MJE typu A”;
7) morskie jednostki edukacyjne typu B - morskie jednostki edukacyjne, o których mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 ustawy, zwane dalej „MJE typu B”;
8) morskie jednostki edukacyjne typu C - szkoły ponadgimnazjalne, o których mowa w art. 74 ust. 2 pkt 3 ustawy, zwane dalej „MJE typu C”;
9) morskie jednostki edukacyjne typu D - placówki kształcenia praktycznego, dokształcania i doskonalenia zawodowego, w tym ośrodki prowadzące działalność szkoleniową w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub państwach trzecich, o których mowa w art. 74 ust. 2 pkt 3 ustawy, zwane dalej „MJE typu D”;
10) praktyka pływania - okres pływania na statku morskim, w charakterze członka załogi, zgodnie z wymogami rozporządzenia, z wyłączeniem:
jachtów morskich,
jednostek rekreacyjnych,
statków wyłączonych z eksploatacji,
statków w budowie;
11) dodatkowa praktyka pływania - okres pływania na statku morskim, z wyłączeniem:
jachtów morskich,
jednostek rekreacyjnych,
statków wyłączonych z eksploatacji,
statków w budowie
- w charakterze członka załogi na stanowisku, do którego upoważnia dany dyplom lub świadectwo, liczony od daty przyznania tego dyplomu lub świadectwa;
12) statek obsługiwany w układzie zmianowym - morski statek handlowy obsługiwany przez kolejno wymieniające się załogi lub części załóg, jeżeli po każdym - nie dłuższym niż 6 tygodni - nieprzerwanym okresie pracy pracownikowi zapewnia się co najmniej równy okres wolnego od pracy pobytu na lądzie;
13) statek szkolny - statek morski przeznaczony do szkolenia uczniów lub studentów morskich jednostek edukacyjnych, o których mowa art. 74 ust. 2 ustawy, zgodnie z programem nauczania;
14) łódź rybacka - statek rybacki o długości nie większej niż 15 m, przyjętej jako 96% całkowitej długości konstrukcyjnej wodnicy na poziomie 85% najmniejszej wysokości konstrukcyjnej mierzonej od linii stępki albo jako długość od przedniej części dziobnicy do osi trzonu sterowego na tej wodnicy, jeżeli ta będzie większa; na statkach zaprojektowanych z przegłębieniem konstrukcyjnym wodnica, której długość ma być mierzona, powinna być równoległa do wodnicy konstrukcyjnej;
15) GMDSS - Światowy Morski System Łączności Alarmowej i Bezpieczeństwa;
16) ARPA - Radarowy Automatyczny System Śledzenia i Akwizycji Ech;
17) ECDIS - System Obrazowania Elektronicznych Map i Informacji Nawigacyjnych.
§ 3.
Dyplomy i świadectwa w żegludze międzynarodowej potwierdzają posiadanie kwalifikacji zawodowych uprawniających do zajmowania stanowisk na statku na poszczególnych poziomach odpowiedzialności.
Rozróżnia się następujące poziomy odpowiedzialności:
1) pomocniczy;
2) operacyjny;
3) zarządzania.
Wzory dyplomów i świadectw określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§ 4.
Dokumenty kwalifikacyjne wydaje się w języku polskim i angielskim.
Dokumenty kwalifikacyjne wystawia się z datą przyznania, czyli od dnia spełnienia ostatniego warunku niezbędnego do uzyskania, odnowienia lub wymiany danego dokumentu kwalifikacyjnego.
§ 5.
Z zastrzeżeniem ust. 2 oraz § 37 ust. 1, osoby ubiegające się o przyznanie dyplomu albo świadectwa powinny mieć ukończone 18 lat.
Osoby ubiegające się o przyznanie świadectwa młodszego marynarza pokładowego, młodszego motorzysty, młodszego kucharza okrętowego lub młodszego rybaka rybołówstwa morskiego powinny mieć ukończone 16 lat.
§ 6.
Osoby ubiegające się o uzyskanie, odnowienie lub wymianę dyplomu lub świadectwa powinny posiadać ważne świadectwo zdolności do wykonywania pracy na statku, o którym mowa w przepisach dotyczących wykonywania pracy na morskich statkach handlowych.
§ 7.
Z zastrzeżeniem ust. 5, osoba posiadająca zagraniczny dyplom lub świadectwo wydane na podstawie Konwencji STCW i uznane przez Sekretarza Generalnego Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) może, po uzyskaniu potwierdzenia uznania dyplomu albo świadectwa, zajmować na morskich statkach handlowych o polskiej przynależności odpowiednie stanowiska określone w rozporządzeniu, z tym że osoba ubiegająca się o stanowiska na poziomie zarządzania - pod warunkiem zdania egzaminu z polskiego prawa morskiego.
Potwierdzenie uznania dyplomu lub świadectwa wydaje się na wniosek armatora.
