Obwieszczenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 27 października 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków

3) przechowywania protokołów z wykonanych czynności obsługowych;

4) uzgodnienia z Prezesem Urzędu sposobu prowadzenia ewidencji, wykazów, wzorów oraz protokołów używanych do poświadczeń.

Rozdział 11. Wzór książki ultralekkiego statku powietrznego

Załącznik nr 6 - Bezzałogowe statki powietrzne o masie startowej nie większej niż 150 kg, używane wyłącznie w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej vlos w celach rekreacyjnych lub sportowych

Rozdział 1. Zastosowanie

Rozdział 2. Określenia

1) AMC Polska - (Airspace Management Cell) - Ośrodek Zarządzania Przestrzenią Powietrzną w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej;

2) strefa ADIZ - (Air Defense Identification Zone) - strefę identyfikacji obrony powietrznej;

3) strefa ATZ - (Aerodrome Traffic Zone) - strefę ruchu lotniskowego;

4) strefa CTR - (Control Zone) - strefę kontrolowaną lotniska;

5) strefa D - (Danger Area) - strefę niebezpieczną;

6) strefa MATZ - (Military Aerodrome Traffic Zone) - strefę ruchu lotniskowego lotniska wojskowego;

7) strefa MCTR - (Military Control Area) - strefę kontrolowaną lotniska wojskowego;

8) model latający na uwięzi - model latający na uwięzi połączonej ze stałym lub ruchomym punktem podłoża;

9) kontakt wzrokowy nieuzbrojonym okiem - obserwację wzrokową prowadzoną przez operatora lub obserwatora modelu latającego bez pomocy przyrządów optycznych, z wyłączeniem szkieł korekcyjnych noszonych w celu korekcji posiadanej wady wzroku;

10) obserwator - osobę wyznaczoną przez operatora, która poprzez obserwację wzrokową modelu latającego nieuzbrojonym okiem pomaga operatorowi w określaniu położenia w przestrzeni powietrznej modelu latającego oraz w zapewnieniu bezpiecznej odległości od innych statków powietrznych, przeszkód, osób, zwierząt lub mienia;

11) operator - osobę zdalnie pilotującą model latający;

12) strefa P - (Prohibited Area) - strefę zakazaną;

13) strefa R - (Restricted Area) - strefę o ograniczonym ruchu lotniczym;

14) szczególna ostrożność - ostrożność polegającą na zwiększeniu uwagi, dostosowaniu zachowania operatora lub zabezpieczenia i przystosowania miejsca startu i lądowania modelu latającego lub terenu, nad którym lot się odbywa, do warunków i sytuacji zmieniających się podczas wykonywania lotu, w stopniu umożliwiającym bezpieczne wykonanie lotu;

15) operacje w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS - (Visual Line of Sight Operation) - operacje, w których operator lub obserwator modelu latającego utrzymują bezpośredni kontakt wzrokowy z modelem latającym.

Rozdział 3. Odpowiedzialność

1) zachowuje szczególną ostrożność, unika wszelkiego działania lub zaniechania, które mogłoby:

2) steruje modelem latającym w sposób umożliwiający uniknięcie kolizji z innym statkiem powietrznym;

3) zapewnia, że model latający, którym wykonuje lot, daje pierwszeństwo drogi załogowym statkom powietrznym;

4) ponosi odpowiedzialność za decyzję o wykonaniu lotu oraz jego poprawność, a wyznaczenie i udział obserwatora w wykonywaniu lotów nie zwalnia go z odpowiedzialności za bezpieczeństwo wykonywanych operacji lotniczych;

5) używa modelu latającego oraz urządzeń sterujących zgodnie z zaleceniami i ograniczeniami określonymi przez producenta, jeżeli zostały opublikowane;

6) przed lotem dokonuje kontroli stanu technicznego modelu latającego;

7) wykonuje loty jedynie modelem latającym, który jest sprawny technicznie.

Rozdział 4. Zasady wykonywania lotów

1) operator lub obserwator utrzymuje kontakt wzrokowy nieuzbrojonym okiem z modelem latającym w celu określenia jego położenia względem operatora i w przestrzeni powietrznej oraz zapewnienia bezpiecznej odległości od innych statków powietrznych, przeszkód, osób, zwierząt lub mienia;

2) zapewniając w każdej fazie lotu bezpieczną odległość poziomą od osób, mienia lub innych użytkowników przestrzeni powietrznej na wypadek awarii lub utraty kontroli nad modelem latającym;

3) zachowując odległość poziomą nie mniejszą niż 100 m od granic zabudowy miejscowości, miast, osiedli lub od zgromadzeń osób na wolnym powietrzu;

