Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. d ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości zarządza się, co następuje:

§ 1.

Rozporządzenie określa szczególne zasady rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, w tym zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym.

§ 2.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

1) ustawa - ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;

2) ustawa o kasach - ustawę z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych ;

3) kasa - spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, o której mowa w art. 2 ustawy o kasach;

4) działalność podstawowa kasy - działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o kasach;

5) Kasa Krajowa - Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową, o której mowa w art. 41 ustawy o kasach;

6) udziały członkowskie - udziały w kasie, o których mowa w art. 13 ustawy o kasach;

7) udziały w Kasie Krajowej - udziały, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o kasach;

8) jednostki uczestnictwa - jednostki uczestnictwa funduszu rynku pieniężnego, o którym mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych ;

9) nadwyżka bilansowa - nadwyżkę, o której mowa w art. 75 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze ;

10) fundusz stabilizacyjny - fundusz, o którym mowa w art. 55 ustawy o kasach;

11) fundusz oszczędnościowo-pożyczkowy - fundusz, o którym mowa w art. 25 ustawy o kasach;

12) rezerwa płynna - rezerwę, o której mowa w art. 38 ustawy o kasach;

13) odpisy aktualizujące - odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych, w tym odpisy aktualizujące, o których mowa w art. 35b ustawy o rachunkowości;

14) konto pozabilansowe - urządzenie przewidziane w planie kont przeznaczone w szczególności do ewidencjonowania według wartości nominalnej udzielonych lub otrzymanych przez kasę zobowiązań warunkowych o charakterze finansowym lub gwarancyjnym, operacji walutowych w okresie pomiędzy zawarciem transakcji a jej rozliczeniem, a także do ewidencjonowania udzielonych lub otrzymanych zabezpieczeń kredytów lub pożyczek.

§ 3.

Podstawą zapisów na kontach pozabilansowych są zobowiązania warunkowe o charakterze finansowym lub gwarancyjnym, w tym udzielone lub otrzymane, a także inne zobowiązania związane z udzielonymi i otrzymanymi zabezpieczeniami.

§ 4.

Wyceny aktywów oraz pasywów dokonuje się na dzień bilansowy zgodnie z ustawą oraz w następujący sposób:

1) pożyczki i kredyty - wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem zasady ostrożności oraz z uwzględnieniem odpisów aktualizujących wartość, o których mowa w § 5;

2) udziały zaliczone do aktywów trwałych - wycenia się według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości lub według wartości godziwej;

3) dłużne papiery wartościowe - wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem zasady ostrożności oraz z uwzględnieniem odpisów aktualizujących lub według wartości godziwej;

4) jednostki uczestnictwa - wycenia się w wartości godziwej;

5) zobowiązania - wycenia się w kwocie wymagającej zapłaty;

6) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne - wycenia się w wartości nominalnej.

§ 5.

1) co najmniej 35% podstawy dokonywania odpisów w przypadku, w którym ustalony przez kasę termin spłaty co najmniej jednej z rat pożyczki, kredytu lub odsetek został przekroczony o trzy miesiące i nie przekracza dwunastu miesięcy;

2) 100% podstawy dokonywania odpisów w przypadku, w którym ustalony przez kasę termin spłaty co najmniej jednej z rat pożyczki, kredytu lub odsetek został przekroczony o dwanaście miesięcy.

1) zmniejszenia się podstawy dokonywania odpisów;

2) wzrostu wartości zabezpieczenia pomniejszającego podstawę dokonywania odpisów.

§ 6.

Podstawa dokonywania odpisów aktualizujących może być pomniejszona o zabezpieczenie w postaci:

1) gwarancji lub poręczenia Skarbu Państwa - w wysokości 100% kwoty objętej poręczeniem lub gwarancją;

2) blokady rachunku lokaty złożonej w kasie wraz z pełnomocnictwem do pobrania środków z rachunku lokaty - do wysokości 100% środków zablokowanych na rachunku;

3) gwarancji lub poręczenia banku mającego siedzibę w kraju będącym członkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw - do wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty objętej poręczeniem lub gwarancją;