Wzór potwierdzenia uznania dyplomu lub świadectwa określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Kwalifikacje uzyskane w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w zawodzie regulowanym związanym z bezpieczeństwem morskim, uznaje się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej .
Potwierdzenie uznania dyplomu, świadectwa lub świadectwa przeszkolenia wydanego przez państwo inne niż państwo członkowskie Unii Europejskiej wydaje się, jeżeli państwo to jest uznane przez Komisję Europejską.
Potwierdzenie uznania wydaje się wyłącznie do ważnego dyplomu lub świadectwa na okres nieprzekraczający daty ważności dyplomu lub świadectwa, do którego zostało wydane.
Potwierdzenie uznania wydane przez inne państwo niż Rzeczpospolita Polska nie może stanowić podstawy do wydawania potwierdzenia uznania określonego przepisami rozporządzenia.
Osoba posiadająca dyplom lub świadectwo, wydane przez państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo uznane w sposób, o którym mowa w ust. 5, może ubiegać się o polski dyplom lub świadectwo na zasadach określonych w rozporządzeniu.
Rozdział 1. Dział pokładowy statków morskich
§ 8.
W dziale pokładowym na poziomie pomocniczym ustala się następujące stanowiska:
1) praktykanta pokładowego;
2) młodszego marynarza pokładowego;
3) marynarza wachtowego;
4) starszego marynarza.
§ 9.
W dziale pokładowym ustala się następujące świadectwa:
1) świadectwo młodszego marynarza pokładowego;
2) świadectwo marynarza wachtowego;
3) świadectwo starszego marynarza.
§ 10.
Do uzyskania świadectwa młodszego marynarza pokładowego wymagane jest posiadanie świadectw przeszkolenia w zakresie:
1) indywidualnych technik ratunkowych;
2) ochrony przeciwpożarowej stopnia podstawowego;
3) elementarnych zasad udzielania pierwszej pomocy medycznej;
4) bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólnej.
§ 11.
Do uzyskania świadectwa marynarza wachtowego wymagane jest:
1) ukończenie pierwszego roku studiów w MJE typu A lub MJE typu B, lub pierwszego roku nauki w MJE typu C, kształcących co najmniej na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym w specjalności wskazanej w certyfikacie uznania lub na dyplom szypra w żegludze krajowej, zgodnie z certyfikatem uznania, oraz posiadanie 2-miesięcznej praktyki pływania w dziale pokładowym albo
2) ukończenie studiów w MJE typu B lub nauki w MJE typu C, kształcących na poziomie pomocniczym w dziale pokładowym w specjalności wskazanej w certyfikacie uznania oraz posiadanie 2-miesięcznej praktyki pływania w dziale pokładowym, albo
3) ukończenie szkolenia w MJE typu D na poziomie pomocniczym w dziale pokładowym zgodnego z certyfikatem uznania i posiadanie 6-miesięcznej praktyki pływania w dziale pokładowym oraz zdanie egzaminu na to świadectwo, albo
4) posiadanie świadectwa rybaka, ukończenie szkolenia w MJE typu D na poziomie pomocniczym w dziale pokładowym zgodnego z certyfikatem uznania oraz zdanie egzaminu na świadectwo marynarza wachtowego.
§ 12.
Do uzyskania świadectwa starszego marynarza wymagane jest posiadanie świadectwa ratownika oraz:
1) posiadanie świadectwa marynarza wachtowego, dodatkowej 18-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku marynarza w dziale pokładowym oraz zdanie egzaminu na świadectwo starszego marynarza albo
2) ukończenie studiów w MJE typu A lub w MJE typu B, lub nauki w MJE typu C, kształcących co najmniej na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym w specjalności wskazanej w certyfikacie uznania, posiadanie świadectwa marynarza wachtowego oraz dodatkowej 12-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku marynarza w dziale pokładowym oraz zdanie egzaminu na świadectwo starszego marynarza, albo
3) ukończenie nauki w MJE typu C kształcącej co najmniej na poziomie pomocniczym w dziale pokładowym w specjalności wskazanej w certyfikacie uznania lub na dyplom szypra w żegludze krajowej zgodnie z certyfikatem uznania, posiadanie świadectwa marynarza wachtowego, dodatkowej 12-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku marynarza w dziale pokładowym oraz zdanie egzaminu na świadectwo starszego marynarza.
§ 13.
