Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. d ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa szczególne zasady rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, w tym zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym.
§ 2.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1) ustawa - ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;
2) ustawa o kasach - ustawę z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych ;
3) kasa - spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, o której mowa w art. 2 ustawy o kasach;
4) działalność podstawowa kasy - działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o kasach;
5) Kasa Krajowa - Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową, o której mowa w art. 41 ustawy o kasach;
6) udziały członkowskie - udziały w kasie, o których mowa w art. 13 ustawy o kasach;
7) udziały w Kasie Krajowej - udziały, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o kasach;
8) jednostki uczestnictwa - jednostki uczestnictwa funduszu rynku pieniężnego, o którym mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych ;
9) nadwyżka bilansowa - nadwyżkę, o której mowa w art. 75 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze ;
10) fundusz stabilizacyjny - fundusz, o którym mowa w art. 55 ustawy o kasach;
11) fundusz oszczędnościowo-pożyczkowy - fundusz, o którym mowa w art. 25 ustawy o kasach;
12) rezerwa płynna - rezerwę, o której mowa w art. 38 ustawy o kasach;
13) odpisy aktualizujące - odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych, w tym odpisy aktualizujące, o których mowa w art. 35b ustawy o rachunkowości;
14) konto pozabilansowe - urządzenie przewidziane w planie kont przeznaczone w szczególności do ewidencjonowania według wartości nominalnej udzielonych lub otrzymanych przez kasę zobowiązań warunkowych o charakterze finansowym lub gwarancyjnym, operacji walutowych w okresie pomiędzy zawarciem transakcji a jej rozliczeniem, a także do ewidencjonowania udzielonych lub otrzymanych zabezpieczeń kredytów lub pożyczek.
§ 3.
Podstawą zapisów na kontach pozabilansowych są zobowiązania warunkowe o charakterze finansowym lub gwarancyjnym, w tym udzielone lub otrzymane, a także inne zobowiązania związane z udzielonymi i otrzymanymi zabezpieczeniami.
§ 4.
Wyceny aktywów oraz pasywów dokonuje się na dzień bilansowy zgodnie z ustawą oraz w następujący sposób:
1) pożyczki i kredyty - wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem zasady ostrożności oraz z uwzględnieniem odpisów aktualizujących wartość, o których mowa w § 5;
2) udziały zaliczone do aktywów trwałych - wycenia się według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości lub według wartości godziwej;
3) dłużne papiery wartościowe - wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem zasady ostrożności oraz z uwzględnieniem odpisów aktualizujących lub według wartości godziwej;
4) jednostki uczestnictwa - wycenia się w wartości godziwej;
5) zobowiązania - wycenia się w kwocie wymagającej zapłaty;
6) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne - wycenia się w wartości nominalnej.
§ 5.
W zasadach (polityce) rachunkowości kasy dotyczących zasad ostrożności powinny zostać uwzględnione w szczególności zasady dokonywania odpisów aktualizujących wartość należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów, w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek (podstawa dokonywania odpisów) w wysokości:
1) co najmniej 35% podstawy dokonywania odpisów w przypadku, w którym ustalony przez kasę termin spłaty co najmniej jednej z rat pożyczki, kredytu lub odsetek został przekroczony o trzy miesiące i nie przekracza dwunastu miesięcy;
2) 100% podstawy dokonywania odpisów w przypadku, w którym ustalony przez kasę termin spłaty co najmniej jednej z rat pożyczki, kredytu lub odsetek został przekroczony o dwanaście miesięcy.
Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów, w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek, tworzy się, aktualizuje wartość oraz rozwiązuje najpóźniej w ostatnim dniu miesiąca kończącego kwartał.
Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów, w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek, rozwiązuje się, z zastrzeżeniem ust. 4, po wygaśnięciu przyczyn ich utworzenia.
Odpisy aktualizujące wartość udzielonych należności z tytułu pożyczek i kredytów zmniejsza się odpowiednio do:
1) zmniejszenia się podstawy dokonywania odpisów;
2) wzrostu wartości zabezpieczenia pomniejszającego podstawę dokonywania odpisów.
Należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów, w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek, umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają dokonane uprzednio odpisy aktualizujące ich wartość.
Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów, w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek, zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych.