4) gwarancji lub poręczenia jednostki samorządu terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej, przy czym uwzględniana kwota zabezpieczenia powinna wynikać z uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie ustalania maksymalnej wysokości pożyczek, gwarancji i poręczeń udzielanych przez zarząd w roku budżetowym - do wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty objętej poręczeniem lub gwarancją;

5) gwarancji lub poręczenia podmiotu o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej innego niż podmioty określone w pkt 1, 3 i 4 - do wysokości 15% aktywów netto wystawcy zabezpieczenia, pomniejszonych o należne, lecz niewniesione wkłady na poczet kapitałów (funduszy) oraz o akcje własne według ich wartości godziwej, a także nieprzekraczającej 50% wartości pierwotnie zabezpieczonej kwoty;

6) zastawu rejestrowego na wierzytelności z rachunku lokaty złożonej w innej kasie lub w banku mającym siedzibę w kraju będącym członkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tej kasy lub tego banku nie budzi obaw - wraz z oświadczeniem o blokadzie lokaty oraz pełnomocnictwem do pobrania środków z rachunku lokaty, do wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty możliwej do uzyskania w przypadku konieczności zaspokojenia się z przedmiotu przewłaszczenia lub jego wartości bilansowej i do wysokości nieprzekraczającej 50% wartości pierwotnie zabezpieczonej kwoty;

7) przeniesienia na kasę przez dłużnika, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności lub ustanowienia zastawu rejestrowego na prawach z rzeczy ruchomej, na warunkach określonych przez strony w umowie, do wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty możliwej do uzyskania w przypadku konieczności zaspokojenia się z przedmiotu przewłaszczenia lub jego wartości bilansowej i do wysokości nieprzekraczającej 50% wartości pierwotnie zabezpieczonej kwoty;

8) przeniesienia na kasę przez dłużnika, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności lub ustanowienia zastawu rejestrowego na prawach z papierów wartościowych Skarbu Państwa lub Narodowego Banku Polskiego, lub papierów wartościowych emitowanych przez banki centralne lub rządy krajów będących członkiem OECD - do wysokości nieprzekraczającej 50% według ich wartości bilansowej;

9) hipoteki ustanowionej, w związku z udzieleniem kredytu mieszkaniowego, na:

• do wysokości nie wyższej niż wpis do hipoteki oraz nie wyższej niż 50% wartości ustalonej na podstawie wyceny rzeczoznawcy pomniejszonej o powstałe wcześniej obciążenia, jeżeli nie uwzględnia tego wycena rzeczoznawcy, w przypadku, w którym ustalony przez kasę termin spłaty co najmniej jednej z rat kredytu lub odsetek nie przekracza pięciu lat;

10) przelewu wierzytelności z rachunku lokaty złożonej w banku lub w innej kasie wraz z oświadczeniem o blokadzie lokaty oraz pełnomocnictwem do pobrania środków z rachunku lokaty do wysokości nieprzekraczającej 75% środków na rachunku lokaty.

§ 7.

§ 8.

§ 9.

1) bilans;

2) rachunek zysków i strat;

3) zestawienie zmian w funduszu własnym;

4) rachunek przepływów pieniężnych;

5) informację dodatkową obejmującą wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.

§ 10.

Rozporządzenie ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy rozpoczynający się w 2013 r.

§ 11.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 27 stycznia 2013 r.

Załącznik - Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym

INFORMACJA DODATKOWA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Informacja dodatkowa sprawozdania finansowego kasy obejmuje wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego kasy obejmuje w szczególności:

1) nazwę i siedzibę kasy, podstawowy przedmiot działalności kasy oraz wskazanie właściwego sądu lub innego organu prowadzącego rejestr;

2) wskazanie czasu trwania działalności kasy, jeżeli jest ograniczony;

3) wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym, podanie powodu, jeżeli sprawozdanie finansowe jest sporządzone za okres inny niż rok obrotowy;

4) wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez kasę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności;

5) w przypadku sprawozdania finansowego sporządzonego za okres, w ciągu którego nastąpiło połączenie, wskazanie, że jest to sprawozdanie finansowe sporządzone po połączeniu kas, oraz wskazanie zastosowanej metody rozliczenia połączenia;

6) omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji), pomiaru wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia kasie prawo wyboru.