4) zachowując odległość poziomą nie mniejszą niż 30 m od osób, pojazdów, obiektów budowlanych niebędących w dyspozycji lub pod kontrolą operatora;

5) uwzględniając warunki meteorologiczne, strukturę i klasyfikację przestrzeni powietrznej oraz informacje o ograniczeniach w ruchu lotniczym;

6) w strefie CTR na warunkach określonych przez instytucję zapewniającą służbę ruchu lotniczego;

7) w strefie ATZ za zgodą zarządzającego daną strefą i na warunkach przez niego określonych;

8) w strefie D, strefie MCTR lub strefie MATZ jedynie za zgodą zarządzającego daną strefą i na warunkach przez niego określonych;

9) w strefie R obejmującej parki narodowe jedynie za zgodą zarządzającego danym parkiem narodowym i na warunkach przez niego określonych;

10) w strefie P jedynie za zgodą zarządzającego obiektem objętym daną strefą i na warunkach przez niego określonych;

11) w strefie ADIZ po poinformowaniu o lokalizacji i czasie lotów organu służby ruchu lotniczego (ATS) - (Air Traffic Services) odpowiedzialnego za przestrzeń, w której ma być wykonywany lot, lub AMC Polska;

12) w przypadku wykonywania lotów w obiektach budowlanych za zgodą zarządzającego danym obiektem i zgodnie z uzgodnionymi z nim zasadami bezpieczeństwa;

13) w przypadku lotów wykonywanych podczas zawodów sportowych - zgodnie z regulaminem opracowanym przez organizatora tych zawodów.

1) terenami zamkniętymi, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 i 1948);

2) obiektami jądrowymi, o których mowa w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz. U. z 2014 r. poz. 1512, z 2015 r. poz. 1505 i 1893 oraz z 2016 r. poz. 266, 1343, 1579 i 1948);

3) obszarami, obiektami i urządzeniami, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1432).

Załącznik nr 6a - Bezzałogowe statki powietrzne o masie startowej nie większej niż 150 kg używane wyłącznie w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe

Rozdział 1. Zastosowanie

Rozdział 2. Określenia

1) AMC Polska - (Airspace Management Cell) - Ośrodek Zarządzania Przestrzenią Powietrzną w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej;

2) strefa ADIZ - (Air Defense Identification Zone) - strefę identyfikacji obrony powietrznej;

3) strefa ATZ - (Aerodrome Traffic Zone) - strefę ruchu lotniskowego;

4) bezzałogowy statek powietrzny na uwięzi - bezzałogowy statek powietrzny na uwięzi połączonej ze stałym lub ruchomym punktem podłoża;

5) kamizelka ostrzegawcza - odzież ostrzegawczą o intensywnej widzialności w kolorze żółtym, czerwonym lub pomarańczowym noszoną na odzieży wierzchniej;

6) kontakt wzrokowy nieuzbrojonym okiem - obserwację wzrokową prowadzoną przez operatora lub obserwatora bezzałogowego statku powietrznego bez pomocy przyrządów optycznych, z wyłączeniem szkieł korekcyjnych noszonych w celu korekcji posiadanej wady wzroku;

7) strefa D - (Danger Area) - strefę niebezpieczną;

8) strefa CTR - (Control Zone) - strefę kontrolowaną lotniska;

9) strefa MATZ - (Military Aerodrome Traffic Zone) - strefę ruchu lotniskowego lotniska wojskowego;

10) strefa MCTR - (Military Control Area) - strefę kontrolowaną lotniska wojskowego;

11) obserwator - osobę wyznaczoną przez operatora, która poprzez obserwację wzrokową bezzałogowego statku powietrznego nieuzbrojonym okiem pomaga operatorowi w bezpiecznym wykonywaniu lotu;

12) operator - osobę zdalnie pilotującą bezzałogowy statek powietrzny;

13) strefa P - (Prohibited Area) - strefę zakazaną;

14) strefa R - (Restricted Area) - strefę o ograniczonym ruchu lotniczym;

15) szczególna ostrożność - ostrożność polegającą na zwiększeniu uwagi, dostosowaniu zachowania operatora lub zabezpieczenia i przystosowania miejsca startu i lądowania bezzałogowego statku powietrznego lub terenu, nad którym lot się odbywa, do warunków i sytuacji zmieniających się podczas wykonywania lotu, w stopniu umożliwiającym bezpieczne wykonanie lotu;

16) operacje w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS - (Visual Line of Sight Operation) - operacje, w których operator lub obserwator bezzałogowego statku powietrznego utrzymują bezpośredni kontakt wzrokowy z bezzałogowym statkiem powietrznym.