Ustala się następujące uprawnienia zawodowe posiadaczy świadectw w dziale pokładowym:
1) świadectwo młodszego marynarza pokładowego uprawniające do zajmowania stanowisk praktykanta pokładowego lub młodszego marynarza pokładowego na każdym statku;
2) świadectwo marynarza wachtowego uprawniające do zajmowania stanowisk:
marynarza wachtowego - na każdym statku,
kierownika statku o długości do 9 m i mocy silnika do 200 kW w żegludze krajowej bez prawa przewozu pasażerów, z tym że jeżeli moc silnika przekroczy 100 kW - pod warunkiem zdania egzaminu z zakresu obsługi silników spalinowych;
3) świadectwo starszego marynarza uprawniające do zajmowania stanowisk:
marynarza - na każdym statku,
starszego marynarza - na każdym statku,
kierownika:
- na statku bez własnego napędu o pojemności brutto poniżej 500 w żegludze krajowej,
- na statku o długości do 15 m i mocy silnika do 200 kW w żegludze krajowej bez prawa przewozu pasażerów, z tym że jeżeli moc silnika przekroczy 100 kW - pod warunkiem zdania egzaminu z zakresu obsługi silników spalinowych.
Rozdział 2. Dział maszynowy statków morskich
§ 14.
W dziale maszynowym w specjalności mechanicznej na poziomie pomocniczym ustala się stanowiska:
1) praktykanta maszynowego;
2) młodszego motorzysty;
3) motorzysty wachtowego;
4) starszego motorzysty.
W dziale maszynowym w specjalności elektrycznej na poziomie pomocniczym ustala się stanowisko elektromontera.
§ 15.
W dziale maszynowym w specjalności mechanicznej ustala się następujące świadectwa:
1) świadectwo młodszego motorzysty;
2) świadectwo motorzysty wachtowego,
3) świadectwo starszego motorzysty.
W dziale maszynowym w specjalności elektrycznej ustala się świadectwo elektromontera.
§ 16.
Do uzyskania świadectwa młodszego motorzysty wymagane jest posiadanie świadectw przeszkolenia w zakresie:
1) indywidualnych technik ratunkowych;
2) ochrony przeciwpożarowej stopnia podstawowego;
3) elementarnych zasad udzielania pierwszej pomocy medycznej;
4) bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólnej.
§ 17.
Do uzyskania świadectwa motorzysty wachtowego wymagane jest:
1) ukończenie pierwszego roku studiów w MJE typu A lub w MJE typu B, kształcących co najmniej na poziomie operacyjnym w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej wskazanej w certyfikacie uznania, oraz posiadanie 2-miesięcznej praktyki pływania w dziale maszynowym albo
2) ukończenie pierwszego roku nauki w MJE typu C, kształcącej co najmniej na poziomie operacyjnym w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej wskazanej w certyfikacie uznania, oraz posiadanie 2-miesięcznej praktyki pływania w dziale maszynowym, albo
3) ukończenie studiów w MJE typu B lub nauki w MJE typu C, kształcących na poziomie pomocniczym w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej wskazanej w certyfikacie uznania lub na dyplom oficera mechanika w żegludze krajowej zgodnie z certyfikatem uznania, oraz posiadanie 2-miesięcznej praktyki pływania w dziale maszynowym, albo
4) posiadanie dyplomu oficera elektroautomatyka okrętowego, co najmniej 2-miesięcznej praktyki pływania w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej i ukończenie szkolenia w MJE typu D na poziomie pomocniczym w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej zgodnego z certyfikatem uznania oraz zdanie egzaminu na to świadectwo, albo
5) ukończenie szkolenia w MJE typu D na poziomie pomocniczym w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej zgodnego z certyfikatem uznania i posiadanie 6-miesięcznej praktyki pływania w dziale maszynowym oraz zdanie egzaminu na to świadectwo.
Za równoważne z ukończeniem szkolenia na poziomie pomocniczym w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej uznaje się ukończenie studiów wyższych na kierunkach związanych z kształceniem w zakresie mechaniki i budowy maszyn lub automatyki i robotyki.
Przy ubieganiu się o świadectwo motorzysty wachtowego 1/2 ogólnej wymaganej praktyki pływania, o której mowa w ust. 1 pkt 5, może być zastąpiona praktyką przy budowie, naprawie lub obsłudze maszyn okrętowych w stoczniach, zakładach produkcyjnych lub warsztatach mechanicznych.
§ 18.
Do uzyskania świadectwa starszego motorzysty wymagane jest:
1) posiadanie świadectwa motorzysty wachtowego, dodatkowej 12-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku motorzysty na statkach o mocy maszyn głównych 750 kW i powyżej oraz zdanie egzaminu na świadectwo starszego motorzysty albo
2) ukończenie studiów w MJE typu A lub w MJE typu B, kształcących co najmniej na poziomie operacyjnym w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej wskazanej w certyfikacie uznania, lub ukończenie nauki w MJE typu C, kształcącej co najmniej na poziomie operacyjnym w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej wskazanej w certyfikacie uznania, posiadanie świadectwa motorzysty wachtowego, dodatkowej 6-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku motorzysty na statkach o mocy maszyn głównych 750 kW i powyżej oraz zdanie egzaminu na świadectwo starszego motorzysty, albo
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.