Rozwiązane odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów, w tym naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek, podlegają zaliczeniu do pozostałych przychodów operacyjnych.
§ 6.
Podstawa dokonywania odpisów aktualizujących może być pomniejszona o zabezpieczenie w postaci:
1) gwarancji lub poręczenia Skarbu Państwa - w wysokości 100% kwoty objętej poręczeniem lub gwarancją;
2) blokady rachunku lokaty złożonej w kasie wraz z pełnomocnictwem do pobrania środków z rachunku lokaty - do wysokości 100% środków zablokowanych na rachunku;
3) gwarancji lub poręczenia banku mającego siedzibę w kraju będącym członkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw - do wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty objętej poręczeniem lub gwarancją;
4) gwarancji lub poręczenia jednostki samorządu terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej, przy czym uwzględniana kwota zabezpieczenia powinna wynikać z uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie ustalania maksymalnej wysokości pożyczek, gwarancji i poręczeń udzielanych przez zarząd w roku budżetowym - do wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty objętej poręczeniem lub gwarancją;
5) gwarancji lub poręczenia podmiotu o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej innego niż podmioty określone w pkt 1, 3 i 4 - do wysokości 15% aktywów netto wystawcy zabezpieczenia, pomniejszonych o należne, lecz niewniesione wkłady na poczet kapitałów (funduszy) oraz o akcje własne według ich wartości godziwej, a także nieprzekraczającej 50% wartości pierwotnie zabezpieczonej kwoty;
6) zastawu rejestrowego na wierzytelności z rachunku lokaty złożonej w innej kasie lub w banku mającym siedzibę w kraju będącym członkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tej kasy lub tego banku nie budzi obaw - wraz z oświadczeniem o blokadzie lokaty oraz pełnomocnictwem do pobrania środków z rachunku lokaty, do wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty możliwej do uzyskania w przypadku konieczności zaspokojenia się z przedmiotu przewłaszczenia lub jego wartości bilansowej i do wysokości nieprzekraczającej 50% wartości pierwotnie zabezpieczonej kwoty;
7) przeniesienia na kasę przez dłużnika, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności lub ustanowienia zastawu rejestrowego na prawach z rzeczy ruchomej, na warunkach określonych przez strony w umowie, do wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty możliwej do uzyskania w przypadku konieczności zaspokojenia się z przedmiotu przewłaszczenia lub jego wartości bilansowej i do wysokości nieprzekraczającej 50% wartości pierwotnie zabezpieczonej kwoty;
8) przeniesienia na kasę przez dłużnika, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności lub ustanowienia zastawu rejestrowego na prawach z papierów wartościowych Skarbu Państwa lub Narodowego Banku Polskiego, lub papierów wartościowych emitowanych przez banki centralne lub rządy krajów będących członkiem OECD - do wysokości nieprzekraczającej 50% według ich wartości bilansowej;
9) hipoteki ustanowionej, w związku z udzieleniem kredytu mieszkaniowego, na:
nieruchomości,
użytkowaniu wieczystym,
własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego,
spółdzielczym prawie do lokalu użytkowego,
prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
prawie do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez spółdzielnię mieszkaniową w celu przeniesienia jej własności na członka
- do wysokości nie wyższej niż wpis do hipoteki oraz nie wyższej niż 50% wartości ustalonej na podstawie wyceny rzeczoznawcy pomniejszonej o powstałe wcześniej obciążenia, jeżeli nie uwzględnia tego wycena rzeczoznawcy, w przypadku, w którym ustalony przez kasę termin spłaty co najmniej jednej z rat kredytu lub odsetek nie przekracza pięciu lat;
10) przelewu wierzytelności z rachunku lokaty złożonej w banku lub w innej kasie wraz z oświadczeniem o blokadzie lokaty oraz pełnomocnictwem do pobrania środków z rachunku lokaty do wysokości nieprzekraczającej 75% środków na rachunku lokaty.
§ 7.
Zobowiązania pozabilansowe wyrażone w walutach obcych wykazuje się w walucie polskiej po przeliczeniu według kursu średniego ogłoszonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego na dzień bilansowy.
Jeżeli na aktywa finansowe wyrażone w walucie obcej dokonano odpisu aktualizującego, przeliczeniu podlega także odpis aktualizujący.