Rozdział 3. Odpowiedzialność

1) zachowuje szczególną ostrożność, unika wszelkiego działania lub zaniechania, które mogłoby:

2) steruje bezzałogowym statkiem powietrznym w sposób umożliwiający uniknięcie kolizji z innym statkiem powietrznym;

3) zapewnia, że bezzałogowy statek powietrzny, którym wykonuje lot, daje pierwszeństwo drogi załogowym statkom powietrznym;

4) ponosi odpowiedzialność za decyzję o wykonaniu lotu oraz jego poprawność, a wyznaczenie i udział obserwatora w wykonywaniu lotów nie zwalnia go z odpowiedzialności za bezpieczeństwo wykonywanych operacji lotniczych;

5) używa bezzałogowego statku powietrznego oraz urządzeń sterujących zgodnie z zaleceniami i ograniczeniami określonymi przez producenta, jeżeli zostały opublikowane;

6) przed lotem dokonuje kontroli stanu technicznego bezzałogowego statku powietrznego;

7) wykonuje loty bezzałogowym statkiem powietrznym, który jest sprawny technicznie.

Rozdział 4. Zasady wykonywania lotów

1) operator lub obserwator utrzymuje kontakt wzrokowy nieuzbrojonym okiem z bezzałogowym statkiem powietrznym w celu określenia jego położenia względem operatora i w przestrzeni powietrznej oraz zapewnienia bezpiecznej odległości od innych statków powietrznych, przeszkód, osób, zwierząt lub mienia;

2) zapewniając ciągłą i pełną kontrolę lotu, w szczególności przez zdalne sterowanie przy użyciu fal radiowych;

3) zapewniając w każdej fazie lotu bezpieczną odległość poziomą od osób, mienia, pojazdów, obiektów budowlanych lub innych użytkowników przestrzeni powietrznej niebędących w dyspozycji lub pod kontrolą operatora na wypadek awarii lub utraty kontroli nad bezzałogowym statkiem powietrznym;

4) uwzględniając warunki meteorologiczne oraz informacje o ograniczeniach w ruchu lotniczym;

5) w strefie CTR na warunkach określonych przez instytucję zapewniającą służbę ruchu lotniczego;

6) w strefie ATZ za zgodą zarządzającego daną strefą i na warunkach przez niego określonych;

7) w strefie D, strefie MCTR lub strefie MATZ jedynie za zgodą lub na potrzeby zarządzającego daną strefą i na warunkach przez niego określonych;

8) w strefie R obejmującej parki narodowe jedynie za zgodą lub na potrzeby zarządzającego danym parkiem narodowym i na warunkach przez niego określonych;

9) w strefie P jedynie za zgodą lub na potrzeby zarządzającego obiektem objętym daną strefą i na warunkach przez niego określonych;

10) w strefie ADIZ po poinformowaniu o lokalizacji i czasie lotów organu służby ruchu lotniczego (ATS) - (Air Traffic Services) odpowiedzialnego za przestrzeń, w której ma być wykonywany lot, lub AMC Polska;

11) w przypadku wykonywania lotów w obiektach budowlanych za zgodą zarządzającego danym obiektem i zgodnie z uzgodnionymi z nim zasadami bezpieczeństwa;

12) loty wykonywane nad:

• mogą być realizowane jedynie za zgodą lub na potrzeby zarządzającego danym terenem, obiektem, obszarem lub urządzeniem.

Rozdział 5. Zasady eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych

1) oznaczenie wszystkich, użytkowanych przez podmiot statków powietrznych poprzez umieszczenie na powierzchni statku powietrznego tabliczki znamionowej zawierającej nazwę podmiotu będącego właścicielem statku powietrznego;

2) wyposażenie bezzałogowego statku powietrznego w światła ostrzegawcze zamontowane w sposób zapewniający dookólną emisję światła, widoczne z góry i z dołu w przypadku wykonywania lotów wcześniej niż 30 minut przed wschodem słońca i później niż 30 minut po zachodzie słońca;

3) w przypadku podmiotu świadczącego usługi lotnicze - uwzględnienie w instrukcji operacyjnej zaleceń profilaktycznych Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, wydawanych na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 15 lit. c ustawy, opracowanych w oparciu o najnowszą wiedzę związaną z eksploatacją bezzałogowych statków powietrznych oraz w związku z zaistniałymi zdarzeniami lotniczymi;

4) wyposażenie bezzałogowego statku powietrznego w system Failsafe zaprogramowany w sposób zgodny z zaleceniami profilaktycznymi, o których mowa w ppkt 3;

5) noszenie kamizelki ostrzegawczej przez operatora wykonującego czynności lotnicze.