Bilans

Aktywa

• środki pieniężne w kasie i na rachunkach

• inne środki pieniężne

• inne aktywa pieniężne

Aktywa razem

Pasywa

Pasywa razem

Współczynnik wypłacalności

Pozycje pozabilansowe

• wpłat wpisowego

• nadwyżki bilansowej

W dodatkowych informacjach i objaśnieniach ujawnia się w szczególności informacje o aktywach i pasywach, zobowiązaniach pozabilansowych, elementach rachunku zysków i strat, zestawienia zmian w funduszu własnym oraz rachunku przepływów pieniężnych, a także informacje o zarządzaniu ryzykiem związanym z prowadzoną przez kasę działalnością, w zakresie niezbędnym do lepszego zrozumienia sytuacji finansowej i majątkowej, a także wyniku finansowego kasy, w szczególności:

1) zakresu działalności kasy;

2) informacji o znaczących zdarzeniach, jakie wystąpiły po dniu bilansowym, a nieuwzględnionych w sprawozdaniu finansowym;

3) informacji o spełnieniu przez kasę wymogów, o których mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o kasach;

4) informacji o znaczących zdarzeniach dotyczących lat ubiegłych ujętych w sprawozdaniu finansowym roku obrotowego;

5) zmian zasad (polityki) rachunkowości, dokonanych w roku obrotowym, w tym metod wyceny oraz zmian sposobu sporządzania sprawozdania finansowego, jeżeli wywierają one istotny wpływ na sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy kasy, ich przyczyn i kwoty wyniku finansowego spowodowanej zmianami oraz zmian w funduszu własnym;

6) informacji liczbowych zapewniających porównywalność danych sprawozdania finansowego za rok poprzedzający ze sprawozdaniem za rok obrotowy;

7) informacji o charakterze i celu gospodarczym umów zawartych przez kasę nieuwzględnionych w bilansie w zakresie niezbędnym do oceny ich wpływu na sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy kasy, ich przyczyn i spowodowanej zmianami kwoty wyniku finansowego oraz zmian w funduszu własnym;

8) informacji o istotnych transakcjach (wraz z ich kwotami) zawartych przez kasę na innych warunkach niż rynkowe ze stronami powiązanymi, przez które rozumie się jednostki powiązane w rozumieniu przepisów art. 3 ust. 1 pkt 34-43 ustawy oraz:

• wraz z informacjami określającymi charakter tych transakcji; informacje dotyczące poszczególnych transakcji mogą być zgrupowane według ich rodzaju, z wyjątkiem przypadku, gdy informacje na temat poszczególnych transakcji są niezbędne dla zrozumienia ich wpływu na sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy kasy;

9) informacji o wynagrodzeniach, łącznie z wynagrodzeniem z zysku, wypłaconych lub należnych osobom wchodzącym w skład zarządu, rady nadzorczej kasy (dla każdej grupy osobno) za rok obrotowy;

10) informacji o wynagrodzeniu biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych, wypłaconym lub należnym za rok obrotowy odrębnie za:

1) szczegółowym zakresie zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych, zawierającym stan tych aktywów na początek roku obrotowego, zwiększenia i zmniejszenia z tytułu: aktualizacji wartości, nabycia, przemieszczenia wewnętrznego oraz stan na koniec roku obrotowego, a dla majątku amortyzowanego - podobne przedstawienie stanów i tytułów zmian dotychczasowych amortyzacji lub umorzenia;

2) wartości gruntów będących przedmiotem użytkowania wieczystego;

3) wartości środków trwałych nieamortyzowanych lub nieumarzanych przez kasę, używanych na podstawie umów najmu, dzierżawy i innych umów, w tym z tytułu umów leasingu;

4) posiadanych papierach wartościowych, z podaniem emitenta; należy wykazać wartość rynkową papierów wartościowych, w przypadku gdy jest różna od wartości wykazywanej w bilansie;

5) należnościach krótkoterminowych z podziałem według pozycji bilansu o pozostałym od dnia bilansowego, przewidywanym umową, okresie spłaty:

6) należnościach długoterminowych z podziałem według pozycji bilansu o pozostałym od dnia bilansowego, przewidywanym umową, okresie spłaty:

7) zobowiązaniach krótkoterminowych z podziałem według pozycji bilansu o pozostałym od dnia bilansowego, przewidywanym umową, okresie spłaty:

8) zobowiązaniach długoterminowych z podziałem według pozycji bilansu o pozostałym od dnia bilansowego, przewidywanym umową, okresie spłaty:

9) łącznej kwocie pożyczek i kredytów udzielonych jednemu członkowi kasy oraz zobowiązań tego członka wynikających z udzielonych poręczeń przekraczających 10% funduszu oszczędnościowo-pożyczkowego;

10) łącznej kwocie pożyczek i kredytów udzielonych przez kasę na cele związane z działalnością gospodarczą;

11) łącznej kwocie pożyczek i kredytów udzielonych przez kasę członkom rady nadzorczej, zarządu i komisji kredytowej;

12) zobowiązaniach wobec budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego z tytułu uzyskania prawa własności budynków i budowli;

13) stanie rezerw według celu ich utworzenia na początek roku obrotowego, zwiększeniach, wykorzystaniu, rozwiązaniu i stanie na koniec roku obrotowego;

14) stanie funduszu oszczędnościowo-pożyczkowego na początek roku obrotowego, zwiększeniach i wykorzystaniu oraz stanie na koniec roku obrotowego;

15) wartości rezerwy płynnej na początek roku obrotowego, zwiększeniach, zmniejszeniach i stanie na koniec roku obrotowego wraz z informacją o niespełnieniu wymogu, o którym mowa w art. 38 ust. 1 ustawy o kasach;

16) wysokości nadwyżki bilansowej przekazanej na zwiększenie funduszu zasobowego, propozycjach co do sposobu pokrycia straty bilansowej za rok obrotowy;

17) wartości należności przeterminowanych, ze wskazaniem stanu na początek roku obrotowego, zwiększeniach, zmniejszeniach i stanie na koniec roku obrotowego wraz z wartością utworzonych odpisów aktualizujących;

18) utworzonych odpisach aktualizujących wartość należności, ze wskazaniem stanu na początek roku obrotowego, zwiększeniach, wykorzystaniu, rozwiązaniu i stanie na koniec roku obrotowego;

19) grupach zobowiązań zabezpieczonych na majątku kasy (ze wskazaniem ich rodzaju);

20) istotnych pozycjach czynnych i biernych rozliczeń międzyokresowych;

21) zobowiązaniach warunkowych, w tym również o udzielonych przez kasę gwarancjach lub poręczeniach, także wekslowych.

1) strukturze rzeczowej (rodzaje działalności) przychodów z działalności podstawowej;

2) strukturze rzeczowej (rodzaje działalności) kosztów z działalności podstawowej;

3) wyniku finansowym osiągniętym na działalności podstawowej;

4) przychodach na operacjach finansowych (według struktury);

5) kosztach na operacjach finansowych (według struktury);

6) wyniku finansowym osiągniętym na operacjach finansowych;

7) wysokości istotnych odpisów aktualizujących aktywa niefinansowe wraz z wyjaśnieniem ich przyczyn;

8) przychodach, kosztach i wynikach działalności zaniechanej w roku obrotowym lub przewidzianej do zaniechania w roku następnym wraz z wyjaśnieniem przyczyn tego stanu;

9) głównych pozycjach różniących podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od wyniku finansowego (zysku, straty) brutto;

10) zyskach i stratach nadzwyczajnych, z podziałem na losowe i pozostałe;

11) podatku dochodowym od wyniku na operacjach nadzwyczajnych;

12) nakładach na niefinansowe aktywa trwałe poniesionych w ostatnim roku i planowanych na następny rok.

1) kwoty pożyczek i kredytów udzielonych członkom rady nadzorczej, zarządu i komisji kredytowej;

2) wynagrodzeń należnych i wypłaconych członkom zarządu;

3) zwrotu członkom organów kasy wydatków związanych z prowadzeniem spraw kasy;

4) przeciętnego zatrudnienia w roku obrotowym (w etatach).

1) nazwę, siedzibę i dzień przyłączenia kasy, która w wyniku połączenia została wykreślona z rejestru;

2) wartość aktywów netto, według wartości godziwej, kasy przyłączonej na dzień połączenia;

3) przychody i koszty, zyski i straty oraz zmiany w funduszach własnych połączonych kas za okres od początku roku obrotowego, w ciągu którego nastąpiło połączenie, do dnia połączenia.