Różnice kursowe wynikające z przeliczenia sald aktywów i pasywów bilansowych w walutach obcych zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów operacji finansowych.
§ 8.
Przychodami z działalności kasy są w szczególności przychody z tytułu odsetek, przychody z tytułu prowizji i opłat, w tym opłat za przeprowadzanie na zlecenie członków kasy rozliczeń finansowych oraz prowizji z tytułu usług pośrednictwa ubezpieczeniowego.
Kosztami działalności kasy są w szczególności koszty z tytułu odsetek od środków pieniężnych wniesionych przez członków kasy, koszty opłat, koszty prowizji, w tym z tytułu usług pośrednictwa ubezpieczeniowego oraz ubezpieczenia oszczędności.
Wynik z działalności operacyjnej stanowi różnicę pomiędzy przychodami z działalności kasy i pozostałymi przychodami operacyjnymi a kosztami działalności operacyjnej kasy i pozostałymi kosztami operacyjnymi.
Do przychodów z operacji finansowych zalicza się w szczególności przychody z lokat, udziałów, odsetki od operacji z innymi podmiotami oraz zyski ze zbycia inwestycji i aktualizacji wartości inwestycji.
Do kosztów operacji finansowych zalicza się w szczególności koszty odsetek i prowizji od pożyczek i kredytów oraz straty ze zbycia inwestycji i aktualizacji wartości inwestycji.
Wynik operacji finansowych stanowi różnicę pomiędzy przychodami z operacji finansowych a kosztami operacji finansowych.
Wynik operacji nadzwyczajnych stanowi różnicę pomiędzy zrealizowanymi zyskami nadzwyczajnymi a poniesionymi stratami nadzwyczajnymi.
§ 9.
Kasa sporządza sprawozdanie finansowe na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych oraz na inny dzień bilansowy.
Sprawozdanie finansowe kasy obejmuje:
1) bilans;
2) rachunek zysków i strat;
3) zestawienie zmian w funduszu własnym;
4) rachunek przepływów pieniężnych;
5) informację dodatkową obejmującą wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.
Do rocznego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie z działalności kasy, o którym mowa w art. 49 ustawy.
Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym kasy określa załącznik do rozporządzenia.
§ 10.
Rozporządzenie ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy rozpoczynający się w 2013 r.
§ 11.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 27 stycznia 2013 r.
Załącznik - Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym
INFORMACJA DODATKOWA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
Informacja dodatkowa sprawozdania finansowego kasy obejmuje wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.
Wprowadzenie do sprawozdania finansowego
Wprowadzenie do sprawozdania finansowego kasy obejmuje w szczególności:
1) nazwę i siedzibę kasy, podstawowy przedmiot działalności kasy oraz wskazanie właściwego sądu lub innego organu prowadzącego rejestr;
2) wskazanie czasu trwania działalności kasy, jeżeli jest ograniczony;
3) wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym, podanie powodu, jeżeli sprawozdanie finansowe jest sporządzone za okres inny niż rok obrotowy;
4) wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez kasę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności;
5) w przypadku sprawozdania finansowego sporządzonego za okres, w ciągu którego nastąpiło połączenie, wskazanie, że jest to sprawozdanie finansowe sporządzone po połączeniu kas, oraz wskazanie zastosowanej metody rozliczenia połączenia;
6) omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji), pomiaru wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia kasie prawo wyboru.
Bilans
Aktywa
Należności od członków
kredyty i pożyczki członkowskie
inne
Wkłady na fundusz stabilizacyjny
Inne
Nieruchomości
Wartości niematerialne i prawne
Długoterminowe aktywa finansowe
udziały i akcje
dłużne papiery wartościowe i inne papiery wartościowe
inne długoterminowe aktywa finansowe
Lokaty w Kasie Krajowej
Inne inwestycje długoterminowe
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Inne rozliczenia międzyokresowe
Należności od członków
kredyty i pożyczki członkowskie
inne
Z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:
do 12 miesięcy
powyżej 12 miesięcy
Z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń
Dochodzone na drodze sądowej
Inne
należności w powierniczym przelewie
rozliczenia pieniężne i rozrachunki zleceń płatniczych
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.