1) jest opracowywana przez podmiot świadczący usługi lotnicze;

2) określa bezpieczny sposób świadczenia usług lotniczych i zawiera w szczególności:

3) na żądanie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego jest przedstawiana przez podmiot świadczący usługi lotnicze do wglądu;

4) jest uzupełniana i zmieniana w sposób niezbędny do utrzymania jej stałej aktualności;

5) uwzględnia zalecenia profilaktyczne Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, wydawane na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 15 lit. c ustawy.

1) do państwowych bezzałogowych statków powietrznych;

2) w przypadku wykonywania lotów w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego porządku konstytucyjnego przez służby specjalne, o których mowa w art. 11 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1897, 1948 i 1955).

Załącznik nr 7 - Wymagania dotyczące ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej osób eksploatujących statki powietrzne, o których mowa w § 2 rozporządzenia, oraz minimalne wysokości sum gwarancyjnych tego ubezpieczenia

Rozdział 1. Przepisy ogólne

1) osobie trzeciej - rozumie się przez to osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej niebędącą ubezpieczającym, pasażerem lub członkiem załogi;

2) pasażerze - rozumie się przez to osobę uczestniczącą w locie za zgodą dowódcy statku powietrznego, niebędącą członkiem załogi;

3) paralotni - rozumie się przez to paralotnię, paralotnię z napędem oraz motoparalotnię, którą możliwy jest start pieszy;

4) SDR - (Specjalne Prawa Ciągnienia) - rozumie się przez to międzynarodową jednostkę wymiany o charakterze pieniądza bezgotówkowego, określoną przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy.

1) wykonują ten sam rodzaj działalności lotniczej oraz są zagrożone tym samym rodzajem ryzyka;

2) wysokość sum gwarancyjnych odpowiada wysokościom limitów zawartych w załączniku.

1) wyrządzenia szkody - dla jej likwidacji;

2) zawarcia umowy ubezpieczenia OC - dla jej zawarcia.

Rozdział 2. Ubezpieczenie OC osób eksploatujących statki powietrzne

1) uszkodzeniu ciała, rozstroju zdrowia lub śmierci osoby trzeciej;

2) uszkodzeniu mienia osoby trzeciej na powierzchni ziemi, wody lub w powietrzu.

Załącznik nr 8 - Sposób prowadzenia ewidencji

Rozdział 1. Sposób prowadzenia ewidencji oraz warunki wpisywania do niej statków powietrznych

1) księgi ewidencji znaków rozpoznawczych - zawierają dane niezbędne do ustalenia, jakie znaki rozpoznawcze zostały nadane danemu egzemplarzowi statku powietrznego;

2) zbiór dokumentów - zawiera dokumenty wymagane przy wpisywaniu statku powietrznego do ewidencji, w tym dokumenty dotyczące zmiany danych wpisanych do ewidencji oraz wykreślenia statku powietrznego z ewidencji;

3) zapisy elektroniczne - dotyczą statków powietrznych wpisanych do ewidencji.

1) w § 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 rozporządzenia:

2) w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c i w § 5 ust. 2 rozporządzenia spełnia wymagania, o których mowa w art. 37 ust. 2 ustawy.

1) dane statku powietrznego;

2) nazwę (nazwisko i imię) oraz adres właściciela statku powietrznego;

3) datę wpisania statku powietrznego do ewidencji;

4) nazwę instytucji wystawiającej świadectwo;

5) podpis osoby upoważnianej do wydania świadectwa;

6) miejsce na ewentualne adnotacje lub uwagi.

Rozdział 2. Znaki rozpoznawcze oraz inne znaki i napisy na statkach powietrznych wpisanych do ewidencji

Rozdział 3. Rozmieszczenie, wielkość oraz rodzaje znaków rozpoznawczych

Rozdział 4. Inne znaki i napisy na statkach powietrznych

Załącznik nr 5 - Warunki i wymagania dotyczące używania ultralekkich statków powietrznych

	Podkategoria budowy	Warunki budowy ultralekkiego statku powietrznego lub pochodzenie	Wymagane dokumenty określone w pkt 7.10
	U1	Budowane według nowego projektu	ppkt 1-10
	U2	Budowane według dokumentacji, która była już podstawą do budowy ultralekkiego statku powietrznego typu, który został dopuszczony do użytkowania	ppkt 1, 3, 7-10,12
	U3	Budowane z zestawów dla typu, który został dopuszczony do użytkowania	ppkt 1, 7-12